Aranya Kanda Sarga 30
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
అరణ్యకాండ
|| ఖరసంహారః ||
అరణ్యకాండ
|| ఖరసంహారః ||
VERSE #2
భిత్త్వా తు తాం గదాం బాణై రాఘవో ధర్మవత్సలః |
స్మయమానః ఖరం వాక్యం సంరబ్ధమిదమబ్రవీత్ ||
స్మయమానః ఖరం వాక్యం సంరబ్ధమిదమబ్రవీత్ ||
VERSE #3
ఏతత్తే బలసర్వస్వం దర్శితం రాక్షసాధమ |
శక్తిహీనతరో మత్తో వృథా త్వమవగర్జసి ||
శక్తిహీనతరో మత్తో వృథా త్వమవగర్జసి ||
VERSE #4
ఏషా బాణవినిర్భిన్నా గదా భూమితలం గతా |
అభిధానప్రగల్భస్య తవ ప్రత్యరిఘాతినీ ||
అభిధానప్రగల్భస్య తవ ప్రత్యరిఘాతినీ ||
VERSE #5
యత్త్వయోక్తం వినష్టానామహమశ్రుప్రమార్జనమ్ |
రాక్షసానాం కరోమీతి మిథ్యా తదపి తే వచః ||
రాక్షసానాం కరోమీతి మిథ్యా తదపి తే వచః ||
VERSE #6
నీచస్య క్షుద్రశీలస్య మిథ్యావృత్తస్య రక్షసః |
ప్రాణానపహరిష్యామి గరుత్మానమృతం యథా ||
ప్రాణానపహరిష్యామి గరుత్మానమృతం యథా ||
VERSE #7
అద్య తే ఛిన్నకంఠస్య ఫేనబుద్బుదభూషితమ్ |
విదారితస్య మద్బాణైర్మహీ పాస్యతి శోణితమ్ ||
విదారితస్య మద్బాణైర్మహీ పాస్యతి శోణితమ్ ||
VERSE #8
పాంసురూషితసర్వాంగః స్రస్తన్యస్తభుజద్వయః |
స్వప్స్యసే గాం సమాలింగ్య దుర్లభాం ప్రమదామివ ||
స్వప్స్యసే గాం సమాలింగ్య దుర్లభాం ప్రమదామివ ||
VERSE #9
ప్రవృద్ధనిద్రే శయితే త్వయి రాక్షసపాంసనే |
భవిష్యంత్యశరణ్యానాం శరణ్యా దండకా ఇమే ||
భవిష్యంత్యశరణ్యానాం శరణ్యా దండకా ఇమే ||
VERSE #10
జనస్థానే హతస్థానే తవ రాక్షస మచ్ఛరైః |
నిర్భయా విచరిష్యంతి సర్వతో మునయో వనే ||
నిర్భయా విచరిష్యంతి సర్వతో మునయో వనే ||
VERSE #11
అద్య విప్రసరిష్యంతి రాక్షస్యో హతబాంధవాః |
బాష్పార్ద్రవదనా దీనా భయాదన్యభయావహాః ||
బాష్పార్ద్రవదనా దీనా భయాదన్యభయావహాః ||
VERSE #12
అద్య శోకరసజ్ఞాస్తాః భవిష్యంతి నిరర్థకాః |
అనురూపకులాః పత్న్యో యాసాం త్వం పతిరీదృశః ||
అనురూపకులాః పత్న్యో యాసాం త్వం పతిరీదృశః ||
VERSE #13
నృశంస నీచ క్షుద్రాత్మన్ నిత్యం బ్రాహ్మణకంటక |
యత్కృతే శంకితైరగ్నౌ మునిభిః పాత్యతే హవిః ||
యత్కృతే శంకితైరగ్నౌ మునిభిః పాత్యతే హవిః ||
VERSE #14
తమేవమభిసంరబ్ధం బ్రువాణం రాఘవం రణే |
ఖరో నిర్భర్త్సయామాస రోషాత్ఖరతరస్వనః ||
ఖరో నిర్భర్త్సయామాస రోషాత్ఖరతరస్వనః ||
VERSE #15
దృఢం ఖల్వవలిప్తోసి భయేష్వపి చ నిర్భయః |
వాచ్యావాచ్యం తతో హి త్వం మృత్యువశ్యో న బుధ్యసే ||
వాచ్యావాచ్యం తతో హి త్వం మృత్యువశ్యో న బుధ్యసే ||
VERSE #16
కాలపాశపరిక్షిప్తా భవంతి పురుషా హి యే |
