Aranya Kanda Sarga 46
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
అరణ్యకాండ
|| రావణభిక్షుసత్కారః ||
అరణ్యకాండ
|| రావణభిక్షుసత్కారః ||
VERSE #2
తథా పరుషముక్తస్తు కుపితో రాఘవానుజః |
స వికాంక్షన్భృశం రామం ప్రతస్థే న చిరాదివ ||
స వికాంక్షన్భృశం రామం ప్రతస్థే న చిరాదివ ||
VERSE #3
తదాసాద్య దశగ్రీవః క్షిప్రమంతరమాస్థితః |
అభిచక్రామ వైదేహీం పరివ్రాజకరూపధృత్ ||
అభిచక్రామ వైదేహీం పరివ్రాజకరూపధృత్ ||
VERSE #4
శ్లక్ష్ణకాషాయసంవీతః శిఖీ ఛత్రీ ఉపానహీ |
వామే చాంసే'వసజ్యాథ శుభే యష్టికమండలూ ||
వామే చాంసే'వసజ్యాథ శుభే యష్టికమండలూ ||
VERSE #5
పరివ్రాజకరూపేణ వైదేహీం సముపాగమత్ |
తామాససాదాతిబలో భ్రాతృభ్యాం రహితాం వనే ||
తామాససాదాతిబలో భ్రాతృభ్యాం రహితాం వనే ||
VERSE #6
రహితాం చంద్రసూర్యాభ్యాం సంధ్యామివ మహత్తమః |
తామపశ్యత్తతో బాలాం రామపత్నీం యశస్వినీమ్ ||
తామపశ్యత్తతో బాలాం రామపత్నీం యశస్వినీమ్ ||
VERSE #7
రోహిణీం శశినా హీనాం గ్రహవద్భృశదారుణః |
తముగ్రతేజః కర్మాణం జనస్థానరుహా ద్రుమాః ||
తముగ్రతేజః కర్మాణం జనస్థానరుహా ద్రుమాః ||
VERSE #8
సమీక్ష్య న ప్రకంపంతే న ప్రవాతి చ మారుతః |
శీఘ్రస్రోతాశ్చ తం దృష్ట్వా వీక్షంతం రక్తలోచనమ్ ||
శీఘ్రస్రోతాశ్చ తం దృష్ట్వా వీక్షంతం రక్తలోచనమ్ ||
VERSE #9
స్తిమితం గంతుమారేభే భయాద్గోదావరీ నదీ |
రామస్య త్వంతరప్రేప్సుర్దశగ్రీవస్తదంతరే ||
రామస్య త్వంతరప్రేప్సుర్దశగ్రీవస్తదంతరే ||
VERSE #10
ఉపతస్థే చ వైదేహీం భిక్షురూపేణ రావణః |
అభవ్యో భవ్యరూపేణ భర్తారమనుశోచతీమ్ ||
అభవ్యో భవ్యరూపేణ భర్తారమనుశోచతీమ్ ||
VERSE #11
అభ్యవర్తత వైదేహీం చిత్రామివ శనైశ్చరః |
స పాపో భవ్యరూపేణ తృణైః కూప ఇవావృతః ||
స పాపో భవ్యరూపేణ తృణైః కూప ఇవావృతః ||
VERSE #12
అతిష్ఠత్ప్రేక్ష్య వైదేహీం రామపత్నీం యశస్వినీమ్ |
[* తిష్ఠన్ సంప్రేక్ష్య చ తదా పత్నీం రామస్య రావణ | *]
[* తిష్ఠన్ సంప్రేక్ష్య చ తదా పత్నీం రామస్య రావణ | *]
VERSE #13
శుభాం రుచిరదంతోష్ఠీం పూర్ణచంద్రనిభాననామ్ ||
VERSE #14
ఆసీనాం పర్ణశాలాయాం బాష్పశోకాభిపీడితామ్ |
స తాం పద్మపలాశాక్షీం పీతకౌశేయవాసినీమ్ ||
స తాం పద్మపలాశాక్షీం పీతకౌశేయవాసినీమ్ ||
VERSE #15
అభ్యగచ్ఛత వైదేహీం దుష్టచేతా నిశాచరః |
స మన్మథశరావిష్టో బ్రహ్మఘోషముదీరయన్ ||
స మన్మథశరావిష్టో బ్రహ్మఘోషముదీరయన్ ||
VERSE #16
అబ్రవీత్ప్రశ్రితం వాక్యం రహితే రాక్షసాధిపః |
తాముత్తమాం స్త్రియం లోకే పద్మహీనామివ శ్రియమ్ ||
