Kishkindha Kanda Sarga 26
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
కిష్కింధకాండ
|| సుగ్రీవాభిషేకః ||
కిష్కింధకాండ
|| సుగ్రీవాభిషేకః ||
VERSE #2
తతః శోకాభిసంతప్తం సుగ్రీవం క్లిన్నవాససమ్ |
శాఖామృగమహామాత్రాః పరివార్యోపతస్థిరే ||
శాఖామృగమహామాత్రాః పరివార్యోపతస్థిరే ||
VERSE #3
అభిగమ్య మహాబాహుం రామమక్లిష్టకారిణమ్ |
స్థితాః ప్రాంజలయః సర్వే పితామహమివర్షయః ||
స్థితాః ప్రాంజలయః సర్వే పితామహమివర్షయః ||
VERSE #4
తతః కాంచనశైలాభస్తరుణార్కనిభాననః |
అబ్రవీత్ప్రాంజలిర్వాక్యం హనుమాన్మారుతాత్మజః ||
అబ్రవీత్ప్రాంజలిర్వాక్యం హనుమాన్మారుతాత్మజః ||
VERSE #5
భవత్ప్రసాదాత్సుగ్రీవః పితృపైతామహం మహత్ |
వానరాణాం సుదుష్ప్రాపం ప్రాప్తో రాజ్యమిదం ప్రభో ||
వానరాణాం సుదుష్ప్రాపం ప్రాప్తో రాజ్యమిదం ప్రభో ||
VERSE #6
భవతా సమనుజ్ఞాతః ప్రవిశ్య నగరం శుభమ్ |
సంవిధాస్యతి కార్యాణి సర్వాణి ససుహృద్గణః ||
సంవిధాస్యతి కార్యాణి సర్వాణి ససుహృద్గణః ||
VERSE #7
స్నాతో'యం వివిధైర్గంధైరౌషధైశ్చ యథావిధి |
అర్చయిష్యతి రత్నైశ్చ మాల్యైశ్చ త్వాం విశేషతః ||
అర్చయిష్యతి రత్నైశ్చ మాల్యైశ్చ త్వాం విశేషతః ||
VERSE #8
ఇమాం గిరిగుహాం రమ్యామభిగంతుమితో'ర్హసి |
కురుష్వ స్వామిసంబంధం వానరాన్ సంప్రహర్షయన్ ||
కురుష్వ స్వామిసంబంధం వానరాన్ సంప్రహర్షయన్ ||
VERSE #9
ఏవముక్తో హనుమతా రాఘవః పరవీరహా |
ప్రత్యువాచ హనూమంతం బుద్ధిమాన్వాక్యకోవిదః ||
ప్రత్యువాచ హనూమంతం బుద్ధిమాన్వాక్యకోవిదః ||
VERSE #10
చతుర్దశ సమాః సౌమ్య గ్రామం వా యది వా పురమ్ |
న ప్రవేక్ష్యామి హనుమన్ పితుర్నిర్దేశపాలకః ||
న ప్రవేక్ష్యామి హనుమన్ పితుర్నిర్దేశపాలకః ||
VERSE #11
సుసమృద్ధాం గుహాం రమ్యాం సుగ్రీవో వానరర్షభః |
ప్రవిష్టో విధివద్వీరః క్షిప్రం రాజ్యే'భిషిచ్యతామ్ ||
ప్రవిష్టో విధివద్వీరః క్షిప్రం రాజ్యే'భిషిచ్యతామ్ ||
VERSE #12
ఏవముక్త్వా హనూమంతం రామః సుగ్రీవమబ్రవీత్ |
వృత్తజ్ఞో వృత్తసంపన్నముదారబలవిక్రమమ్ ||
వృత్తజ్ఞో వృత్తసంపన్నముదారబలవిక్రమమ్ ||
VERSE #13
ఇమమప్యంగదం వీర యౌవరాజ్యే'భిషేచయ |
జ్యేష్ఠస్య స సుతో జ్యేష్ఠః సదృశో విక్రమేణ తే ||
జ్యేష్ఠస్య స సుతో జ్యేష్ఠః సదృశో విక్రమేణ తే ||
VERSE #14
అంగదో'యమదీనాత్మా యౌవరాజ్యస్య భాజనమ్ |
పూర్వో'యం వార్షికో మాసః శ్రావణః సలిలాగమః ||
పూర్వో'యం వార్షికో మాసః శ్రావణః సలిలాగమః ||
VERSE #15
ప్రవృత్తాః సౌమ్య చత్వారో మాసా వార్షికసంజ్ఞికాః |
నాయముద్యోగసమయః ప్రవిశ త్వం పురీం శుభామ్ ||
నాయముద్యోగసమయః ప్రవిశ త్వం పురీం శుభామ్ ||
