Aranya Kanda Sarga 62
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
అరణ్యకాండ
|| రాఘవవిలాపః ||
అరణ్యకాండ
|| రాఘవవిలాపః ||
VERSE #2
సీతామపశ్యన్ ధర్మాత్మా కామోపహతచేతనః |
విలలాప మహాబాహూ రామః కమలలోచనః ||
విలలాప మహాబాహూ రామః కమలలోచనః ||
VERSE #3
పశ్యన్నివ స తాం సీతామపశ్యన్మదనార్దితః |
ఉవాచ రాఘవో వాక్యం విలాపాశ్రయదుర్వచమ్ ||
ఉవాచ రాఘవో వాక్యం విలాపాశ్రయదుర్వచమ్ ||
VERSE #4
త్వమశోకస్య శాఖాభిః పుష్పప్రియతయా ప్రియే |
ఆవృణోషి శరీరం తే మమ శోకవివర్ధనీ ||
ఆవృణోషి శరీరం తే మమ శోకవివర్ధనీ ||
VERSE #5
కదలీకాండసదృశౌ కదల్యా సంవృతావుభౌ |
ఊరూ పశ్యామి తే దేవి నాసి శక్తా నిగూహితుమ్ ||
ఊరూ పశ్యామి తే దేవి నాసి శక్తా నిగూహితుమ్ ||
VERSE #6
కర్ణికారవనం భద్రే హసంతీ దేవి సేవసే |
అలం తే పరిహాసేన మమ బాధావహేన వై ||
అలం తే పరిహాసేన మమ బాధావహేన వై ||
VERSE #7
పరిహాసేన కిం సీతే పరిశ్రాంతస్య మే ప్రియే |
అయం స పరిహాసో'పి సాధు దేవి న రోచతే ||
అయం స పరిహాసో'పి సాధు దేవి న రోచతే ||
VERSE #8
విశేషేణాశ్రమస్థానే హాసో'యం న ప్రశస్యతే |
అవగచ్ఛామి తే శీలం పరిహాసప్రియం ప్రియే ||
అవగచ్ఛామి తే శీలం పరిహాసప్రియం ప్రియే ||
VERSE #9
ఆగచ్ఛ త్వం విశాలాక్షి శూన్యో'యముటజస్తవ |
సువ్యక్తం రాక్షసైః సీతా భక్షితా వా హృతా'పి వా ||
సువ్యక్తం రాక్షసైః సీతా భక్షితా వా హృతా'పి వా ||
VERSE #10
న హి సా విలపంతం మాముపసంప్రైతి లక్ష్మణ |
ఏతాని మృగయూథాని సాశ్రునేత్రాణి లక్ష్మణ ||
ఏతాని మృగయూథాని సాశ్రునేత్రాణి లక్ష్మణ ||
VERSE #11
శంసంతీవ హి వైదేహీం భక్షితాం రజనీచరైః |
హా మమార్యే క్వ యాతాసి హా సాధ్వి వరవర్ణిని ||
హా మమార్యే క్వ యాతాసి హా సాధ్వి వరవర్ణిని ||
VERSE #12
హా సకామా త్వయా దేవీ కైకేయీ సా భవిష్యతి |
సీతయా సహ నిర్యాతో వినా సీతాముపాగతః ||
సీతయా సహ నిర్యాతో వినా సీతాముపాగతః ||
VERSE #13
కథం నామ ప్రవేక్ష్యామి శూన్యమంతఃపురం పునః |
నిర్వీర్య ఇతి లోకో మాం నిర్దయశ్చేతి వక్ష్యతి ||
నిర్వీర్య ఇతి లోకో మాం నిర్దయశ్చేతి వక్ష్యతి ||
VERSE #14
కాతరత్వం ప్రకాశం హి సీతాపనయనేన మే |
నివృత్తవనవాసశ్చ జనకం మిథిలాధిపమ్ ||
నివృత్తవనవాసశ్చ జనకం మిథిలాధిపమ్ ||
VERSE #15
కుశలం పరిపృచ్ఛంతం కథం శక్ష్యే నిరీక్షితుమ్ |
విదేహరాజో నూనం మాం దృష్ట్వా విరహితం తయా ||
విదేహరాజో నూనం మాం దృష్ట్వా విరహితం తయా ||
VERSE #16
సుతాస్నేహేన సంతప్తో మోహస్య వశమేష్యతి |
అథవా న గమిష్యామి పురీం భరతపాలితామ్ ||
అథవా న గమిష్యామి పురీం భరతపాలితామ్ ||
VERSE #17
స్వర్గో'పి సీతయా హీనః శూన్య ఏవ మతో మమ |
మామిహోత్సృజ్య హి వనే గచ్ఛాయోధ్యాం పురీం శుభామ్ ||
మామిహోత్సృజ్య హి వనే గచ్ఛాయోధ్యాం పురీం శుభామ్ ||
VERSE #18
న త్వహం తాం వినా సీతాం జీవేయం హి కథంచన |
గాఢమాశ్లిష్య భరతో వాచ్యో మద్వచనాత్త్వయా ||
గాఢమాశ్లిష్య భరతో వాచ్యో మద్వచనాత్త్వయా ||
VERSE #19
అనుజ్ఞాతో'సి రామేణ పాలయేతి వసుంధరామ్ |
అంబా చ మమ కైకేయీ సుమిత్రా చ త్వయా విభో ||
అంబా చ మమ కైకేయీ సుమిత్రా చ త్వయా విభో ||
VERSE #20
కౌసల్యా చ యథాన్యాయమభివాద్యా మమాజ్ఞయా |
రక్షణీయా ప్రయత్నేన భవతా సూక్తకారిణా ||
రక్షణీయా ప్రయత్నేన భవతా సూక్తకారిణా ||
VERSE #21
సీతాయాశ్చ వినాశో'యం మమ చామిత్రకర్శన |
విస్తరేణ జనన్యా మే వినివేద్యస్త్వయా భవేత్ ||
విస్తరేణ జనన్యా మే వినివేద్యస్త్వయా భవేత్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఇతి విలపతి రాఘవే సుదీనే
VERSE #22
వనముపగమ్య తయా వినా సుకేశ్యా |
భయవికలముఖస్తు లక్ష్మణో'పి
వ్యథితమనా భృశమాతురో బభూవ ||
భయవికలముఖస్తు లక్ష్మణో'పి
వ్యథితమనా భృశమాతురో బభూవ ||
VERSE #23
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే అరణ్యకాండే ద్విషష్టితమః సర్గః ||
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Aranya Kanda Sarga 62 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.