Sundara Kanda Sarga (Chapter) 58
Sundarakanda Sarga (Chapter) 58
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
సుందరకాండ
|| హనూమద్వృత్తానుకథనమ్ ||
సుందరకాండ
|| హనూమద్వృత్తానుకథనమ్ ||
VERSE #2
తతస్తస్య గిరేః శృంగే మహేంద్రస్య మహాబలాః |
హనుమత్ప్రముఖాః ప్రీతిం హరయో జగ్మురుత్తమామ్ ||
హనుమత్ప్రముఖాః ప్రీతిం హరయో జగ్మురుత్తమామ్ ||
VERSE #3
తం తతః ప్రతిసంహృష్టః ప్రీతిమంతం మహాకపిమ్ |
జాంబవాన్కార్యవృత్తాంతమపృచ్ఛదనిలాత్మజమ్ ||
జాంబవాన్కార్యవృత్తాంతమపృచ్ఛదనిలాత్మజమ్ ||
VERSE #4
కథం దృష్టా త్వయా దేవీ కథం వా తత్ర వర్తతే |
తస్యాం వా స కథం వృత్తః క్రూరకర్మా దశాననః ||
తస్యాం వా స కథం వృత్తః క్రూరకర్మా దశాననః ||
VERSE #5
తత్త్వతః సర్వమేతన్నః ప్రబ్రూహి త్వం మహాకపే |
శ్రుతార్థాశ్చింతయిష్యామో భూయః కార్యవినిశ్చయమ్ ||
శ్రుతార్థాశ్చింతయిష్యామో భూయః కార్యవినిశ్చయమ్ ||
VERSE #6
యశ్చార్థస్తత్ర వక్తవ్యో గతైరస్మాభిరాత్మవాన్ |
రక్షితవ్యం చ యత్తత్ర తద్భవాన్వ్యాకరోతు నః ||
రక్షితవ్యం చ యత్తత్ర తద్భవాన్వ్యాకరోతు నః ||
VERSE #7
స నియుక్తస్తతస్తేన సంప్రహృష్టతనూరుహః |
ప్రణమ్య శిరసా దేవ్యై సీతాయై ప్రత్యభాషత ||
ప్రణమ్య శిరసా దేవ్యై సీతాయై ప్రత్యభాషత ||
VERSE #8
ప్రత్యక్షమేవ భవతాం మహేంద్రాగ్రాత్ఖమాప్లుతః |
ఉదధేర్దక్షిణం పారం కాంక్షమాణః సమాహితః ||
ఉదధేర్దక్షిణం పారం కాంక్షమాణః సమాహితః ||
VERSE #9
గచ్ఛతశ్చ హి మే ఘోరం విఘ్నరూపమివాభవత్ |
కాంచనం శిఖరం దివ్యం పశ్యామి సుమనోహరమ్ ||
కాంచనం శిఖరం దివ్యం పశ్యామి సుమనోహరమ్ ||
VERSE #10
స్థితం పంథానమావృత్య మేనే విఘ్నం చ తం నగమ్ |
ఉపసంగమ్య తం దివ్యం కాంచనం నగసత్తమమ్ ||
ఉపసంగమ్య తం దివ్యం కాంచనం నగసత్తమమ్ ||
VERSE #11
కృతా మే మనసా బుద్ధిర్భేత్తవ్యో'యం మయేతి చ |
ప్రహతం చ మయా తస్య లాంగూలేన మహాగిరేః ||
ప్రహతం చ మయా తస్య లాంగూలేన మహాగిరేః ||
VERSE #12
శిఖరం సూర్యసంకాశం వ్యశీర్యత సహస్రధా |
వ్యవసాయం చ తం బుద్ధ్వా స హోవాచ మహాగిరిః ||
వ్యవసాయం చ తం బుద్ధ్వా స హోవాచ మహాగిరిః ||
VERSE #13
పుత్రేతి మధురాం వాణీం మనః ప్రహ్లాదయన్నివ |