VERSE #16
అస్మిన్వత్స్యామ్యహం సౌమ్య పర్వతే సహలక్ష్మణః |
ఇయం గిరిగుహా రమ్యా విశాలా యుక్తమారుతా ||
ఇయం గిరిగుహా రమ్యా విశాలా యుక్తమారుతా ||
VERSE #17
ప్రభూతసలిలా సౌమ్య ప్రభూతకమలోత్పలా |
కార్తికే సమనుప్రాప్తే త్వం రావణవధే యత ||
కార్తికే సమనుప్రాప్తే త్వం రావణవధే యత ||
VERSE #18
ఏష నః సమయః సౌమ్య ప్రవిశ త్వం స్వమాలయమ్ |
అభిషిక్తః స్వరాజ్యే చ సుహృదః సంప్రహర్షయ ||
అభిషిక్తః స్వరాజ్యే చ సుహృదః సంప్రహర్షయ ||
VERSE #19
ఇతి రామాభ్యనుజ్ఞాతః సుగ్రీవో వానరాధిపః |
ప్రవివేశ పురీం రమ్యాం కిష్కంధాం వాలిపాలితామ్ ||
ప్రవివేశ పురీం రమ్యాం కిష్కంధాం వాలిపాలితామ్ ||
VERSE #20
తం వానరసహస్రాణి ప్రవిష్టం వానరేశ్వరమ్ |
అభివాద్య ప్రవిష్టాని సర్వతః పర్యవారయన్ ||
అభివాద్య ప్రవిష్టాని సర్వతః పర్యవారయన్ ||
VERSE #21
తతః ప్రకృతయః సర్వా దృష్ట్వా హరిగణేశ్వరమ్ |
ప్రణమ్య మూర్ధ్నా పతితా వసుధాయాం సమాహితాః ||
ప్రణమ్య మూర్ధ్నా పతితా వసుధాయాం సమాహితాః ||
VERSE #22
సుగ్రీవః ప్రకృతీః సర్వాః సంభాష్యోత్థాప్య వీర్యవాన్ |
భ్రాతురంతఃపురం సౌమ్యం ప్రవివేశ మహాబలః ||
భ్రాతురంతఃపురం సౌమ్యం ప్రవివేశ మహాబలః ||
VERSE #23
ప్రవిశ్య త్వభినిష్క్రాంతం సుగ్రీవం వానరర్షభమ్ |
అభ్యషించంత సుహృదః సహస్రాక్షమివామరాః ||
అభ్యషించంత సుహృదః సహస్రాక్షమివామరాః ||
VERSE #24
తస్య పాండురమాజహ్నుశ్ఛత్రం హేమపరిష్కృతమ్ |
శుక్లే చ వాలవ్యజనే హేమదండే యశస్కరే ||
శుక్లే చ వాలవ్యజనే హేమదండే యశస్కరే ||
VERSE #25
తథా సర్వాణి రత్నాని సర్వబీజౌషధీరపి |
సక్షీరాణాం చ వృక్షాణాం ప్రరోహాన్ కుసుమాని చ ||
సక్షీరాణాం చ వృక్షాణాం ప్రరోహాన్ కుసుమాని చ ||
VERSE #26
శుక్లాని చైవ వస్త్రాణి శ్వేతం చైవానులేపనమ్ |
సుగంధీని చ మాల్యాని స్థలజాన్యంబుజాని చ ||
సుగంధీని చ మాల్యాని స్థలజాన్యంబుజాని చ ||
VERSE #27
చందనాని చ దివ్యాని గంధాంశ్చ వివిధాన్బహూన్ |
అక్షతం జాతరూపం చ ప్రియంగుమధుసర్పిషీ ||
అక్షతం జాతరూపం చ ప్రియంగుమధుసర్పిషీ ||
VERSE #28
దధి చర్మ చ వైయాఘ్రం వారాహీ చాప్యుపానహౌ |
సమాలంభనమాదాయ రోచనాం సమనః శిలామ్ ||
సమాలంభనమాదాయ రోచనాం సమనః శిలామ్ ||
VERSE #29
ఆజగ్ముస్తత్ర ముదితా వరాః కన్యాస్తు షోడశ |
తతస్తే వానరశ్రేష్ఠం యథాకాలం యథావిధి ||
తతస్తే వానరశ్రేష్ఠం యథాకాలం యథావిధి ||
VERSE #30
రత్నైర్వస్త్రైశ్చ భక్షైశ్చ తోషయిత్వా ద్విజర్షభాన్ |
తతః కుశపరిస్తీర్ణం సమిద్ధం జాతవేదసమ్ ||
తతః కుశపరిస్తీర్ణం సమిద్ధం జాతవేదసమ్ ||
VERSE #31
మంత్రపూతేన హవిషా హుత్వా మంత్రవిదో జనాః |
