📖 Valmiki Ramayanam

Kishkindha Kanda Sarga 18

Language: Sanskrit / Vedic

Script: Devanagari / Telugu

← Previous Kishkindha Kanda Sarga 17 📚 Table of Contents Next → Kishkindha Kanda Sarga 19

VERSE #1

వాల్మీకి రామాయణం
కిష్కింధకాండ
|| వాలివధసమర్థనమ్ ||

VERSE #2

ఇత్యుక్తః ప్రశ్రితం వాక్యం ధర్మార్థసహితం హితమ్ |
పరుషం వాలినా రామో నిహతేన విచేతసా ||

VERSE #3

తం నిష్ప్రభమివాదిత్యం ముక్తతోయమివాంబుదమ్ |
ఉక్తవాక్యం హరిశ్రేష్ఠముపశాంతమివానలమ్ ||

VERSE #4

ధర్మార్థగుణసంపన్నం హరీశ్వరమనుత్తమమ్ |
అధిక్షిప్తస్తదా రామః పశ్చాద్వాలినమబ్రవీత్ ||

VERSE #5

ధర్మమర్థం చ కామం చ సమయం చాపి లౌకికమ్ |
అవిజ్ఞాయ కథం బాల్యాన్మామిహాద్య విగర్హసే ||

VERSE #6

అపృష్ట్వా బుద్ధిసంపన్నాన్ వృద్ధానాచార్యసమ్మతాన్ |
సౌమ్య వానర చాపల్యాత్కిం మాం వక్తుమిహేచ్ఛసి ||

VERSE #7

ఇక్ష్వాకూణామియం భూమిః సశైలవనకాననా |
మృగపక్షిమనుష్యాణాం నిగ్రహప్రగ్రహావపి ||

VERSE #8

తాం పాలయతి ధర్మాత్మా భరతః సత్యవాగృజుః |
ధర్మకామార్థతత్త్వజ్ఞో నిగ్రహానుగ్రహే రతః ||

VERSE #9

నయశ్చ వినయశ్చోభౌ యస్మిన్ సత్యం చ సుస్థితమ్ |
విక్రమశ్చ యథాదృష్టః స రాజా దేశకాలవిత్ ||

VERSE #10

తస్య ధర్మకృతాదేశా వయమన్యే చ పార్థివాః |
చరామో వసుధాం కృత్స్నాం ధర్మసంతానమిచ్ఛవః ||

VERSE #11

తస్మిన్నృపతిశార్దూలే భరతే ధర్మవత్సలే |
పాలయత్యఖిలాం భూమిం కశ్చరేద్ధర్మనిగ్రహమ్ ||

VERSE #12

తే వయం ధర్మవిభ్రష్టం స్వధర్మే పరమే స్థితాః |
భరతాజ్ఞాం పురస్కృత్య నిగృహ్ణీమో యథావిధి ||

VERSE #13

త్వం తు సంక్లిష్టధర్మా చ కర్మణా చ విగర్హితః |
కామతంత్రప్రధానశ్చ న స్థితో రాజవర్త్మని ||

VERSE #14

జ్యేష్ఠో భ్రాతా పితా చైవ యశ్చ విద్యాం ప్రయచ్ఛతి |
త్రయస్తే పితరో జ్ఞేయా ధర్మే పథి హి వర్తినః ||

VERSE #15

యవీయానాత్మనః పుత్రః శిష్యశ్చాపి గుణోదితః |
పుత్రవత్తే త్రయశ్చింత్యా ధర్మశ్చేదత్ర కారణమ్ ||

VERSE #16

సూక్ష్మః పరమదుర్జ్ఞేయః సతాం ధర్మః ప్లవంగమ |
హృదిస్థః సర్వభూతానామాత్మా వేద శుభాశుభమ్ ||

VERSE #17

చపలశ్చపలైః సార్ధం వానరైరకృతాత్మభిః |
జాత్యంధ ఇవ జాత్యంధైర్మంత్రయన్ ద్రక్ష్యసే ను కిమ్ ||

VERSE #18

అహం తు వ్యక్తతామస్య వచనస్య బ్రవీమి తే |
న హి మాం కేవలం రోషాత్త్వం విగర్హితుమర్హసి ||

