Aranya Kanda Sarga 53
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
అరణ్యకాండ
|| రావణభర్త్సనమ్ ||
అరణ్యకాండ
|| రావణభర్త్సనమ్ ||
VERSE #2
ఖముత్పతంతం తం దృష్ట్వా మైథిలీ జనకాత్మజా |
దుఃఖితా పరమోద్విగ్నా భయే మహతి వర్తినీ ||
దుఃఖితా పరమోద్విగ్నా భయే మహతి వర్తినీ ||
VERSE #3
రోషరోదనతామ్రాక్షీ భీమాక్షం రాక్షసాధిపమ్ |
రుదంతీ కరుణం సీతా హ్రియమాణేదమబ్రవీత్ ||
రుదంతీ కరుణం సీతా హ్రియమాణేదమబ్రవీత్ ||
VERSE #4
న వ్యపత్రపసే నీచ కర్మణా'నేన రావణ |
జ్ఞాత్వా విరహితాం యన్మాం చోరయిత్వా పలాయసే ||
జ్ఞాత్వా విరహితాం యన్మాం చోరయిత్వా పలాయసే ||
VERSE #5
త్వయైవ నూనం దుష్టాత్మన్ భీరుణా హర్తుమిచ్ఛతా |
మమాపవాహితో భర్తా మృగరూపేణ మాయయా ||
మమాపవాహితో భర్తా మృగరూపేణ మాయయా ||
VERSE #6
యో హి మాముద్యతస్త్రాతుం సో'ప్యయం వినిపాతితః |
గృధ్రరాజః పురాణో'సౌ శ్వశురస్య సఖా మమ ||
గృధ్రరాజః పురాణో'సౌ శ్వశురస్య సఖా మమ ||
VERSE #7
పరమం ఖలు తే వీర్యం దృశ్యతే రాక్షసాధమ |
విశ్రావ్య నామధేయం హి యుద్ధే నాస్మి జితా త్వయా ||
విశ్రావ్య నామధేయం హి యుద్ధే నాస్మి జితా త్వయా ||
VERSE #8
ఈదృశం గర్హితం కర్మ కథం కృత్వా న లజ్జసే |
స్త్రియాశ్చ హరణం నీచ రహితే తు పరస్య చ ||
స్త్రియాశ్చ హరణం నీచ రహితే తు పరస్య చ ||
VERSE #9
కథయిష్యంతి లోకేషు పురుషాః కర్మ కుత్సితమ్ |
సునృశంసమధర్మిష్ఠం తవ శౌండీర్యమానినః ||
సునృశంసమధర్మిష్ఠం తవ శౌండీర్యమానినః ||
VERSE #10
ధిక్ తే శౌర్యం చ సత్త్వం చ యత్త్వం కథితవాంస్తదా |
కులాక్రోశకరం లోకే ధిక్ తే చారిత్రమీదృశమ్ ||
కులాక్రోశకరం లోకే ధిక్ తే చారిత్రమీదృశమ్ ||
VERSE #11
కిం కర్తుం శక్యమేవం హి యజ్జవేనైవ ధావసి |
ముహూర్తమపి తిష్ఠస్వ న జీవన్ ప్రతియాస్యసి ||
ముహూర్తమపి తిష్ఠస్వ న జీవన్ ప్రతియాస్యసి ||
VERSE #12
న హి చక్షుష్పథం ప్రాప్య తయోః పార్థివపుత్రయోః |
ససైన్యో'పి సమర్థస్త్వం ముహూర్తమపి జీవితుమ్ ||
ససైన్యో'పి సమర్థస్త్వం ముహూర్తమపి జీవితుమ్ ||
VERSE #13
న త్వం తయోః శరస్పర్శం సోఢుం శక్తః కథంచన |
వనే ప్రజ్వలితస్యేవ స్పర్శమగ్నేర్విహంగమః ||
వనే ప్రజ్వలితస్యేవ స్పర్శమగ్నేర్విహంగమః ||
VERSE #14
సాధు కృత్వా''త్మనః పథ్యం సాధు మాం ముంచ రావణ |
మత్ప్రధర్షణరుష్టో హి భ్రాత్రా సహ పతిర్మమ ||
మత్ప్రధర్షణరుష్టో హి భ్రాత్రా సహ పతిర్మమ ||
VERSE #15
విధాస్యతి వినాశాయ త్వం మాం యది న ముంచసి |
యేన త్వం వ్యవసాయేన బలాన్మాం హర్తుమిచ్ఛసి ||
యేన త్వం వ్యవసాయేన బలాన్మాం హర్తుమిచ్ఛసి ||
