Aranya Kanda Sarga 25
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
అరణ్యకాండ
|| ఖరసైన్యావమర్దః ||
అరణ్యకాండ
|| ఖరసైన్యావమర్దః ||
VERSE #2
అవష్టబ్ధధనుం రామం క్రుద్ధం చ రిపుఘాతినమ్ |
దదర్శాశ్రమమాగమ్య ఖరః సహ పురఃసరైః ||
దదర్శాశ్రమమాగమ్య ఖరః సహ పురఃసరైః ||
VERSE #3
తం దృష్ట్వా సశరం చాపముద్యమ్య ఖరనిఃస్వనమ్ |
రామస్యాభిముఖం సూతం చోద్యతామిత్యచోదయత్ ||
రామస్యాభిముఖం సూతం చోద్యతామిత్యచోదయత్ ||
VERSE #4
స ఖరస్యాజ్ఞయా సూతస్తురగాన్ సమచోదయత్ |
యత్ర రామో మహాబాహురేకో ధున్వన్ స్థితో ధనుః ||
యత్ర రామో మహాబాహురేకో ధున్వన్ స్థితో ధనుః ||
VERSE #5
తం తు నిష్పతితం దృష్ట్వా సర్వే తే రజనీచరాః |
నర్దమానా మహానాదం సచివాః పర్యవారయన్ ||
నర్దమానా మహానాదం సచివాః పర్యవారయన్ ||
VERSE #6
స తేషాం యాతుధానానాం మధ్యే రథగతః ఖరః |
బభూవ మధ్యే తారాణాం లోహితాంగ ఇవోదితః ||
బభూవ మధ్యే తారాణాం లోహితాంగ ఇవోదితః ||
VERSE #7
తతః శరసహస్రేణ రామమప్రతిమౌజసమ్ |
అర్దయిత్వా మహానాదం ననాద సమరే ఖరః ||
అర్దయిత్వా మహానాదం ననాద సమరే ఖరః ||
VERSE #8
తతస్తం భీమధన్వానం క్రుద్ధాః సర్వే నిశాచరాః |
రామం నానావిధైః శస్త్రైరభ్యవర్షంత దుర్జయమ్ ||
రామం నానావిధైః శస్త్రైరభ్యవర్షంత దుర్జయమ్ ||
VERSE #9
ముద్గరైః పట్టిశైః శూలైః ప్రాసైః ఖడ్గైః పరశ్వధైః |
రాక్షసాః సమరే రామం నిజఘ్నూ రోషతత్పరాః ||
రాక్షసాః సమరే రామం నిజఘ్నూ రోషతత్పరాః ||
VERSE #10
తే బలాహకసంకాశా మహానాదా మహౌజసః |
అభ్యధావంత కాకుత్స్థం రథైర్వాజిభిరేవ చ ||
అభ్యధావంత కాకుత్స్థం రథైర్వాజిభిరేవ చ ||
VERSE #11
గజైః పర్వతకూటాభై రామం యుద్ధే జిఘాంసవః |
తే రామే శరవర్షాణి వ్యసృజన్రక్షసాం గణాః ||
తే రామే శరవర్షాణి వ్యసృజన్రక్షసాం గణాః ||
VERSE #12
శైలేంద్రమివ ధారాభిర్వర్షమాణాః బలాహకాః |
స తైః పరివృతో ఘోరై రాఘవో రక్షసాం గణైః ||
స తైః పరివృతో ఘోరై రాఘవో రక్షసాం గణైః ||
VERSE #13
[* తిథిష్వివ మహాదేవో వృతః పారిషదాం గణైః | *]
VERSE #14
తాని ముక్తాని శస్త్రాణి యాతుధానైః స రాఘవః |
ప్రతిజగ్రాహ విశిఖైర్నద్యోఘానివ సాగరః ||
ప్రతిజగ్రాహ విశిఖైర్నద్యోఘానివ సాగరః ||
VERSE #15
