Kishkindha Kanda Sarga 58
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
కిష్కింధకాండ
|| సీతాప్రవృత్యుపలంభః ||
కిష్కింధకాండ
|| సీతాప్రవృత్యుపలంభః ||
VERSE #2
ఇత్యుక్తః కరుణం వాక్యం వానరైస్త్యక్తజీవితైః |
సబాష్పో వానరాన్ గృధ్రః ప్రత్యువాచ మహాస్వనః ||
సబాష్పో వానరాన్ గృధ్రః ప్రత్యువాచ మహాస్వనః ||
VERSE #3
యవీయాన్ మమ స భ్రాతా జటాయుర్నామ వానరాః |
యమాఖ్యాత హతం యుద్ధే రావణేన బలీయసా ||
యమాఖ్యాత హతం యుద్ధే రావణేన బలీయసా ||
VERSE #4
వృద్ధభావాదపక్షత్వాచ్ఛృణ్వంస్తదపి మర్షయే |
న హి మే శక్తిరస్త్యద్య భ్రాతుర్వైరవిమోక్షణే ||
న హి మే శక్తిరస్త్యద్య భ్రాతుర్వైరవిమోక్షణే ||
VERSE #5
పురా వృత్రవధే వృత్తే పరస్పరజయైషిణౌ |
ఆదిత్యముపయాతౌ స్వో జ్వలంతం రశ్మిమాలినమ్ ||
ఆదిత్యముపయాతౌ స్వో జ్వలంతం రశ్మిమాలినమ్ ||
VERSE #6
ఆవృత్త్యా''కాశమార్గే తు జవేన స్మ గతౌ భృశమ్ |
మధ్యం ప్రాప్తే దినకరే జటాయురవసీదతి ||
మధ్యం ప్రాప్తే దినకరే జటాయురవసీదతి ||
VERSE #7
తమహం భ్రాతరం దృష్ట్వా సూర్యరశ్మిభిరర్దితమ్ |
పక్షాభ్యాం ఛాదయామాస స్నేహాత్పరమవిహ్వలమ్ ||
పక్షాభ్యాం ఛాదయామాస స్నేహాత్పరమవిహ్వలమ్ ||
VERSE #8
నిర్దగ్ధపక్షః పతితో వింధ్యే'హం వానరర్షభాః |
అహమస్మిన్వసన్భ్రాతుః ప్రవృత్తిం నోపలక్షయే ||
అహమస్మిన్వసన్భ్రాతుః ప్రవృత్తిం నోపలక్షయే ||
VERSE #9
జటాయుషస్త్వేవముక్తో భ్రాతా సంపాతినా తదా |
యువరాజో మహాప్రాజ్ఞః ప్రత్యువాచాంగదస్తదా ||
యువరాజో మహాప్రాజ్ఞః ప్రత్యువాచాంగదస్తదా ||
VERSE #10
జటాయుషో యది భ్రాతా శ్రుతం తే గదితం మయా |
ఆఖ్యాహి యది జానాసి నిలయం తస్య రక్షసః ||
ఆఖ్యాహి యది జానాసి నిలయం తస్య రక్షసః ||
VERSE #11
అదీర్ఘదర్శనం తం వై రావణం రాక్షసాధిపమ్ |
అంతికే యది వా దూరే యది జానాసి శంస నః ||
అంతికే యది వా దూరే యది జానాసి శంస నః ||
VERSE #12
తతో'బ్రవీన్మహాతేజా జ్యేష్ఠో భ్రాతా జటాయుషః |
ఆత్మానురూపం వచనం వానరాన్ సంప్రహర్షయన్ ||
ఆత్మానురూపం వచనం వానరాన్ సంప్రహర్షయన్ ||
VERSE #13
నిర్దగ్ధపక్షో గృధ్రో'హం హీనవీర్యః ప్లవంగమాః |
వాఙ్మాత్రేణ తు రామస్య కరిష్యే సాహ్యముత్తమమ్ ||
వాఙ్మాత్రేణ తు రామస్య కరిష్యే సాహ్యముత్తమమ్ ||
VERSE #14
