Durga Saptasati
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
శ్రీ దుర్గా సప్తశతీ
VERSE #1
(కీలక స్తోత్రం అనేది దేవీ సప్తశతి పారాయణంలో ఒక ముఖ్యమైన అంగం. ‘కీలకం’ అంటే తాళం చెవి లేదా బంధనం. శివుడు సప్తశతి మంత్రాల శక్తిని సామాన్యులకు దుర్వినియోగం కాకుండా ఉండేందుకు రహస్యంగా ఉంచాడు. ఆ మంత్రాల శక్తిని భక్తులు ఎలా పొందాలో, ఈ స్తోత్ర పారాయణ వల్ల కలిగే విశేష ఫలితాలేమిటో మార్కండేయ మహర్షి వివరించిన సందర్భమిది. ఈ స్తోత్రాన్ని పఠించడం వల్ల సప్తశతి పారాయణ ఫలితం సంపూర్ణంగా సిద్ధిస్తుంది. ఇది అపమృత్యు భయాన్ని తొలగించి, సౌభాగ్యాన్ని, ఐశ్వర్యాన్ని మరియు మోక్షాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.)
అస్య శ్రీకీలకస్తోత్రమంత్రస్య శివఋషిః, అనుష్టుప్ ఛందః, శ్రీ మహాసరస్వతీ దేవతా, శ్రీజగదంబాప్రీత్యర్థే సప్తశతీపాఠాంగ జపే వినియోగః |
ఓం నమశ్చండికాయై |
మార్కండేయ ఉవాచ |
విశుద్ధజ్ఞానదేహాయ త్రివేదీదివ్యచక్షుషే |
శ్రేయఃప్రాప్తినిమిత్తాయ నమః సోమార్ధధారిణే ||
అస్య శ్రీకీలకస్తోత్రమంత్రస్య శివఋషిః, అనుష్టుప్ ఛందః, శ్రీ మహాసరస్వతీ దేవతా, శ్రీజగదంబాప్రీత్యర్థే సప్తశతీపాఠాంగ జపే వినియోగః |
ఓం నమశ్చండికాయై |
మార్కండేయ ఉవాచ |
విశుద్ధజ్ఞానదేహాయ త్రివేదీదివ్యచక్షుషే |
శ్రేయఃప్రాప్తినిమిత్తాయ నమః సోమార్ధధారిణే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
అత్యంత నిర్మలమైన జ్ఞానమే (విశుద్ధ జ్ఞాన) శరీరముగా కలిగినవాడు (దేహాయ), మూడు వేదములే (త్రివేదీ) దివ్యమైన కన్నులుగా ఉన్నవాడు (దివ్య చక్షుషే), సమస్త శ్రేయస్సుల ప్రాప్తి కొరకు కారణమైనవాడు (శ్రేయః ప్రాప్తి నిమిత్తాయ) మరియు చంద్రకళను ధరించినవాడు (సోమార్ధ ధారిణే) అయిన ఆ పరమశివునికి నమస్కారము (నమః).
VERSE #2
సర్వమేతద్విజానీయాన్మంత్రాణామపి కీలకమ్ |
సో'పి క్షేమమవాప్నోతి సతతం జాప్యతత్పరః ||
సో'పి క్షేమమవాప్నోతి సతతం జాప్యతత్పరః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఈ సప్తశతిలోని మంత్రములన్నిటికీ (మంత్రాణాం) ఏదైతే కీలకమో (కీలకమ్) దానిని అంతటినీ (సర్వమేతత్) తెలుసుకోవాలి (విజానీయాత్). ఎల్లప్పుడూ జపమునందు ఆసక్తి కలిగినవాడు (సతతం జాప్య తత్పరః) అటువంటి రహస్యాన్ని తెలుసుకుని క్షేమమును (క్షేమమ్) పొందుతాడు (అవాప్నోతి).