VERSE #19

తదేతత్కారణం పశ్య యదర్థం త్వం మయా హతః |
భ్రాతుర్వర్తసి భార్యాయాం త్యక్త్వా ధర్మం సనాతనమ్ ||

VERSE #20

అస్య త్వం ధరమాణస్య సుగ్రీవస్య మహాత్మనః |
రుమాయాం వర్తసే కామాత్ స్నుషాయాం పాపకర్మకృత్ ||

VERSE #21

తద్వ్యతీతస్య తే ధర్మాత్కామవృత్తస్య వానర |
భ్రాతృభార్యావమర్శే'స్మిన్ దండో'యం ప్రతిపాదితః ||

VERSE #22

న హి ధర్మవిరుద్ధస్య లోకవృత్తాదపేయుషః |
దండాదన్యత్ర పశ్యామి నిగ్రహం హరియూథప ||

VERSE #23

న హి తే మర్షయే పాపం క్షత్రియో'హం కులోద్భవః |
ఔరసీం భగినీం వాపి భార్యాం వాప్యనుజస్య యః ||

VERSE #24

ప్రచరేత నరః కామాత్తస్య దండో వధః స్మృతః |
భరతస్తు మహీపాలో వయం చాదేశవర్తినః ||

VERSE #25

త్వం తు ధర్మాదతిక్రాంతః కథం శక్యముపేక్షితుమ్ |
గురుర్ధర్మవ్యతిక్రాంతం ప్రాజ్ఞో ధర్మేణ పాలయన్ ||

VERSE #26

భరతః కామవృత్తానాం నిగ్రహే పర్యవస్థితః |
వయం తు భరతాదేశం విధిం కృత్వా హరీశ్వర ||

VERSE #27

త్వద్విధాన్ భిన్నమర్యాదాన్ నియంతుం పర్యవస్థితాః |
సుగ్రీవేణ చ మే సఖ్యం లక్ష్మణేన యథా తథా ||

VERSE #28

దారరాజ్యనిమిత్తం చ నిఃశ్రేయసి రతః స మే |
ప్రతిజ్ఞా చ మయా దత్తా తదా వానరసన్నిధౌ ||

VERSE #29

ప్రతిజ్ఞా చ కథం శక్యా మద్విధేనానవేక్షితుమ్ |
తదేభిః కారణైః సర్వైర్మహద్భిర్ధర్మసంహితైః ||

VERSE #30

శాసనం తవ యద్యుక్తం తద్భవాననుమన్యతామ్ |
సర్వథా ధర్మ ఇత్యేవ ద్రష్టవ్యస్తవ నిగ్రహః ||

VERSE #31

వయస్యస్యాపి కర్తవ్యం ధర్మమేవానుపశ్యతః |
శక్యం త్వయాపి తత్కార్యం ధర్మమేవానుపశ్యతా ||

VERSE #32

శ్రూయతే మనునా గీతౌ శ్లోకౌ చారిత్రవత్సలౌ |
గృహీతౌ ధర్మకుశలైస్తత్తథా చరితం హరే ||

VERSE #33

రాజభిర్ధృతదండాస్తు కృత్వా పాపాని మానవాః |
నిర్మలాః స్వర్గమాయాంతి సంతః సుకృతినో యథా ||

VERSE #34

శాసనాద్వా విమోక్షాద్వా స్తేనః స్తేయాద్విముచ్యతే |
రాజా త్వశాసన్పాపస్య తదవాప్నోతి కిల్బిషమ్ ||

VERSE #35

ఆర్యేణ మమ మాంధాత్రా వ్యసనం ఘోరమీప్సితమ్ |
శ్రమణేన కృతే పాపే యథా పాపం కృతం త్వయా ||

VERSE #36

అన్యైరపి కృతం పాపం ప్రమత్తైర్వసుధాధిపైః |
ప్రాయశ్చిత్తం చ కుర్వంతి తేన తచ్ఛామ్యతే రజః ||

