📖 Valmiki Ramayanam

Kishkindha Kanda Sarga 43

Language: Sanskrit / Vedic

Script: Devanagari / Telugu

← Previous Kishkindha Kanda Sarga 42 📚 Table of Contents Next → Kishkindha Kanda Sarga 44

VERSE #1

వాల్మీకి రామాయణం
కిష్కింధకాండ
|| ఉదీచీప్రేషణమ్ ||

VERSE #2

తతః సందిశ్య సుగ్రీవః శ్వశురం పశ్చిమాం దిశమ్ |
వీరం శతవలిం నామ వానరం వానరర్షభః ||

VERSE #3

ఉవాచ రాజా ధర్మజ్ఞః సర్వవానరసత్తమమ్ |
వాక్యమాత్మహితం చైవ రామస్య చ హితం తథా ||

VERSE #4

వృతః శతసహస్రేణ త్వద్విధానాం వనౌకసామ్ |
వైవస్వతసుతైః సార్ధం ప్రతిష్ఠస్వ స్వమంత్రిభిః ||

VERSE #5

దిశం హ్యుదీచీం విక్రాంతాం హిమశైలావతంసకామ్ |
సర్వతః పరిమార్గధ్వం రామపత్నీమనిందితామ్ ||

VERSE #6

అస్మిన్ కార్యే వినిర్వృత్తే కృతే దాశరథేః ప్రియే |
ఋణాన్ముక్తా భవిష్యామః కృతార్థార్థవిదాం వరాః ||

VERSE #7

కృతం హి ప్రియమస్మాకం రాఘవేణ మహాత్మనా |
తస్య చేత్ ప్రతికారో'స్తి సఫలం జీవితం భవేత్ ||

VERSE #8

అర్థినః కార్యనిర్వృత్తిమకర్తురపి యశ్చరేత్ |
తస్య స్యాత్ సఫలం జన్మ కిం పునః పూర్వకారిణః ||

VERSE #9

ఏతాం బుద్ధిం సమాస్థాయ దృశ్యతే జానకీ యథా |
తథా భవద్భిః కర్తవ్యమస్మత్ప్రియహితైషిభిః ||

VERSE #10

అయం హి సర్వభూతానాం మాన్యస్తు నరసత్తమః |
అస్మాసు చాగతప్రీతీ రామః పరపురంజయః ||

VERSE #11

ఇమాని వనదుర్గాణి నద్యః శైలాంతరాణి చ |
భవంతః పరిమార్గంతు బుద్ధివిక్రమసంపదా ||

VERSE #12

తత్ర మ్లేచ్ఛాన్ పులిందాంశ్చ శూరసేనాంస్తథైవ చ |
ప్రస్థలాన్ భరతాంశ్చైవ కురూంశ్చ సహ మద్రకైః ||

VERSE #13

కాంబోజాన్ యవనాంశ్చైవ శకానారట్టకానపి |
బాహ్లీకానృషికాంశ్చైవ పౌరవానథ టంకణాన్ ||

VERSE #14

చీనాన్ పరమచీనాంశ్చ నీహారాంశ్చ పునః పునః |
అన్విష్య దరదాంశ్చైవ హిమవంతం తథైవ చ ||

VERSE #15

లోధ్రపద్మకషండేషు దేవదారువనేషు చ |
రావణః సహ వైదేహ్యా మార్గితవ్యస్తతస్తతః ||

VERSE #16

తతః సోమాశ్రమం గత్వా దేవగంధర్వసేవితమ్ |
కాలం నామ మహాసానుం పర్వతం తు గమిష్యథ ||

VERSE #17

మహత్సు తస్య శృంగేషు నిర్దరేషు గుహాసు చ |
విచినుధ్వం మహాభాగాం రామపత్నీం తతస్తతః ||

VERSE #18

తమతిక్రమ్య శైలేంద్రం హేమగర్భం మహాగిరిమ్ |
తతః సుదర్శనం నామ గంతుమర్హథ పర్వతమ్ ||

VERSE #19

తతో దేవసఖో నామ పర్వతః పతగాలయః |
నానాపక్షిగణాకీర్ణో వివిధద్రుమభూషితః ||

VERSE #20

తస్య కాననషండేషు నిర్ఝరేషు గుహాసు చ |
రావణః సహ వైదేహ్యా మార్గితవ్యస్తతస్తతః ||

VERSE #21

తమతిక్రమ్య చాకాశం సర్వతః శతయోజనమ్ |
అపర్వతనదీవృక్షం సర్వసత్త్వవివర్జితమ్ ||

VERSE #22

తం తు శీఘ్రమతిక్రమ్య కాంతారం రోమహర్షణమ్ |
కైలాసం పాండురం శైలం ప్రాప్య హృష్టా భవిష్యథ ||

