Kishkindha Kanda Sarga 38
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
కిష్కింధకాండ
|| రామసమీపగమనమ్ ||
కిష్కింధకాండ
|| రామసమీపగమనమ్ ||
VERSE #2
ప్రతిగృహ్య చ తత్సర్వముపాయనముపాహృతమ్ |
వానరాన్ సాంత్వయిత్వా చ సర్వానేవ వ్యసర్జయత్ ||
వానరాన్ సాంత్వయిత్వా చ సర్వానేవ వ్యసర్జయత్ ||
VERSE #3
విసర్జయిత్వా స హరీన్ శూరాంస్తాన్ కృతకర్మణః |
మేనే కృతార్థమాత్మానం రాఘవం చ మహాబలమ్ ||
మేనే కృతార్థమాత్మానం రాఘవం చ మహాబలమ్ ||
VERSE #4
స లక్ష్మణో భీమబలం సర్వవానరసత్తమమ్ |
అబ్రవీత్ప్రశ్రితం వాక్యం సుగ్రీవం సంప్రహర్షయన్ ||
అబ్రవీత్ప్రశ్రితం వాక్యం సుగ్రీవం సంప్రహర్షయన్ ||
VERSE #5
కిష్కింధాయా వినిష్క్రామ యది తే సౌమ్య రోచతే |
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా లక్ష్మణస్య సుభాషితమ్ ||
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా లక్ష్మణస్య సుభాషితమ్ ||
VERSE #6
సుగ్రీవః పరమప్రీతో వాక్యమేతదువాచ హ |
ఏవం భవతు గచ్ఛావః స్థేయం త్వచ్ఛాసనే మయా ||
ఏవం భవతు గచ్ఛావః స్థేయం త్వచ్ఛాసనే మయా ||
VERSE #7
తమేవముక్త్వా సుగ్రీవో లక్ష్మణం శుభలక్షణమ్ |
విసర్జయామాస తదా తారామన్యాశ్చ యోషితః ||
విసర్జయామాస తదా తారామన్యాశ్చ యోషితః ||
VERSE #8
ఏతేత్యుచ్చైర్హరివరాన్ సుగ్రీవః సముదాహరత్ |
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా హరయః శీఘ్రమాయయుః ||
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా హరయః శీఘ్రమాయయుః ||
VERSE #9
బద్ధాంజలిపుటాః సర్వే యే స్యుః స్త్రీదర్శనక్షమాః |
తానువాచ తతః ప్రాప్తాన్ రాజా'ర్కసదృశప్రభః ||
తానువాచ తతః ప్రాప్తాన్ రాజా'ర్కసదృశప్రభః ||
VERSE #10
ఉపస్థాపయత క్షిప్రం శిబికాం మమ వానరాః |
శ్రుత్వా తు వచనం తస్య హరయః శీఘ్రవిక్రమాః ||
శ్రుత్వా తు వచనం తస్య హరయః శీఘ్రవిక్రమాః ||
VERSE #11
సముపస్థాపయామాసుః శిబికాం ప్రియదర్శనామ్ |
తాముపస్థాపితాం దృష్ట్వా శిబికాం వానరాధిపః ||
తాముపస్థాపితాం దృష్ట్వా శిబికాం వానరాధిపః ||
VERSE #12
లక్ష్మణారుహ్యతాం శీఘ్రమితి సౌమిత్రిమబ్రవీత్ |
ఇత్యుక్త్వా కాంచనం యానం సుగ్రీవః సూర్యసన్నిభమ్ ||
ఇత్యుక్త్వా కాంచనం యానం సుగ్రీవః సూర్యసన్నిభమ్ ||
VERSE #13
బృహద్భిర్హరిభిర్యుక్తమారురోహ సలక్ష్మణః |
పాండురేణాతపత్రేణ ధ్రియమాణేన మూర్ధని ||
పాండురేణాతపత్రేణ ధ్రియమాణేన మూర్ధని ||
VERSE #14
శుక్లైశ్చ వాలవ్యజనైర్ధూయమానైః సమంతతః |
శంఖభేరీనినాదైశ్చ వందిభిశ్చాభినందితః ||
శంఖభేరీనినాదైశ్చ వందిభిశ్చాభినందితః ||
VERSE #15
నిర్యయౌ ప్రాప్య సుగ్రీవో రాజ్యశ్రియమనుత్తమామ్ |
స వానరశతైస్తీక్ష్ణైర్బహుభిః శస్త్రపాణిభిః ||
స వానరశతైస్తీక్ష్ణైర్బహుభిః శస్త్రపాణిభిః ||
VERSE #16
పరికీర్ణో యయౌ తత్ర యత్ర రామో వ్యవస్థితః |
స తం దేశమనుప్రాప్య శ్రేష్ఠం రామనిషేవితమ్ ||
స తం దేశమనుప్రాప్య శ్రేష్ఠం రామనిషేవితమ్ ||
VERSE #17
అవాతరన్మహాతేజాః శిబికాయాః సలక్ష్మణః |
ఆసాద్య చ తతో రామం కృతాంజలిపుటో'భవత్ ||
ఆసాద్య చ తతో రామం కృతాంజలిపుటో'భవత్ ||
VERSE #18
కృతాంజలౌ స్థితే తస్మిన్ వానరాశ్చాభవంస్తథా |
తటాకమివ తద్దృష్ట్వా రామః కుడ్మలపంకజమ్ ||
తటాకమివ తద్దృష్ట్వా రామః కుడ్మలపంకజమ్ ||
VERSE #19
వానరాణాం మహత్సైన్యం సుగ్రీవే ప్రీతిమానభూత్ |
