Kishkindha Kanda Sarga 41
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
కిష్కింధకాండ
|| దక్షిణాప్రేషణమ్ ||
కిష్కింధకాండ
|| దక్షిణాప్రేషణమ్ ||
VERSE #2
తతః ప్రస్థాప్య సుగ్రీవస్తన్మహద్వానరం బలమ్ |
దక్షిణాం ప్రేషయామాస వానరానభిలక్షితాన్ ||
దక్షిణాం ప్రేషయామాస వానరానభిలక్షితాన్ ||
VERSE #3
నీలమగ్నిసుతం చైవ హనుమంతం చ వానరమ్ |
పితామహసుతం చైవ జాంబవంతం మహాబలమ్ ||
పితామహసుతం చైవ జాంబవంతం మహాబలమ్ ||
VERSE #4
సుహోత్రం చ శరారిం చ శరగుల్మం తథైవ చ |
గజం గవాక్షం గవయం సుషేణమృషభం తథా ||
గజం గవాక్షం గవయం సుషేణమృషభం తథా ||
VERSE #5
మైందం చ ద్వివిదం చైవ విజయం గంధమాదనమ్ |
ఉల్కాముఖమసంగం చ హుతాశనసుతావుభౌ ||
ఉల్కాముఖమసంగం చ హుతాశనసుతావుభౌ ||
VERSE #6
అంగదప్రముఖాన్వీరాన్ వీరః కపిగణేశ్వరః |
వేగవిక్రమసంపన్నాన్ సందిదేశ విశేషవిత్ ||
వేగవిక్రమసంపన్నాన్ సందిదేశ విశేషవిత్ ||
VERSE #7
తేషామగ్రేసరం చైవ మహద్బలమథాంగదమ్ |
విధాయ హరివీరాణామాదిశద్దక్షిణాం దిశమ్ ||
విధాయ హరివీరాణామాదిశద్దక్షిణాం దిశమ్ ||
VERSE #8
యే కేచన సముద్దేశాస్తస్యాం దిశి సుదుర్గమాః |
కపీశః కపిముఖ్యానాం స తేషాం తానుదాహరత్ ||
కపీశః కపిముఖ్యానాం స తేషాం తానుదాహరత్ ||
VERSE #9
సహస్రశిరసం వింధ్యం నానాద్రుమలతాయుతమ్ |
నర్మదాం చ నదీం దుర్గాం మహోరగనిషేవితామ్ ||
నర్మదాం చ నదీం దుర్గాం మహోరగనిషేవితామ్ ||
VERSE #10
తతో గోదావరీం రమ్యాం కృష్ణవేణీం మహానదీమ్ |
వరదాం చ మహాభాగాం మహోరగనిషేవితామ్ ||
వరదాం చ మహాభాగాం మహోరగనిషేవితామ్ ||
VERSE #11
మేఖలాముత్కలాం చైవ దశార్ణనగరాణ్యపి |
అశ్వవంతీమవంతీం చ సర్వమేవానుపశ్యత ||
అశ్వవంతీమవంతీం చ సర్వమేవానుపశ్యత ||
VERSE #12
విదర్భానృషికాంశ్చైవ రమ్యాన్మాహిషకానపి |
తథా వంగాన్ కలింగాంశ్చ కౌశికాంశ్చ సమంతతః ||
తథా వంగాన్ కలింగాంశ్చ కౌశికాంశ్చ సమంతతః ||
VERSE #13
అన్వీక్ష్య దండకారణ్యం సపర్వతనదీగుహమ్ |
నదీం గోదావరీం చైవ సర్వమేవానుపశ్యత ||
నదీం గోదావరీం చైవ సర్వమేవానుపశ్యత ||
VERSE #14
తథైవాంధ్రాంశ్చ పుండ్రాంశ్చ చోలాన్ పాండ్యాన్ సకేరలాన్ |
అయోముఖశ్చ గంతవ్యః పర్వతో ధాతుమండితః ||
అయోముఖశ్చ గంతవ్యః పర్వతో ధాతుమండితః ||
VERSE #15