స తైః ప్రహరణైర్ఘోరైర్భిన్నగాత్రో న వివ్యథే |
రామః ప్రదీప్తైర్బహుభిర్వజ్రైరివ మహాచలః ||
రామః ప్రదీప్తైర్బహుభిర్వజ్రైరివ మహాచలః ||
VERSE #16
స విద్ధః క్షతజైర్దిగ్ధః సర్వగాత్రేషు రాఘవః |
బభూవ రామః సంధ్యాభ్రైర్దివాకర ఇవావృతః ||
బభూవ రామః సంధ్యాభ్రైర్దివాకర ఇవావృతః ||
VERSE #17
విషేదుర్దేవగంధర్వాః సిద్ధాశ్చ పరమర్షయః |
ఏకం సహస్రైర్బహుభిస్తదా దృష్ట్వా సమావృతమ్ ||
ఏకం సహస్రైర్బహుభిస్తదా దృష్ట్వా సమావృతమ్ ||
VERSE #18
తతో రామః సుసంక్రుద్ధో మండలీకృతకార్ముకః |
ససర్జ విశిఖాన్బాణాన్ శతశో'థ సహస్రశః ||
ససర్జ విశిఖాన్బాణాన్ శతశో'థ సహస్రశః ||
VERSE #19
దురవారాన్ దుర్విషహాన్ కాలదండోపమాన్రణే |
ముమోచ లీలయా రామః కంకపత్రానజిహ్మగాన్ ||
ముమోచ లీలయా రామః కంకపత్రానజిహ్మగాన్ ||
VERSE #20
తే శరాః శత్రుసైన్యేషు ముక్తా రామేణ లీలయా |
ఆదదూ రక్షసాం ప్రాణాన్ పాశాః కాలకృతా ఇవ ||
ఆదదూ రక్షసాం ప్రాణాన్ పాశాః కాలకృతా ఇవ ||
VERSE #21
భిత్త్వా రాక్షసదేహాంస్తాంస్తే శరా రుధిరాప్లుతాః |
అంతరిక్షగతా రేజుర్దీప్తాగ్నిసమతేజసః ||
అంతరిక్షగతా రేజుర్దీప్తాగ్నిసమతేజసః ||
VERSE #22
అసంఖ్యేయాస్తు రామస్య సాయకాశ్చాపమండలాత్ |
వినిష్పేతురతీవోగ్రా రక్షః ప్రాణాపహారిణః ||
వినిష్పేతురతీవోగ్రా రక్షః ప్రాణాపహారిణః ||
VERSE #23
[* తే రథో సాంగదాన్ బాహూన్ సహస్తాభరణాన్ భుజాన్ | *]
VERSE #24
ధనూంషి చ ధ్వజాగ్రాణి వర్మాణి చ శిరాంసి చ |
బహూన్ సహస్తాభరణాన్ ఊరూన్ కరికరోపమాన్ ||
బహూన్ సహస్తాభరణాన్ ఊరూన్ కరికరోపమాన్ ||
VERSE #25
చిచ్ఛేద రామః సమరే శతశో'థ సహస్రశః |
హయాన్ కాంచనసన్నాహాన్ రథయుక్తాన్ ససారథీన్ ||
హయాన్ కాంచనసన్నాహాన్ రథయుక్తాన్ ససారథీన్ ||
VERSE #26
గజాంశ్చ సగజారోహాన్ సహయాన్ సాదినస్తథా |
పదాతీన్ సమరే హత్వా హ్యనయద్యమసాదనమ్ ||
పదాతీన్ సమరే హత్వా హ్యనయద్యమసాదనమ్ ||
VERSE #27
తతో నాలీకనారాచైస్తీక్ష్ణాగ్రైశ్చ వికర్ణిభిః |
భీమవార్తస్వరం చక్రుర్భిద్యమానా నిశాచరాః ||
భీమవార్తస్వరం చక్రుర్భిద్యమానా నిశాచరాః ||
VERSE #28
తత్సైన్యం నిశితైర్బాణైరర్దితం మర్మభేదిభిః |
రామేణ న సుఖం లేభే శుష్కం వనమివాగ్నినా ||
రామేణ న సుఖం లేభే శుష్కం వనమివాగ్నినా ||
VERSE #29
