Kishkindha Kanda Sarga 22
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
కిష్కింధకాండ
|| వాల్యనుశాసనమ్ ||
కిష్కింధకాండ
|| వాల్యనుశాసనమ్ ||
VERSE #2
వీక్షమాణస్తు మందాసుః సర్వతో మందముచ్ఛ్వసన్ |
ఆదావేవ తు సుగ్రీవం దదర్శ త్వాత్మజాగ్రతః ||
ఆదావేవ తు సుగ్రీవం దదర్శ త్వాత్మజాగ్రతః ||
VERSE #3
తం ప్రాప్తవిజయం వాలీ సుగ్రీవం ప్లవగేశ్వరః |
ఆభాష్య వ్యక్తయా వాచా సస్నేహమిదమబ్రవీత్ ||
ఆభాష్య వ్యక్తయా వాచా సస్నేహమిదమబ్రవీత్ ||
VERSE #4
సుగ్రీవ దోషేణ న మాం గంతుమర్హసి కిల్బిషాత్ |
కృష్యమాణం భవిష్యేణ బుద్ధిమోహేన మాం బలాత్ ||
కృష్యమాణం భవిష్యేణ బుద్ధిమోహేన మాం బలాత్ ||
VERSE #5
యుగపద్విహితం తాత న మన్యే సుఖమావయోః |
సౌహార్దం భ్రాతృయుక్తం హి తదిదం తాత నాన్యథా ||
సౌహార్దం భ్రాతృయుక్తం హి తదిదం తాత నాన్యథా ||
VERSE #6
ప్రతిపద్య త్వమద్యైవ రాజ్యమేషాం వనౌకసామ్ |
మామప్యద్యైవ గచ్ఛంతం విద్ధి వైవస్వతక్షయమ్ ||
మామప్యద్యైవ గచ్ఛంతం విద్ధి వైవస్వతక్షయమ్ ||
VERSE #7
జీవితం చ హి రాజ్యం చ శ్రియం చ విపులామిమామ్ |
ప్రజహామ్యేష వై తూర్ణం మహచ్చాగర్హితం యశః ||
ప్రజహామ్యేష వై తూర్ణం మహచ్చాగర్హితం యశః ||
VERSE #8
అస్యాం త్వహమవస్థానాం వీర వక్ష్యామి యద్వచః |
యద్యప్యసుకరం రాజన్ కర్తుమేవ తదర్హసి ||
యద్యప్యసుకరం రాజన్ కర్తుమేవ తదర్హసి ||
VERSE #9
సుఖార్హం సుఖసంవృద్ధిం బాలమేనమబాలిశమ్ |
బాష్పపూర్ణముఖం పశ్య భూమౌ పతితమంగదమ్ ||
బాష్పపూర్ణముఖం పశ్య భూమౌ పతితమంగదమ్ ||
VERSE #10
మమ ప్రాణైః ప్రియతరం పుత్రం పుత్రమివౌరసమ్ |
మయా హీనమహీనార్థం సర్వతః పరిపాలయ ||
మయా హీనమహీనార్థం సర్వతః పరిపాలయ ||
VERSE #11
త్వమేవాస్య హి దాతా చ పరిత్రాతా చ సర్వతః |
భయేష్వభయదశ్చైవ యథా'హం ప్లవగేశ్వర ||
భయేష్వభయదశ్చైవ యథా'హం ప్లవగేశ్వర ||
VERSE #12
ఏష తారాత్మజః శ్రీమాంస్త్వయా తుల్యపరాక్రమః |
రక్షసాం తు వధే తేషామగ్రతస్తే భవిష్యతి ||
రక్షసాం తు వధే తేషామగ్రతస్తే భవిష్యతి ||
VERSE #13
అనురూపాణి కర్మాణి విక్రమ్య బలవాన్ రణే |
కరిష్యత్యేష తారేయస్తరస్వీ తరుణో'ంగదః ||
కరిష్యత్యేష తారేయస్తరస్వీ తరుణో'ంగదః ||
VERSE #14
సుషేణదుహితా చేయమర్థసూక్ష్మవినిశ్చయే |
ఔత్పాతికే చ వివిధే సర్వతః పరినిష్ఠితా ||
ఔత్పాతికే చ వివిధే సర్వతః పరినిష్ఠితా ||
VERSE #15
యదేషా సాధ్వితి బ్రూయాత్ కార్యం తన్ముక్తసంశయమ్ |
న హి తారామతం కించిదన్యథా పరివర్తతే ||
న హి తారామతం కించిదన్యథా పరివర్తతే ||
VERSE #16
రాఘవస్య చ తే కార్యం కర్తవ్యమవిశంకయా |
స్యాదధర్మో హ్యకరణే త్వాం చ హింస్యాద్విమానితః ||
స్యాదధర్మో హ్యకరణే త్వాం చ హింస్యాద్విమానితః ||
VERSE #17
ఇమాం చ మాలామాధత్స్వ దివ్యాం సుగ్రీవ కాంచనీమ్ |
ఉదారా శ్రీః స్థితా హ్యస్యాం సంప్రజహ్యాన్మృతే మయి ||
ఉదారా శ్రీః స్థితా హ్యస్యాం సంప్రజహ్యాన్మృతే మయి ||
VERSE #18
ఇత్యేవముక్తః సుగ్రీవో వాలినా భ్రాతృసౌహృదాత్ |
హర్షం త్యక్త్వా పునర్దీనో గ్రహగ్రస్త ఇవోడురాట్ ||
హర్షం త్యక్త్వా పునర్దీనో గ్రహగ్రస్త ఇవోడురాట్ ||
VERSE #19