VERSE #16
వ్యవసాయః స తే నీచ భవిష్యతి నిరర్థకః |
న హ్యహం తమపశ్యంతీ భర్తారం విబుధోపమమ్ ||
న హ్యహం తమపశ్యంతీ భర్తారం విబుధోపమమ్ ||
VERSE #17
ఉత్సహే శత్రువశగా ప్రాణాన్ ధారయితుం చిరమ్ |
న నూనం చాత్మనః శ్రేయః పథ్యం వా సమవేక్షసే ||
న నూనం చాత్మనః శ్రేయః పథ్యం వా సమవేక్షసే ||
VERSE #18
మృత్యుకాలే యథా మర్త్యో విపరీతాని సేవతే |
ముమూర్షూణాం హి సర్వేషాం యత్పథ్యం తన్న రోచతే ||
ముమూర్షూణాం హి సర్వేషాం యత్పథ్యం తన్న రోచతే ||
VERSE #19
పశ్యామ్యద్య హి కంఠే త్వాం కాలపాశావపాశితమ్ |
యథా చాస్మిన్ భయస్థానే న బిభేషి దశానన ||
యథా చాస్మిన్ భయస్థానే న బిభేషి దశానన ||
VERSE #20
వ్యక్తం హిరణ్మయాన్ హి త్వం సంపశ్యసి మహీరుహాన్ |
నదీం వైతరణీం ఘోరాం రిధిరౌఘనివాసినీమ్ ||
నదీం వైతరణీం ఘోరాం రిధిరౌఘనివాసినీమ్ ||
VERSE #21
అసిపత్రవనం చైవ భీమం పశ్యసి రావణ |
తప్తకాంచనపుష్పాం చ వైడూర్యప్రవరచ్ఛదామ్ ||
తప్తకాంచనపుష్పాం చ వైడూర్యప్రవరచ్ఛదామ్ ||
VERSE #22
ద్రక్ష్యసే శాల్మలీం తీక్ష్ణామాయసైః కంటకైశ్చితామ్ |
న హి త్వమీదృశం కృత్వా తస్యాలీకం మహాత్మనః ||
న హి త్వమీదృశం కృత్వా తస్యాలీకం మహాత్మనః ||
VERSE #23
ధరితుం శక్ష్యసి చిరం విషం పీత్వేవ నిర్ఘృణః |
బద్ధస్త్వం కాలపాశేన దుర్నివారేణ రావణ ||
బద్ధస్త్వం కాలపాశేన దుర్నివారేణ రావణ ||
VERSE #24
క్వ గతో లప్స్యసే శర్మ భర్తుర్మమ మహాత్మనః |
నిమేషాంతరమాత్రేణ వినా భ్రాత్రా మహావనే ||
నిమేషాంతరమాత్రేణ వినా భ్రాత్రా మహావనే ||
VERSE #25
రాక్షసా నిహతా యేన సహస్రాణి చతుర్దశ |
స కథం రాఘవో వీరః సర్వాస్త్రకుశలో బలీ ||
స కథం రాఘవో వీరః సర్వాస్త్రకుశలో బలీ ||
VERSE #26
న త్వాం హన్యాచ్ఛరైస్తీక్ష్ణైరిష్టభార్యాపహారిణమ్ |
ఏతచ్చాన్యచ్చ పరుషం వైదేహీ రావణాంకగా |
భయశోకసమావిష్టా కరుణం విలలాప హ ||
ఏతచ్చాన్యచ్చ పరుషం వైదేహీ రావణాంకగా |
భయశోకసమావిష్టా కరుణం విలలాప హ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
తథా భృశార్తాం బహు చైవ భాషిణీం
VERSE #27
విలాపపూర్వం కరుణం చ భామినీమ్ |
జహార పాపః కరుణం వివేష్టతీం
నృపాత్మజామాగతగాత్రవేపథుమ్ ||
జహార పాపః కరుణం వివేష్టతీం
నృపాత్మజామాగతగాత్రవేపథుమ్ ||
VERSE #28
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే అరణ్యకాండే త్రిపంచాశః సర్గః ||
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Aranya Kanda Sarga 53 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.