జానామి వారుణాన్ లోకాన్ విష్ణోస్త్రైవిక్రమానపి |
మహాసురవిమర్దాన్వా'ప్యమృతస్య చ మంథనమ్ ||
మహాసురవిమర్దాన్వా'ప్యమృతస్య చ మంథనమ్ ||
VERSE #15
రామస్య యదిదం కార్యం కర్తవ్యం ప్రథమం మయా |
జరయా చ హృతం తేజః ప్రాణాశ్చ శిథిలా మమ ||
జరయా చ హృతం తేజః ప్రాణాశ్చ శిథిలా మమ ||
VERSE #16
తరుణీ రూపసంపన్నా సర్వాభరణభూషితా |
హ్రియమాణా మయా దృష్టా రావణేన దురాత్మనా ||
హ్రియమాణా మయా దృష్టా రావణేన దురాత్మనా ||
VERSE #17
క్రోశంతీ రామ రామేతి లక్ష్మణేతి చ భామినీ |
భూషణాన్యపవిధ్యంతీ గాత్రాణి చ విధూన్వతీ ||
భూషణాన్యపవిధ్యంతీ గాత్రాణి చ విధూన్వతీ ||
VERSE #18
సూర్యప్రభేవ శైలాగ్రే తస్యాః కౌశేయముత్తమమ్ |
అసితే రాక్షసే భాతి యథా వా తడిదంబుదే ||
అసితే రాక్షసే భాతి యథా వా తడిదంబుదే ||
VERSE #19
తాం తు సీతామహం మన్యే రామస్య పరికీర్తనాత్ |
శ్రూయతాం మే కథయతో నిలయం తస్య రక్షసః ||
శ్రూయతాం మే కథయతో నిలయం తస్య రక్షసః ||
VERSE #20
పుత్రో విశ్రవసః సాక్షాద్భ్రాతా వైశ్రవణస్య చ |
అధ్యాస్తే నగరీం లంకాం రావణో నామ రాక్షసః ||
అధ్యాస్తే నగరీం లంకాం రావణో నామ రాక్షసః ||
VERSE #21
ఇతో ద్వీపే సముద్రస్య సంపూర్ణే శతయోజనే |
తస్మిన్ లంకాపురీ రమ్యా నిర్మితా విశ్వకర్మణా ||
తస్మిన్ లంకాపురీ రమ్యా నిర్మితా విశ్వకర్మణా ||
VERSE #22
జాంబూనదమయైర్ద్వారైశ్చిత్రైః కాంచనవేదికైః |
ప్రాకారేణార్కవర్ణేన మహతా సుసమావృతా ||
ప్రాకారేణార్కవర్ణేన మహతా సుసమావృతా ||
VERSE #23
తస్యాం వసతి వైదేహీ దీనా కౌశేయవాసినీ |
రావణాంతఃపురే రుద్ధా రాక్షసీభిః సమావృతా ||
రావణాంతఃపురే రుద్ధా రాక్షసీభిః సమావృతా ||
VERSE #24
జనకస్యాత్మజాం రాజ్ఞస్తత్ర ద్రక్ష్యథ మైథిలీమ్ |
లంకాయామథ గుప్తాయాం సాగరేణ సమంతతః ||
లంకాయామథ గుప్తాయాం సాగరేణ సమంతతః ||
VERSE #25
సంప్రాప్య సాగరస్యాంతం సంపూర్ణం శతయోజనమ్ |
ఆసాద్య దక్షిణం తీరం తతో ద్రక్ష్యథ రావణమ్ ||
ఆసాద్య దక్షిణం తీరం తతో ద్రక్ష్యథ రావణమ్ ||
VERSE #26
తత్రైవ త్వరితాః క్షిప్రం విక్రమధ్వం ప్లవంగమాః |
జ్ఞానేన ఖలు పశ్యామి దృష్ట్వా ప్రత్యాగమిష్యథ ||
జ్ఞానేన ఖలు పశ్యామి దృష్ట్వా ప్రత్యాగమిష్యథ ||
VERSE #27
ఆద్యః పంథాః కులింగానాం యే చాన్యే ధాన్యజీవినః |
ద్వితీయో బలిభోజానాం యే చ వృక్షఫలాశినః ||