పితృవ్యం చాపి మాం విద్ధి సఖాయం మాతరిశ్వనః ||
పితృవ్యం చాపి మాం విద్ధి సఖాయం మాతరిశ్వనః ||
VERSE #14
మైనాకమితి విఖ్యాతం నివసంతం మహోదధౌ |
పక్షవంతః పురా పుత్ర బభూవుః పర్వతోత్తమాః ||
పక్షవంతః పురా పుత్ర బభూవుః పర్వతోత్తమాః ||
VERSE #15
ఛందతః పృథివీం చేరుర్బాధమానాః సమంతతః |
శ్రుత్వా నగానాం చరితం మహేంద్రః పాకశాసనః ||
శ్రుత్వా నగానాం చరితం మహేంద్రః పాకశాసనః ||
VERSE #16
చిచ్ఛేద భగవాన్పక్షాన్వజ్రేణైషాం సహస్రశః |
అహం తు మోక్షితస్తస్మాత్తవ పిత్రా మహాత్మనా ||
అహం తు మోక్షితస్తస్మాత్తవ పిత్రా మహాత్మనా ||
VERSE #17
మారుతేన తదా వత్స ప్రక్షిప్తో'స్మి మహార్ణవే |
రామస్య చ మయా సాహ్యే వర్తితవ్యమరిందమ ||
రామస్య చ మయా సాహ్యే వర్తితవ్యమరిందమ ||
VERSE #18
రామో ధర్మభృతాం శ్రేష్ఠో మహేంద్రసమవిక్రమః |
ఏతచ్ఛ్రుత్వా వచస్తస్య మైనాకస్య మహాత్మనః ||
ఏతచ్ఛ్రుత్వా వచస్తస్య మైనాకస్య మహాత్మనః ||
VERSE #19
కార్యమావేద్య తు గిరేరుద్యతం చ మనో మమ |
తేన చాహమనుజ్ఞాతో మైనాకేన మహాత్మనా ||
తేన చాహమనుజ్ఞాతో మైనాకేన మహాత్మనా ||
VERSE #20
స చాప్యంతర్హితః శైలో మానుషేణ వపుష్మతా |
శరీరేణ మహాశైలః శైలేన చ మహోదధౌ ||
శరీరేణ మహాశైలః శైలేన చ మహోదధౌ ||
VERSE #21
ఉత్తమం జవమాస్థాయ శేషం పంథానమాస్థితః |
తతో'హం సుచిరం కాలం వేగేనాభ్యగమం పథి ||
తతో'హం సుచిరం కాలం వేగేనాభ్యగమం పథి ||
VERSE #22
తతః పశ్యామ్యహం దేవీం సురసాం నాగమాతరమ్ |
సముద్రమధ్యే సా దేవీ వచనం మామభాషత ||
సముద్రమధ్యే సా దేవీ వచనం మామభాషత ||
VERSE #23
మమ భక్షః ప్రదిష్టస్త్వమమరైర్హరిసత్తమ |
అతస్త్వాం భక్షయిష్యామి విహితస్త్వం చిరస్య మే ||
అతస్త్వాం భక్షయిష్యామి విహితస్త్వం చిరస్య మే ||
VERSE #24
ఏవముక్తః సురసయా ప్రాంజలిః ప్రణతః స్థితః |
వివర్ణవదనో భూత్వా వాక్యం చేదముదీరయన్ ||
వివర్ణవదనో భూత్వా వాక్యం చేదముదీరయన్ ||
VERSE #25
రామో దాశరథిః శ్రీమాన్ప్రవిష్టో దండకావనమ్ |
లక్ష్మణేన సహ భ్రాత్రా సీతయా చ పరంతపః ||
లక్ష్మణేన సహ భ్రాత్రా సీతయా చ పరంతపః ||
VERSE #26
తస్య సీతా హృతా భార్యా రావణేన దురాత్మనా |
తస్యాః సకాశం దూతో'హం గమిష్యే రామశాసనాత్ ||