VERSE #37

తదలం పరితాపేన ధర్మతః పరికల్పితః |
వధో వానరశార్దూల న వయం స్వవశే స్థితాః ||

VERSE #38

శృణు చాప్యపరం భూయః కారణం హరిపుంగవ |
యచ్ఛ్రుత్వా హేతుమద్వీర న మన్యుం కర్తుమర్హసి ||

VERSE #39

న మే తత్ర మనస్తాపో న మన్యుర్హరియూథప |
వాగురాభిశ్చ పాశైశ్చ కూటైశ్చ వివిధైర్నరాః ||

VERSE #40

ప్రతిచ్ఛన్నాశ్చ దృశ్యాశ్చ గృహ్ణంతి సుబహూన్ మృగాన్ |
ప్రధావితాన్వా విత్రస్తాన్ విస్రబ్ధాంశ్చాపి నిష్ఠితాన్ ||

VERSE #41

ప్రమత్తానప్రమత్తాన్వా నరా మాంసార్థినో భృశమ్ |
విధ్యంతి విముఖాంశ్చాపి న చ దోషో'త్ర విద్యతే ||

VERSE #42

యాంతి రాజర్షయశ్చాత్ర మృగయాం ధర్మకోవిదః |
తస్మాత్త్వం నిహతో యుద్ధే మయా బాణేన వానర ||

VERSE #43

అయుధ్యన్ప్రతియుధ్యన్వా యస్మాచ్ఛాఖామృగో హ్యసి |
దుర్లభస్య చ ధర్మస్య జీవితస్య శుభస్య చ ||

VERSE #44

రాజానో వానరశ్రేష్ఠ ప్రదాతారో న సంశయః |
తాన్న హింస్యాన్న చాక్రోశేన్నాక్షిపేన్నాప్రియం వదేత్ ||

VERSE #45

దేవా మనుష్యరూపేణ చరంత్యేతే మహీతలే |
త్వం తు ధర్మమవిజ్ఞాయ కేవలం రోషమాస్థితః ||

VERSE #46

ప్రదూషయసి మాం ధర్మే పితృపైతామహే స్థితమ్ |
ఏవముక్తస్తు రామేణ వాలీ ప్రవ్యథితో భృశమ్ ||

VERSE #47

న దోషం రాఘవే దధ్యౌ ధర్మే'ధిగతనిశ్చయః |
ప్రత్యువాచ తతో రామం ప్రాంజలిర్వానరేశ్వరః ||

VERSE #48

యత్త్వమాత్థ నరశ్రేష్ఠ తదేవం నాత్ర సంశయః |
ప్రతివక్తుం ప్రకృష్టే హి నాప్రకృష్టస్తు శక్నుయాత్ ||

VERSE #49

తదయుక్తం మయా పూర్వం ప్రమాదాదుక్తమప్రియమ్ |
తత్రాపి ఖలు మే దోషం కర్తుం నార్హసి రాఘవ ||

VERSE #50

త్వం హి దృష్టార్థతత్త్వజ్ఞః ప్రజానాం చ హితే రతః |
కార్యకారణసిద్ధౌ తే ప్రసన్నా బుద్ధిరవ్యయా ||

VERSE #51

మామప్యగతధర్మాణం వ్యతిక్రాంతపురస్కృతమ్ |
ధర్మసంహితయా వాచా ధర్మజ్ఞ పరిపాలయ ||

VERSE #52

న త్వాత్మానమహం శోచే న తారాం న చ బాంధవాన్ |
యథా పుత్రం గుణశ్రేష్ఠమంగదం కనకాంగదమ్ ||

VERSE #53

స మమాదర్శనాద్దీనో బాల్యాత్ప్రభృతి లాలితః |
తటాక ఇవ పీతాంబురుపశోషం గమిష్యతి ||

VERSE #54

బాలశ్చాకృతబుద్ధిశ్చ ఏకపుత్రశ్చ మే ప్రియః |
తారేయో రామ భవతా రక్షణీయో మహాబలః ||

VERSE #55

సుగ్రీవే చాంగదే చైవ విధత్స్వ మతిముత్తమామ్ |
త్వం హి శాస్తా చ గోప్తా చ కార్యాకార్యవిధౌ స్థితః ||

