📖 Valmiki Ramayanam

Aranya Kanda Sarga 64

Language: Sanskrit / Vedic

Script: Devanagari / Telugu

← Previous Aranya Kanda Sarga 63 📚 Table of Contents Next → Aranya Kanda Sarga 65

VERSE #1

వాల్మీకి రామాయణం
అరణ్యకాండ
|| రామక్రోధః ||

VERSE #2

స దీనో దీనయా వాచా లక్ష్మణం వాక్యమబ్రవీత్ |
శీఘ్రం లక్ష్మణ జానీహి గత్వా గోదావరీం నదీమ్ ||

VERSE #3

అపి గోదావరీం సీతా పద్మాన్యానయితుం గతా |
ఏవముక్తస్తు రామేణ లక్ష్మణః పునరేవ హి || [పరవీరహా]

VERSE #4

నదీం గోదావరీం రమ్యాం జగామ లఘువిక్రమః |
తాం లక్ష్మణస్తీర్థవతీం విచిత్వా రామమబ్రవీత్ ||

VERSE #5

నైనాం పశ్యామి తీర్థేషు క్రోశతో న శృణోతి మే |
కం ను సా దేశమాపన్నా వైదేహీ క్లేశనాశినీ ||

VERSE #6

న హ్యహం వేద తం దేశం యత్ర సా జనకాత్మజా |
లక్ష్మణస్య వచః శ్రుత్వా దీనః సంతాపమోహితః ||

VERSE #7

రామః సమభిచక్రామ స్వయం గోదావరీం నదీమ్ |
స తాముపస్థితో రామః క్వ సీతేత్యేవమబ్రవీత్ ||

VERSE #8

భూతాని రాక్షసేంద్రేణ వధార్హేణ హృతామితి |
న తాం శశంసూ రామాయ తథా గోదావరీ నదీ ||

VERSE #9

తతః ప్రచోదితా భూతైః శంసాస్మత్తాం ప్రియామితి |
న తు సా'భ్యవదత్సీతాం పృష్టా రామేణ శోచతా ||

VERSE #10

రావణస్య చ తద్రూపం కర్మాణి చ దురాత్మనః |
ధ్యాత్వా భయాత్తు వైదేహీం సా నదీ న శశంస తామ్ ||

VERSE #11

నిరాశస్తు తయా నద్యా సీతాయా దర్శనే కృతః |
ఉవాచ రామః సౌమిత్రిం సీతా'దర్శనకర్శితః ||

VERSE #12

ఏషా గోదావరీ సౌమ్య కించిన్న ప్రతిభాషతే |
కిన్ను లక్ష్మణ వక్ష్యామి సమేత్య జనకం వచః ||

VERSE #13

మాతరం చైవ వైదేహ్యా వినా తామహమప్రియమ్ |
యా మే రాజ్యవిహీనస్య వనే వన్యేన జీవతః ||

VERSE #14

సర్వం వ్యపనయేచ్ఛోకం వైదేహీ క్వ ను సా గతా |
జ్ఞాతిపక్షవిహీనస్య రాజపుత్రీమపశ్యతః ||

VERSE #15

మన్యే దీర్ఘా భవిష్యంతి రాత్రయో మమ జాగ్రతః |
మందాకినీం జనస్థానమిమం ప్రస్రవణం గిరిమ్ ||

VERSE #16

సర్వాణ్యనుచరిష్యామి యది సీతా హి దృశ్యతే |
ఏతే మృగా మహావీర్యా మామీక్షంతే ముహుర్ముహుః ||

VERSE #17

వక్తుకామా ఇవ హి మే ఇంగితాన్యుపలక్షయే |
తాంస్తు దృష్ట్వా నరవ్యాఘ్రో రాఘవః ప్రత్యువాచ హ ||

VERSE #18

క్వ సీతేతి నిరీక్షన్ వై బాష్పసంరుద్ధయా దృశా |
ఏవముక్తా నరేంద్రేణ తే మృగాః సహసోత్థితాః ||

VERSE #19

దక్షిణాభిముఖాః సర్వే దర్శయంతో నభఃస్థలమ్ |
మైథిలీ హ్రియమాణా సా దిశం యామన్వపద్యత ||

VERSE #20

తేన మార్గేణ ధావంతో నిరీక్షంతే నరాధిపమ్ |
యేన మార్గం చ భూమిం చ నిరీక్షంతే స్మ తే మృగాః ||

