Aranya Kanda Sarga 57
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
అరణ్యకాండ
|| రామప్రత్యాగమనమ్ ||
అరణ్యకాండ
|| రామప్రత్యాగమనమ్ ||
VERSE #2
రాక్షసం మృగరూపేణ చరంతం కామరూపిణమ్ |
నిహత్య రామో మారీచం తూర్ణం పథి నివర్తతే ||
నిహత్య రామో మారీచం తూర్ణం పథి నివర్తతే ||
VERSE #3
తస్య సంత్వరమాణస్య ద్రష్టుకామస్య మైథిలీమ్ |
క్రూరస్వనో'థ గోమాయుర్విననాదాస్య పృష్ఠతః ||
క్రూరస్వనో'థ గోమాయుర్విననాదాస్య పృష్ఠతః ||
VERSE #4
స తస్య స్వరమాజ్ఞాయ దారుణం రోమహర్షణమ్ |
చింతయామాస గోమాయోః స్వరేణ పరిశంకితః ||
చింతయామాస గోమాయోః స్వరేణ పరిశంకితః ||
VERSE #5
అశుభం బత మన్యే'హం గోమాయుర్వాశ్యతే యథా |
స్వస్తి స్యాదపి వైదేహ్యా రాక్షసైర్భక్షణం వినా ||
స్వస్తి స్యాదపి వైదేహ్యా రాక్షసైర్భక్షణం వినా ||
VERSE #6
మారీచేన తు విజ్ఞాయ స్వరమాలంబ్య మామకమ్ |
విక్రుష్టం మృగరుపేణ లక్ష్మణః శృణుయాద్యది ||
విక్రుష్టం మృగరుపేణ లక్ష్మణః శృణుయాద్యది ||
VERSE #7
స సౌమిత్రిః స్వరం శ్రుత్వా తాం చ హిత్వా చ మైథిలీమ్ |
తయైవ ప్రహితః క్షిప్రం మత్సకాశమిహైష్యతి ||
తయైవ ప్రహితః క్షిప్రం మత్సకాశమిహైష్యతి ||
VERSE #8
రాక్షసైః సహితైర్నూనం సీతాయా ఈప్సితో వధః |
కాంచనశ్చ మృగో భూత్వా వ్యపనీయాశ్రమాత్తు మామ్ ||
కాంచనశ్చ మృగో భూత్వా వ్యపనీయాశ్రమాత్తు మామ్ ||
VERSE #9
దూరం నీత్వా తు మారీచో రాక్షసో'భూచ్ఛరాహతః |
హా లక్ష్మణ హతో'స్మీతి యద్వాక్యం వ్యాజహార చ ||
హా లక్ష్మణ హతో'స్మీతి యద్వాక్యం వ్యాజహార చ ||
VERSE #10
అపి స్వస్తి భవేత్తాభ్యాం రహితాభ్యాం మహావనే |
జనస్థాననిమిత్తం హి కృతవైరో'స్మి రాక్షసైః ||
జనస్థాననిమిత్తం హి కృతవైరో'స్మి రాక్షసైః ||
VERSE #11
నిమిత్తాని చ ఘోరాణి దృశ్యంతే'ద్య బహూని చ |
ఇత్యేవం చింతయన్ రామః శ్రుత్వా గోమాయునిఃస్వనమ్ ||
ఇత్యేవం చింతయన్ రామః శ్రుత్వా గోమాయునిఃస్వనమ్ ||
VERSE #12
ఆత్మనశ్చాపనయనాన్ మృగరూపేణ రక్షసా |
ఆజగమ జనస్థానం రాఘవః పరిశంకితః ||
ఆజగమ జనస్థానం రాఘవః పరిశంకితః ||
VERSE #13
తం దీనమనసో దీనమాసేదుర్మృగపక్షిణః |
సవ్యం కృత్వా మహాత్మానం ఘోరాంశ్చ ససృజుః స్వరాన్ ||
సవ్యం కృత్వా మహాత్మానం ఘోరాంశ్చ ససృజుః స్వరాన్ ||
VERSE #14
తాని దృష్ట్వా నిమిత్తాని మహాఘోరాణి రాఘవః |
న్యవర్తతాథ త్వరితో జవేనాశ్రమమాత్మనః ||
న్యవర్తతాథ త్వరితో జవేనాశ్రమమాత్మనః ||
VERSE #15