తస్యాః సకాశం దూతో'హం గమిష్యే రామశాసనాత్ ||
VERSE #27
కర్తుమర్హసి రామస్య సాహాయ్యం విషయే సతీ |
అథవా మైథిలీం దృష్ట్వా రామం చాక్లిష్టకారిణమ్ ||
అథవా మైథిలీం దృష్ట్వా రామం చాక్లిష్టకారిణమ్ ||
VERSE #28
ఆగమిష్యామి తే వక్త్రం సత్యం ప్రతిశృణోమి తే |
ఏవముక్తా మయా సా తు సురసా కామరూపిణీ ||
ఏవముక్తా మయా సా తు సురసా కామరూపిణీ ||
VERSE #29
అబ్రవీన్నాతివర్తేత కశ్చిదేష వరో మమ |
ఏవముక్తః సురసయా దశయోజనమాయతః ||
ఏవముక్తః సురసయా దశయోజనమాయతః ||
VERSE #30
తతో'ర్ధగుణవిస్తారో బభూవాహం క్షణేన తు |
మత్ప్రమాణాధికం చైవ వ్యాదితం తు ముఖం తయా ||
మత్ప్రమాణాధికం చైవ వ్యాదితం తు ముఖం తయా ||
VERSE #31
తద్దృష్ట్వా వ్యాదితం చాస్యం హ్రస్వం హ్యకరవం వపుః |
తస్మిన్ముహూర్తే చ పునర్బభూవాంగుష్ఠమాత్రకః ||
తస్మిన్ముహూర్తే చ పునర్బభూవాంగుష్ఠమాత్రకః ||
VERSE #32
అభిపత్యాశు తద్వక్త్రం నిర్గతో'హం తతః క్షణాత్ |
అబ్రవీత్సురసా దేవీ స్వేన రూపేణ మాం పునః ||
అబ్రవీత్సురసా దేవీ స్వేన రూపేణ మాం పునః ||
VERSE #33
అర్థసిద్ధ్యై హరిశ్రేష్ఠ గచ్ఛ సౌమ్య యథాసుఖమ్ |
సమానయ చ వైదేహీం రాఘవేణ మహాత్మనా ||
సమానయ చ వైదేహీం రాఘవేణ మహాత్మనా ||
VERSE #34
సుఖీ భవ మహాబాహో ప్రీతాస్మి తవ వానర |
తతో'హం సాధు సాధ్వీతి సర్వభూతైః ప్రశంసితః ||
తతో'హం సాధు సాధ్వీతి సర్వభూతైః ప్రశంసితః ||
VERSE #35
తతోంతరిక్షం విపులం ప్లుతో'హం గరుడో యథా |
ఛాయా మే నిగృహీతా చ న చ పశ్యామి కించన ||
ఛాయా మే నిగృహీతా చ న చ పశ్యామి కించన ||
VERSE #36
సో'హం విగతవేగస్తు దిశో దశ విలోకయన్ |
న కించిత్తత్ర పశ్యామి యేన మే'పహృతా గతిః ||
న కించిత్తత్ర పశ్యామి యేన మే'పహృతా గతిః ||
VERSE #37
తతో మే బుద్ధిరుత్పన్నా కిం నామ గగనే మమ |
ఈదృశో విఘ్న ఉత్పన్నో రూపం యత్ర న దృశ్యతే ||
ఈదృశో విఘ్న ఉత్పన్నో రూపం యత్ర న దృశ్యతే ||
VERSE #38
అధోభాగేన మే దృష్టిః శోచతా పాతితా మయా |
తతో'ద్రాక్షమహం భీమాం రాక్షసీం సలిలేశయామ్ ||
తతో'ద్రాక్షమహం భీమాం రాక్షసీం సలిలేశయామ్ ||
VERSE #39
ప్రహస్య చ మహానాదముక్తో'హం భీమయా తయా |
అవస్థితమసంభ్రాంతమిదం వాక్యమశోభనమ్ ||
అవస్థితమసంభ్రాంతమిదం వాక్యమశోభనమ్ ||
VERSE #40
