📖 Valmiki Ramayanam

Kishkindha Kanda Sarga 11

Language: Sanskrit / Vedic

Script: Devanagari / Telugu

← Previous Kishkindha Kanda Sarga 10 📚 Table of Contents Next → Kishkindha Kanda Sarga 12

VERSE #1

వాల్మీకి రామాయణం
కిష్కింధకాండ
|| వాలిబలావిష్కరణమ్ ||

VERSE #2

రామస్య వచనం శ్రుత్వా హర్షపౌరుషవర్ధనమ్ |
సుగ్రీవః పూజయాంచక్రే రాఘవం ప్రశశంస చ ||

VERSE #3

అసంశయం ప్రజ్వలితైస్తీక్ష్ణైర్మర్మాతిగైః శరైః |
త్వం దహేః కుపితో లోకాన్ యుగాంత ఇవ భాస్కరః ||

VERSE #4

వాలినః పౌరుషం యత్తద్యచ్చ వీర్యం ధృతిశ్చ యా |
తన్మమైకమనాః శ్రుత్వా విధత్స్వ యదనంతరమ్ ||

VERSE #5

సముద్రాత్పశ్చిమాత్పూర్వం దక్షిణాదపి చోత్తరమ్ |
క్రామత్యనుదితే సూర్యే వాలీ వ్యపగతక్లమః ||

VERSE #6

అగ్రాణ్యారుహ్య శైలానాం శిఖరాణి మహాంత్యపి |
ఊర్ధ్వముత్క్షిప్య తరసా ప్రతిగృహ్ణాతి వీర్యవాన్ ||

VERSE #7

బహవః సారవంతశ్చ వనేషు వివిధా ద్రుమాః |
వాలినా తరసా భగ్నా బలం ప్రథయతా''త్మనః ||

VERSE #8

మహిషో దుందుభిర్నామ కైలాసశిఖరప్రభః |
బలం నాగసహస్రస్య ధారయామాస వీర్యవాన్ ||

VERSE #9

వీర్యోత్సేకేన దుష్టాత్మా వరదానాచ్చ మోహితః |
జగామ సుమహాకాయః సముద్రం సరితాం పతిమ్ ||

VERSE #10

ఊర్మిమంతమతిక్రమ్య సాగరం రత్నసంచయమ్ |
మహ్యం యుద్ధం ప్రయచ్ఛేతి తమువాచ మహార్ణవమ్ ||

VERSE #11

తతః సముద్రో ధర్మాత్మా సముత్థాయ మహాబలః |
అబ్రవీద్వచనం రాజన్నసురం కాలచోదితమ్ ||

VERSE #12

సమర్థో నాస్మి తే దాతుం యుద్ధం యుద్ధవిశారద |
శ్రూయతాం చాభిధాస్యామి యస్తే యుద్ధం ప్రదాస్యతి ||

VERSE #13

శైలరాజో మహారణ్యే తపస్విశరణం పరమ్ |
శంకరశ్వశురో నామ్నా హిమవానితి విశ్రుతః ||

VERSE #14

గుహాప్రస్రవణోపేతో బహుకందరనిర్దరః |
స సమర్థస్తవ ప్రీతిమతులాం కర్తుమాహవే ||

VERSE #15

తం భీత ఇతి విజ్ఞాయ సముద్రమసురోత్తమః |
హిమవద్వనమాగచ్ఛచ్ఛరశ్చాపాదివ చ్యుతః ||

VERSE #16

తతస్తస్య గిరేః శ్వేతా గజేంద్రవిపులాః శిలాః |
చిక్షేప బహుధా భూమౌ దుందుభిర్విననాద చ ||

VERSE #17

తతః శ్వేతాంబుదాకారః సౌమ్యః ప్రీతికరాకృతిః |
హిమవానబ్రవీద్వాక్యం స్వ ఏవ శిఖరే స్థితః ||

VERSE #18

క్లేష్టుమర్హసి మాం న త్వం దుందుభే ధర్మవత్సల |
రణకర్మస్వకుశలస్తపస్విశరణం హ్యహమ్ ||

VERSE #19

తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా గిరిరాజస్య ధీమతః |
ఉవాచ దుందుభిర్వాక్యం రోషాత్సంరక్తలోచనః ||

VERSE #20

యది యుద్ధే'సమర్థస్త్వం మద్భయాద్వా నిరుద్యమః |
తమాచక్ష్వ ప్రదద్యాన్మే యో'ద్య యుద్ధం యుయుత్సతః ||

