Kishkindha Kanda Sarga 55
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
కిష్కింధకాండ
|| ప్రాయోపవేశః ||
కిష్కింధకాండ
|| ప్రాయోపవేశః ||
VERSE #2
శ్రుత్వా హనుమతో వాక్యం ప్రశ్రితం ధర్మసంహితమ్ |
స్వామిసత్కారసంయుక్తమంగదో వాక్యమబ్రవీత్ ||
స్వామిసత్కారసంయుక్తమంగదో వాక్యమబ్రవీత్ ||
VERSE #3
స్థైర్యమాత్మ మనఃశౌచమానృశంస్యమథార్జవమ్ |
విక్రమశ్చైవ ధైర్యం చ సుగ్రీవే నోపపద్యతే ||
విక్రమశ్చైవ ధైర్యం చ సుగ్రీవే నోపపద్యతే ||
VERSE #4
భ్రాతుర్జ్యేష్ఠస్య యో భార్యాం జీవితో మహిషీం ప్రియామ్ |
ధర్మేణ మాతరం యస్తు స్వీకరోతి జుగుప్సితః ||
ధర్మేణ మాతరం యస్తు స్వీకరోతి జుగుప్సితః ||
VERSE #5
కథం స ధర్మం జానీతే యేన భ్రాత్రా మహాత్మనా |
యుద్ధాయాభినియుక్తేన బిలస్య పిహితం ముఖమ్ ||
యుద్ధాయాభినియుక్తేన బిలస్య పిహితం ముఖమ్ ||
VERSE #6
సత్యాత్పాణిగృహీతశ్చ కృతకర్మా మహాయశాః |
విస్మృతో రాఘవో యేన స కస్య తు కృతం స్మరేత్ ||
విస్మృతో రాఘవో యేన స కస్య తు కృతం స్మరేత్ ||
VERSE #7
లక్ష్మణస్య భయాద్యేన నాధర్మభయభీరుణా |
ఆదిష్టా మార్గితుం సీతాం ధర్మమస్మిన్ కథం భవేత్ ||
ఆదిష్టా మార్గితుం సీతాం ధర్మమస్మిన్ కథం భవేత్ ||
VERSE #8
తస్మిన్ పాపే కృతఘ్నే తు స్మృతిహీనే చలాత్మని |
ఆర్యః కో విశ్వసేజ్జాతు తత్కులీనో జిజీవిషుః ||
ఆర్యః కో విశ్వసేజ్జాతు తత్కులీనో జిజీవిషుః ||
VERSE #9
రాజ్యే పుత్రః ప్రతిష్ఠాప్యః సగుణో నిర్గుణో'పి వా |
కథం శత్రుకులీనం మాం సుగ్రీవో జీవయిష్యతి ||
కథం శత్రుకులీనం మాం సుగ్రీవో జీవయిష్యతి ||
VERSE #10
భిన్నమంత్రో'పరాద్ధశ్చ హీనశక్తిః కథం హ్యహమ్ |
కిష్కింధాం ప్రాప్య జీవేయమనాథ ఇవ దుర్బలః ||
కిష్కింధాం ప్రాప్య జీవేయమనాథ ఇవ దుర్బలః ||
VERSE #11
ఉపాంశుదండేన హి మాం బంధనేనోపపాదయేత్ |
శఠః క్రూరో నృశంసశ్చ సుగ్రీవో రాజ్యకారణాత్ ||
శఠః క్రూరో నృశంసశ్చ సుగ్రీవో రాజ్యకారణాత్ ||
VERSE #12
బంధనాద్వా'వసాదాన్మే శ్రేయః ప్రాయోపవేశనమ్ |
అనుజానీత మాం సర్వే గృహం గచ్ఛంతు వానరాః ||
అనుజానీత మాం సర్వే గృహం గచ్ఛంతు వానరాః ||
VERSE #13
అహం వః ప్రతిజానామి నాగమిష్యామ్యహం పురీమ్ |
ఇహైవ ప్రాయమాసిష్యే శ్రేయో మరణమేవ మే ||
ఇహైవ ప్రాయమాసిష్యే శ్రేయో మరణమేవ మే ||
VERSE #14
అభివాదనపూర్వం తు రాఘవౌ బలశాలినౌ |
అభివాదనపూర్వం తు రాజా కుశలమేవ చ ||