విచిత్రశిఖరః శ్రీమాంశ్చిత్రపుష్పితకాననః |
సచందనవనోద్దేశో మార్గితవ్యో మహాగిరిః ||
సచందనవనోద్దేశో మార్గితవ్యో మహాగిరిః ||
VERSE #16
తతస్తామాపగాం దివ్యాం ప్రసన్నసలిలాం శివామ్ |
తత్ర ద్రక్ష్యథ కావేరీం విహితామప్సరోగణైః ||
తత్ర ద్రక్ష్యథ కావేరీం విహితామప్సరోగణైః ||
VERSE #17
తస్యాసీనం నగస్యాగ్రే మలయస్య మహౌజసమ్ |
ద్రక్ష్యథాదిత్యసంకాశమగస్త్యమృషిసత్తమమ్ ||
ద్రక్ష్యథాదిత్యసంకాశమగస్త్యమృషిసత్తమమ్ ||
VERSE #18
తతస్తేనాభ్యనుజ్ఞాతాః ప్రసన్నేన మహాత్మనా |
తామ్రపర్ణీం గ్రాహజుష్టాం తరిష్యథ మహానదీమ్ ||
తామ్రపర్ణీం గ్రాహజుష్టాం తరిష్యథ మహానదీమ్ ||
VERSE #19
సా చందనవనైర్దివ్యైః ప్రచ్ఛన్నా ద్వీపశాలినీ |
కాంతేవ యువతిః కాంతం సముద్రమవగాహతే ||
కాంతేవ యువతిః కాంతం సముద్రమవగాహతే ||
VERSE #20
తతో హేమమయం దివ్యం ముక్తామణివిభూషితమ్ |
యుక్తం కవాటం పాండ్యానాం గతా ద్రక్ష్యథ వానరాః ||
యుక్తం కవాటం పాండ్యానాం గతా ద్రక్ష్యథ వానరాః ||
VERSE #21
తతః సముద్రమాసాద్య సంప్రధార్యార్థనిశ్చయమ్ |
ఆగస్త్యేనాంతరే తత్ర సాగరే వినివేశితః ||
ఆగస్త్యేనాంతరే తత్ర సాగరే వినివేశితః ||
VERSE #22
చిత్రనానానగః శ్రీమాన్ మహేంద్రః పర్వతోత్తమః |
జాతరూపమయః శ్రీమానవగాఢో మహార్ణవమ్ ||
జాతరూపమయః శ్రీమానవగాఢో మహార్ణవమ్ ||
VERSE #23
నానావిధైర్నగైః సర్వైర్లతాభిశ్చోపశోభితమ్ |
దేవర్షియక్షప్రవరైరప్సరోభిశ్చ సేవితమ్ ||
దేవర్షియక్షప్రవరైరప్సరోభిశ్చ సేవితమ్ ||
VERSE #24
సిద్ధచారణసంఘైశ్చ ప్రకీర్ణం సుమనోహరమ్ |
తముపైతి సహస్రాక్షః సదా పర్వసు పర్వసు ||
తముపైతి సహస్రాక్షః సదా పర్వసు పర్వసు ||
VERSE #25
ద్వీపస్తస్యాపరే పారే శతయోజనవిస్తృతః |
అగమ్యో మానుషైర్దీప్తస్తం మార్గధ్వం సమంతతః ||
అగమ్యో మానుషైర్దీప్తస్తం మార్గధ్వం సమంతతః ||
VERSE #26
తత్ర సర్వాత్మనా సీతా మార్గితవ్యా విశేషతః |
స హి దేశస్తు వధ్యస్య రావణస్య దురాత్మనః ||
స హి దేశస్తు వధ్యస్య రావణస్య దురాత్మనః ||
VERSE #27
రాక్షసాధిపతేర్వాసః సహస్రాక్షసమద్యుతేః |
దక్షిణస్య సముద్రస్య మధ్యే తస్య తు రాక్షసీ ||
దక్షిణస్య సముద్రస్య మధ్యే తస్య తు రాక్షసీ ||
VERSE #28
అంగారకేతి విఖ్యాతా ఛాయామాక్షిప్య భోజనీ |
ఏవం నిఃసంశయాన్ కృత్వా సంశయాన్నష్టసంశయాః ||