VERSE #21

హిమవానబ్రవీద్వాక్యం శ్రుత్వా వాక్యవిశారదః |
అనుక్తపూర్వం ధర్మాత్మా క్రోధాత్తమసురోత్తమమ్ ||

VERSE #22

వాలీ నామ మహాప్రాజ్ఞః శక్రతుల్యపరాక్రమః |
అధ్యాస్తే వానరః శ్రీమాన్ కిష్కంధామతులప్రభామ్ ||

VERSE #23

స సమర్థో మహాప్రాజ్ఞస్తవ యుద్ధవిశారదః |
ద్వంద్వయుద్ధం మహద్దాతుం నముచేరివ వాసవః ||

VERSE #24

తం శీఘ్రమభిగచ్ఛ త్వం యది యుద్ధమిహేచ్ఛసి |
స హి దుర్ధర్షణో నిత్యం శూరః సమరకర్మణి ||

VERSE #25

శ్రుత్వా హిమవతో వాక్యం క్రోధావిష్టః స దుందుభిః |
జగామ తాం పురీం తస్య కిష్కింధాం వాలినస్తదా ||

VERSE #26

ధారయన్ మాహిషం రూపం తీక్ష్ణశృంగో భయావహః |
ప్రావృషీవ మహామేఘస్తోయపూర్ణో నభస్తలే ||

VERSE #27

తతస్తద్ద్వారమాగమ్య కిష్కింధాయా మహాబలః |
ననర్ద కంపయన్ భూమిం దుందుభిర్దుందుభిర్యథా ||

VERSE #28

సమీపస్థాన్ ద్రుమాన్ భంజన్ వసుధాం దారయన్ ఖురైః |
విషాణేనోల్లిఖన్ దర్పాత్ తద్ద్వారం ద్విరదో యథా ||

VERSE #29

అంతఃపురగతో వాలీ శ్రుత్వా శబ్దమమర్షణః |
నిష్పపాత సహ స్త్రీభిస్తారాభిరివ చంద్రమాః ||

VERSE #30

మితం వ్యక్తాక్షరపదం తమువాచాథ దుందుభిమ్ |
హరీణామీశ్వరో వాలీ సర్వేషాం వనచారిణామ్ ||

VERSE #31

కిమర్థం నగరద్వారమిదం రుద్ధ్వా వినర్దసి |
దుందుభే విదితో మే'సి రక్ష ప్రాణాన్ మహాబల ||

VERSE #32

తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా వానరేంద్రస్య ధీమతః |
ఉవాచ దుందుభిర్వాక్యం రోషాత్ సంరక్తలోచనః ||

VERSE #33

న త్వం స్త్రీసన్నిధౌ వీర వచనం వక్తుమర్హసి |
మమ యుద్ధం ప్రయచ్ఛాద్య తతో జ్ఞాస్యామి తే బలమ్ ||

VERSE #34

అథవా ధారయిష్యామి క్రోధమద్య నిశామిమామ్ |
గృహ్యతాముదయః స్వైరం కామభోగేషు వానర ||

VERSE #35

దీయతాం సంప్రదానం చ పరిష్వజ్య చ వానరాన్ |
సర్వశాఖామృగేంద్రస్త్వం సంసాదయ సుహృజ్జనాన్ ||

VERSE #36

సుదృష్టాం కురు కిష్కింధాం కురుష్వాత్మసమం పురే |
క్రీడస్వ చ సహ స్త్రీభిరహం తే దర్పనాశనః ||

VERSE #37

యో హి మత్తం ప్రమత్తం వా సుప్తం వా రహితం భృశమ్ |
హన్యాత్స భ్రూణహా లోకే త్వద్విధం మదమోహితమ్ ||

VERSE #38

స ప్రహస్యాబ్రవీన్మందం క్రోధాత్తమసురోత్తమమ్ |
విసృజ్య తాః స్త్రియః సర్వాస్తారాప్రభృతికాస్తదా ||

VERSE #39

మత్తో'యమితి మా మంస్థా యద్యభీతో'సి సంయుగే |
మదో'యం సంప్రహారే'స్మిన్ వీరపానం సమర్థ్యతామ్ ||