తాముత్తమాం స్త్రియం లోకే పద్మహీనామివ శ్రియమ్ ||
VERSE #17
విభ్రాజమానాం వపుషా రావణః ప్రశశంస హ |
కా త్వం కాంచనవర్ణాభే పీతకౌశేయవాసిని ||
కా త్వం కాంచనవర్ణాభే పీతకౌశేయవాసిని ||
VERSE #18
కమలానాం శుభాం మాలాం పద్మినీవ హి బిభ్రతీ |
హ్రీః కీర్తిః శ్రీః శుభా లక్ష్మీరప్సరా వా శుభాననే ||
హ్రీః కీర్తిః శ్రీః శుభా లక్ష్మీరప్సరా వా శుభాననే ||
VERSE #19
భూతిర్వా త్వం వరారోహే రతిర్వా స్వైరచారిణీ |
సమాః శిఖరిణః స్నిగ్ధాః పాండురా దశనాస్తవ ||
సమాః శిఖరిణః స్నిగ్ధాః పాండురా దశనాస్తవ ||
VERSE #20
విశాలే విమలే నేత్రే రక్తాంతే కృష్ణతారకే |
విశాలం జఘనం పీనమూరూ కరికరోపమౌ ||
విశాలం జఘనం పీనమూరూ కరికరోపమౌ ||
VERSE #21
ఏతావుపచితౌ వృత్తౌ సంహతౌ సంప్రవల్గితౌ |
పీనోన్నతముఖౌ కాంతౌ స్నిగ్ధౌ తాలఫలోపమౌ ||
పీనోన్నతముఖౌ కాంతౌ స్నిగ్ధౌ తాలఫలోపమౌ ||
VERSE #22
మణిప్రవేకాభరణౌ రుచిరౌ తే పయోధరౌ |
చారుస్మితే చారుదతి చారునేత్రే విలాసిని ||
చారుస్మితే చారుదతి చారునేత్రే విలాసిని ||
VERSE #23
మనో హరసి మే కాంతే నదీకూలమివాంభసా |
కరాంతమితమధ్యాసి సుకేశీ సంహతస్తనీ ||
కరాంతమితమధ్యాసి సుకేశీ సంహతస్తనీ ||
VERSE #24
నైవ దేవీ న గంధర్వీ న యక్షీ న చ కిన్నరీ |
నైవంరూపా మయా నారీ దృష్టపూర్వా మహీతలే ||
నైవంరూపా మయా నారీ దృష్టపూర్వా మహీతలే ||
VERSE #25
రూపమగ్ర్యం చ లోకేషు సౌకుమార్యం వయశ్చ తే |
ఇహ వాసశ్చ కాంతారే చిత్తమున్మాదయంతి మే ||
ఇహ వాసశ్చ కాంతారే చిత్తమున్మాదయంతి మే ||
VERSE #26
సా ప్రతిక్రామ భద్రం తే న త్వం వస్తుమిహార్హసి |
రాక్షసానామయం వాసో ఘోరాణాం కామరూపిణామ్ ||
రాక్షసానామయం వాసో ఘోరాణాం కామరూపిణామ్ ||
VERSE #27
ప్రాసాదాగ్రాణి రమ్యాణి నగరోపవనాని చ |
సంపన్నాని సుగంధీని యుక్తాన్యాచరితుం త్వయా ||
సంపన్నాని సుగంధీని యుక్తాన్యాచరితుం త్వయా ||
VERSE #28
వరం మాల్యం వరం భోజ్యం వరం వస్త్రం చ శోభనే |
భర్తారం చ వరం మన్యే త్వద్యుక్తమసితేక్షణే ||
భర్తారం చ వరం మన్యే త్వద్యుక్తమసితేక్షణే ||
VERSE #29
కా త్వం భవసి రుద్రాణాం మరుతాం వా వరాననే |
వసూనాం వా వరారోహే దేవతా ప్రతిభాసి మే ||
వసూనాం వా వరారోహే దేవతా ప్రతిభాసి మే ||
VERSE #30
నేహ గచ్ఛంతి గంధర్వా న దేవా న చ కిన్నరాః |
రాక్షసానామయం వాసః కథం ను త్వమిహాగతా ||
రాక్షసానామయం వాసః కథం ను త్వమిహాగతా ||
VERSE #31
ఇహ శాఖామృగాః సింహా ద్వీపివ్యాఘ్రమృగాస్తథా |
ఋక్షాస్తరక్షవః కంకాః కథం తేభ్యో న బిభ్యసి ||
ఋక్షాస్తరక్షవః కంకాః కథం తేభ్యో న బిభ్యసి ||