ఏవం నిఃసంశయాన్ కృత్వా సంశయాన్నష్టసంశయాః ||
VERSE #29
మృగయధ్వం నరేంద్రస్య పత్నీమమితతేజసః |
తమతిక్రమ్య లక్ష్మీవాన్ సముద్రే శతయోజనే ||
తమతిక్రమ్య లక్ష్మీవాన్ సముద్రే శతయోజనే ||
VERSE #30
గిరిః పుష్పితకో నామ సిద్ధచారణసేవితః |
చంద్రసూర్యాంశుసంకాశః సాగరాంబుసమావృతః ||
చంద్రసూర్యాంశుసంకాశః సాగరాంబుసమావృతః ||
VERSE #31
భ్రాజతే విపులైః శృంగైరంబరం విలిఖన్నివ |
తస్యైవం కాంచనం శృంగం సేవతే యం దివాకరః ||
తస్యైవం కాంచనం శృంగం సేవతే యం దివాకరః ||
VERSE #32
శ్వేతం రాజతశృంగం చ సేవతే యం నిశాకరః |
న తం కృతఘ్నాః పశ్యంతి న నృశంసా న నాస్తికాః ||
న తం కృతఘ్నాః పశ్యంతి న నృశంసా న నాస్తికాః ||
VERSE #33
ప్రణమ్య శిరసా శైలం తం విమార్గత వానరాః |
తమతిక్రమ్య దుర్ధర్షాః సూర్యవాన్నామ పర్వతః ||
తమతిక్రమ్య దుర్ధర్షాః సూర్యవాన్నామ పర్వతః ||
VERSE #34
అధ్వనా దుర్విగాహేన యోజనాని చతుర్దశ |
తతస్తమప్యతిక్రమ్య వైద్యుతో నామ పర్వతః ||
తతస్తమప్యతిక్రమ్య వైద్యుతో నామ పర్వతః ||
VERSE #35
సర్వకామఫలైర్వృక్షైః సర్వకాలమనోహరైః |
తత్ర భుక్త్వా వరార్హాణి మూలాని చ ఫలాని చ ||
తత్ర భుక్త్వా వరార్హాణి మూలాని చ ఫలాని చ ||
VERSE #36
మధూని పీత్వా ముఖ్యాని పరం గచ్ఛత వానరాః |
తత్ర నేత్రమనఃకాంతః కుంజరో నామ పర్వతః ||
తత్ర నేత్రమనఃకాంతః కుంజరో నామ పర్వతః ||
VERSE #37
అగస్త్యభవనం యత్ర నిర్మితం విశ్వకర్మణా |
తత్ర యోజనవిస్తారముచ్ఛ్రితం దశయోజనమ్ ||
తత్ర యోజనవిస్తారముచ్ఛ్రితం దశయోజనమ్ ||
VERSE #38
శరణం కాంచనం దివ్యం నానారత్నవిభూషితమ్ |
తత్ర భోగవతీ నామ సర్పాణామాలయః పురీ ||
తత్ర భోగవతీ నామ సర్పాణామాలయః పురీ ||
VERSE #39
విశాలకక్ష్యా దుర్ధర్షా సర్వతః పరిరక్షితా |
రక్షితా పన్నగైర్ఘోరైస్తీక్ష్ణదంష్ట్రైర్మహావిషైః ||
రక్షితా పన్నగైర్ఘోరైస్తీక్ష్ణదంష్ట్రైర్మహావిషైః ||
VERSE #40
సర్పరాజో మహాప్రాజ్ఞో యస్యాం వసతి వాసుకిః |
నిర్యాయ మార్గితవ్యా చ సా చ భోగవతీ పురీ ||
నిర్యాయ మార్గితవ్యా చ సా చ భోగవతీ పురీ ||
VERSE #41
తత్ర చానంతరా దేశా యే కేచన సుసంవృతాః |
తం చ దేశమతిక్రమ్య మహానృషభసంస్థితః ||
తం చ దేశమతిక్రమ్య మహానృషభసంస్థితః ||
VERSE #42
సర్వరత్నమయః శ్రీమానృషభో నామ పర్వతః |
