Aranya Kanda Sarga 5
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
అరణ్యకాండ
|| శరభంగబ్రహ్మలోకప్రస్థానమ్ ||
అరణ్యకాండ
|| శరభంగబ్రహ్మలోకప్రస్థానమ్ ||
VERSE #2
హత్వా తు తం భీమబలం విరాధం రాక్షసం వనే |
తతః సీతాం పరిష్వజ్య సమాశ్వాస్య చ వీర్యవాన్ ||
తతః సీతాం పరిష్వజ్య సమాశ్వాస్య చ వీర్యవాన్ ||
VERSE #3
అబ్రవీల్లక్ష్మణం రామో భ్రాతరం దీప్తతేజసమ్ |
కష్టం వనమిదం దుర్గం న చ స్మ వనగోచరాః ||
కష్టం వనమిదం దుర్గం న చ స్మ వనగోచరాః ||
VERSE #4
అభిగచ్ఛామహే శీఘ్రం శరభంగం తపోధనమ్ |
ఆశ్రమం శరభంగస్య రాఘవో'భిజగామ హ ||
ఆశ్రమం శరభంగస్య రాఘవో'భిజగామ హ ||
VERSE #5
తస్య దేవప్రభావస్య తపసా భావితాత్మనః |
సమీపే శరభంగస్య దదర్శ మహదద్భుతమ్ ||
సమీపే శరభంగస్య దదర్శ మహదద్భుతమ్ ||
VERSE #6
విభ్రాజమానం వపుషా సూర్యవైశ్వానరోపమమ్ |
అవరుహ్య రథోత్సంగాత్సకాశే విబుధానుగమ్ ||
అవరుహ్య రథోత్సంగాత్సకాశే విబుధానుగమ్ ||
VERSE #7
అసంస్పృశంతం వసుధాం దదర్శ విబుధేశ్వరమ్ |
సుప్రభాభరణం దేవం విరజోంబరధారిణమ్ ||
సుప్రభాభరణం దేవం విరజోంబరధారిణమ్ ||
VERSE #8
తద్విధైరేవ బహుభిః పూజ్యమానం మహాత్మభిః |
హరిభిర్వాజిభిర్యుక్తమంతరిక్షగతం రథమ్ ||
హరిభిర్వాజిభిర్యుక్తమంతరిక్షగతం రథమ్ ||
VERSE #9
దదర్శాదూరతస్తస్య తరుణాదిత్యసన్నిభమ్ |
పాండురాభ్రఘనప్రఖ్యం చంద్రమండలసన్నిభమ్ ||
పాండురాభ్రఘనప్రఖ్యం చంద్రమండలసన్నిభమ్ ||
VERSE #10
అపశ్యద్విమలం ఛత్రం చిత్రమాల్యోపశోభితమ్ |
చామరవ్యజనే చాగ్ర్యే రుక్మదండే మహాధనే ||
చామరవ్యజనే చాగ్ర్యే రుక్మదండే మహాధనే ||
VERSE #11
గృహీతే వరనారీభ్యాం ధూయమానే చ మూర్ధని |
గంధర్వామరసిద్ధాశ్చ బహవః పరమర్షయః ||
గంధర్వామరసిద్ధాశ్చ బహవః పరమర్షయః ||
VERSE #12
అంతరిక్షగతం దేవం వాగ్భిరగ్ర్యాభిరీడిరే |
సహ సంభాషమాణే తు శరభంగేన వాసవే ||
సహ సంభాషమాణే తు శరభంగేన వాసవే ||
VERSE #13
దృష్ట్వా శతక్రతుం తత్ర రామో లక్ష్మణమబ్రవీత్ |
రామో'థ రథముద్దిశ్య లక్ష్మణాయ ప్రదర్శయన్ ||
రామో'థ రథముద్దిశ్య లక్ష్మణాయ ప్రదర్శయన్ ||
VERSE #14
అర్చిష్మంతం శ్రియా జుష్టమద్భుతం పశ్య లక్ష్మణ |
ప్రతపంతమివాదిత్యమంతరిక్షగతం రథమ్ ||
ప్రతపంతమివాదిత్యమంతరిక్షగతం రథమ్ ||
VERSE #15
యే హయాః పురుహూతస్య పురా శక్రస్య నః శ్రుతాః |
అంతరిక్షగతా దివ్యాస్త ఇమే హరయో ధ్రువమ్ ||
అంతరిక్షగతా దివ్యాస్త ఇమే హరయో ధ్రువమ్ ||
VERSE #16
ఇమే చ పురుషవ్యాఘ్రా యే తిష్ఠంత్యభితో రథమ్ |
శతం శతం కుండలినో యువానః ఖడ్గపాణయః ||
శతం శతం కుండలినో యువానః ఖడ్గపాణయః ||
VERSE #17
విస్తీర్ణవిపులోరస్కాః పరిఘాయతబాహవః |
శోణాంశువసనాః సర్వే వ్యాఘ్రా ఇవ దురాసదాః ||
శోణాంశువసనాః సర్వే వ్యాఘ్రా ఇవ దురాసదాః ||