క్వాసి గంతా మహాకాయ క్షుధితాయా మమేప్సితః |
భక్షః ప్రీణయ మే దేహం చిరమాహారవర్జితమ్ ||
భక్షః ప్రీణయ మే దేహం చిరమాహారవర్జితమ్ ||
VERSE #41
బాఢమిత్యేవ తాం వాణీం ప్రత్యగృహ్ణామహం తతః |
ఆస్యప్రమాణాదధికం తస్యాః కాయమపూరయమ్ ||
ఆస్యప్రమాణాదధికం తస్యాః కాయమపూరయమ్ ||
VERSE #42
తస్యాశ్చాస్యం మహద్భీమం వర్ధతే మమ భక్షణే |
న చ మాం సాధు బుబుధే మమ వా నికృతం కృతమ్ ||
న చ మాం సాధు బుబుధే మమ వా నికృతం కృతమ్ ||
VERSE #43
తతో'హం విపులం రూపం సంక్షిప్య నిమిషాంతరాత్ |
తస్యా హృదయమాదాయ ప్రపతామి నభఃస్థలమ్ ||
తస్యా హృదయమాదాయ ప్రపతామి నభఃస్థలమ్ ||
VERSE #44
సా విసృష్టభుజా భీమా పపాత లవణాంభసి |
మయా పర్వతసంకాశా నికృత్తహృదయా సతీ ||
మయా పర్వతసంకాశా నికృత్తహృదయా సతీ ||
VERSE #45
శృణోమి ఖగతానాం చ సిద్ధానాం చారణైః సహ |
రాక్షసీ సింహికా భీమా క్షిప్రం హనుమతా హతా ||
రాక్షసీ సింహికా భీమా క్షిప్రం హనుమతా హతా ||
VERSE #46
తాం హత్వా పునరేవాహం కృత్యమాత్యయికం స్మరన్ |
గత్వా చాహం మహాధ్వానం పశ్యామి నగమండితమ్ ||
గత్వా చాహం మహాధ్వానం పశ్యామి నగమండితమ్ ||
VERSE #47
దక్షిణం తీరముదధేర్లంకా యత్ర చ సా పురీ |
అస్తం దినకరే యాతే రక్షసాం నిలయం పురమ్ ||
అస్తం దినకరే యాతే రక్షసాం నిలయం పురమ్ ||
VERSE #48
ప్రవిష్టో'హమవిజ్ఞాతో రక్షోభిర్భీమవిక్రమైః |
తత్ర ప్రవిశతశ్చాపి కల్పాంతఘనసన్నిభా ||
తత్ర ప్రవిశతశ్చాపి కల్పాంతఘనసన్నిభా ||
VERSE #49
అట్టహాసం విముంచంతీ నారీ కాప్యుత్థితా పురః |
జిఘాంసంతీం తతస్తాం తు జ్వలదగ్నిశిరోరుహామ్ ||
జిఘాంసంతీం తతస్తాం తు జ్వలదగ్నిశిరోరుహామ్ ||
VERSE #50
సవ్యముష్టిప్రహారేణ పరాజిత్య సుభైరవామ్ |
ప్రదోషకాలే ప్రవిశం భీతయాహం తయోదితః ||
ప్రదోషకాలే ప్రవిశం భీతయాహం తయోదితః ||
VERSE #51
అహం లంకాపురీ వీర నిర్జితా విక్రమేణ తే |
యస్మాత్తస్మాద్విజేతాసి సర్వరక్షాంస్యశేషతః ||
యస్మాత్తస్మాద్విజేతాసి సర్వరక్షాంస్యశేషతః ||
VERSE #52
తత్రాహం సర్వరాత్రం తు విచిన్వన్ జనకాత్మజామ్ |
రావణాంతఃపురగతో న చాపశ్యం సుమధ్యమామ్ ||
రావణాంతఃపురగతో న చాపశ్యం సుమధ్యమామ్ ||
VERSE #53
తతః సీతామపశ్యంస్తు రావణస్య నివేశనే |