VERSE #40

తమేవముక్త్వా సంక్రుద్ధో మాలాముత్క్షిప్య కాంచనీమ్ |
పిత్రా దత్తాం మహేంద్రేణ యుద్ధాయ వ్యవతిష్ఠత ||

VERSE #41

విషాణయోర్గృహీత్వా తం దుందుభిం గిరిసన్నిభమ్ |
ఆవిధ్యత తదా వాలీ వినదన్ కపికుంజరః ||

VERSE #42

వాలీ వ్యాపాతయాంచక్రే ననర్ద చ మహాస్వనమ్ |
శ్రోత్రాభ్యామథ రక్తం తు తస్య సుస్రావ పాత్యతః ||

VERSE #43

తయోస్తు క్రోధసంరంభాత్పరస్పరజయైషిణోః |
యుద్ధం సమభవద్ఘోరం దుందుభేర్వానరస్య చ ||

VERSE #44

అయుధ్యత తదా వాలీ శక్రతుల్యపరాక్రమః |
ముష్టిభిర్జానుభిశ్చైవ శిలాభిః పాదపైస్తథా ||

VERSE #45

పరస్పరం ఘ్నతోస్తత్ర వానరాసురయోస్తదా |
ఆసీదదసురో యుద్ధే శక్రసూనుర్వ్యవర్ధత ||

VERSE #46

వ్యాపారవీర్యధైర్యైశ్చ పరిక్షీణం పరాక్రమైః |
తం తు దుందుభిముత్పాట్య ధరణ్యామభ్యపాతయత్ ||

VERSE #47

యుద్ధే ప్రాణహరే తస్మిన్ నిష్పిష్టో దుందుభిస్తదా |
పపాత చ మహాకాయః క్షితౌ పంచత్వమాగతః ||

VERSE #48

తం తోలయిత్వా బాహుభ్యాం గతసత్త్వమచేతనమ్ |
చిక్షేప బలవాన్ వాలీ వేగేనైకేన యోజనమ్ ||

VERSE #49

తస్య వేగప్రవిద్ధస్య వక్త్రాత్ క్షతజబిందవః |
ప్రపేతుర్మారుతోత్క్షిప్తా మతంగస్యాశ్రమం ప్రతి ||

VERSE #50

తాన్ దృష్ట్వా పతితాంస్తస్య మునిః శోణితవిప్రుషః |
క్రుద్ధస్తత్ర మహాభాగశ్చింతయామాస కో న్వయమ్ ||

VERSE #51

యేనాహం సహసా స్పృష్టః శోణితేన దురాత్మనా |
కో'యం దురాత్మా దుర్బద్ధిరకృతాత్మా చ బాలిశః ||

VERSE #52

ఇత్యుక్త్వాథ వినిష్క్రమ్య దదర్శ మునిపుంగవః |
మహిషం పర్వతాకారం గతాసుం పతితం భువి ||

VERSE #53

స తు విజ్ఞాయ తపసా వానరేణ కృతం హి తత్ |
ఉత్ససర్జ మహాశాపం క్షేప్తారం వాలినం ప్రతి ||

VERSE #54

ఇహ తేనాప్రవేష్టవ్యం ప్రవిష్టస్య వధో భవేత్ |
వనం మత్సంశ్రయం యేన దూషితం రుధిరస్రవైః ||

VERSE #55

సంభగ్నాః పాదపాశ్చేమే క్షిపతేహాసురీం తనుమ్ |
సమంతాద్యోజనం పూర్ణమాశ్రమం మామకం యది ||

VERSE #56

ఆగమిష్యతి దుర్బుద్ధిర్వ్యక్తం స న భవిష్యతి |
యే చాపి సచివాస్తస్య సంశ్రితా మామకం వనమ్ ||

VERSE #57

న చ తైరిహ వస్తవ్యం శ్రుత్వా యాంతు యథాసుఖమ్ |
యది తే'పీహ తిష్ఠంతి శపిష్యే తానపి ధ్రువమ్ ||

VERSE #58

వనే'స్మిన్ మామకే'త్యర్థం పుత్రవత్ పరిపాలితే |
పత్రాంకురవినాశాయ ఫలమూలాభవాయ చ ||

VERSE #59

దివసశ్చాస్య మర్యాదా యం ద్రష్టా శ్వో'స్మి వానరమ్ |
బహువర్షసహస్రాణి స వై శైలో భవిష్యతి ||