కేచిద్భీమబలాః శూరాః శూలాన్ ఖడ్గాన్ పరశ్వధాన్ |
రామస్యాభిముఖం గత్వా చిక్షిపుః పరమాయుధాన్ ||
రామస్యాభిముఖం గత్వా చిక్షిపుః పరమాయుధాన్ ||
VERSE #30
తాని బాణైర్మహాబాహుః శస్త్రాణ్యావార్య రాఘవః |
జహార సమరే ప్రాణాంశ్చిచ్ఛేద చ శిరోధరాన్ ||
జహార సమరే ప్రాణాంశ్చిచ్ఛేద చ శిరోధరాన్ ||
VERSE #31
తే ఛిన్నశిరసః పేతుశ్ఛిన్నవర్మశరాసనాః |
సుపర్ణవాతవిక్షిప్తా జగత్యాం పాదపా యథా ||
సుపర్ణవాతవిక్షిప్తా జగత్యాం పాదపా యథా ||
VERSE #32
అవశిష్టాశ్చ యే తత్ర విషణ్ణాశ్చ నిశాచరాః |
ఖరమేవాభ్యధావంత శరణార్థం శరార్దితాః ||
ఖరమేవాభ్యధావంత శరణార్థం శరార్దితాః ||
VERSE #33
తాన్ సర్వాన్ పునరాదాయ సమాశ్వాస్య చ దూషణః |
అభ్యధావత కాకుత్స్థం క్రుద్ధో రుద్రమివాంతకః ||
అభ్యధావత కాకుత్స్థం క్రుద్ధో రుద్రమివాంతకః ||
VERSE #34
నివృత్తాస్తు పునః సర్వే దూషణాశ్రయనిర్భయాః |
రామమేవాభ్యధావంత సాలతాలశిలాయుధాః ||
రామమేవాభ్యధావంత సాలతాలశిలాయుధాః ||
VERSE #35
శూలముద్గరహస్తాశ్చ చాపహస్తా మహాబలాః |
సృజంతః శరవర్షాణి శస్త్రవర్షాణి సంయుగే ||
సృజంతః శరవర్షాణి శస్త్రవర్షాణి సంయుగే ||
VERSE #36
ద్రుమవర్షాణి ముంచంతః శిలావర్షాణి రాక్షసాః |
తద్బభూవాద్భుతం యుద్ధం తుములం రోమహర్షణమ్ ||
తద్బభూవాద్భుతం యుద్ధం తుములం రోమహర్షణమ్ ||
VERSE #37
రామస్య చ మహాఘోరం పునస్తేషాం చ రక్షసామ్ |
తే సమంతాదభిక్రుద్ధా రాఘవం పునరభ్యయుః ||
తే సమంతాదభిక్రుద్ధా రాఘవం పునరభ్యయుః ||
VERSE #38
తైశ్చ సర్వా దిశో దృష్ట్వా ప్రదిశశ్చ సమావృతాః |
రాక్షసైరుద్యతప్రాసైః శరవర్షాభివర్షిభిః ||
రాక్షసైరుద్యతప్రాసైః శరవర్షాభివర్షిభిః ||
VERSE #39
స కృత్వా భైరవం నాదమస్త్రం పరమభాస్వరమ్ |
సంయోజయత గాంధర్వం రాక్షసేషు మహాబలః ||
సంయోజయత గాంధర్వం రాక్షసేషు మహాబలః ||
VERSE #40
తతః శరసహస్రాణి నిర్యయుశ్చాపమండలాత్ |
సర్వా దశ దిశో బాణైరావార్యంత సమాగతైః ||
సర్వా దశ దిశో బాణైరావార్యంత సమాగతైః ||
VERSE #41
నాదదానం శరాన్ ఘోరాన్న ముంచంత శిలీముఖాన్ |
వికర్షమాణం పశ్యంతి రాక్షసాస్తే శరార్దితాః ||
వికర్షమాణం పశ్యంతి రాక్షసాస్తే శరార్దితాః ||
VERSE #42
శరాంధకారమాకాశమావృణోత్సదివాకరమ్ |