శోకసాగరమాసాద్య న పారముపలక్షయే ||
శోకసాగరమాసాద్య న పారముపలక్షయే ||
VERSE #54
శోచతా చ మయా దృష్టం ప్రాకారేణ సమావృతమ్ |
కాంచనేన వికృష్టేన గృహోపవనముత్తమమ్ ||
కాంచనేన వికృష్టేన గృహోపవనముత్తమమ్ ||
VERSE #55
సప్రాకారమవప్లుత్య పశ్యామి బహుపాదపమ్ |
అశోకవనికామధ్యే శింశుపాపాదపో మహాన్ ||
అశోకవనికామధ్యే శింశుపాపాదపో మహాన్ ||
VERSE #56
తమారుహ్య చ పశ్యామి కాంచనం కదలీవనమ్ |
అదూరే శింశుపావృక్షాత్పశ్యామి వరవర్ణినీమ్ ||
అదూరే శింశుపావృక్షాత్పశ్యామి వరవర్ణినీమ్ ||
VERSE #57
శ్యామాం కమలపత్రాక్షీముపవాసకృశాననామ్ |
తదేకవాసఃసంవీతాం రజోధ్వస్తశిరోరుహామ్ ||
తదేకవాసఃసంవీతాం రజోధ్వస్తశిరోరుహామ్ ||
VERSE #58
శోకసంతాపదీనాంగీం సీతాం భర్తృహితే స్థితామ్ |
రాక్షసీభిర్విరూపాభిః క్రూరాభిరభిసంవృతామ్ ||
రాక్షసీభిర్విరూపాభిః క్రూరాభిరభిసంవృతామ్ ||
VERSE #59
మాంసశోణితభక్షాభిర్వ్యాఘ్రీభిర్హరిణీమివ |
సా మయా రాక్షసీమధ్యే తర్జ్యమానా ముహుర్మహుః ||
సా మయా రాక్షసీమధ్యే తర్జ్యమానా ముహుర్మహుః ||
VERSE #60
ఏకవేణీధరా దీనా భర్తృచింతాపరాయణా |
భూమిశయ్యా వివర్ణాంగీ పద్మినీవ హిమాగమే ||
భూమిశయ్యా వివర్ణాంగీ పద్మినీవ హిమాగమే ||
VERSE #61
రావణాద్వినివృత్తార్థా మర్తవ్యకృతనిశ్చయా |
కథంచిన్మృగశాబాక్షీ తూర్ణమాసాదితా మయా ||
కథంచిన్మృగశాబాక్షీ తూర్ణమాసాదితా మయా ||
VERSE #62
తాం దృష్ట్వా తాదృశీం నారీం రామపత్నీం యశస్వినీమ్ |
తత్రైవ శింశుపావృక్షే పశ్యన్నహమవస్థితః ||
తత్రైవ శింశుపావృక్షే పశ్యన్నహమవస్థితః ||
VERSE #63
తతో హలహలాశబ్దం కాంచీనూపురమిశ్రితమ్ |
శృణోమ్యధికగంభీరం రావణస్య నివేశనే ||
శృణోమ్యధికగంభీరం రావణస్య నివేశనే ||
VERSE #64
తతో'హం పరమోద్విగ్నః స్వం రూపం ప్రతిసంహరన్ |
అహం తు శింశుపావృక్షే పక్షీవ గహనే స్థితః ||
అహం తు శింశుపావృక్షే పక్షీవ గహనే స్థితః ||
VERSE #65
తతో రావణదారాశ్చ రావణశ్చ మహాబలః |
తం దేశం సమనుప్రాప్తా యత్ర సీతాభవత్స్థితా ||
తం దేశం సమనుప్రాప్తా యత్ర సీతాభవత్స్థితా ||
VERSE #66
తద్దృష్ట్వాథ వరారోహా సీతా రక్షోమహాబలమ్ |
సంకుచ్యోరూ స్తనౌ పీనౌ బాహుభ్యాం పరిరభ్య చ ||
సంకుచ్యోరూ స్తనౌ పీనౌ బాహుభ్యాం పరిరభ్య చ ||
