Kishkindha Kanda Sarga 8
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
కిష్కింధకాండ
|| వాలివధప్రతిజ్ఞా ||
కిష్కింధకాండ
|| వాలివధప్రతిజ్ఞా ||
VERSE #2
పరితుష్టస్తు సుగ్రీవస్తేన వాక్యేన వానరః |
లక్ష్మణస్యాగ్రతో రామమిదం వచనమబ్రవీత్ ||
లక్ష్మణస్యాగ్రతో రామమిదం వచనమబ్రవీత్ ||
VERSE #3
సర్వథా'హమనుగ్రాహ్యో దేవతానామసంశయః |
ఉపపన్నగుణోపేతః సఖా యస్య భవాన్మమ ||
ఉపపన్నగుణోపేతః సఖా యస్య భవాన్మమ ||
VERSE #4
శక్యం ఖలు భవేద్రామ సహాయేన త్వయా'నఘ |
సురరాజ్యమపి ప్రాప్తుం స్వరాజ్యం కిం పునః ప్రభో ||
సురరాజ్యమపి ప్రాప్తుం స్వరాజ్యం కిం పునః ప్రభో ||
VERSE #5
సో'హం సభాజ్యో బంధూనాం సుహృదాం చైవ రాఘవ |
యస్యాగ్నిసాక్షికం మిత్రం లబ్ధం రాఘవవంశజమ్ ||
యస్యాగ్నిసాక్షికం మిత్రం లబ్ధం రాఘవవంశజమ్ ||
VERSE #6
అహమప్యనురూపస్తే వయస్యో జ్ఞాస్యసే శనైః |
న తు వక్తుం సమర్థో'హం స్వయమాత్మగతాన్ గుణాన్ ||
న తు వక్తుం సమర్థో'హం స్వయమాత్మగతాన్ గుణాన్ ||
VERSE #7
మహాత్మనాం తు భూయిష్ఠం త్వద్విధానాం కృతాత్మనామ్ |
నిశ్చలా భవతి ప్రీతిర్ధైర్యమాత్మవతామివ ||
నిశ్చలా భవతి ప్రీతిర్ధైర్యమాత్మవతామివ ||
VERSE #8
రజతం వా సువర్ణం వా వస్త్రాణ్యాభరణాని చ |
అవిభక్తాని సాధూనామవగచ్ఛంతి సాధవః ||
అవిభక్తాని సాధూనామవగచ్ఛంతి సాధవః ||
VERSE #9
ఆఢ్యో వాపి దరిద్రో వా దుఃఖితః సుఖితో'పి వా |
నిర్దోషో వా సదోషో వా వయస్యః పరమా గతిః ||
నిర్దోషో వా సదోషో వా వయస్యః పరమా గతిః ||
VERSE #10
ధనత్యాగః సుఖత్యాగో దేహత్యాగో'పి వా పునః |
వయస్యార్థే ప్రవర్తంతే స్నేహం దృష్ట్వా తథావిధమ్ ||
వయస్యార్థే ప్రవర్తంతే స్నేహం దృష్ట్వా తథావిధమ్ ||
VERSE #11
తత్తథేత్యబ్రవీద్రామః సుగ్రీవం ప్రియవాదినమ్ |
లక్ష్మణస్యాగ్రతో లక్ష్మ్యా వాసవస్యేవ ధీమతః ||
లక్ష్మణస్యాగ్రతో లక్ష్మ్యా వాసవస్యేవ ధీమతః ||
VERSE #12
తతో రామం స్థితం దృష్ట్వా లక్ష్మణం చ మహాబలమ్ |
సుగ్రీవః సర్వతశ్చక్షుర్వనే లోలమపాతయత్ ||
సుగ్రీవః సర్వతశ్చక్షుర్వనే లోలమపాతయత్ ||
VERSE #13
స దదర్శ తతః సాలమవిదూరే హరీశ్వరః |
సుపుష్పమీషత్పత్రాఢ్యం భ్రమరైరుపశోభితమ్ ||
సుపుష్పమీషత్పత్రాఢ్యం భ్రమరైరుపశోభితమ్ ||
VERSE #14
తస్యైకాం పర్ణబహులాం భంక్త్వా శాఖాం సుపుష్పితామ్ |
సాలస్యాస్తీర్య సుగ్రీవో నిషసాద సరాఘవః ||
సాలస్యాస్తీర్య సుగ్రీవో నిషసాద సరాఘవః ||
VERSE #15
తావాసీనౌ తతో దృష్ట్వా హనూమానపి లక్ష్మణమ్ |
సాలశాఖాం సముత్పాట్య వీనీతముపవేశయత్ ||
సాలశాఖాం సముత్పాట్య వీనీతముపవేశయత్ ||
VERSE #16
సుఖోపవిష్టం రామం తు ప్రసన్నముదధిం యథా |
ఫలపుష్పసమాకీర్ణే తస్మిన్ గిరివరోత్తమే ||
ఫలపుష్పసమాకీర్ణే తస్మిన్ గిరివరోత్తమే ||
VERSE #17
తతః ప్రహృష్టః సుగ్రీవః శ్లక్ష్ణం మధురయా గిరా |
