Kishkindha Kanda Sarga 5
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
కిష్కింధకాండ
|| సుగ్రీవసఖ్యమ్ ||
కిష్కింధకాండ
|| సుగ్రీవసఖ్యమ్ ||
VERSE #2
ఋశ్యమూకాత్తు హనుమాన్ గత్వా తు మలయం గిరిమ్ |
ఆచచక్షే తదా వీరౌ కపిరాజాయ రాఘవౌ ||
ఆచచక్షే తదా వీరౌ కపిరాజాయ రాఘవౌ ||
VERSE #3
అయం రామో మహాప్రాజ్ఞః సంప్రాప్తో దృఢవిక్రమః |
లక్ష్మణేన సహ భ్రాత్రా రామో'యం సత్యవిక్రమః ||
లక్ష్మణేన సహ భ్రాత్రా రామో'యం సత్యవిక్రమః ||
VERSE #4
ఇక్ష్వాకూణాం కులే జాతో రామో దశరథాత్మజః |
ధర్మే నిగదితశ్చైవ పితుర్నిర్దేశపారగః ||
ధర్మే నిగదితశ్చైవ పితుర్నిర్దేశపారగః ||
VERSE #5
తస్యాస్య వసతో'రణ్యే నియతస్య మహాత్మనః |
రావణేన హృతా భార్యా స త్వాం శరణమాగతః ||
రావణేన హృతా భార్యా స త్వాం శరణమాగతః ||
VERSE #6
రాజసూయాశ్వమేధైశ్చ వహ్నిర్యేనాభితర్పితః |
దక్షిణాశ్చ తథోత్సృష్టా గావః శతసహస్రశః ||
దక్షిణాశ్చ తథోత్సృష్టా గావః శతసహస్రశః ||
VERSE #7
తపసా సత్యవాక్యేన వసుధా యేన పాలితా |
స్త్రీహేతోస్తస్య పుత్రో'యం రామస్త్వాం శరణం గతః ||
స్త్రీహేతోస్తస్య పుత్రో'యం రామస్త్వాం శరణం గతః ||
VERSE #8
భవతా సఖ్యకామౌ తౌ భ్రాతరౌ రామలక్ష్మణౌ |
ప్రతిగృహ్యార్చయస్వైతౌ పూజనీయతమావుభౌ ||
ప్రతిగృహ్యార్చయస్వైతౌ పూజనీయతమావుభౌ ||
VERSE #9
శ్రుత్వా హనుమతో వాక్యం సుగ్రీవో హృష్టమానసః |
భయం చ రాఘవాద్ఘోరం ప్రజహౌ విగతజ్వరః ||
భయం చ రాఘవాద్ఘోరం ప్రజహౌ విగతజ్వరః ||
VERSE #10
స కృత్వా మానుషం రూపం సుగ్రీవః ప్లవగర్షభః |
దర్శనీయతమో భూత్వా ప్రీత్యా ప్రోవాచ రాఘవమ్ ||
దర్శనీయతమో భూత్వా ప్రీత్యా ప్రోవాచ రాఘవమ్ ||
VERSE #11
భవాన్ ధర్మవినీతశ్చ విక్రాంతః సర్వవత్సలః |
ఆఖ్యాతా వాయుపుత్రేణ తత్త్వతో మే భవద్గుణాః ||
ఆఖ్యాతా వాయుపుత్రేణ తత్త్వతో మే భవద్గుణాః ||
VERSE #12
తన్మయైవైష సత్కారో లాభశ్చైవోత్తమః ప్రభో |
యత్త్వమిచ్ఛసి సౌహార్దం వానరేణ మయా సహ ||
యత్త్వమిచ్ఛసి సౌహార్దం వానరేణ మయా సహ ||
VERSE #13
రోచతే యది వా సఖ్యం బాహురేష ప్రసారితః |
గృహ్యతాం పాణినా పాణిర్మర్యాదా బధ్యతాం ధ్రువా ||
గృహ్యతాం పాణినా పాణిర్మర్యాదా బధ్యతాం ధ్రువా ||
VERSE #14
ఏతత్తు వచనం శ్రుత్వా సుగ్రీవేణ సుభాషితమ్ |
స ప్రహృష్టమనా హస్తం పీడయామాస పాణినా ||
స ప్రహృష్టమనా హస్తం పీడయామాస పాణినా ||
VERSE #15
హృద్యం సౌహృదమాలంబ్య పర్యష్వజత పీడితమ్ |
తతో హనూమాన్ సంత్యజ్య భిక్షురూపమరిందమః ||
తతో హనూమాన్ సంత్యజ్య భిక్షురూపమరిందమః ||
VERSE #16
కాష్ఠయోః స్వేన రూపేణ జనయామాస పావకమ్ |
దీప్యమానం తతో వహ్నిం పుష్పైరభ్యర్చ్య సత్కృతమ్ ||
దీప్యమానం తతో వహ్నిం పుష్పైరభ్యర్చ్య సత్కృతమ్ ||
VERSE #17
తయోర్మధ్యే'థ సుప్రీతో నిదధే సుసమాహితః |
తతో'గ్నిం దీప్యమానం తౌ చక్రతుశ్చ ప్రదక్షిణమ్ ||
తతో'గ్నిం దీప్యమానం తౌ చక్రతుశ్చ ప్రదక్షిణమ్ ||
VERSE #18
సుగ్రీవో రాఘవశ్చైవ వయస్యత్వముపాగతౌ |
తతః సుప్రీతమనసౌ తావుభౌ హరిరాఘవౌ ||
తతః సుప్రీతమనసౌ తావుభౌ హరిరాఘవౌ ||
VERSE #19
అన్యోన్యమభివీక్షంతౌ న తృప్తిముపజగ్మతుః |
త్వం వయస్యో'సి మే హృద్యో హ్యేకం దుఃఖం సుఖం చ నౌ ||