VERSE #60

తతస్తే వానరాః శ్రుత్వా గిరం మునిసమీరితామ్ |
నిశ్చక్రముర్వనాత్తస్మాత్తాన్ దృష్ట్వా వాలిరబ్రవీత్ ||

VERSE #61

కిం భవంతః సమస్తాశ్చ మతంగవనవాసినః |
మత్సమీపమనుప్రాప్తా అపి స్వస్తి వనౌకసామ్ ||

VERSE #62

తతస్తే కారణం సర్వం తదా శాపం చ వాలినః |
శశంసుర్వానరాః సర్వే వాలినే హేమమాలినే ||

VERSE #63

ఏతచ్ఛ్రుత్వా తదా వాలీ వచనం వానరేరితమ్ |
స మహర్షిం తదాసాద్య యాచతే స్మ కృతాంజలిః ||

VERSE #64

మహర్షిస్తమనాదృత్య ప్రవివేశాశ్రమం తదా |
శాపధారణభీతస్తు వాలీ విహ్వలతాం గతః ||

VERSE #65

తతః శాపభయాద్భీత ఋశ్యమూకం మహాగిరిమ్ |
ప్రవేష్టుం నేచ్ఛతి హరిర్ద్రష్టుం వాపి నరేశ్వర ||

VERSE #66

తస్యాప్రవేశం జ్ఞాత్వా'హమిదం రామ మహావనమ్ |
విచరామి సహామాత్యో విషాదేన వివర్జితః ||

VERSE #67

ఏషో'స్థినిచయస్తస్య దుందుభేః సంప్రకాశతే |
వీర్యోత్సేకాన్నిరస్తస్య గిరికూటోపమో మహాన్ ||

VERSE #68

ఇమే చ విపులాః సాలాః సప్త శాఖావలంబినః |
యత్రైకం ఘటతే వాలీ నిష్పత్రయితుమోజసా ||

VERSE #69

ఏతదస్యాసమం వీర్యం మయా రామ ప్రకీర్తితమ్ |
కథం తం వాలినం హంతుం సమరే శక్ష్యసే నృప ||

VERSE #70

తథా బ్రువాణం సుగ్రీవం ప్రహసంల్లక్ష్మణో'బ్రవీత్ |
కస్మిన్ కర్మణి నిర్వృత్తే శ్రద్దధ్యా వాలినో వధమ్ ||

VERSE #71

తమువాచాథ సుగ్రీవః సప్త సాలానిమాన్ పురా |
ఏవమేకైకశో వాలీ వివ్యాధాథ స చాసకృత్ ||

VERSE #72

రామో'పి దారయేదేషాం బాణేనైకేన చేద్ద్రుమమ్ |
వాలినం నిహతం మన్యే దృష్ట్వా రామస్య విక్రమమ్ ||

VERSE #73

హతస్య మహిషస్యాస్థి పాదేనైకేన లక్ష్మణ |
ఉద్యమ్యాథ ప్రక్షిపేచ్చేత్తరసా ద్వే ధనుఃశతే ||

VERSE #74

ఏవముక్త్వా తు సుగ్రీవో రామం రక్తాంతలోచనమ్ |
ధ్యాత్వా ముహూర్తం కాకుత్స్థం పునరేవ వచో'బ్రవీత్ ||

VERSE #75

శూరశ్చ శూరఘాతీ చ ప్రఖ్యాతబలపౌరుషః |
బలవాన్ వానరో వాలీ సంయుగేష్వపరాజితః ||

VERSE #76

దృశ్యంతే చాస్య కర్మాణి దుష్కరాణి సురైరపి |
యాని సంచింత్య భీతో'హమృశ్యమూకం సమాశ్రితః ||

VERSE #77

తమజయ్యమధృష్యం చ వానరేంద్రమమర్షణమ్ |
విచింతయన్న ముంచామి ఋశ్యమూకమహం త్విమమ్ ||

VERSE #78

ఉద్విగ్నః శంకితశ్చాపి విచరామి మహావనే |
అనురక్తైః సహామాత్యైర్హనుమత్ ప్రముఖైర్వరైః ||

VERSE #79

ఉపలబ్ధం చ మే శ్లాఘ్యం సన్మిత్రం మిత్రవత్సల |
త్వామహం పురుషవ్యాఘ్ర హిమవంతమివాశ్రితః ||