VERSE #21

పునశ్చ మార్గమిచ్ఛంతి లక్ష్మణేనోపలక్షితాః |
తేషాం వచనసర్వస్వం లక్షయామాస చేంగితమ్ ||

VERSE #22

ఉవాచ లక్ష్మణో జ్యేష్ఠం ధీమాన్ భ్రాతరమార్తవత్ |
క్వ సీతేతి త్వయా పృష్టా యథేమే సహసోత్థితాః ||

VERSE #23

దర్శయంతి క్షితిం చైవ దక్షిణాం చ దిశం మృగాః |
సాధు గచ్ఛావహై దేవ దిశమేతాం హి నైరృతిమ్ ||

VERSE #24

యది స్యాదాగమః కశ్చిదార్యా వా సా'థ లక్ష్యతే |
బాఢమిత్యేవ కాకుత్స్థః ప్రస్థితో దక్షిణాం దిశమ్ ||

VERSE #25

లక్ష్మణానుగతః శ్రీమాన్ వీక్షమాణో వసుంధరామ్ |
ఏవం సంభాషమాణౌ తావన్యోన్యం భ్రాతరావుభౌ ||

VERSE #26

వసుంధరాయాం పతితం పుష్పమార్గమపశ్యతామ్ |
తాం పుష్పవృష్టిం పతితాం దృష్ట్వా రామో మహీతలే ||

VERSE #27

ఉవాచ లక్ష్మణం వీరో దుఃఖితో దుఃఖితం వచః |
అభిజానామి పుష్పాణి తానీమానీహ లక్ష్మణ ||

VERSE #28

పినద్ధానీహ వైదేహ్యా మయా దత్తాని కాననే |
మన్యే సూర్యశ్చ వాయుశ్చ మేదినీ చ యశస్వినీ ||

VERSE #29

అభిరక్షంతి పుష్పాణి ప్రకుర్వంతో మమ ప్రియమ్ |
ఏవముక్త్వా మహాబాహుం లక్ష్మణం పురుషర్షభః ||

VERSE #30

ఉవాచ రామో ధర్మాత్మా గిరిం ప్రస్రవణాకులమ్ |
కచ్చిత్ క్షితిభృతాం నాథ దృష్టా సర్వాంగసుందరీ ||

VERSE #31

రామా రమ్యే వనోద్దేశే మయా విరహితా త్వయా |
క్రుద్ధో'బ్రవీద్గిరిం తత్ర సింహః క్షుద్రమృగం యథా ||

VERSE #32

తాం హేమవర్ణాం హేమాభాం సీతాం దర్శయ పర్వత |
యావత్సానూని సర్వాణి న తే విధ్వంసయామ్యహమ్ ||

VERSE #33

ఏవముక్తస్తు రామేణ పర్వతో మైథిలీం ప్రతి |
శంసన్నివ తతః సీతాం నాదర్శయత రాఘవే ||

VERSE #34

తతో దాశరథీ రామ ఉవాచ చ శిలోచ్చయమ్ |
మమ బాణాగ్నినిర్దగ్ధో భస్మీభూతో భవిష్యసి ||

VERSE #35

అసేవ్యః సంతతం చైవ నిస్తృణద్రుమపల్లవః |
ఇమాం వా సరితం చాద్య శోషయిష్యామి లక్ష్మణ ||

VERSE #36

యది నాఖ్యాతి మే సీతామార్యాం చంద్రనిభాననామ్ |
ఏవం స రుషితో రామో దిధక్షన్నివ చక్షుషా ||

VERSE #37

దదర్శ భూమౌ నిష్క్రాంతం రాక్షసస్య పదం మహత్ |
త్రస్తాయా రామకాంక్షిణ్యాః ప్రధావంత్యా ఇతస్తతః ||

VERSE #38

రాక్షసేనానువృత్తాయా మైథిల్యాశ్చ పదాన్యథ |
స సమీక్ష్య పరిక్రాంతం సీతాయా రాక్షసస్య చ ||

VERSE #39

భగ్నం ధనుశ్చ తూణీ చ వికీర్ణం బహుధా రథమ్ |
సంభ్రాంతహృదయో రామః శశంస భ్రాతరం ప్రియమ్ ||

VERSE #40

పశ్య లక్ష్మణ వైదేహ్యాః శీర్ణాః కనకబిందవః |
భూషణానాం హి సౌమిత్రే మాల్యాని వివిధాని చ ||

VERSE #41

తప్తబిందునికాశైశ్చ చిత్రైః క్షతజబిందుభిః |
ఆవృతం పశ్య సౌమిత్రే సర్వతో ధరణీతలమ్ ||