త్వం వయస్యో'సి మే హృద్యో హ్యేకం దుఃఖం సుఖం చ నౌ ||
VERSE #20
సుగ్రీవం రాఘవో వాక్యమిత్యువాచ ప్రహృష్టవత్ |
తతః స పర్ణబహులాం ఛిత్త్వా శాఖాం సుపుష్పితామ్ ||
తతః స పర్ణబహులాం ఛిత్త్వా శాఖాం సుపుష్పితామ్ ||
VERSE #21
సాలస్యాస్తీర్య సుగ్రీవో నిషసాద సరాఘవః |
లక్ష్మణాయాథ సంహృష్టో హనుమాన్ ప్లవగర్షభః ||
లక్ష్మణాయాథ సంహృష్టో హనుమాన్ ప్లవగర్షభః ||
VERSE #22
శాఖాం చందనవృక్షస్య దదౌ పరమపుష్పితామ్ |
తతః ప్రహృష్టః సుగ్రీవః శ్లక్ష్ణం మధురయా గిరా ||
తతః ప్రహృష్టః సుగ్రీవః శ్లక్ష్ణం మధురయా గిరా ||
VERSE #23
ప్రత్యువాచ తదా రామం హర్షవ్యాకులలోచనః |
అహం వినికృతో రామ చరామీహ భయార్దితః ||
అహం వినికృతో రామ చరామీహ భయార్దితః ||
VERSE #24
హృతభార్యో వనే త్రస్తో దుర్గమే తదుపాశ్రితః |
సో'హం త్రస్తో వనే భీతో వసామ్యుద్భ్రాంతచేతనః ||
సో'హం త్రస్తో వనే భీతో వసామ్యుద్భ్రాంతచేతనః ||
VERSE #25
వాలినా నికృతో భ్రాత్రా కృతవైరశ్చ రాఘవ |
వాలినో మే మహాభాగ భయార్తస్యాభయం కురు ||
వాలినో మే మహాభాగ భయార్తస్యాభయం కురు ||
VERSE #26
కర్తుమర్హసి కాకుత్స్థ భయం మే న భవేద్యథా |
ఏవముక్తస్తు తేజస్వీ ధర్మజ్ఞో ధర్మవత్సలః ||
ఏవముక్తస్తు తేజస్వీ ధర్మజ్ఞో ధర్మవత్సలః ||
VERSE #27
ప్రత్యభాషత కాకుత్స్థః సుగ్రీవం ప్రహసన్నివ |
ఉపకారఫలం మిత్రం విదితం మే మహాకపే ||
ఉపకారఫలం మిత్రం విదితం మే మహాకపే ||
VERSE #28
వాలినం తం వధిష్యామి తవ భార్యాపహారిణమ్ |
అమోఘాః సూర్యసంకాశా మమైతే నిశితాః శరాః ||
అమోఘాః సూర్యసంకాశా మమైతే నిశితాః శరాః ||
VERSE #29
తస్మిన్ వాలిని దుర్వృత్తే నిపతిష్యంతి వేగితాః |
కంకపత్రప్రతిచ్ఛన్నా మహేంద్రాశనిసన్నిభాః ||
కంకపత్రప్రతిచ్ఛన్నా మహేంద్రాశనిసన్నిభాః ||
VERSE #30
తీక్ష్ణాగ్రా ఋజుపర్వాణాః సరోషా భుజగా ఇవ |
తమద్య వాలినం పశ్య క్రూరైరాశీవిషోపమైః ||
తమద్య వాలినం పశ్య క్రూరైరాశీవిషోపమైః ||
VERSE #31
శరైర్వినిహతం భూమౌ వికీర్ణమివ పర్వతమ్ |
స తు తద్వచనం శ్రుత్వా రాఘవస్యాత్మనో హితమ్ |
సుగ్రీవః పరమప్రీతః సుమహద్వాక్యమబ్రవీత్ ||
స తు తద్వచనం శ్రుత్వా రాఘవస్యాత్మనో హితమ్ |
సుగ్రీవః పరమప్రీతః సుమహద్వాక్యమబ్రవీత్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
తవ ప్రసాదేన నృసింహ రాఘవ
VERSE #32
ప్రియాం చ రాజ్యం చ సమాప్నుయామహమ్ |
తథా కురు త్వం నరదేవ వైరిణం
యథా న హింస్యాత్ స పునర్మమాగ్రజః ||
తథా కురు త్వం నరదేవ వైరిణం
యథా న హింస్యాత్ స పునర్మమాగ్రజః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
సీతాకపీంద్రక్షణదాచరాణాం
VERSE #33
రాజీవహేమజ్వలనోపమాని |
సుగ్రీవరామప్రణయప్రసంగే
వామాని నేత్రాణి సమం స్ఫురంతి ||
సుగ్రీవరామప్రణయప్రసంగే
వామాని నేత్రాణి సమం స్ఫురంతి ||
VERSE #34
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే కిష్కింధాకాండే పంచమః సర్గః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణే కిష్కింధాకాండ
వాల్మీకి రామాయణే కిష్కింధాకాండ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Kishkindha Kanda Sarga 5 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.