ఉవాచ ప్రణయాద్రామం హర్షవ్యాకులితాక్షరమ్ ||
ఉవాచ ప్రణయాద్రామం హర్షవ్యాకులితాక్షరమ్ ||
VERSE #18
అహం వినికృతో భ్రాత్రా చరామ్యేష భయార్దితః |
ఋశ్యమూకం గిరివరం హృతభార్యః సుదుఃఖితః ||
ఋశ్యమూకం గిరివరం హృతభార్యః సుదుఃఖితః ||
VERSE #19
సో'హం త్రస్తో భయే మగ్నో వసామ్యుద్భ్రాంతచేతనః |
వాలినా నికృతో భ్రాత్రా కృతవైరశ్చ రాఘవ ||
వాలినా నికృతో భ్రాత్రా కృతవైరశ్చ రాఘవ ||
VERSE #20
వాలినో మే భయార్తస్య సర్వలోకభయంకర |
మమాపి త్వమనాథస్య ప్రసాదం కర్తుమర్హసి ||
మమాపి త్వమనాథస్య ప్రసాదం కర్తుమర్హసి ||
VERSE #21
ఏవముక్తస్తు తేజస్వీ ధర్మజ్ఞో ధర్మవత్సలః |
ప్రత్యువాచ స కాకుత్స్థః సుగ్రీవం ప్రహసన్నివ ||
ప్రత్యువాచ స కాకుత్స్థః సుగ్రీవం ప్రహసన్నివ ||
VERSE #22
ఉపకారఫలం మిత్రమపకారో'రిలక్షణమ్ |
అద్యైవ తం హనిష్యామి తవ భార్యాపహారిణమ్ ||
అద్యైవ తం హనిష్యామి తవ భార్యాపహారిణమ్ ||
VERSE #23
ఇమే హి మే మహావేగాః పత్రిణస్తిగ్మతేజసః |
కార్తికేయవనోద్భూతాః శరా హేమవిభూషితాః ||
కార్తికేయవనోద్భూతాః శరా హేమవిభూషితాః ||
VERSE #24
కంకపత్రప్రతిచ్ఛన్నా మహేంద్రాశనిసన్నిభాః |
సుపర్వాణః సుతీక్ష్ణాగ్రాః సరోషా ఇవ పన్నగాః ||
సుపర్వాణః సుతీక్ష్ణాగ్రాః సరోషా ఇవ పన్నగాః ||
VERSE #25
భ్రాతృసంజ్ఞమమిత్రం తే వాలినం కృతకిల్బిషమ్ |
శరైర్వినిహతం పశ్య వికీర్ణమివ పర్వతమ్ ||
శరైర్వినిహతం పశ్య వికీర్ణమివ పర్వతమ్ ||
VERSE #26
రాఘవస్య వచః శ్రుత్వా సుగ్రీవో వాహినీపతిః |
ప్రహర్షమతులం లేభే సాధు సాధ్వితి చాబ్రవీత్ ||
ప్రహర్షమతులం లేభే సాధు సాధ్వితి చాబ్రవీత్ ||
VERSE #27
రామ శోకాభిభూతో'హం శోకార్తానాం భవాన్ గతిః |
వయస్య ఇతి కృత్వా హి త్వయ్యహం పరిదేవయే ||
వయస్య ఇతి కృత్వా హి త్వయ్యహం పరిదేవయే ||
VERSE #28
త్వం హి పాణిప్రదానేన వయస్యో మే'గ్నిసాక్షికమ్ |
కృతః ప్రాణైర్బహుమతః సత్యేనాపి శపామి తే ||
కృతః ప్రాణైర్బహుమతః సత్యేనాపి శపామి తే ||
VERSE #29
వయస్య ఇతి కృత్వా చ విస్రబ్ధం ప్రవదామ్యహమ్ |
దుఃఖమంతర్గతం యన్మే మనో హరతి నిత్యశః ||
దుఃఖమంతర్గతం యన్మే మనో హరతి నిత్యశః ||
VERSE #30
ఏతావదుక్త్వా వచనం బాష్పదూషితలోచనః |
బాష్పోపహతయా వాచా నోచ్చైః శక్నోతి భాషితుమ్ ||
బాష్పోపహతయా వాచా నోచ్చైః శక్నోతి భాషితుమ్ ||
VERSE #31
బాష్పవేగం తు సహసా నదీవేగమివాగతమ్ |
ధారయామాస ధైర్యేణ సుగ్రీవో రామసన్నిధౌ ||
ధారయామాస ధైర్యేణ సుగ్రీవో రామసన్నిధౌ ||
VERSE #32
స నిగృహ్య తు తం బాష్పం ప్రమృజ్య నయనే శుభే |
వినిఃశ్వస్య చ తేజస్వీ రాఘవం వాక్యమబ్రవీత్ ||
వినిఃశ్వస్య చ తేజస్వీ రాఘవం వాక్యమబ్రవీత్ ||
VERSE #33
పురాహం వాలినా రామ రాజ్యాత్ స్వాదవరోపితః |
పరుషాణి చ సంశ్రావ్య నిర్ధూతో'స్మి బలీయసా ||
పరుషాణి చ సంశ్రావ్య నిర్ధూతో'స్మి బలీయసా ||