VERSE #67
విత్రస్తాం పరమోద్విగ్నాం వీక్షమాణాం తతస్తతః |
త్రాణం కించిదపశ్యంతీం వేపమానాం తపస్వినీమ్ ||
త్రాణం కించిదపశ్యంతీం వేపమానాం తపస్వినీమ్ ||
VERSE #68
తామువాచ దశగ్రీవః సీతాం పరమదుఃఖితామ్ |
అవాక్ఛిరాః ప్రపతితో బహుమన్యస్వ మామితి ||
అవాక్ఛిరాః ప్రపతితో బహుమన్యస్వ మామితి ||
VERSE #69
యది చేత్త్వం తు దర్పాన్మాం నాభినందసి గర్వితే |
ద్వౌ మాసావంతరం సీతే పాస్యామి రుధిరం తవ ||
ద్వౌ మాసావంతరం సీతే పాస్యామి రుధిరం తవ ||
VERSE #70
ఏతచ్ఛ్రుత్వా వచస్తస్య రావణస్య దురాత్మనః |
ఉవాచ పరమక్రుద్ధా సీతా వచనముత్తమమ్ ||
ఉవాచ పరమక్రుద్ధా సీతా వచనముత్తమమ్ ||
VERSE #71
రాక్షసాధమ రామస్య భార్యామమితతేజసః |
ఇక్ష్వాకుకులనాథస్య స్నుషాం దశరథస్య చ ||
ఇక్ష్వాకుకులనాథస్య స్నుషాం దశరథస్య చ ||
VERSE #72
అవాచ్యం వదతో జిహ్వా కథం న పతితా తవ |
కించిద్వీర్యం తవానార్య యో మాం భర్తురసన్నిధౌ ||
కించిద్వీర్యం తవానార్య యో మాం భర్తురసన్నిధౌ ||
VERSE #73
అపహృత్యాగతః పాప తేనాదృష్టో మహాత్మనా |
న త్వం రామస్య సదృశో దాస్యే'ప్యస్య న యుజ్యసే ||
న త్వం రామస్య సదృశో దాస్యే'ప్యస్య న యుజ్యసే ||
VERSE #74
యజ్ఞీయః సత్యవాదీ చ రణశ్లాఘీ చ రాఘవః |
జానక్యా పరుషం వాక్యమేవముక్తో దశాననః ||
జానక్యా పరుషం వాక్యమేవముక్తో దశాననః ||
VERSE #75
జజ్వాల సహసా కోపాచ్చితాస్థ ఇవ పావకః |
వివర్త్య నయనే క్రూరే ముష్టిముద్యమ్య దక్షిణమ్ ||
వివర్త్య నయనే క్రూరే ముష్టిముద్యమ్య దక్షిణమ్ ||
VERSE #76
మైథిలీం హంతుమారబ్ధః స్త్రీభిర్హాహాకృతం తదా |
స్త్రీణాం మధ్యాత్సముత్పత్య తస్య భార్యా దురాత్మనః ||
స్త్రీణాం మధ్యాత్సముత్పత్య తస్య భార్యా దురాత్మనః ||
VERSE #77
వరా మందోదరీనామ తయా స ప్రతిషేధితః |
ఉక్తశ్చ మధురాం వాణీం తయా స మదనార్దితః ||
ఉక్తశ్చ మధురాం వాణీం తయా స మదనార్దితః ||
VERSE #78
సీతయా తవ కిం కార్యం మహేంద్రసమవిక్రమ |
[* మయా సహ రమస్వాద్య మద్విశిష్టా న జానకీ | *]
[* మయా సహ రమస్వాద్య మద్విశిష్టా న జానకీ | *]
VERSE #79
దేవగంధర్వకన్యాభిర్యక్షకన్యాభిరేవ చ ||
VERSE #80
సార్ధం ప్రభో రమస్వేహ సీతయా కిం కరిష్యసి |