కార్యాకార్యం న జానంతి తే నిరస్తషడింద్రియాః ||
కార్యాకార్యం న జానంతి తే నిరస్తషడింద్రియాః ||
VERSE #17
ఏవముక్త్వా తతో రామం సంరుధ్య భృకుటిం తతః |
స దదర్శ మహాసాలమవిదూరే నిశాచరః ||
స దదర్శ మహాసాలమవిదూరే నిశాచరః ||
VERSE #18
రణే ప్రహరణస్యార్థే సర్వతో హ్యవలోకయన్ |
స తముత్పాటయామాస సందశ్య దశనచ్ఛదమ్ ||
స తముత్పాటయామాస సందశ్య దశనచ్ఛదమ్ ||
VERSE #19
తం సముత్క్షిప్య బాహుభ్యాం వినద్య చ మహాబలః |
రామముద్దిశ్య చిక్షేప హతస్త్వమితి చాబ్రవీత్ ||
రామముద్దిశ్య చిక్షేప హతస్త్వమితి చాబ్రవీత్ ||
VERSE #20
తమాపతంతం బాణౌఘైశ్ఛిత్త్వా రామః ప్రతాపవాన్ |
రోషమాహారయత్తీవ్రం నిహంతుం సమరే ఖరమ్ ||
రోషమాహారయత్తీవ్రం నిహంతుం సమరే ఖరమ్ ||
VERSE #21
జాతస్వేదస్తతో రామో రోషాద్రక్తాంతలోచనః |
నిర్బిభేద సహస్రేణ బాణానాం సమరే ఖరమ్ ||
నిర్బిభేద సహస్రేణ బాణానాం సమరే ఖరమ్ ||
VERSE #22
తస్య బాణాంతరాద్రక్తం బహు సుస్రావ ఫేనిలమ్ |
గిరేః ప్రస్రవణస్యేవ తోయధారాపరిస్రవః ||
గిరేః ప్రస్రవణస్యేవ తోయధారాపరిస్రవః ||
VERSE #23
విహలః స కృతో బాణైః ఖరో రామేణ సంయుగే |
మత్తో రుధిరగంధేన తమేవాభ్యద్రవద్ద్రుతమ్ ||
మత్తో రుధిరగంధేన తమేవాభ్యద్రవద్ద్రుతమ్ ||
VERSE #24
తమాపతంతం సంరబ్ధం కృతాస్త్రో రుధిరాప్లుతమ్ |
అపాసర్పత్ప్రతిపదం కించిత్త్వరితవిక్రమః ||
అపాసర్పత్ప్రతిపదం కించిత్త్వరితవిక్రమః ||
VERSE #25
తతః పావకసంకాశం వధాయ సమరే శరమ్ |
ఖరస్య రామో జగ్రాహ బ్రహ్మదండమివాపరమ్ ||
ఖరస్య రామో జగ్రాహ బ్రహ్మదండమివాపరమ్ ||
VERSE #26
స తం దత్తం మఘవతా సురరాజేన ధీమతా |
సందధే చాపి ధర్మాత్మా ముమోచ చ ఖరం ప్రతి ||
సందధే చాపి ధర్మాత్మా ముమోచ చ ఖరం ప్రతి ||
VERSE #27
స విముక్తో మహాబాణో నిర్ఘాతసమనిస్వనః |
రామేణ ధనురాయమ్య ఖరస్యోరసి చాపతత్ ||
రామేణ ధనురాయమ్య ఖరస్యోరసి చాపతత్ ||
VERSE #28
స పపాత ఖరో భూమౌ దహ్యమానః శరాగ్నినా |
రుద్రేణేవ వినిర్దగ్ధః శ్వేతారణ్యే యథాంతకః ||
రుద్రేణేవ వినిర్దగ్ధః శ్వేతారణ్యే యథాంతకః ||
VERSE #29
స వృత్ర ఇవ వజ్రేణ ఫేనేన నముచిర్యథా |
బలో వేంద్రాశనిహతో నిపపాత హతః ఖరః ||
బలో వేంద్రాశనిహతో నిపపాత హతః ఖరః ||
VERSE #30
తతో రాజర్షయః సర్వే సంగతాః పరమర్షయః |
సభాజ్య ముదితా రామమిదం వచనమబ్రువన్ ||
సభాజ్య ముదితా రామమిదం వచనమబ్రువన్ ||
VERSE #31
ఏతదర్థం మహాభాగ మహేంద్రః పాకశాసనః | [మహాతేజా]
VERSE #32
శరభంగాశ్రమం పుణ్యమాజగామ పురందరః ||
VERSE #33
ఆనీతస్త్వమిమం దేశముపాయేన మహర్షిభిః |