VERSE #80

కింతు తస్య బలజ్ఞో'హం దుర్భ్రాతుర్బలశాలినః |
అప్రత్యక్షం తు మే వీర్యం సమరే తవ రాఘవ ||

VERSE #81

న ఖల్వహం త్వాం తులయే నావమన్యే న భీషయే |
కర్మభిస్తస్య భీమైస్తు కాతర్యం జనితం మమ ||

VERSE #82

కామం రాఘవ తే వాణీ ప్రమాణం ధైర్యమాకృతిః |
సూచయంతి పరం తేజో భస్మచ్ఛన్నమివానలమ్ ||

VERSE #83

తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా సుగ్రీవస్య మహాత్మనః |
స్మితపూర్వమథో రామః ప్రత్యువాచ హరిం ప్రభుః ||

VERSE #84

యది న ప్రత్యయో'స్మాసు విక్రమే తవ వానర |
ప్రత్యయం సమరే శ్లాఘ్యమహముత్పాదయామి తే ||

VERSE #85

ఏవముక్త్వా తు సుగ్రీవం సాంత్వం లక్ష్మణపూర్వజః |
రాఘవో దుందుభేః కాయం పాదాంగుష్ఠేన లీలయా ||

VERSE #86

తోలయిత్వా మహాబాహుశ్చిక్షేప దశయోజనమ్ |
అసురస్య తనుం శుష్కం పాదాంగుష్ఠేన వీర్యవాన్ ||

VERSE #87

క్షిప్తం దృష్ట్వా తతః కాయం సుగ్రీవః పునరబ్రవీత్ |
లక్ష్మణస్యాగ్రతో రామమిదం వచనమర్థవత్ || [-మబ్రవీత్]

VERSE #88

హరీణామగ్రతో వీరం తపంతమివ భాస్కరమ్ |
ఆర్ద్రః సమాంసః ప్రత్యగ్రః క్షిప్తః కాయః పురా సఖే ||

VERSE #89

లఘుః సంప్రతి నిర్మాంసస్తృణభూతశ్చ రాఘవ |
క్షిప్తమేవం ప్రహర్షేణ భవతా రఘునందన ||

VERSE #90

నాత్ర శక్యం బలం జ్ఞాతుం తవ వా తస్య వా'ధికమ్ |
ఆర్ద్రం శుష్కమితి హ్యేతత్సుమహద్రాఘవాంతరమ్ ||

VERSE #91

స ఏవ సంశయస్తాత తవ తస్య చ యద్బలే |
సాలమేకం తు నిర్భింద్యా భవేద్వ్యక్తిర్బలాబలే ||

VERSE #92

కృత్వేదం కార్ముకం సజ్యం హస్తిహస్తమివాతతమ్ |
ఆకర్ణపూర్ణమాయమ్య విసృజస్వ మహాశరమ్ ||

📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance

ఇమం హి సాలం సహితస్త్వయా శరో

VERSE #93

న సంశయో'త్రాస్తి విదారయిష్యతి |
అలం విమర్శేన మమ ప్రియం ధ్రువం
కురుష్వ రాజాత్మజ శాపితో మయా ||

📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance

యథా హి తేజఃసు వరః సదా రవి-
యథా చతుష్పాత్సు చ కేసరీ వర-

VERSE #94

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే కిష్కింధాకాండే ఏకాదశః సర్గః ||

📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance

సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణే కిష్కింధాకాండ

🪷

పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)

🕊️

ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ

నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.

🌅

శుభ ముహూర్తం

బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.

📿

జప సంఖ్యా నియమం

నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.

📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)

Kishkindha Kanda Sarga 11 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.

🪷

చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace): Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.

🛡️

దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being): Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.

✨

భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment): Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.

🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)

🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)

Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).

🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)

Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.

📜 సంప్రదాయ ప్రశస్తి (Scholarly Context):

Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.

← Previous Kishkindha Kanda Sarga 10 Next → Kishkindha Kanda Sarga 12

Sacred Work	Valmiki Ramayanam
Language	Sanskrit / Telugu

పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)

మరిన్ని ప్రముఖ స్తోత్రాలు & మంత్రాలు (Explore Popular Sacred Chants)

📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)

🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)

🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)

🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)

🕉️ Related Sacred Texts & Chants

Durga Saptashati Parayana Vidhi

Durga Saptasati Chapter 9

Sri Rajarajeshwari Ashtottara Shatanamavali

Sri Pratyangira Sahasranamavali