VERSE #18
ఉరోదేశేషు సర్వేషాం హారా జ్వలనసన్నిభాః |
రూపం బిభ్రతి సౌమిత్రే పంచవింశతివార్షికమ్ ||
రూపం బిభ్రతి సౌమిత్రే పంచవింశతివార్షికమ్ ||
VERSE #19
ఏతద్ధి కిల దేవానాం వయో భవతి నిత్యదా |
యథేమే పురుషవ్యాఘ్రా దృశ్యంతే ప్రియదర్శనాః ||
యథేమే పురుషవ్యాఘ్రా దృశ్యంతే ప్రియదర్శనాః ||
VERSE #20
ఇహైవ సహ వైదేహ్యా ముహూర్తం తిష్ఠ లక్ష్మణ |
యావజ్జానామ్యహం వ్యక్తం క ఏష ద్యుతిమాన్రథే ||
యావజ్జానామ్యహం వ్యక్తం క ఏష ద్యుతిమాన్రథే ||
VERSE #21
తమేవముక్త్వా సౌమిత్రిమిహైవ స్థీయతామితి |
అభిచక్రామ కాకుత్స్థః శరభంగాశ్రమం ప్రతి ||
అభిచక్రామ కాకుత్స్థః శరభంగాశ్రమం ప్రతి ||
VERSE #22
తతః సమభిగచ్ఛంతం ప్రేక్ష్య రామం శచీపతిః |
శరభంగమనుప్రాప్య వివిక్త ఇదమబ్రవీత్ ||
శరభంగమనుప్రాప్య వివిక్త ఇదమబ్రవీత్ ||
VERSE #23
ఇహోపయాత్యసౌ రామో యావన్మాం నాభిభాషతే |
నిష్ఠాం నయతు తావత్తు తతో మాం ద్రష్టుమర్హతి ||
నిష్ఠాం నయతు తావత్తు తతో మాం ద్రష్టుమర్హతి ||
VERSE #24
[* తావద్గచ్ఛామహే శీఘ్రం యావన్మాం నాభిభాషతే | *]
VERSE #25
జితవంతం కృతార్థం చ ద్రష్టాహమచిరాదిమమ్ |
కర్మ హ్యనేన కర్తవ్యం మహదన్యైః సుదుష్కరమ్ ||
కర్మ హ్యనేన కర్తవ్యం మహదన్యైః సుదుష్కరమ్ ||
VERSE #26
నిష్పాదయిత్వా తత్కర్మ తతో మాం ద్రష్టుమర్హతి |
ఇతి వజ్రీ తమామంత్ర్య మానయిత్వా చ తాపసమ్ ||
ఇతి వజ్రీ తమామంత్ర్య మానయిత్వా చ తాపసమ్ ||
VERSE #27
రథేన హరియుక్తేన యయౌ దివమరిందమః |
ప్రయాతే తు సహస్రాక్షే రాఘవః సపరిచ్ఛదమ్ ||
ప్రయాతే తు సహస్రాక్షే రాఘవః సపరిచ్ఛదమ్ ||
VERSE #28
అగ్నిహోత్రముపాసీనం శరభంగముపాగమత్ |
తస్య పాదౌ చ సంగృహ్య రామః సీతా చ లక్ష్మణః ||
తస్య పాదౌ చ సంగృహ్య రామః సీతా చ లక్ష్మణః ||
VERSE #29
నిషేదుః సమనుజ్ఞాతా లబ్ధవాసా నిమంత్రితాః |
తతః శక్రోపయానం తు పర్యపృచ్ఛత్స రాఘవః ||
తతః శక్రోపయానం తు పర్యపృచ్ఛత్స రాఘవః ||
VERSE #30
శరభంగశ్చ తత్సర్వం రాఘవాయ న్యవేదయత్ |
మామేష వరదో రామ బ్రహ్మలోకం నినీషతి ||
మామేష వరదో రామ బ్రహ్మలోకం నినీషతి ||
VERSE #31
జితముగ్రేణ తపసా దుష్ప్రాపమకృతాత్మభిః |
అహం జ్ఞాత్వా నరవ్యాఘ్ర వర్తమానమదూరతః ||
అహం జ్ఞాత్వా నరవ్యాఘ్ర వర్తమానమదూరతః ||
VERSE #32
బ్రహ్మలోకం న గచ్ఛామి త్వామదృష్ట్వా ప్రియాతిథిమ్ |
త్వయా'హం పురుషవ్యాఘ్ర ధార్మికేణ మహాత్మనా ||
త్వయా'హం పురుషవ్యాఘ్ర ధార్మికేణ మహాత్మనా ||
VERSE #33
సమాగమ్య గమిష్యామి త్రిదివం దేవసేవితమ్ |
అక్షయా నరశార్దూల మయా లోకా జితాః శుభాః ||
అక్షయా నరశార్దూల మయా లోకా జితాః శుభాః ||
VERSE #34
బ్రాహ్మ్యాశ్చ నాకపృష్ఠ్యాశ్చ ప్రతిగృహ్ణీష్వ మామకాన్ |
ఏవముక్తో నరవ్యాఘ్రః సర్వశాస్త్రవిశారదః ||