VERSE #32
మదాన్వితానాం ఘోరాణాం కుంజరాణాం తరస్వినామ్ |
కథమేకా మహారణ్యే న బిభేషి వరాననే ||
కథమేకా మహారణ్యే న బిభేషి వరాననే ||
VERSE #33
కాసి కస్య కుతశ్చిత్త్వం కిం నిమిత్తం చ దండకాన్ |
ఏకా చరసి కల్యాణి ఘోరాన్రాక్షససేవితాన్ ||
ఏకా చరసి కల్యాణి ఘోరాన్రాక్షససేవితాన్ ||
VERSE #34
ఇతి ప్రశస్తా వైదేహీ రావణేన దురాత్మనా |
ద్విజాతివేషేణ హితం దృష్ట్వా రావణమాగతమ్ ||
ద్విజాతివేషేణ హితం దృష్ట్వా రావణమాగతమ్ ||
VERSE #35
సర్వైరతిథిసత్కారైః పూజయామాస మైథిలీ |
ఉపానీయాసనం పూర్వం పాద్యేనాభినిమంత్ర్య చ |
అబ్రవీత్సిద్ధమిత్యేవ తదా తం సౌమ్యదర్శనమ్ ||
ఉపానీయాసనం పూర్వం పాద్యేనాభినిమంత్ర్య చ |
అబ్రవీత్సిద్ధమిత్యేవ తదా తం సౌమ్యదర్శనమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ద్విజాతివేషేణ సమీక్ష్య మైథిలీ
VERSE #36
సమాగతం పాత్రకుసుంభధారిణమ్ |
అశక్యముద్ద్వేష్టుముపాయదర్శనం
న్యమంత్రయద్బ్రాహ్మణవత్తదా'ంగనా ||
అశక్యముద్ద్వేష్టుముపాయదర్శనం
న్యమంత్రయద్బ్రాహ్మణవత్తదా'ంగనా ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఇయం బృసీ బ్రాహ్మణ కామమాస్యతాం
VERSE #37
ఇదం చ పాద్యం ప్రతిగృహ్యతామితి |
ఇదం చ సిద్ధం వనజాతముత్తమం
త్వదర్థమవ్యగ్రమిహోపభుజ్యతామ్ ||
ఇదం చ సిద్ధం వనజాతముత్తమం
త్వదర్థమవ్యగ్రమిహోపభుజ్యతామ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
నిమంత్ర్యమాణః ప్రతిపూర్ణభాషిణీం
VERSE #38
నరేంద్రపత్నీం ప్రసమీక్ష్య మైథిలీమ్ |
ప్రసహ్య తస్యా హరణే ధృతం మనః
సమర్పయస్త్వాత్మవధాయ రావణః ||
ప్రసహ్య తస్యా హరణే ధృతం మనః
సమర్పయస్త్వాత్మవధాయ రావణః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
తతః సువేషం మృగయాగతం పతిం
VERSE #39
ప్రతీక్షమాణా సహలక్ష్మణం తదా |
వివీక్షమాణా హరితం దదర్శ త-
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే అరణ్యకాండే షట్చత్వారింశః సర్గః ||
వివీక్షమాణా హరితం దదర్శ త-
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే అరణ్యకాండే షట్చత్వారింశః సర్గః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
అరణ్యకాండ సప్తచత్వారింశః సర్గః (౪౭)
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణే అరణ్యకాండ
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణే అరణ్యకాండ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Aranya Kanda Sarga 46 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.