Maha Tripura Sundari Shatkam
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
దశమహావిద్యలు
(సచ్చిదానంద శివాభినవ నృసింహభారతీ స్వామివారు (శృంగేరి పీఠాధిపతులు) విరచించిన “శ్రీ మహాత్రిపురసుందరీ షట్కమ్” (ఆరు శ్లోకాల స్తోత్రం) మహాత్రిపురసుందరి దేవిని పరశివుని అర్థాంగిగా, శ్రీచక్ర నివాసినిగా మరియు భక్తుల పాపాలను హరించే కరుణామయిగా వర్ణిస్తూ, ఆమెను నిరంతరం మనస్సులో ధ్యానించే (భావయే సంతతమ్) సందర్భంలోనిది. ఈ స్తోత్రాన్ని పఠించడం వల్ల మనస్సు నిర్మలమవుతుంది. యోగులకు కలిగే మానసిక స్థితి లభించడమే కాకుండా, త్వరితగతిన కవితా శక్తి (వాక్పాటవం) మరియు సకల కార్యసిద్ధి కలుగుతాయి.)
మనోజ్ఞమణికుండలాం మహితచక్రరాజాలయాం
మనో'ంబుజవిహారిణీం పరశివస్య వామాంకగామ్ |
మహాహరిముఖామరప్రణతపాదపంకేరుహాం
మహాత్రిపురసుందరీం మనసి భావయే సంతతమ్ ||
(సచ్చిదానంద శివాభినవ నృసింహభారతీ స్వామివారు (శృంగేరి పీఠాధిపతులు) విరచించిన “శ్రీ మహాత్రిపురసుందరీ షట్కమ్” (ఆరు శ్లోకాల స్తోత్రం) మహాత్రిపురసుందరి దేవిని పరశివుని అర్థాంగిగా, శ్రీచక్ర నివాసినిగా మరియు భక్తుల పాపాలను హరించే కరుణామయిగా వర్ణిస్తూ, ఆమెను నిరంతరం మనస్సులో ధ్యానించే (భావయే సంతతమ్) సందర్భంలోనిది. ఈ స్తోత్రాన్ని పఠించడం వల్ల మనస్సు నిర్మలమవుతుంది. యోగులకు కలిగే మానసిక స్థితి లభించడమే కాకుండా, త్వరితగతిన కవితా శక్తి (వాక్పాటవం) మరియు సకల కార్యసిద్ధి కలుగుతాయి.)
మనోజ్ఞమణికుండలాం మహితచక్రరాజాలయాం
మనో'ంబుజవిహారిణీం పరశివస్య వామాంకగామ్ |
మహాహరిముఖామరప్రణతపాదపంకేరుహాం
మహాత్రిపురసుందరీం మనసి భావయే సంతతమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
అందమైన మణిమయ కుండలములు ధరించిన దానా (మనోజ్ఞమణికుండలామ్), గొప్పదైన చక్రరాజము (శ్రీచక్రము) తన నివాసముగా కలదానా, భక్తుల మనస్సు అనే పద్మమున విహరించే దానా, పరమశివుని ఎడమ తొడపై అధిష్ఠించిన దానా (పరశివస్య వామాంకగామ్), ఇంద్రుడు మొదలైన దేవతలచే నమస్కరింపబడే పాదపద్మములు కలదానా… అట్టి మహాత్రిపురసుందరీ దేవిని నా మనస్సులో నిరంతరం ధ్యానిస్తున్నాను.
మతంగమునిపూజితాం మథితపాపసంఘాం జవా-
మనఃసు యమినాం సదా స్థితివిహారిణీం మోదతో
మతంగమునిపూజితాం మథితపాపసంఘాం జవా-
మనఃసు యమినాం సదా స్థితివిహారిణీం మోదతో
VERSE #2
మహాత్రిపురసుందరీం మనసి భావయే సంతతమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
మతంగ మహర్షిచే పూజింపబడే దానా, పాపముల సమూహాన్ని వేగంగా (జవాత్) నశింపజేసే దానా, ఆనంద పారవశ్యముతో ఎర్రబడిన కన్నులు కలదానా (మదారుణిత లోచనామ్), శత్రువుల గర్వాన్ని అణచివేసే దానా, ఇంద్రియాలను జయించిన మునుల మనస్సులలో (యమినాం మనఃసు) ఎల్లప్పుడూ సంతోషముతో విహరించే దానా… అట్టి మహాత్రిపురసుందరీ దేవిని నా మనస్సులో నిరంతరం ధ్యానిస్తున్నాను.
విచిత్రకవితాప్రదాం నతతతేర్విలంబం వినా
విచిత్రకవితాప్రదాం నతతతేర్విలంబం వినా
VERSE #3
విధీంద్రహరివందితాం విధినిషేధసక్తార్చితామ్ |
వినాయకవిభావసూద్భవవిభాసిపార్శ్వద్వయాం
మహాత్రిపురసుందరీం మనసి భావయే సంతతమ్ ||
వినాయకవిభావసూద్భవవిభాసిపార్శ్వద్వయాం
మహాత్రిపురసుందరీం మనసి భావయే సంతతమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
నమస్కరించిన భక్తుల సమూహానికి ఆలస్యం లేకుండా (విలంబం వినా) విచిత్రమైన కవితా శక్తిని ప్రసాదించే దానా, బ్రహ్మ ఇంద్ర విష్ణువులచే (విధీంద్రహరి) వందింపబడే దానా, శాస్త్రోక్తమైన విధి-నిషేధాలను పాటించే భక్తులచే అర్చింపబడే దానా, ఒకవైపు వినాయకుడు మరియొకవైపు అగ్నిదేవుడు (విభావసు) ప్రకాశిస్తూ ఉండగా వారి మధ్య వెలిగిపోయే దానా… అట్టి మహాత్రిపురసుందరీ దేవిని నా మనస్సులో నిరంతరం ధ్యానిస్తున్నాను.