VERSE #23

తత్ర పాండురమేఘాభం జాంబూనదపరిష్కృతమ్ |
కుబేరభవనం రమ్యం నిర్మితం విశ్వకర్మణా ||

VERSE #24

విశాలా నలినీ యత్ర ప్రభూతకమలోత్పలా |
హంసకారండవాకీర్ణా హ్యప్సరోగణసేవితా ||

VERSE #25

తత్ర వైశ్రవణో రాజా సర్వభూతనమస్కృతః |
ధనదో రమతే శ్రీమాన్ గుహ్యకైః సహ యక్షరాట్ ||

VERSE #26

తస్య చంద్రనికాశేషు పర్వతేషు గుహాసు చ |
రావణః సహ వైదేహ్యా మార్గితవ్యస్తతస్తతః ||

VERSE #27

క్రౌంచం తు గిరిమాసాద్య బిలం తస్య సుదుర్గమమ్ |
అప్రమత్తైః ప్రవేష్టవ్యం దుష్ప్రవేశం హి తత్ స్మృతమ్ ||

VERSE #28

వసంతి హి మహాత్మానస్తత్ర సూర్యసమప్రభాః |
దేవైరప్యర్చితాః సమ్యగ్దేవరూపా మహర్షయః ||

VERSE #29

కౌంచస్య తు గుహాశ్చాన్యాః సానూని శిఖారాణి చ |
నిర్దరాశ్చ నితంబాశ్చ విచేతవ్యాస్తతస్తతః ||

VERSE #30

క్రౌంచస్య శిఖరం చాపి నిరీక్ష్య చ తతస్తతః |
అవృక్షం కామశైలం చ మానసం విహగాలయమ్ ||

VERSE #31

న గతిస్తత్ర భూతానాం దేవదానవరక్షసామ్ |
స చ సర్వైర్విచేతవ్యః ససానుప్రస్థభూధరః ||

VERSE #32

క్రౌంచం గిరిమతిక్రమ్య మైనాకో నామ పర్వతః |
మయస్య భవనం యత్ర దానవస్య స్వయం కృతమ్ ||

VERSE #33

మైనాకస్తు విచేతవ్యః ససానుప్రస్థకందరః |
స్త్రీణామశ్వముఖీనాం చ నికేతాస్తత్ర తత్ర తు ||

VERSE #34

తం దేశం సమతిక్రమ్య ఆశ్రమం సిద్ధసేవితమ్ |
సిద్ధా వైఖానసాస్తత్ర వాలఖిల్యాశ్చ తాపసాః ||

VERSE #35

వంద్యాస్తే తు తపస్తిద్ధాస్తపసా వీతకల్మషాః |
ప్రష్టవ్యా చాపి సీతాయాః ప్రవృత్తిర్వినయాన్వితైః ||

VERSE #36

హేమపుష్కరసంఛన్నం తస్మిన్ వైఖానసం సరః |
తరుణాదిత్యసంకాశైర్హంసైర్విచరితం శుభైః ||

VERSE #37

ఔపవాహ్యః కుబేరస్య సార్వభౌమ ఇతి స్మృతః |
గజః పర్యేతి తం దేశం సదా సహ కరేణుభిః ||

VERSE #38

తత్సరః సమతిక్రమ్య నష్టచంద్రదివాకరమ్ |
అనక్షత్రగణం వ్యోమ నిష్పయోదమనాదితమ్ ||

VERSE #39

గభస్తిభిరివార్కస్య స తు దేశః ప్రకాశతే |
విశ్రామ్యద్భిస్తపఃసిద్ధైర్దేవకల్పైః స్వయంప్రభైః ||

VERSE #40

తం తు దేశమతిక్రమ్య శైలోదా నామ నిమ్నగా |
ఉభయోస్తీరయోస్తస్యాః కీచకా నామ వేణవః ||

VERSE #41

తే నయంతి పరం తీరం సిద్ధాన్ ప్రత్యానయంతి చ |
ఉత్తరాః కురవస్తత్ర కృతపుణ్యప్రతిశ్రయాః ||

VERSE #42

తతః కాంచనపద్మాభిః పద్మినీభిః కృతోదకాః |
నీలవైడూర్యపత్రాభిర్నద్యస్తత్ర సహస్రశః ||

VERSE #43

రక్తోత్పలవనైశ్చాత్ర మండితాశ్చ హిరణ్మయైః |
తరుణాదిత్యసదృశైర్భాంతి తత్ర జలాశయాః ||

VERSE #44

మహార్హమణిపత్రైశ్చ కాంచనప్రభకేసరైః |
నీలోత్పలవనైశ్చిత్రైః స దేశః సర్వతో వృతః ||

VERSE #45

నిస్తులాభిశ్చ ముక్తాభిర్మణిభిశ్చ మహాధనైః |
ఉద్భూతపులినాస్తత్ర జాతరూపైశ్చ నిమ్నగాః ||

VERSE #46

సర్వరత్నమయైశ్చిత్రైరవగాఢా నగోత్తమైః |
జాతరూపమయైశ్చాపి హుతాశనసమప్రభైః ||

VERSE #47

నిత్యపుష్పఫలాస్తత్ర నగాః పత్రరథాకులాః |
దివ్యాగంధరసస్పర్శాః సర్వకామాన్ స్రవంతి చ ||