తద్వాలివచనాచ్ఛాంతః కుర్వన్యుక్తమతంద్రితః |
జగ్రాహ సో'భ్యనుజ్ఞాతో మాలాం తాం చైవ కాంచనీమ్ ||
జగ్రాహ సో'భ్యనుజ్ఞాతో మాలాం తాం చైవ కాంచనీమ్ ||
VERSE #20
తాం మాలాం కాంచనీం దత్త్వా వాలీ దృష్ట్వా''త్మజం స్థితమ్ |
సంసిద్ధః ప్రేత్యభావాయ స్నేహాదంగదమబ్రవీత్ ||
సంసిద్ధః ప్రేత్యభావాయ స్నేహాదంగదమబ్రవీత్ ||
VERSE #21
దేశకాలౌ భజస్వాద్య క్షమమాణః ప్రియాప్రియే |
సుఖదుఃఖసహః కాలే సుగ్రీవవశగో భవ ||
సుఖదుఃఖసహః కాలే సుగ్రీవవశగో భవ ||
VERSE #22
యథా హి త్వం మహాబాహో లాలితః సతతం మయా |
న తథా వర్తమానం త్వాం సుగ్రీవో బహు మంస్యతే ||
న తథా వర్తమానం త్వాం సుగ్రీవో బహు మంస్యతే ||
VERSE #23
మాస్యామిత్రైర్గతం గచ్ఛేర్మా శత్రుభిరరిందమ |
భర్తురర్థపరో దాంతః సుగ్రీవవశగో భవ ||
భర్తురర్థపరో దాంతః సుగ్రీవవశగో భవ ||
VERSE #24
న చాతిప్రణయః కార్యః కర్తవ్యో'ప్రణయశ్చ తే |
ఉభయం హి మహాన్ దోషస్తస్మాదంతరదృగ్భవ ||
ఉభయం హి మహాన్ దోషస్తస్మాదంతరదృగ్భవ ||
VERSE #25
ఇత్యుక్త్వా'థ వివృత్తాక్షః శరసంపీడితో భృశమ్ |
వివృతైర్దశనైర్భీమైర్బభూవోత్క్రాంతజీవితః ||
వివృతైర్దశనైర్భీమైర్బభూవోత్క్రాంతజీవితః ||
VERSE #26
తతో విచుక్రుశుస్తత్ర వానరా హరియూథపాః |
పరిదేవయమానాస్తే సర్వే ప్లవగపుంగవాః ||
పరిదేవయమానాస్తే సర్వే ప్లవగపుంగవాః ||
VERSE #27
కిష్కింధా హ్యద్య శూన్యాసీత్స్వర్గతే వానరాధిపే |
ఉద్యానాని చ శూన్యాని పర్వతాః కాననాని చ ||
ఉద్యానాని చ శూన్యాని పర్వతాః కాననాని చ ||
VERSE #28
హతే ప్లవగశార్దూలే నిష్ప్రభా వానరాః కృతాః |
యేన దత్తం మహద్యుద్ధం గంధర్వస్య మహాత్మనః ||
యేన దత్తం మహద్యుద్ధం గంధర్వస్య మహాత్మనః ||
VERSE #29
గోలభస్య మహాబాహోర్దశ వర్షాణి పంచ చ |
నైవ రాత్రౌ న దివసే తద్యుద్ధముపశామ్యతి ||
నైవ రాత్రౌ న దివసే తద్యుద్ధముపశామ్యతి ||
VERSE #30
తతస్తు షోడశే వర్షే గోలభో వినిపాతితః |
హత్వా తం దుర్వినీతం తు వాలీ దంష్ట్రాకరాలవాన్ |
సర్వాభయకరో'స్మాకం కథమేష నిపాతితః ||
హత్వా తం దుర్వినీతం తు వాలీ దంష్ట్రాకరాలవాన్ |
సర్వాభయకరో'స్మాకం కథమేష నిపాతితః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
హతే తు వీరే ప్లవగాధిపే తదా
VERSE #31
ప్లవంగమాస్తత్ర న శర్మ లేభిరే |
వనేచరాః సింహయుతే మహావనే
యథా హి గావో నిహతే గవాం పతౌ ||
వనేచరాః సింహయుతే మహావనే
యథా హి గావో నిహతే గవాం పతౌ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
తతస్తు తారా వ్యసనార్ణవాప్లుతా
VERSE #32
మృతస్య భర్తుర్వదనం సమీక్ష్య సా |
జగామ భూమిం పరిరభ్య వాలినం
మహాద్రుమం ఛిన్నమివాశ్రితా లతా ||
జగామ భూమిం పరిరభ్య వాలినం
మహాద్రుమం ఛిన్నమివాశ్రితా లతా ||
VERSE #33
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే కిష్కింధాకాండే ద్వావింశః సర్గః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణే కిష్కింధాకాండ
వాల్మీకి రామాయణే కిష్కింధాకాండ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Kishkindha Kanda Sarga 22 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.