వినిందితవిభావరీవిటసహస్రగర్వాననాం
వినిందితవిభావరీవిటసహస్రగర్వాననాం
VERSE #4
వినిర్మితజగత్త్రయీం విధుసమానమందస్మితామ్ |
విబోధనపటీయసీం వినతసంతతేః సత్వరం
మహాత్రిపురసుందరీం మనసి భావయే సంతతమ్ ||
విబోధనపటీయసీం వినతసంతతేః సత్వరం
మహాత్రిపురసుందరీం మనసి భావయే సంతతమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
వేల సంఖ్యలో ఉన్న చంద్రుల (విభావరీవిట సహస్ర) గర్వాన్ని అణచివేసే అందమైన ముఖము కలదానా, ముల్లోకాలను నిర్మించిన దానా (వినిర్మిత జగత్త్రయీమ్), చంద్రబింబముతో సమానమైన చిరునవ్వు కలదానా (విధుసమాన మందస్మితామ్), తనకు నమస్కరించిన భక్తుల సమూహానికి (వినత సంతతేః) వెంటనే (సత్వరం) జ్ఞానాన్ని ప్రసాదించడంలో మిక్కిలి నేర్పరివైన దానా (విబోధన పటీయసీమ్)… అట్టి మహాత్రిపురసుందరీ దేవిని నా మనస్సులో నిరంతరం ధ్యానిస్తున్నాను.
విమానచరమానినీవిహితపాదసేవాం ముదా
విమానచరమానినీవిహితపాదసేవాం ముదా
VERSE #5
విశాలనయనాంబుజాం విధృతచాపపాశాంకుశామ్ |
విశుద్ధిసరసీరుహే కృతనిజాసనాం సర్వదా
మహాత్రిపురసుందరీం మనసి భావయే సంతతమ్ ||
విశుద్ధిసరసీరుహే కృతనిజాసనాం సర్వదా
మహాత్రిపురసుందరీం మనసి భావయే సంతతమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
విమానాలలో సంచరించే దేవతా స్త్రీలచే (విమానచర మానినీ) సంతోషముతో పాదసేవలు అందుకొనే దానా, విశాలమైన పద్మముల వంటి కన్నులు కలదానా (విశాల నయనాంబుజామ్), చేతులలో ధనుస్సు, బాణము, పాశము మరియు అంకుశమును ధరించిన దానా, యోగుల యొక్క విశుద్ధి చక్రమనే పద్మమున (విశుద్ధి సరసీరుహే) ఎల్లప్పుడూ నివాసము ఏర్పరచుకున్న దానా… అట్టి మహాత్రిపురసుందరీ దేవిని నా మనస్సులో నిరంతరం ధ్యానిస్తున్నాను.
విరాగిజనసేవితాం విమలబుద్ధిసందాయినీం
విరాగిజనసేవితాం విమలబుద్ధిసందాయినీం
VERSE #6
విరాధరిపుపూజితాం వివిధరత్నభూషోజ్జ్వలామ్ |
విరించిహరిసుందరీకలితచామరావీజనాం
మహాత్రిపురసుందరీం మనసి భావయే సంతతమ్ ||
విరించిహరిసుందరీకలితచామరావీజనాం
మహాత్రిపురసుందరీం మనసి భావయే సంతతమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
వైరాగ్యము కలిగిన పురుషులచే (విరాగిజన) సేవింపబడే దానా, నిర్మలమైన బుద్ధిని ప్రసాదించే దానా (విమలబుద్ధి సందాయినీమ్), విరాధుని శత్రువైన శ్రీరామచంద్రునిచే (విరాధరిపు) పూజింపబడే దానా, రకరకములైన రత్నాభరణములతో ప్రకాశించే దానా, బ్రహ్మదేవుని భార్య (సరస్వతి) మరియు విష్ణుమూర్తి భార్య (లక్ష్మి) అనే సుందరీమణులచే చామరములతో వీవబడుతున్న దానా (విరించిహరిసుందరీ కలిత చామర వీజనామ్)… అట్టి మహాత్రిపురసుందరీ దేవిని నా మనస్సులో నిరంతరం ధ్యానిస్తున్నాను.
VERSE #7
ఇతి శృంగేరి శ్రీజగద్గురు శ్రీసచ్చిదానందశివాభినవనృసింహ భారతీస్వామిభిః విరచితం శ్రీ మహాత్రిపురసుందరీ షట్కమ్ |
దశమహావిద్యా స్తోత్రాలు
దశమహావిద్యా స్తోత్రాలు
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Maha Tripura Sundari Shatkam represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.