VERSE #42

మన్యే లక్ష్మణ వైదేహీ రాక్షసైః కామరూపిభిః |
భిత్త్వా భిత్త్వా విభక్తా వా భక్షితా వా భవిష్యతి ||

VERSE #43

తస్యా నిమిత్తం వైదేహ్యా ద్వయోర్వివదమానయోః |
బభూవ యుద్ధం సౌమిత్రే ఘోరం రాక్షసయోరిహ ||

VERSE #44

ముక్తామణిమయం చేదం తపనీయవిభూషితమ్ |
ధరణ్యాం పతితం సౌమ్య కస్య భగ్నం మహద్ధనుః ||

VERSE #45

రాక్షసానామిదం వత్స సురాణామథవా'పి వా |
తరుణాదిత్యసంకాశం వైడూర్యగులికాచితమ్ ||

VERSE #46

విశీర్ణం పతితం భూమౌ కవచం కస్య కాంచనమ్ |
ఛత్రం శతశలాకం చ దివ్యమాల్యోపశోభితమ్ ||

VERSE #47

భగ్నదండమిదం కస్య భూమౌ సమ్యఙ్నిపాతితమ్ |
కాంచనోరశ్ఛదాశ్చేమే పిశాచవదనాః ఖరాః ||

VERSE #48

భీమరూపా మహాకాయాః కస్య వా నిహతా రణే |
దీప్తపావకసంకాశో ద్యుతిమాన్ సమరధ్వజః ||

VERSE #49

అపవిద్ధశ్చ భగ్నశ్చ కస్య సాంగ్రామికో రథః |
రథాక్షమాత్రా విశిఖాస్తపనీయవిభూషణాః ||

VERSE #50

కస్యేమే'భిహతా బాణాః ప్రకీర్ణా ఘోరకర్మణః |
శరావరౌ శరైః పూర్ణౌ విధ్వస్తౌ పశ్య లక్ష్మణ ||

VERSE #51

ప్రతోదాభీషుహస్తో వై కస్యాయం సారథిర్హతః |
కస్యేమౌ పురుషవ్యాఘ్ర శయాతే నిహతో యుధి ||

VERSE #52

చామరగ్రాహిణౌ సౌమ్య సోష్ణీషమణికుండలౌ |
పదవీ పురుషస్యైషా వ్యక్తం కస్యాపి రక్షసః ||

VERSE #53

వైరం శతగుణం పశ్య మమేదం జీవితాంతకమ్ |
సుఘోరహృదయైః సౌమ్య రాక్షసైః కామరూపిభిః ||

VERSE #54

హృతా మృతా వా సీతా సా భక్షితా వా తపస్వినీ |
న ధర్మస్త్రాయతే సీతాం హ్రియమాణాం మహావనే ||

VERSE #55

భక్షితాయాం హి వైదేహ్యాం హృతాయామపి లక్ష్మణ |
కే హి లోకే'ప్రియం కర్తుం శక్తాః సౌమ్య మమేశ్వరాః ||

VERSE #56

కర్తారమపి లోకానాం శూరం కరుణవేదినమ్ |
అజ్ఞానాదవమన్యేరన్ సర్వభూతాని లక్ష్మణ ||

VERSE #57

మృదుం లోకహితే యుక్తం దాంతం కరుణవేదినమ్ |
నిర్వీర్య ఇతి మన్యంతే నూనం మాం త్రిదశేశ్వరాః ||

VERSE #58

మాం ప్రాప్య హి గుణో దోషః సంవృత్తః పశ్య లక్ష్మణ |
అద్యైవ సర్వభూతానాం రక్షసామభవాయ చ ||

VERSE #59

సంహృత్యైవ శశిజ్యోత్స్నాం మహాన్ సూర్య ఇవోదితః |
సంహృత్యైవ గుణాన్ సర్వాన్ మమ తేజః ప్రకాశతే ||

VERSE #60

నైవ యక్షా న గంధర్వా న పిశాచా న రాక్షసాః |
కిన్నరా వా మనుష్యా వా సుఖం ప్రాప్స్యంతి లక్ష్మణ ||

VERSE #61

మమాస్త్రబాణసంపూర్ణమాకాశం పశ్య లక్ష్మణ |
నిఃసంపాతం కరిష్యామి హ్యద్య త్రైలోక్యచారిణామ్ ||