గోశీర్షకం పద్మకం చ హరిశ్యామం చ చందనమ్ ||
గోశీర్షకం పద్మకం చ హరిశ్యామం చ చందనమ్ ||
VERSE #43
దివ్యముత్పద్యతే యత్ర తచ్చైవాగ్నిసమప్రభమ్ |
న తు తచ్చందనం దృష్ట్వా స్ప్రష్టవ్యం చ కదాచన ||
న తు తచ్చందనం దృష్ట్వా స్ప్రష్టవ్యం చ కదాచన ||
VERSE #44
రోహితా నామ గంధర్వా ఘోరా రక్షంతి తద్వనమ్ |
తత్ర గంధర్వపతయః పంచ సూర్యసమప్రభాః ||
తత్ర గంధర్వపతయః పంచ సూర్యసమప్రభాః ||
VERSE #45
శైలూషో గ్రామణీః శిగ్రుః శుభ్రో బభ్రుస్తథైవ చ |
రవిసోమాగ్నివపుషాం నివాసః పుణ్యకర్మణామ్ ||
రవిసోమాగ్నివపుషాం నివాసః పుణ్యకర్మణామ్ ||
VERSE #46
అంతే పృథివ్యా దుర్ధర్షాస్తత్ర స్వర్గజితః స్థితాః |
తతః పరం న వః సేవ్యః పితృలోకః సుదారుణః ||
తతః పరం న వః సేవ్యః పితృలోకః సుదారుణః ||
VERSE #47
రాజధానీ యమస్యైషా కష్టేన తమసా వృతా |
ఏతావదేవ యుష్మాభిర్వీరా వానరపుంగవాః ||
ఏతావదేవ యుష్మాభిర్వీరా వానరపుంగవాః ||
VERSE #48
శక్యం విచేతుం గంతుం వా నాతో గతిమాతాం గతిః |
సర్వమేతత్సమాలోక్య యచ్చాన్యదపి దృశ్యతే ||
సర్వమేతత్సమాలోక్య యచ్చాన్యదపి దృశ్యతే ||
VERSE #49
గతిం విదిత్వా వైదేహ్యాః సన్నివర్తితుమర్హథ |
యస్తు మాసాన్నివృత్తో'గ్రే దృష్టా సీతేతి వక్ష్యతి ||
యస్తు మాసాన్నివృత్తో'గ్రే దృష్టా సీతేతి వక్ష్యతి ||
VERSE #50
మత్తుల్యవిభవో భోగైః సుఖం స విహరిష్యతి |
తతః ప్రియతరో నాస్తి మమ ప్రాణాద్విశేషతః |
కృతాపరాధో బహుశో మమ బంధుర్భవిష్యతి ||
తతః ప్రియతరో నాస్తి మమ ప్రాణాద్విశేషతః |
కృతాపరాధో బహుశో మమ బంధుర్భవిష్యతి ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
అమితబలపరాక్రమా భవంతో
VERSE #51
విపులగుణేషు కులేషు చ ప్రసూతాః |
మనుజపతిసుతాం యథా లభధ్వం
తదధిగుణం పురషార్థమారభధ్వమ్ ||
మనుజపతిసుతాం యథా లభధ్వం
తదధిగుణం పురషార్థమారభధ్వమ్ ||
VERSE #52
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే కిష్కింధాకాండే ఏకచత్వారింశః సర్గః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణే కిష్కింధాకాండ
వాల్మీకి రామాయణే కిష్కింధాకాండ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Kishkindha Kanda Sarga 41 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.