తతస్తాభిః సమేతాభిర్నారీభిః స మహాబలః ||
తతస్తాభిః సమేతాభిర్నారీభిః స మహాబలః ||
VERSE #81
ప్రసాద్య సహసా నీతో భవనం స్వం నిశాచరః |
యాతే తస్మిందశగ్రీవే రాక్షస్యో వికృతాననాః ||
యాతే తస్మిందశగ్రీవే రాక్షస్యో వికృతాననాః ||
VERSE #82
సీతాం నిర్భర్త్సయామాసుర్వాక్యైః క్రూరైః సుదారుణైః |
తృణవద్భాషితం తాసాం గణయామాస జానకీ ||
తృణవద్భాషితం తాసాం గణయామాస జానకీ ||
VERSE #83
గర్జితం చ తదా తాసాం సీతాం ప్రాప్య నిరర్థకమ్ |
వృథాగర్జితనిశ్చేష్టా రాక్షస్యః పిశితాశనాః ||
వృథాగర్జితనిశ్చేష్టా రాక్షస్యః పిశితాశనాః ||
VERSE #84
రావణాయ శశంసుస్తాః సీతాధ్యవసితం మహత్ |
తతస్తాః సహితాః సర్వా విహతాశా నిరుద్యమాః ||
తతస్తాః సహితాః సర్వా విహతాశా నిరుద్యమాః ||
VERSE #85
పరిక్షిప్య సమంతాత్తాం నిద్రావశముపాగతాః |
తాసు చైవ ప్రసుప్తాసు సీతా భర్తృహితే రతా ||
తాసు చైవ ప్రసుప్తాసు సీతా భర్తృహితే రతా ||
VERSE #86
విలప్య కరుణం దీనా ప్రశుశోచ సుదుఃఖితా |
తాసాం మధ్యాత్సముత్థాయ త్రిజటా వాక్యమబ్రవీత్ ||
తాసాం మధ్యాత్సముత్థాయ త్రిజటా వాక్యమబ్రవీత్ ||
VERSE #87
ఆత్మానం ఖాదత క్షిప్రం న సీతా వినశిష్యతి |
జనకస్యాత్మజా సాధ్వీ స్నుషా దశరథస్య చ ||
జనకస్యాత్మజా సాధ్వీ స్నుషా దశరథస్య చ ||
VERSE #88
స్వప్నో హ్యద్య మయా దృష్టో దారుణో రోమహర్షణః |
రక్షసాం చ వినాశాయ భర్తురస్యా జయాయ చ ||
రక్షసాం చ వినాశాయ భర్తురస్యా జయాయ చ ||
VERSE #89
అలమస్మాత్పరిత్రాతుం రాఘవాద్రాక్షసీగణమ్ |
అభియాచామ వైదేహీమేతద్ధి మమ రోచతే ||
అభియాచామ వైదేహీమేతద్ధి మమ రోచతే ||
VERSE #90
యస్యా హ్యేవంవిధః స్వప్నో దుఃఖితాయాః ప్రదృశ్యతే |
సా దుఃఖైర్వివిధైర్ముక్తా సుఖమాప్నోత్యనుత్తమమ్ ||
సా దుఃఖైర్వివిధైర్ముక్తా సుఖమాప్నోత్యనుత్తమమ్ ||
VERSE #91
ప్రణిపాతప్రసన్నా హి మైథిలీ జనకాత్మజా |
తతః సా హ్రీమతీ బాలా భర్తుర్విజయహర్షితా ||
తతః సా హ్రీమతీ బాలా భర్తుర్విజయహర్షితా ||
VERSE #92
అవోచద్యది తత్తథ్యం భవేయం శరణం హి వః |
తాం చాహం తాదృశీం దృష్ట్వా సీతాయా దారుణాం దశామ్ ||
తాం చాహం తాదృశీం దృష్ట్వా సీతాయా దారుణాం దశామ్ ||
VERSE #93
చింతయామాస విక్రాంతో న చ మే నిర్వృతం మనః |