VERSE #34
హృతా భార్యా చ మే తేన ప్రాణేభ్యో'పి గరీయసీ |
సుహృదశ్చ మదీయా యే సంయతా బంధనేషు తే ||
సుహృదశ్చ మదీయా యే సంయతా బంధనేషు తే ||
VERSE #35
యత్నవాంశ్చ సుదుష్టాత్మా మద్వినాశాయ రాఘవ |
బహుశస్తత్ప్రయుక్తాశ్చ వానరా నిహతా మయా ||
బహుశస్తత్ప్రయుక్తాశ్చ వానరా నిహతా మయా ||
VERSE #36
శంకయా త్వేతయా చేహ దృష్ట్వా త్వామపి రాఘవ |
నోపసర్పామ్యహం భీతో భయే సర్వే హి బిభ్యతి ||
నోపసర్పామ్యహం భీతో భయే సర్వే హి బిభ్యతి ||
VERSE #37
కేవలం హి సహాయా మే హనూమత్ప్రముఖాస్త్విమే |
అతో'హం ధారయామ్యద్య ప్రాణాన్ కృచ్ఛ్రగతో'పి సన్ ||
అతో'హం ధారయామ్యద్య ప్రాణాన్ కృచ్ఛ్రగతో'పి సన్ ||
VERSE #38
ఏతే హి కపయః స్నిగ్ధా మాం రక్షంతి సమంతతః |
సహ గచ్ఛంతి గంతవ్యే నిత్యం తిష్ఠంతి చ స్థితే ||
సహ గచ్ఛంతి గంతవ్యే నిత్యం తిష్ఠంతి చ స్థితే ||
VERSE #39
సంక్షేపస్త్వేష తే రామ కిముక్త్వా విస్తరం హి తే |
స మే జ్యేష్ఠో రిపుర్భ్రాతా వాలీ విశ్రుతపౌరుషః ||
స మే జ్యేష్ఠో రిపుర్భ్రాతా వాలీ విశ్రుతపౌరుషః ||
VERSE #40
తద్వినాశాద్ధి మే దుఃఖం ప్రనష్టం స్యాదనంతరమ్ |
సుఖం మే జీవితం చైవ తద్వినాశనిబంధనమ్ ||
సుఖం మే జీవితం చైవ తద్వినాశనిబంధనమ్ ||
VERSE #41
ఏష మే రామ శోకాంతః శోకార్తేన నివేదితః |
దుఃఖితః సుఖితో వా'పి సఖ్యుర్నిత్యం సఖా గతిః ||
దుఃఖితః సుఖితో వా'పి సఖ్యుర్నిత్యం సఖా గతిః ||
VERSE #42
శ్రుత్వైతద్వచనం రామః సుగ్రీవమిదమబ్రవీత్ |
కిం నిమిత్తమభూద్వైరం శ్రోతుమిచ్ఛామి తత్త్వతః ||
కిం నిమిత్తమభూద్వైరం శ్రోతుమిచ్ఛామి తత్త్వతః ||
VERSE #43
అహం హి కారణం శ్రుత్వా వైరస్య తవ వానర | [సుఖం]
VERSE #44
ఆనంతర్యం విధాస్యామి సంప్రధార్య బలాబలమ్ ||
VERSE #45
బలవాన్ హి మమామర్షః శ్రుత్వా త్వామవమానితమ్ |
వర్ధతే హృదయోత్కంపీ ప్రావృడ్వేగ ఇవాంభసః ||
వర్ధతే హృదయోత్కంపీ ప్రావృడ్వేగ ఇవాంభసః ||
VERSE #46
హృష్టః కథయ విస్రబ్ధో యావదారోప్యతే ధనుః |
సృష్టశ్చేద్ధి మయా బాణో నిరస్తశ్చ రిపుస్తవ ||
సృష్టశ్చేద్ధి మయా బాణో నిరస్తశ్చ రిపుస్తవ ||
VERSE #47
ఏవముక్తస్తు సుగ్రీవః కాకుత్స్థేన మహాత్మనా |
ప్రహర్షమతులం లేభే చతుర్భిః సహ వానరైః ||
ప్రహర్షమతులం లేభే చతుర్భిః సహ వానరైః ||
VERSE #48
తతః ప్రహృష్టవదనః సుగ్రీవో లక్ష్మణాగ్రజే |
వైరస్య కారణం తత్త్వమాఖ్యాతుముపచక్రమే ||
వైరస్య కారణం తత్త్వమాఖ్యాతుముపచక్రమే ||
VERSE #49
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే కిష్కింధాకాండే అష్టమః సర్గః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణే కిష్కింధాకాండ
వాల్మీకి రామాయణే కిష్కింధాకాండ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Kishkindha Kanda Sarga 8 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.