VERSE #48

నానాకారాణి వాసాంసి ఫలంత్యన్యే నగోత్తమాః |
ముక్తావైడూర్యచిత్రాణి భూషణాని తథైవ చ ||

VERSE #49

స్త్రీణాం చాప్యనురూపాణి పురుషాణాం తథైవ చ |
సర్వర్తుసుఖసేవ్యాని ఫలంత్యన్యే నగోత్తమాః ||

VERSE #50

మహార్హాణి చ చిత్రాణి హైమాన్యన్యే నగోత్తమాః |
శయనాని ప్రసూయంతే చిత్రాస్తరణవంతి చ ||

VERSE #51

మనఃకాంతాని మాల్యాని ఫలంత్యత్రాపరే ద్రుమాః |
పానాని చ మహార్హాణి భక్ష్యాణి వివిధాని చ ||

VERSE #52

స్త్రియశ్చ గుణసంపన్నా రూపయౌవనలక్షితాః |
గంధర్వాః కిన్నరాః సిద్ధా నాగా విద్యాధరాస్తథా ||

VERSE #53

రమంతే సహితాస్తత్ర నారీభిర్భాస్కరప్రభాః |
సర్వే సుకృతకర్మాణః సర్వే రతిపరాయణాః ||

VERSE #54

సర్వే కామార్థసహితా వసంతి సహయోషితః |
గీతవాదిత్రనిర్ఘోషాః సోత్కృష్టహసితస్వనః ||

VERSE #55

శ్రూయతే సతతం తత్ర సర్వభూతమనోహరః |
తత్ర నాముదితః కశ్చిన్నాస్తి కశ్చిదసత్ప్రియః ||

VERSE #56

అహన్యహని వర్ధంతే గుణాస్తత్ర మనోరమాః |
సమతిక్రమ్య తం దేశముత్తరః పయసాం నిధిః ||

VERSE #57

తత్ర సోమగిరిర్నామ మధ్యే హేమమయో మహాన్ |
ఇంద్రలోకగతా యే చ బ్రహ్మలోకగతాశ్చ యే ||

VERSE #58

దేవాస్తం సమవేక్షంతే గిరిరాజం దివం గతాః |
స తు దేశో విసూర్యో'పి తస్య భాసా ప్రకాశతే ||

VERSE #59

సూర్యలక్ష్మ్యా'భివిజ్ఞేయస్తపతేవ వివస్వతా |
భగవానపి విశ్వాత్మా శంభురేకాదశాత్మకః ||

VERSE #60

బ్రహ్మా వసతి దేవేశో బ్రహ్మర్షిపరివారితః |
న కథంచన గంతవ్యం కురూణాముత్తరేణ వః ||

VERSE #61

అన్యేషామపి భూతానాం నాతిక్రామతి వై గతిః |
స హి సోమగిరిర్నామ దేవానామపి దుర్గమః ||

VERSE #62

తమాలోక్య తతః క్షిప్రముపావర్తితుమర్హథ |
ఏతావద్వానరైః శక్యం గంతుం వానరపుంగవాః ||

VERSE #63

అభాస్కరమమర్యాదం న జానీమస్తతః పరమ్ |
సర్వమేతద్విచేతవ్యం యన్మయా పరికీర్తితమ్ |
యదన్యదపి నోక్తం చ తత్రాపి క్రియతాం మతిః ||

📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance

తతః కృతం దాశరథేర్మహత్ ప్రియం

VERSE #64

మహత్తరం చాపి తతో మమ ప్రియమ్ |
కృతం భవిష్యత్యనిలానలోపమా
విదేహజాదర్శనజేన కర్మణా ||

📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance

తతః కృతార్థాః సహితాః సబాంధావా

VERSE #65

మయా'ర్చితాః సర్వగుణైర్మనోరమైః |
చరిష్యథోర్వీం ప్రతిశాంతశత్రవః
సహప్రియా భూతధరాః ప్లవంగమాః ||

VERSE #66

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే కిష్కింధాకాండే త్రిచత్వారింశః సర్గః ||

📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance

సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణే కిష్కింధాకాండ

🪷

పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)

🕊️

ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ

నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.

🌅

శుభ ముహూర్తం

బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.

📿

జప సంఖ్యా నియమం

నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.

📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)

Kishkindha Kanda Sarga 43 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.

🪷

చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace): Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.

🛡️

దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being): Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.

✨

భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment): Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.

🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)

🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)

Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).

🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)

Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.

📜 సంప్రదాయ ప్రశస్తి (Scholarly Context):

Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.

← Previous Kishkindha Kanda Sarga 42 Next → Kishkindha Kanda Sarga 44

Sacred Work	Valmiki Ramayanam
Language	Sanskrit / Telugu

పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)

మరిన్ని ప్రముఖ స్తోత్రాలు & మంత్రాలు (Explore Popular Sacred Chants)

📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)

🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)

🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)

🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)

🕉️ Related Sacred Texts & Chants

Pratasmarana stotram

Aranya Kanda Sarga 46

Sri Subrahmanya Sahasranamavali

Sapta Matrika Stotram