📖 Valmiki Ramayanam

Aranya Kanda Sarga 69

Language: Sanskrit / Vedic

Script: Devanagari / Telugu

← Previous Aranya Kanda Sarga 68 📚 Table of Contents Next → Aranya Kanda Sarga 70

VERSE #1

వాల్మీకి రామాయణం
అరణ్యకాండ
|| కబంధగ్రాహః ||

VERSE #2

కృత్వైవముదకం తస్మై ప్రస్థితౌ రామలక్ష్మణౌ |
అవేక్షంతౌ వనే సీతాం పశ్చిమాం జగ్మతుర్దిశమ్ ||

VERSE #3

తౌ దిశం దక్షిణాం గత్వా శరచాపాసిధారిణౌ |
అవిప్రహతమైక్ష్వాకౌ పంథానం ప్రతిజగ్మతుః ||

VERSE #4

గుల్మైర్వృక్షైశ్చ బహుభిర్లతాభిశ్చ ప్రవేష్టితమ్ |
ఆవృతం సర్వతో దుర్గం గహనం ఘోరదర్శనమ్ ||

VERSE #5

వ్యతిక్రమ్య తు వేగేన వ్యాలసింహనిషేవితమ్ |
సుభీమం తన్మహారణ్యం వ్యతియాతౌ మహాబలౌ ||

VERSE #6

తతః పరం జనస్థానాత్ త్రిక్రోశం గమ్య రాఘవౌ |
క్రౌంచారణ్యం వివిశతుర్గహనం తౌ మహౌజసౌ ||

VERSE #7

నానామేఘఘనప్రఖ్యం ప్రహృష్టమివ సర్వతః |
నానాపక్షిగణైర్జుష్టం నానావ్యాలమృగైర్యుతమ్ ||

VERSE #8

దిదృక్షమాణౌ వైదేహీం తద్వనం తౌ విచిక్యతుః |
తత్ర తత్రావతిష్ఠంతౌ సీతాహరణకర్శితౌ ||

VERSE #9

తతః పూర్వేణ తౌ గత్వా త్రిక్రోశం భ్రాతరౌ తదా |
క్రౌంచారణ్యమతిక్రమ్య మతంగాశ్రమమంతరే ||

VERSE #10

దృష్ట్వా తు తద్వనం ఘోరం బహుభీమమృగద్విజమ్ |
నానాసత్త్వసమాకీర్ణం సర్వం గహనపాదపమ్ ||

VERSE #11

దదృశాతే తు తౌ తత్ర దరీం దశరథాత్మజౌ |
పాతాలసమగంభీరాం తమసా నిత్యసంవృతామ్ ||

VERSE #12

ఆసాద్య తౌ నరవ్యాఘ్రౌ దర్యాస్తస్యా విదూరతః |
దదృశాతే మహారూపాం రాక్షసీం వికృతాననామ్ ||

VERSE #13

భయదామల్పసత్త్వానాం బీభత్సాం రౌద్రదర్శనామ్ |
లంబోదరీం తీక్ష్ణదంష్ట్రాం కరాలాం పరుషత్వచమ్ ||

VERSE #14

భక్షయంతీం మృగాన్ భీమాన్ వికటాం ముక్తమూర్ధజామ్ |
ప్రైక్షేతాం తౌ తతస్తత్ర భ్రాతరౌ రామలక్ష్మణౌ ||

VERSE #15

సా సమాసాద్య తౌ వీరౌ వ్రజంతం భ్రాతురగ్రతః |
ఏహి రంస్యావహేత్యుక్త్వా సమాలంబత లక్ష్మణమ్ ||

VERSE #16

ఉవాచ చైనం వచనం సౌమిత్రిముపగూహ్య సా |
అహం త్వయోముఖీ నామ లాభస్తే త్వమసి ప్రియః ||

VERSE #17

నాథ పర్వతకూటేషు నదీనాం పులినేషు చ |
ఆయుఃశేషమిమం వీర త్వం మయా సహ రంస్యసే ||

VERSE #18

ఏవముక్తస్తు కుపితః ఖడ్గముద్ధృత్య లక్ష్మణః |
కర్ణనాసౌ స్తనౌ చాస్యా నిచకర్తారిసూదనః ||