ఏషాం వధార్థం క్రూరాణాం రక్షసాం పాపకర్మణామ్ ||
ఏషాం వధార్థం క్రూరాణాం రక్షసాం పాపకర్మణామ్ ||
VERSE #34
తదిదం నః కృతం కార్యం త్వయా దశరథాత్మజ |
సుఖం ధర్మం చరిష్యంతి దండకేషు మహర్షయః ||
సుఖం ధర్మం చరిష్యంతి దండకేషు మహర్షయః ||
VERSE #35
ఏతస్మిన్నంతరే దేవాశ్చారణైః సహ సంగతాః |
దుందుభీంశ్చాభినిఘ్నంతః పుష్పవర్షం సమంతతః ||
దుందుభీంశ్చాభినిఘ్నంతః పుష్పవర్షం సమంతతః ||
VERSE #36
రామస్యోపరి సంహృష్టా వవృషుర్విస్మితాస్తదా |
అర్ధాధికముహూర్తేన రామేణ నిశితైః శరైః ||
అర్ధాధికముహూర్తేన రామేణ నిశితైః శరైః ||
VERSE #37
చతుర్దశసహస్రాణి రక్షసాం భీమకర్మణామ్ |
ఖరదూషణముఖ్యానాం నిహతాని మహాహవే ||
ఖరదూషణముఖ్యానాం నిహతాని మహాహవే ||
VERSE #38
అహో బత మహత్కర్మ రామస్య విదితాత్మనః |
అహో వీర్యమహో దాక్ష్యం విష్ణోరివ హి దృశ్యతే ||
అహో వీర్యమహో దాక్ష్యం విష్ణోరివ హి దృశ్యతే ||
VERSE #39
ఇత్యేవముక్త్వా తే సర్వే యయుర్దేవా యథాగతమ్ |
ఏతస్మిన్నంతరే వీరో లక్ష్మణః సహ సీతయా ||
ఏతస్మిన్నంతరే వీరో లక్ష్మణః సహ సీతయా ||
VERSE #40
గిరిదుర్గాద్వినిష్క్రమ్య సంవివేశాశ్రమం సుఖీ |
తతో రామస్తు విజయీ పూజ్యమానో మహర్షిభిః ||
తతో రామస్తు విజయీ పూజ్యమానో మహర్షిభిః ||
VERSE #41
ప్రవివేశాశ్రమం వీరో లక్ష్మణేనాభిపూజితః |
తం దృష్ట్వా శత్రుహంతారం మహర్షీణాం సుఖావహమ్ ||
తం దృష్ట్వా శత్రుహంతారం మహర్షీణాం సుఖావహమ్ ||
VERSE #42
బభూవ హృష్టా వైదేహీ భర్తారం పరిషస్వజే |
ముదా పరమయా యుక్తా దృష్ట్వా రక్షోగణాన్హతాన్ |
రామం చైవావ్యథం దృష్ట్వా తుతోష జనకాత్మజా ||
ముదా పరమయా యుక్తా దృష్ట్వా రక్షోగణాన్హతాన్ |
రామం చైవావ్యథం దృష్ట్వా తుతోష జనకాత్మజా ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
తతస్తు తం రాక్షససంఘమర్దనం
VERSE #43
సభాజ్యమానం ముదితైర్మహర్షిభిః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
పునః పరిష్వజ్య శశిప్రభాననా
VERSE #44
బభూవ హృష్టా జనకాత్మజా తదా ||
VERSE #45
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే అరణ్యకాండే త్రింశః సర్గః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
అరణ్యకాండ ఏకత్రింశః సర్గః (౩౧)
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణే అరణ్యకాండ
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణే అరణ్యకాండ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Aranya Kanda Sarga 30 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.