స తు సీతాం వరారోహాం లక్ష్మణం చ మహాబలమ్ |
ఆజగామ జనస్థానం చింతయన్నేవ రాఘవః ||
ఆజగామ జనస్థానం చింతయన్నేవ రాఘవః ||
VERSE #16
తతో లక్ష్మణమాయాంతం దదర్శ విగతప్రభమ్ |
తతో'విదూరే రామేణ సమీయాయ స లక్ష్మణః ||
తతో'విదూరే రామేణ సమీయాయ స లక్ష్మణః ||
VERSE #17
విషణ్ణః సువిషణ్ణేన దుఃఖితో దుఃఖభాగినా |
సంజగర్హే'థ తం భ్రాతా జ్యేష్ఠో లక్ష్మణమాగతమ్ ||
సంజగర్హే'థ తం భ్రాతా జ్యేష్ఠో లక్ష్మణమాగతమ్ ||
VERSE #18
విహాయ సీతాం విజనే వనే రాక్షససేవితే |
గృహీత్వా చ కరం సవ్యం లక్ష్మణం రఘునందనః ||
గృహీత్వా చ కరం సవ్యం లక్ష్మణం రఘునందనః ||
VERSE #19
ఉవాచ మధురోదర్కమిదం పరుషమార్తిమత్ |
అహో లక్ష్మణ గర్హ్యం తే కృతం యస్త్వం విహాయ తామ్ ||
అహో లక్ష్మణ గర్హ్యం తే కృతం యస్త్వం విహాయ తామ్ ||
VERSE #20
సీతామిహాగతః సౌమ్య కంచిత్ స్వస్తి భవేదిహ |
న మే'స్తి సంశయో వీర సర్వథా జనకాత్మజా ||
న మే'స్తి సంశయో వీర సర్వథా జనకాత్మజా ||
VERSE #21
వినష్టా భక్షితా వాపి రాక్షసైర్వనచారిభిః |
అశుభాన్యేవ భూయిష్ఠం యథా ప్రాదుర్భవంతి మే ||
అశుభాన్యేవ భూయిష్ఠం యథా ప్రాదుర్భవంతి మే ||
VERSE #22
అపి లక్ష్మణ సీతాయాః సామగ్ర్యం ప్రాప్నుయావహే |
జీవంత్యాః పురుషవ్యాఘ్ర సుతాయా జనకస్య వై ||
జీవంత్యాః పురుషవ్యాఘ్ర సుతాయా జనకస్య వై ||
VERSE #23
యథా వై మృగసంఘాశ్చ గోమాయుశ్చైవ భైరవమ్ |
వాశ్యంతే శకునాశ్చాపి ప్రదీప్తామభితో దిశమ్ |
అపి స్వస్తి భవేత్తస్యా రాజపుత్ర్యా మహాబల ||
వాశ్యంతే శకునాశ్చాపి ప్రదీప్తామభితో దిశమ్ |
అపి స్వస్తి భవేత్తస్యా రాజపుత్ర్యా మహాబల ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఇదం హి రక్షో మృగసన్నికాశం
VERSE #24
ప్రలోభ్య మాం దూరమనుప్రయాతమ్ |
హతం కథంచిన్మహతా శ్రమేణ
స రాక్షసో'భూన్మ్రియమాణ ఏవ ||
హతం కథంచిన్మహతా శ్రమేణ
స రాక్షసో'భూన్మ్రియమాణ ఏవ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
మనశ్చ మే దీనమిహాప్రహృష్టం
VERSE #25
చక్షుశ్చ సవ్యం కురుతే వికారమ్ |
అసంశయం లక్ష్మణ నాస్తి సీతా
హృతా మృతా వా పథి వర్తతే వా ||
అసంశయం లక్ష్మణ నాస్తి సీతా
హృతా మృతా వా పథి వర్తతే వా ||
VERSE #26
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే అరణ్యకాండే సప్తపంచాశః సర్గః ||
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Aranya Kanda Sarga 57 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.