పాదయోః పతితం మూర్ధ్నా తముత్థాప్య హరీశ్వరమ్ ||
పాదయోః పతితం మూర్ధ్నా తముత్థాప్య హరీశ్వరమ్ ||
VERSE #20
ప్రేమ్ణా చ బహుమానాచ్చ రాఘవః పరిషస్వజే |
పరిష్వజ్య చ ధర్మాత్మా నిషీదేతి తతో'బ్రవీత్ ||
పరిష్వజ్య చ ధర్మాత్మా నిషీదేతి తతో'బ్రవీత్ ||
VERSE #21
తం నిషణ్ణం తతో దృష్ట్వా క్షితౌ రామో'బ్రవీద్వచః |
ధర్మమర్థం చ కామం చ కాలే యస్తు నిషేవతే ||
ధర్మమర్థం చ కామం చ కాలే యస్తు నిషేవతే ||
VERSE #22
విభజ్య సతతం వీర స రాజా హరిసత్తమ |
హిత్వా ధర్మం తథార్థం చ కామం యస్తు నిషేవతే ||
హిత్వా ధర్మం తథార్థం చ కామం యస్తు నిషేవతే ||
VERSE #23
స వృక్షాగ్రే యథా సుప్తః పతితః ప్రతిబుధ్యతే |
అమిత్రాణాం వధే యుక్తో మిత్రాణాం సంగ్రహే రతః ||
అమిత్రాణాం వధే యుక్తో మిత్రాణాం సంగ్రహే రతః ||
VERSE #24
త్రివర్గఫలభోక్తా తు రాజా ధర్మేణ యుజ్యతే |
ఉద్యోగసమయస్త్వేష ప్రాప్తః శత్రువినాశన ||
ఉద్యోగసమయస్త్వేష ప్రాప్తః శత్రువినాశన ||
VERSE #25
సంచింత్యతాం హి పింగేశ హరిభిః సహ మంత్రిభిః |
ఏవముక్తస్తు సుగ్రీవో రామం వచనమబ్రవీత్ ||
ఏవముక్తస్తు సుగ్రీవో రామం వచనమబ్రవీత్ ||
VERSE #26
ప్రనష్టా శ్రీశ్చ కీర్తిశ్చ కపిరాజ్యం చ శాశ్వతమ్ |
త్వత్ప్రసాదాన్మహాబాహో పునః ప్రాప్తమిదం మయా ||
త్వత్ప్రసాదాన్మహాబాహో పునః ప్రాప్తమిదం మయా ||
VERSE #27
తవ దేవ ప్రసాదాచ్చ భ్రాతుశ్చ జయతాం వర |
కృతం న ప్రతికుర్యాద్యః పురుషాణాం స దూషకః ||
కృతం న ప్రతికుర్యాద్యః పురుషాణాం స దూషకః ||
VERSE #28
ఏతే వానరముఖ్యాశ్చ శతశః శత్రుసూదన |
ప్రాప్తాశ్చాదాయ బలినః పృథివ్యాం సర్వవానరాన్ ||
ప్రాప్తాశ్చాదాయ బలినః పృథివ్యాం సర్వవానరాన్ ||
VERSE #29
ఋక్షాశ్చావహితాః శూరా గోలాంగూలాశ్చ రాఘవ |
కాంతారవనదుర్గాణామభిజ్ఞా ఘోరదర్శనాః ||
కాంతారవనదుర్గాణామభిజ్ఞా ఘోరదర్శనాః ||
VERSE #30
దేవగంధర్వపుత్రాశ్చ వానరాః కామరూపిణః |
స్వైః స్వైః పరివృతాః సైన్యైర్వర్తంతే పథి రాఘవ ||
స్వైః స్వైః పరివృతాః సైన్యైర్వర్తంతే పథి రాఘవ ||
VERSE #31
శతైః శతసహస్రైశ్చ కోటిభిశ్చ ప్లవంగమాః |
అయుతైశ్చావృతా వీరాః శంకుభిశ్చ పరంతప ||
అయుతైశ్చావృతా వీరాః శంకుభిశ్చ పరంతప ||
VERSE #32
అర్బుదైరర్బుదశతైర్మధ్యైశ్చాంతైశ్చ వానరాః |
సముద్రైశ్చ పరార్ధైశ్చ హరయో హరియూథపాః ||
సముద్రైశ్చ పరార్ధైశ్చ హరయో హరియూథపాః ||
VERSE #33
ఆగమిష్యంతి తే రాజన్ మహేంద్రసమవిక్రమాః |
మేరుమందరసంకాశా వింధ్యమేరుకృతాలయాః ||
మేరుమందరసంకాశా వింధ్యమేరుకృతాలయాః ||
VERSE #34
తే త్వామభిగమిష్యంతి రాక్షసం యే సబాంధవమ్ |
నిహత్య రావణం సంఖ్యే హ్యానయిష్యంతి మైథిలీమ్ ||
నిహత్య రావణం సంఖ్యే హ్యానయిష్యంతి మైథిలీమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
తతస్తముద్యోగమవేక్ష్య బుద్ధిమాన్
VERSE #35
హరిప్రవీరస్య నిదేశవర్తినః |
బభూవ హర్షాద్వసుధాధిపాత్మజః
ప్రబుద్ధనీలోత్పలతుల్యదర్శనః ||
బభూవ హర్షాద్వసుధాధిపాత్మజః
ప్రబుద్ధనీలోత్పలతుల్యదర్శనః ||
VERSE #36
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే కిష్కింధాకాండే అష్టాత్రింశః సర్గః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణే కిష్కింధాకాండ
వాల్మీకి రామాయణే కిష్కింధాకాండ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Kishkindha Kanda Sarga 38 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.