VERSE #19

కర్ణనాసే నికృత్తే తు విస్వరం సా వినద్య చ |
యథాగతం ప్రదుద్రావ రాక్షసీ భీమదర్శనా ||

VERSE #20

తస్యాం గతాయాం గహనం విశంతౌ వనమోజసా |
ఆసేదతురమిత్రఘ్నౌ భ్రాతరౌ రామలక్ష్మణౌ ||

VERSE #21

లక్ష్మణస్తు మహాతేజాః సత్త్వవాంఛీలవాంఛుచిః |
అబ్రవీత్ప్రాంజలిర్వాక్యం భ్రాతరం దీప్తతేజసమ్ ||

VERSE #22

స్పందతే మే దృఢం బాహురుద్విగ్నమివ మే మనః |
ప్రాయశశ్చాప్యనిష్టాని నిమిత్తాన్యుపలక్షయే ||

VERSE #23

తస్మాత్సజ్జీభవార్య త్వం కురుష్వ వచనం హితమ్ |
మమైవ హి నిమిత్తాని సద్యః శంసంతి సంభ్రమమ్ ||

VERSE #24

ఏష వంచులకో నామ పక్షీ పరమదారుణః |
ఆవయోర్విజయం యుద్ధే శంసన్నివ వినర్దతి ||

VERSE #25

తయోరన్వేషతోరేవం సర్వం తద్వనమోజసా |
సంజజ్ఞే విపులః శబ్దః ప్రభంజన్నివ తద్వనమ్ ||

VERSE #26

సంవేష్టితమివాత్యర్థం గగనం మాతరిశ్వనా |
వనస్య తస్య శబ్దో'భూద్దివమాపూరయన్నివ ||

VERSE #27

తం శబ్దం కాంక్షమాణస్తు రామః కక్షే సహానుజః |
దదర్శ సుమహాకాయం రాక్షసం విపులోరసమ్ ||

VERSE #28

ఆసేదతుస్తతస్తత్ర తావుభౌ ప్రముఖే స్థితమ్ |
వివృద్ధమశిరోగ్రీవం కబంధముదరేముఖమ్ ||

VERSE #29

రోమభిర్నిచితైస్తీక్ష్ణైర్మహాగిరిమివోచ్ఛ్రితమ్ |
నీలమేఘనిభం రౌద్రం మేఘస్తనితనిఃస్వనమ్ ||

VERSE #30

అగ్నిజ్వాలానికాశేన లలాటస్థేన దీప్యతా |
మహాపక్ష్మేణ పింగేన విపులేనాయతేన చ ||

VERSE #31

ఏకేనోరసి ఘోరేణ నయనేనాశుదర్శినా |
మహాదంష్ట్రోపపన్నం తం లేలిహానం మహాముఖమ్ ||

VERSE #32

భక్షయంతం మహాఘోరానృక్షసింహమృగద్విపాన్ |
ఘోరౌ భుజౌ వికుర్వాణముభౌ యోజనమాయతౌ ||

VERSE #33

కరాభ్యాం వివిధాన్ గృహ్య ఋక్షాన్ పక్షిగణాన్ మృగాన్ |
ఆకర్షంతం వికర్షంతమనేకాన్ మృగయూథపాన్ ||

VERSE #34

స్థితమావృత్య పంథానం తయోర్భ్రాత్రోః ప్రపన్నయోః |
అథ తౌ సమభిక్రమ్య క్రోశమాత్రే దదర్శతుః ||

VERSE #35

మహాంతం దారుణం భీమం కబంధం భుజసంవృతమ్ |
కబంధమివ సంస్థానాదతిఘోరప్రదర్శనమ్ ||

VERSE #36

స మహాబాహురత్యర్థం ప్రసార్య విపులౌ భూజౌ |
జగ్రాహ సహితావేవ రాఘవౌ పీడయన్ బలాత్ ||

VERSE #37

ఖడ్గినౌ దృఢధన్వానౌ తిగ్మతేజోవపుర్ధరౌ |
భ్రాతరౌ వివశం ప్రాప్తౌ కృష్యమాణౌ మహాబలౌ ||

VERSE #38

తత్ర ధైర్యేణ శూరస్తు రాఘవో నైవ వివ్యథే |
బాల్యాదనాశ్రయత్వాచ్చ లక్ష్మణస్త్వతివివ్యథే ||