VERSE #3
సిద్ధ్యంత్యుచ్చాటనాదీని వస్తూని సకలాన్యపి |
ఏతేన స్తువతాం దేవీం స్తోత్రమాత్రేణ సిద్ధ్యతి ||
ఏతేన స్తువతాం దేవీం స్తోత్రమాత్రేణ సిద్ధ్యతి ||
VERSE #4
న మంత్రో నౌషధం తత్ర న కించిదపి విద్యతే |
వినా జాప్యేన సిద్ధ్యేత సర్వముచ్చాటనాదికమ్ ||
వినా జాప్యేన సిద్ధ్యేత సర్వముచ్చాటనాదికమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఆ సిద్ధి కలుగుటలో ఇతర మంత్రము గానీ (న మంత్రో), ఔషధము గానీ (న ఔషధం) లేదా మరే ఇతరము గానీ (న కించిదపి) అవసరము లేదు (విద్యతే). కేవలం ఈ జపము ద్వారానే (జాప్యేన) ఉచ్చాటనాది కృత్యములన్నీ (సర్వమ్ ఉచ్చాటనాదికమ్) సిద్ధించును (సిద్ధ్యేత).
VERSE #5
సమగ్రాణ్యపి సిద్ధ్యంతి లోకశంకామిమాం హరః |
కృత్వా నిమంత్రయామాస సర్వమేవమిదం శుభమ్ ||
కృత్వా నిమంత్రయామాస సర్వమేవమిదం శుభమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
పారాయణము ద్వారా సమస్తము సిద్ధించునా? అనే లోకములోని ఈ శంకను (లోక శంకామ్ ఇమామ్) హరించుటకై శివుడు (హరః) ఈ శుభకరమైన స్తోత్రమును (ఇదం శుభమ్) నిశ్చయము చేసెను (నిమంత్రయామాస). దీనితో సమస్తము సిద్ధించును (సమగ్రాణ్యపి సిద్ధ్యంతి).
VERSE #6
స్తోత్రం వై చండికాయాస్తు తచ్చ గుప్తం చకార సః |
సమాప్తిర్న చ పుణ్యస్య తాం యథావన్నియంత్రణామ్ ||
సమాప్తిర్న చ పుణ్యస్య తాం యథావన్నియంత్రణామ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
చండికా దేవికి సంబంధించిన ఈ స్తోత్రమును (చండికాయాస్తు స్తోత్రం) ఆ శివుడు రహస్యముగా ఉంచెను (గుప్తం చకార). దీనివల్ల కలిగే పుణ్యమునకు అంతము లేదు (సమాప్తిర్న చ పుణ్యస్య). దీనిని విధివిధానములతో నియమబద్ధముగా చేస్తేనే ఫలితము దక్కును (తాం యథావత్ నియంత్రణామ్).
VERSE #7
సో'పి క్షేమమవాప్నోతి సర్వమేవ న సంశయః |
కృష్ణాయాం వా చతుర్దశ్యామష్టమ్యాం వా సమాహితః ||
కృష్ణాయాం వా చతుర్దశ్యామష్టమ్యాం వా సమాహితః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
కృష్ణ పక్ష చతుర్దశి నాడు గానీ (కృష్ణాయాం చతుర్దశ్యాం) లేదా అష్టమి నాడు గానీ (అష్టమ్యాం వా) ఏకాగ్రతతో కూడిన మనస్సుతో (సమాహితః) పఠించేవాడు నిశ్చయముగా (న సంశయః) సర్వ క్షేమములను (సర్వమేవ క్షేమమ్) పొందును (అవాప్నోతి).
VERSE #8
దదాతి ప్రతిగృహ్ణాతి నాన్యథైషా ప్రసీదతి |
ఇత్థం రూపేణ కీలేన మహాదేవేన కీలితమ్ ||
ఇత్థం రూపేణ కీలేన మహాదేవేన కీలితమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
తన సర్వస్వాన్ని అమ్మవారికి ఇచ్చి (దదాతి), ఆమె ఇచ్చే అనుగ్రహాన్ని ప్రసాదంగా స్వీకరించేవాడినే (ప్రతిగృహ్ణాతి) ఆమె కరుణిస్తుంది. లేనిచో ఆమె ప్రసన్నమవ్వదు (నాన్యథా ఏషా ప్రసీదతి). ఈ విధమైన (ఇత్థం రూపేణ) నియమముతో (కీలకముతో) మహాదేవుడు దీనిని బంధించెను (కీలితమ్).