తతో హేమప్రతిష్ఠానే వరాస్తరణసంవృతే ||
తతో హేమప్రతిష్ఠానే వరాస్తరణసంవృతే ||
VERSE #32
ప్రాసాదశిఖరే రమ్యే చిత్రమాల్యోపశోభితే |
ప్రాఙ్ముఖం వివిధైర్మంత్రైః స్థాపయిత్వా వరాసనే ||
ప్రాఙ్ముఖం వివిధైర్మంత్రైః స్థాపయిత్వా వరాసనే ||
VERSE #33
నదీనదేభ్యః సంహృత్య తీర్థేభ్యశ్చ సమంతతః |
ఆహృత్య చ సముద్రేభ్యః సర్వేభ్యో వానరర్షభాః ||
ఆహృత్య చ సముద్రేభ్యః సర్వేభ్యో వానరర్షభాః ||
VERSE #34
అపః కనకకుంభేషు నిధాయ విమలాః శుభాః |
శుభైర్వృషభశృంగైశ్చ కలశైశ్చాపి కాంచనైః ||
శుభైర్వృషభశృంగైశ్చ కలశైశ్చాపి కాంచనైః ||
VERSE #35
శాస్త్రదృష్టేన విధినా మహర్షివిహితేన చ |
గజో గవాక్షో గవయః శరభో గంధమాదనః ||
గజో గవాక్షో గవయః శరభో గంధమాదనః ||
VERSE #36
మైందశ్చ ద్వివిదశ్చైవ హనుమాన్ జాంబవాన్నలః |
అభ్యషించంత సుగ్రీవం ప్రసన్నేన సుగంధినా ||
అభ్యషించంత సుగ్రీవం ప్రసన్నేన సుగంధినా ||
VERSE #37
సలిలేన సహస్రాక్షం వసవో వాసవం యథా |
అభిషిక్తే తు సుగ్రీవే సర్వే వానరపుంగవాః ||
అభిషిక్తే తు సుగ్రీవే సర్వే వానరపుంగవాః ||
VERSE #38
ప్రచుక్రుశుర్మహాత్మానో హృష్టాస్తత్ర సహస్రశః |
రామస్య తు వచః కుర్వన్ సుగ్రీవో హరిపుంగవః ||
రామస్య తు వచః కుర్వన్ సుగ్రీవో హరిపుంగవః ||
VERSE #39
అంగదం సంపరిష్వజ్య యౌవరాజ్యే'భ్యషేచయత్ |
అంగదే చాభిషిక్తే తు సానుక్రోశాః ప్లవంగమాః ||
అంగదే చాభిషిక్తే తు సానుక్రోశాః ప్లవంగమాః ||
VERSE #40
సాధు సాధ్వితి సుగ్రీవం మహాత్మానో'భ్యపూజయన్ |
రామం చైవ మహాత్మానం లక్ష్మణం చ పునః పునః ||
రామం చైవ మహాత్మానం లక్ష్మణం చ పునః పునః ||
VERSE #41
ప్రీతాశ్చ తుష్టువుః సర్వే తాదృశే తత్ర వర్తితి |
హృష్టపుష్టజనాకీర్ణా పతాకాధ్వజశోభితా |
బభూవ నగరీ రమ్యా కిష్కింధా గిరిగహ్వరే ||
హృష్టపుష్టజనాకీర్ణా పతాకాధ్వజశోభితా |
బభూవ నగరీ రమ్యా కిష్కింధా గిరిగహ్వరే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
నివేద్య రామాయ తదా మహాత్మనే
VERSE #42
మహాభిషేకం కపివాహినీపతిః |
రుమాం చ భార్యాం ప్రతిలభ్య వీర్యవా-
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే కిష్కింధాకాండే షడ్వింశః సర్గః ||
రుమాం చ భార్యాం ప్రతిలభ్య వీర్యవా-
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే కిష్కింధాకాండే షడ్వింశః సర్గః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణే కిష్కింధాకాండ
వాల్మీకి రామాయణే కిష్కింధాకాండ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Kishkindha Kanda Sarga 26 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.