VERSE #62

సన్నిరుద్ధగ్రహణమావారితనిశాకరమ్ |
విప్రనష్టానలమరుద్భాస్కరద్యుతిసంవృతమ్ ||

VERSE #63

వినిర్మథితశైలాగ్రం శుష్యమాణజలాశయమ్ |
ధ్వస్తద్రుమలతాగుల్మం విప్రణాశితసాగరమ్ ||

VERSE #64

త్రైలోక్యం తు కరిష్యామి సంయుక్తం కాలధర్మణా |
న తాం కుశలినీం సీతాం ప్రదాస్యంతి యదీశ్వరాః ||

VERSE #65

అస్మిన్ ముహూర్తే సౌమిత్రే మమ ద్రక్ష్యంతి విక్రమమ్ |
నాకాశముత్పతిష్యంతి సర్వభూతాని లక్ష్మణ ||

VERSE #66

మమ చాపగుణోన్ముక్తైర్బాణజాలైర్నిరంతరమ్ |
అర్దితం మమ నారాచైర్ధ్వస్తభ్రాంతమృగద్విజమ్ ||

VERSE #67

సమాకులమమర్యాదం జగత్పశ్యాద్య లక్ష్మణ |
ఆకర్ణపూర్ణైరిషుభిర్జీవలోకం దురాసదైః ||

VERSE #68

కరిష్యే మైథిలీహేతోరపిశాచమరాక్షసమ్ |
మమ రోషప్రయుక్తానాం సాయకానాం బలం సురాః ||

VERSE #69

ద్రక్ష్యంత్యద్య విముక్తానామతిదూరాతిగామినామ్ |
నైవ దేవా న దైతేయా న పిశాచా న రాక్షసాః ||

VERSE #70

భవిష్యంతి మమ క్రోధాత్ త్రైలోక్యే విప్రణాశితే |
దేవదానవయక్షాణాం లోకా యే రక్షసామపి ||

VERSE #71

బహుధా న భవిష్యంతి బాణౌఘైః శకలీకృతాః |
నిర్మర్యాదానిమాన్ లోకాన్ కరిష్యామ్యద్య సాయకైః ||

VERSE #72

హృతాం మృతాం వా సౌమిత్రే న దాస్యంతి మమేశ్వరాః |
తథారూపాం హి వైదేహీం న దాస్యంతి యది ప్రియామ్ ||

VERSE #73

నాశయామి జగత్సర్వం త్రైలోక్యం సచరాచరమ్ |
ఇత్యుక్త్వా రోషతామ్రాక్షో రామో నిష్పీడ్య కార్ముకమ్ ||

VERSE #74

శరమాదాయ సందీప్తం ఘోరమాశీవిషోపమమ్ |
సంధాయ ధనుషి శ్రీమాన్ రామః పరపురంజయః ||

VERSE #75

యుగాంతాగ్నిరివ క్రుద్ధ ఇదం వచనమబ్రవీత్ |
యథా జరా యథా మృత్యుర్యథా కాలో యథా విధిః ||

VERSE #76

నిత్యం న ప్రతిహన్యంతే సర్వభూతేషు లక్ష్మణ |
తథా'హం క్రోధసంయుక్తో న నివార్యో'స్మి సర్వథా ||

📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance

పురేవ మే చారుదతీమనిందితాం

VERSE #77

దిశంతి సీతాం యది నాద్య మైథిలీమ్ |
సదేవగంధర్వమనుష్యపన్నగం
జగత్సశైలం పరివర్తయామ్యహమ్ ||

VERSE #78

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే అరణ్యకాండే చతుఃషష్టితమః సర్గః ||

🪷

పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)

🕊️

ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ

నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.

🌅

శుభ ముహూర్తం

బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.

📿

జప సంఖ్యా నియమం

నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.

📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)

Aranya Kanda Sarga 64 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.

🪷

చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace): Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.

🛡️

దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being): Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.

✨

భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment): Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.

🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)

🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)

Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).

🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)

Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.

📜 సంప్రదాయ ప్రశస్తి (Scholarly Context):

Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.

← Previous Aranya Kanda Sarga 63 Next → Aranya Kanda Sarga 65

Sacred Work	Valmiki Ramayanam
Language	Sanskrit / Telugu

పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)

మరిన్ని ప్రముఖ స్తోత్రాలు & మంత్రాలు (Explore Popular Sacred Chants)

📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)

🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)

🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)

🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)

🕉️ Related Sacred Texts & Chants

Sundaradasu (Sri MS Rama Rao) Sundara Kanda Part 2

Sri Satyanarayana Ashtottara Shatanamavali

Bala Kanda Sarga 10

Sri Rudra Stuti