VERSE #39

ఉవాచ చ విషణ్ణః సన్ రాఘవం రాఘవానుజః |
పశ్య మాం వీర వివశం రాక్షసస్య వశం గతమ్ ||

VERSE #40

మయైకేన వినిర్యుక్తః పరిముంచస్వ రాఘవ |
మాం హి భూతబలిం దత్త్వా పలాయస్వ యథాసుఖమ్ ||

VERSE #41

అధిగంతా'సి వైదేహీమచిరేణేతి మే మతిః |
ప్రతిలభ్య చ కాకుత్స్థ పితృపైతామహీం మహీమ్ ||

VERSE #42

తత్ర మాం రామ రాజ్యస్థః స్మర్తుమర్హిసి సర్వదా |
లక్ష్మణేనైవముక్తస్తు రామః సౌమిత్రిమబ్రవీత్ ||

VERSE #43

మా స్మ త్రాసం కృథా వీర న హి త్వాదృగ్విషీదతి |
ఏతస్మిన్నంతరే క్రూరో భ్రాతరౌ రామలక్ష్మణౌ ||

VERSE #44

పప్రచ్ఛ ఘననిర్ఘోషః కబంధో దానవోత్తమః |
కౌ యువాం వృషభస్కంధౌ మహాఖడ్గధనుర్ధరౌ ||

VERSE #45

ఘోరం దేశమిమం ప్రాప్తౌ మమ భక్షావుపస్థితౌ |
వదతం కార్యమిహ వాం కిమర్థం చాగతౌ యువామ్ ||

VERSE #46

ఇమం దేశమనుప్రాప్తౌ క్షుధార్తస్యేహ తిష్ఠతః |
సబాణచాపఖడ్గౌ చ తీక్ష్ణశృంగావివర్షభౌ ||

VERSE #47

మమాస్యమనుసంప్రాప్తౌ దుర్లభం జీవితం పునః |
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా కబంధస్య దురాత్మనః ||

VERSE #48

ఉవాచ లక్ష్మణం రామో ముఖేన పరిశుష్యతా |
కృచ్ఛ్రాత్ కృచ్ఛ్రతరం ప్రాప్య దారుణం సత్యవిక్రమ ||

VERSE #49

వ్యసనం జీవితాంతాయ ప్రాప్తమప్రాప్య తాం ప్రియామ్ |
కాలస్య సుమహద్వీర్యం సర్వభూతేషు లక్ష్మణ ||

VERSE #50

త్వాం చ మాం చ నరవ్యాఘ్ర వ్యసనైః పశ్య మోహితౌ |
నాతిభారో'స్తి దైవస్య సర్వభూతేషు లక్షణ ||

VERSE #51

శూరాశ్చ బలవంతశ్చ కృతాస్త్రాశ్చ రణాజిరే |
కాలాభిపన్నాః సీదంతి యథా వాలుకసేతవః ||

📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance

ఇతి బ్రువాణో దృఢసత్యవిక్రమో

VERSE #52

మహాయశా దాశరథిః ప్రతాపవాన్ |
అవేక్ష్య సౌమిత్రిముదగ్రపౌరుషం
స్థిరాం తదా స్వాం మతిమాత్మనా'కరోత్ ||

VERSE #53

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే అరణ్యకాండే ఏకోనసప్తతితమః సర్గః ||

🪷

పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)

🕊️

ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ

నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.

🌅

శుభ ముహూర్తం

బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.

📿

జప సంఖ్యా నియమం

నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.

📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)

Aranya Kanda Sarga 69 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.

🪷

చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace): Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.

🛡️

దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being): Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.

✨

భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment): Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.

🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)

🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)

Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).

🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)

Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.

📜 సంప్రదాయ ప్రశస్తి (Scholarly Context):

Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.

← Previous Aranya Kanda Sarga 68 Next → Aranya Kanda Sarga 70

Sacred Work	Valmiki Ramayanam
Language	Sanskrit / Telugu

పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)

మరిన్ని ప్రముఖ స్తోత్రాలు & మంత్రాలు (Explore Popular Sacred Chants)

📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)

🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)

🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)

🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)

🕉️ Related Sacred Texts & Chants

Sri Balambika Stotram

Sri Kamala Sahasranamavali

Bala Kanda Sarga 38

Yuddha Kanda Sarga 111