VERSE #56

యా తే నరపతే వృత్తిర్భరతే లక్ష్మణే చ యా |
సుగ్రీవే చాంగదే రాజంస్తాం త్వమాధాతుమర్హసి ||

VERSE #57

మద్దోషకృతదోషాం తాం యథా తారాం తపస్వినీమ్ |
సుగ్రీవో నావమన్యేత తథా'వస్థాతుమర్హసి ||

VERSE #58

త్వయా హ్యనుగృహీతేన రాజ్యం శక్యముపాసితుమ్ |
త్వద్వశే వర్తమానేన తవ చిత్తానువర్తినా ||

VERSE #59

శక్యం దివం చార్జయితుం వసుధాం చాపి శాసితుమ్ |
త్వత్తో'హం వధమాకాంక్షన్వార్యమాణో'పి తారయా ||

VERSE #60

సుగ్రీవేణ సహ భ్రాత్రా ద్వంద్వయుద్ధముపాగతః |
ఇత్యుక్త్వా సన్నతో రామం విరరామ హరీశ్వరః ||

VERSE #61

స తమాశ్వాసయద్రామో వాలినం వ్యక్తదర్శనమ్ |
సామసంపన్నయా వాచా ధర్మతత్త్వార్థయుక్తయా ||

VERSE #62

న సంతాపస్త్వయా కార్య ఏతదర్థం ప్లవంగమ |
న వయం భవతా చింత్యా నాప్యాత్మా హరిసత్తమ ||

VERSE #63

వయం భవద్విశేషేణ ధర్మతః కృతనిశ్చయాః |
దండ్యే యః పాతయేద్దండం దండ్యో యశ్చాపి దండ్యతే ||

VERSE #64

కార్యకారణసిద్ధార్థావుభౌ తౌ నావసీదతః |
తద్భవాన్ దండసంయోగాదస్మాద్విగతకిల్బిషః ||

VERSE #65

గతః స్వాం ప్రకృతిం ధర్మ్యాం ధర్మదృష్టేన వర్త్మనా |
త్యజ శోకం చ మోహం చ భయం చ హృదయే స్థితమ్ ||

VERSE #66

త్వయా విధానం హర్యగ్ర్య న శక్యమతివర్తితుమ్ |
యథా త్వయ్యంగదో నిత్యం వర్తతే వానరేశ్వర |
తథా వర్తేత సుగ్రీవే మయి చాపి న సంశయః ||

📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance

స తస్య వాక్యం మధురం మహాత్మనః

VERSE #67

సమాహితం ధర్మపథానువర్తినః |
నిశమ్య రామస్య రణావమర్దినో
వచః సుయుక్తం నిజగాద వానరః ||

📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance

శరాభితప్తేన విచేతసా మయా

VERSE #68

ప్రదూషితస్త్వం యదజానతా ప్రభో |
ఇదం మహేంద్రోపమ భీమవిక్రమ
ప్రసాదితస్త్వం క్షమ మే నరేశ్వర ||

VERSE #69

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే కిష్కింధాకాండే అష్టాదశః సర్గః ||

📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance

సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణే కిష్కింధాకాండ

🪷

పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)

🕊️

ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ

నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.

🌅

శుభ ముహూర్తం

బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.

📿

జప సంఖ్యా నియమం

నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.

📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)

Kishkindha Kanda Sarga 18 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.

🪷

చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace): Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.

🛡️

దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being): Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.

✨

భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment): Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.

🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)

🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)

Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).

🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)

Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.

📜 సంప్రదాయ ప్రశస్తి (Scholarly Context):

Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.

← Previous Kishkindha Kanda Sarga 17 Next → Kishkindha Kanda Sarga 19

Sacred Work	Valmiki Ramayanam
Language	Sanskrit / Telugu

పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)

మరిన్ని ప్రముఖ స్తోత్రాలు & మంత్రాలు (Explore Popular Sacred Chants)

📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)

🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)

🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)

🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)

🕉️ Related Sacred Texts & Chants

Sri Vikhanasa Namaratnavali

Sri Subrahmanya Dandakam

Sri Sita Rama Stotram

Indra Kruta Sri Rama Stotram