అభివాదనపూర్వం తు రాజా కుశలమేవ చ ||
VERSE #15
వాచ్యస్తాతో యవీయాన్ మే సుగ్రీవో వానరేశ్వరః |
ఆరోగ్యపూర్వం కుశలం వాచ్యా మాతా రుమా చ మే ||
ఆరోగ్యపూర్వం కుశలం వాచ్యా మాతా రుమా చ మే ||
VERSE #16
మాతరం చైవ మే తారామాశ్వాసయితుమర్హథ |
ప్రకృత్యా ప్రియపుత్రా సా సానుక్రోశా తపస్వినీ ||
ప్రకృత్యా ప్రియపుత్రా సా సానుక్రోశా తపస్వినీ ||
VERSE #17
వినష్టమిహ మాం శ్రుత్వా వ్యక్తం హాస్యతి జీవితమ్ |
ఏతావదుక్త్వా వచనం వృద్ధాంస్తానభివాద్య చ ||
ఏతావదుక్త్వా వచనం వృద్ధాంస్తానభివాద్య చ ||
VERSE #18
వివేశ చాంగదో భూమౌ రుదన్ దర్భేషు దుర్మనాః |
తస్య సంవిశతస్తత్ర రుదంతో వానరర్షభాః ||
తస్య సంవిశతస్తత్ర రుదంతో వానరర్షభాః ||
VERSE #19
నయనేభ్యః ప్రముముచురుష్ణం వై వారి దుఃఖితాః |
సుగ్రీవం చైవ నిందంతః ప్రశంసంతశ్చ వాలినమ్ ||
సుగ్రీవం చైవ నిందంతః ప్రశంసంతశ్చ వాలినమ్ ||
VERSE #20
పరివార్యాంగదం సర్వే వ్యవసన్ ప్రాయమాసితుమ్ |
మతం తద్వాలిపుత్రస్య విజ్ఞాయ ప్లవగర్షభాః ||
మతం తద్వాలిపుత్రస్య విజ్ఞాయ ప్లవగర్షభాః ||
VERSE #21
ఉపస్పృశ్యోదకం తత్ర ప్రాఙ్ముఖాః సముపావిశన్ |
దక్షిణాగ్రేషు దర్భేషు ఉదక్తీరం సమాశ్రితాః ||
దక్షిణాగ్రేషు దర్భేషు ఉదక్తీరం సమాశ్రితాః ||
VERSE #22
ముమూర్షవో హరిశ్రేష్ఠా ఏతత్క్షమమితి స్మ హ |
రామస్య వనవాసం చ క్షయం దశరథస్య చ ||
రామస్య వనవాసం చ క్షయం దశరథస్య చ ||
VERSE #23
జనస్థానవధం చైవ వధం చైవ జటాయుషః |
హరణం చైవ వైదేహ్యా వాలినశ్చ వధం రణే |
రామకోపం చ వదతాం హరీణాం భయమాగతమ్ ||
హరణం చైవ వైదేహ్యా వాలినశ్చ వధం రణే |
రామకోపం చ వదతాం హరీణాం భయమాగతమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఏవం వదద్భిర్బహుభిర్మహీధరో
VERSE #24
మహాద్రికూటప్రతిమైః ప్లవంగమైః |
బభూవ సన్నాదితనిర్దరాంతరో
భృశం నదద్భిర్జలదైరివోల్బణైః ||
బభూవ సన్నాదితనిర్దరాంతరో
భృశం నదద్భిర్జలదైరివోల్బణైః ||
VERSE #25
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే కిష్కింధాకాండే పంచపంచాశః సర్గః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణే కిష్కింధాకాండ
వాల్మీకి రామాయణే కిష్కింధాకాండ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Kishkindha Kanda Sarga 55 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.