VERSE #9
యో నిష్కీలాం విధాయైనాం నిత్యం జపతి సస్ఫుటమ్ |
స సిద్ధః స గణః సో'పి గంధర్వో జాయతే వనే ||
స సిద్ధః స గణః సో'పి గంధర్వో జాయతే వనే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఎవడైతే ఈ స్తోత్రమును బంధవిముక్తి (నిష్కీలనము) చేసి (నిష్కీలాం విధాయ) ప్రతిరోజూ (నిత్యం) స్పష్టముగా జపించునో (సస్ఫుటమ్ జపతి), అతడు సిద్ధుడగును (స సిద్ధః), శివగణములలోని వాడగును (స గణః) మరియు ఈ లోకమునందు గంధర్వుని వలె వెలుగును (గంధర్వో జాయతే).
VERSE #10
న చైవాప్యటతస్తస్య భయం క్వాపి హి జాయతే |
నాపమృత్యువశం యాతి మృతో మోక్షమవాప్నుయాత్ ||
నాపమృత్యువశం యాతి మృతో మోక్షమవాప్నుయాత్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
అట్లు పఠించేవాడు ఎక్కడ సంచరించినా (అటతః తస్య) ఎక్కడా కూడా (క్వాపి) భయము కలుగదు (న భయం జాయతే). అతడు అకాల మరణము (అపమృత్యువు) బారిన పడడు (నాపమృత్యువశం యాతి) మరియు మరణానంతరము మోక్షమును పొందును (మృతో మోక్షమవాప్నుయాత్).
VERSE #11
జ్ఞాత్వా ప్రారభ్య కుర్వీత హ్యకుర్వాణో వినశ్యతి |
తతో జ్ఞాత్వైవ సంపన్నమిదం ప్రారభ్యతే బుధైః ||
తతో జ్ఞాత్వైవ సంపన్నమిదం ప్రారభ్యతే బుధైః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఈ కీలక విధానాన్ని తెలుసుకొనియే (జ్ఞాత్వా) పారాయణమును ప్రారంభించవలెను (ప్రారభ్య కుర్వీత). అలా తెలియకుండా చేయువాడు ఫలితమును కోల్పోవును (అకుర్వాణో వినశ్యతి). కావున దీనిని సంపూర్ణముగా తెలుసుకొనియే (జ్ఞాత్వైవ) పండితులు (బుధులు) పారాయణము ప్రారంభిస్తారు.
VERSE #12
సౌభాగ్యాది చ యత్కించిద్దృశ్యతే లలనాజనే |
తత్సర్వం తత్ప్రసాదేన తేన జాప్యమిదం శుభమ్ ||
తత్సర్వం తత్ప్రసాదేన తేన జాప్యమిదం శుభమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
స్త్రీలయందు కనిపిస్తున్న సౌభాగ్యము (సౌభాగ్యాది) మొదలైన విశేషములేవైనా సరే, అవన్నీ ఆ దేవి అనుగ్రహము వల్లనే కలిగినవి (తత్ ప్రసాదేన). కావున అట్టి శుభకరమైన ఈ స్తోత్రమును తప్పక జపించవలెను.
VERSE #13
శనైస్తు జప్యమానే'స్మింస్తోత్రే సంపత్తిరుచ్చకైః |
భవత్యేవ సమగ్రాపి తతః ప్రారభ్యమేవ తత్ ||
భవత్యేవ సమగ్రాపి తతః ప్రారభ్యమేవ తత్ ||
VERSE #14
ఐశ్వర్యం యత్ప్రసాదేన సౌభాగ్యారోగ్యసంపదః |
శత్రుహానిః పరో మోక్షః స్తూయతే సా న కిం జనైః ||
శత్రుహానిః పరో మోక్షః స్తూయతే సా న కిం జనైః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఎవరి అనుగ్రహము చేత ఐశ్వర్యము, సౌభాగ్యము, ఆరోగ్యము మరియు సంపదలు కలుగుతాయో, శత్రువులు నశిస్తారో (శత్రుహానిః) మరియు ఉత్తమమైన మోక్షము లభించునో – అట్టి జగన్మాతను ప్రజలు ఎందుకు స్తుతించరు? (అంటే తప్పక స్తుతించాలి).
VERSE #15
ఇతి శ్రీభగవత్యాః కీలక స్తోత్రమ్ |
వేదోక్త రాత్రి సూక్తం
తంత్రోక్త రాత్రి సూక్తం
(నిత్య పారాయణ గ్రంథము)
వేదోక్త రాత్రి సూక్తం
తంత్రోక్త రాత్రి సూక్తం
(నిత్య పారాయణ గ్రంథము)
శ్రీ దుర్గా సప్తశతీ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Durga Saptasati represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.