బభూవావస్థితో రామః ప్రవమన్నివ తాన్ శరాన్ ||
బభూవావస్థితో రామః ప్రవమన్నివ తాన్ శరాన్ ||
VERSE #43
యుగపత్పతమానైశ్చ యుగపచ్చ హతైర్భ్రుశమ్ |
యుగపత్పతితైశ్చైవ వికీర్ణా వసుధాభవత్ ||
యుగపత్పతితైశ్చైవ వికీర్ణా వసుధాభవత్ ||
VERSE #44
నిహతాః పతితాః క్షీణాశ్ఛిన్నా భిన్నా విదారితాః |
తత్ర తత్ర స్మ దృశ్యంతే రాక్షసాస్తే సహస్రశః ||
తత్ర తత్ర స్మ దృశ్యంతే రాక్షసాస్తే సహస్రశః ||
VERSE #45
సోష్ణీషైరుత్తమాంగైశ్చ సాంగదైర్బాహుభిస్తథా |
ఊరుభిర్జానుభిశ్ఛిన్నైర్నానారూపవిభూషణైః ||
ఊరుభిర్జానుభిశ్ఛిన్నైర్నానారూపవిభూషణైః ||
VERSE #46
హయైశ్చ ద్విపముఖ్యైశ్చ రథైర్భిన్నైరనేకశః |
చామరైర్వ్యజనైశ్ఛత్రైర్ధ్వజైర్నానావిధైరపి ||
చామరైర్వ్యజనైశ్ఛత్రైర్ధ్వజైర్నానావిధైరపి ||
VERSE #47
రామస్య బాణాభిహతైర్విచిత్రైః శూలపట్టిశైః |
ఖడ్గైః ఖండీకృతైః ప్రాసైర్వికీర్ణైశ్చ పరశ్వధైః ||
ఖడ్గైః ఖండీకృతైః ప్రాసైర్వికీర్ణైశ్చ పరశ్వధైః ||
VERSE #48
చూర్ణితాభిః శిలాభిశ్చ శరైశ్చిత్రైరనేకశః |
విచ్ఛిన్నైః సమరే భూమిర్వికీర్ణా'భూద్భయంకరా ||
విచ్ఛిన్నైః సమరే భూమిర్వికీర్ణా'భూద్భయంకరా ||
VERSE #49
తాన్ దృష్ట్వా నిహతాన్ సంఖ్యే రాక్షసాన్ పరమాతురాన్ |
న తత్ర సహితుం శక్తా రామం పరపురంజయమ్ ||
న తత్ర సహితుం శక్తా రామం పరపురంజయమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
[* బలావశేషం తు నిరస్తమాహవే
VERSE #50
ఖరాధికం రాక్షసదుర్బలం బలమ్ |
జఘాన రామః స్థిరధర్మపౌరుషో
ధనుర్బలైరప్రతివారణైః శరైః || *]
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే అరణ్యకాండే పంచవింశః సర్గః ||
జఘాన రామః స్థిరధర్మపౌరుషో
ధనుర్బలైరప్రతివారణైః శరైః || *]
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే అరణ్యకాండే పంచవింశః సర్గః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
అరణ్యకాండ షడ్వింశః సర్గః (౨౬)
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణే అరణ్యకాండ
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణే అరణ్యకాండ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Aranya Kanda Sarga 25 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.