ద్వితీయో బలిభోజానాం యే చ వృక్షఫలాశినః ||
VERSE #28
భాసాస్తృతీయం గచ్ఛంతి క్రౌంచాశ్చ కురరైః సహ |
శ్యేనాశ్చతుర్థం గచ్ఛంతి గృధ్రా గచ్ఛంతి పంచమమ్ ||
శ్యేనాశ్చతుర్థం గచ్ఛంతి గృధ్రా గచ్ఛంతి పంచమమ్ ||
VERSE #29
బలవీర్యోపపన్నానాం రూపయౌవనశాలినామ్ |
షష్ఠస్తు పంథా హంసానాం వైనతేయగతిః పరా ||
షష్ఠస్తు పంథా హంసానాం వైనతేయగతిః పరా ||
VERSE #30
వైనతేయాచ్చ నో జన్మ సర్వేషాం వానరర్షభాః |
ఇహస్థో'హం ప్రపశ్యామి రావణం జానకీం తథా ||
ఇహస్థో'హం ప్రపశ్యామి రావణం జానకీం తథా ||
VERSE #31
అస్మాకమపి సౌపర్ణం దివ్యం చక్షుర్బలం తథా |
తస్మాదాహారవీర్యేణ నిసర్గేణ చ వానరాః ||
తస్మాదాహారవీర్యేణ నిసర్గేణ చ వానరాః ||
VERSE #32
ఆయోజనశతాత్ సాగ్రాద్వయం పశ్యామ నిత్యశః |
అస్మాకం విహితా వృత్తిర్నిసర్గేణ చ దూరతః ||
అస్మాకం విహితా వృత్తిర్నిసర్గేణ చ దూరతః ||
VERSE #33
విహితా పాదమూలే తు వృత్తిశ్చరణయోధినామ్ |
గర్హితం తు కృతం కర్మ యేన స్మ పిశితాశినా ||
గర్హితం తు కృతం కర్మ యేన స్మ పిశితాశినా ||
VERSE #34
ప్రతీకార్యం చ మే తస్య వైరం భ్రాతుః కృతం భవేత్ |
ఉపాయో దృశ్యతాం కశ్చిల్లంఘనే లవాణాంభసః ||
ఉపాయో దృశ్యతాం కశ్చిల్లంఘనే లవాణాంభసః ||
VERSE #35
అభిగమ్య తు వైదేహీం సమృద్ధార్థా గమిష్యథ |
సముద్రం నేతుమిచ్ఛామి భవద్భిర్వరుణాలయమ్ ||
సముద్రం నేతుమిచ్ఛామి భవద్భిర్వరుణాలయమ్ ||
VERSE #36
ప్రదాస్యామ్యుదకం భ్రాతుః స్వర్గతస్య మహాత్మనః |
తతో నీత్వా తు తం దేశం తీరం నదనదీపతేః ||
తతో నీత్వా తు తం దేశం తీరం నదనదీపతేః ||
VERSE #37
నిర్దగ్ధపక్షం సంపాతిం వానరాః సుమహౌజసః |
పునః ప్రత్యానయిత్వా చ తం దేశం పతగేశ్వరమ్ |
బభూవుర్వానరా హృష్టాః ప్రవృత్తిముపలభ్య తే ||
పునః ప్రత్యానయిత్వా చ తం దేశం పతగేశ్వరమ్ |
బభూవుర్వానరా హృష్టాః ప్రవృత్తిముపలభ్య తే ||
VERSE #38
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే కిష్కింధాకాండే అష్టపంచాశః సర్గః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణే కిష్కింధాకాండ
వాల్మీకి రామాయణే కిష్కింధాకాండ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Kishkindha Kanda Sarga 58 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.