ఏవముక్తో నరవ్యాఘ్రః సర్వశాస్త్రవిశారదః ||
VERSE #35
ఋషిణా శరభంగేణ రాఘవో వాక్యమబ్రవీత్ |
అహమేవాహరిష్యామి సర్వలోకాన్మహామునే ||
అహమేవాహరిష్యామి సర్వలోకాన్మహామునే ||
VERSE #36
ఆవాసం త్వహమిచ్ఛామి ప్రదిష్టమిహ కాననే |
రాఘవేణైవముక్తస్తు శక్రతుల్యబలేన వై ||
రాఘవేణైవముక్తస్తు శక్రతుల్యబలేన వై ||
VERSE #37
శరభంగో మహాప్రాజ్ఞః పునరేవాబ్రవీద్వచః |
ఇహ రామ మహాతేజాః సుతీక్ష్ణో నామ ధార్మికః ||
ఇహ రామ మహాతేజాః సుతీక్ష్ణో నామ ధార్మికః ||
VERSE #38
వసత్యరణ్యే ధర్మాత్మా స తే శ్రేయో విధాస్యతి |
సుతీక్ష్ణమభిగచ్ఛ త్వం శుచౌ దేశే తపస్వినమ్ ||
సుతీక్ష్ణమభిగచ్ఛ త్వం శుచౌ దేశే తపస్వినమ్ ||
VERSE #39
రమణీయే వనోద్దేశే స తే వాసం విధాస్యతి |
ఇమాం మందాకినీం రామ ప్రతిస్రోతామనువ్రజ ||
ఇమాం మందాకినీం రామ ప్రతిస్రోతామనువ్రజ ||
VERSE #40
నదీం పుష్పోడుపవహాం తత్ర తత్ర గమిష్యసి |
ఏష పంథా నరవ్యాఘ్ర ముహూర్తం పశ్య తాత మామ్ ||
ఏష పంథా నరవ్యాఘ్ర ముహూర్తం పశ్య తాత మామ్ ||
VERSE #41
యావజ్జహామి గాత్రాణి జీర్ణాం త్వచమివోరగః |
తతో'గ్నిం సుసమాధాయ హుత్వా చాజ్యేన మంత్రవిత్ ||
తతో'గ్నిం సుసమాధాయ హుత్వా చాజ్యేన మంత్రవిత్ ||
VERSE #42
శరభంగో మహాతేజాః ప్రవివేశ హుతాశనమ్ |
తస్య రోమాణి కేశాంశ్చ దదాహాగ్నిర్మహాత్మనః ||
తస్య రోమాణి కేశాంశ్చ దదాహాగ్నిర్మహాత్మనః ||
VERSE #43
జీర్ణాం త్వచం తథాస్థీని యచ్చ మాంసం సశోణితమ్ |
రామస్తు విస్మితో భ్రాత్రా భార్యయా చ సహాత్మవాన్ ||
రామస్తు విస్మితో భ్రాత్రా భార్యయా చ సహాత్మవాన్ ||
VERSE #44
స చ పావకసంకాశః కుమారః సమపద్యత |
ఉత్థాయాగ్నిచయాత్తస్మాచ్ఛరభంగో వ్యరోచత ||
ఉత్థాయాగ్నిచయాత్తస్మాచ్ఛరభంగో వ్యరోచత ||
VERSE #45
స లోకానాహితాగ్నీనామృషీణాం చ మహాత్మనామ్ |
దేవానాం చ వ్యతిక్రమ్య బ్రహ్మలోకం వ్యరోహత ||
దేవానాం చ వ్యతిక్రమ్య బ్రహ్మలోకం వ్యరోహత ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
స పుణ్యకర్మా భవనే ద్విజర్షభః
VERSE #46
పితామహం సానుచరం దదర్శ హ |
పితామహశ్చాపి సమీక్ష్య తం ద్విజం
ననంద సుస్వాగతమిత్యువాచ హ ||
పితామహశ్చాపి సమీక్ష్య తం ద్విజం
ననంద సుస్వాగతమిత్యువాచ హ ||
VERSE #47
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే అరణ్యకాండే పంచమః సర్గః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
అరణ్యకాండ షష్ఠః సర్గః (౬)
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణే అరణ్యకాండ
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణే అరణ్యకాండ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Aranya Kanda Sarga 5 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.