సంభాషణార్థం చ మయా జానక్యాశ్చింతితో విధిః ||
సంభాషణార్థం చ మయా జానక్యాశ్చింతితో విధిః ||
VERSE #94
ఇక్ష్వాకూణాం హి వంశస్తు తతో మమ పురస్కృతః |
శ్రుత్వా తు గదితాం వాచం రాజర్షిగణపూజితామ్ ||
శ్రుత్వా తు గదితాం వాచం రాజర్షిగణపూజితామ్ ||
VERSE #95
ప్రత్యభాషత మాం దేవీ బాష్పైః పిహితలోచనా |
కస్త్వం కేన కథం చేహ ప్రాప్తో వానరపుంగవ ||
కస్త్వం కేన కథం చేహ ప్రాప్తో వానరపుంగవ ||
VERSE #96
కా చ రామేణ తే ప్రీతిస్తన్మే శంసితుమర్హసి |
తస్యాస్తద్వచనం శ్రుత్వా హ్యహమప్యబ్రవం వచః ||
తస్యాస్తద్వచనం శ్రుత్వా హ్యహమప్యబ్రవం వచః ||
VERSE #97
దేవి రామస్య భర్తుస్తే సహాయో భీమవిక్రమః |
సుగ్రీవో నామ విక్రాంతో వానరేంద్రో మహాబలః ||
సుగ్రీవో నామ విక్రాంతో వానరేంద్రో మహాబలః ||
VERSE #98
తస్య మాం విద్ధి భృత్యం త్వం హనుమంతమిహాగతమ్ |
భర్త్రాహం ప్రేషితస్తుభ్యం రామేణాక్లిష్టకర్మణా ||
భర్త్రాహం ప్రేషితస్తుభ్యం రామేణాక్లిష్టకర్మణా ||
VERSE #99
ఇదం చ పురుషవ్యాఘ్రః శ్రీమాందాశరథిః స్వయమ్ |
అంగులీయమభిజ్ఞానమదాత్తుభ్యం యశస్విని ||
అంగులీయమభిజ్ఞానమదాత్తుభ్యం యశస్విని ||
VERSE #100
తదిచ్ఛామి త్వయాజ్ఞప్తం దేవి కిం కరవాణ్యహమ్ |
రామలక్ష్మణయోః పార్శ్వం నయామి త్వాం కిముత్తరమ్ ||
రామలక్ష్మణయోః పార్శ్వం నయామి త్వాం కిముత్తరమ్ ||
VERSE #101
ఏతచ్ఛ్రుత్వా విదిత్వా చ సీతా జనకనందినీ |
ఆహ రావణముత్సాద్య రాఘవో మాం నయత్వితి ||
ఆహ రావణముత్సాద్య రాఘవో మాం నయత్వితి ||
VERSE #102
ప్రణమ్య శిరసా దేవీమహమార్యామనిందితామ్ |
రాఘవస్య మనోహ్లాదమభిజ్ఞానమయాచిషమ్ ||
రాఘవస్య మనోహ్లాదమభిజ్ఞానమయాచిషమ్ ||
అథ మామబ్రవీత్సీతా గృహ్యతామయముత్తమః |
VERSE #103
మణిర్యేన మహాబాహూ రామస్త్వాం బహు మన్యతే ||
VERSE #104
ఇత్యుక్త్వా తు వరారోహా మణిప్రవరమద్భుతమ్ |
ప్రాయచ్ఛత్పరమోద్విగ్నా వాచా మాం సందిదేశ హ ||
ప్రాయచ్ఛత్పరమోద్విగ్నా వాచా మాం సందిదేశ హ ||
VERSE #105
తతస్తస్యై ప్రణమ్యాహం రాజపుత్ర్యై సమాహితః |
ప్రదక్షిణం పరిక్రామమిహాభ్యుద్గతమానసః ||
ప్రదక్షిణం పరిక్రామమిహాభ్యుద్గతమానసః ||
VERSE #106
ఉక్తో'హం పునరేవేదం నిశ్చిత్య మనసా తయా | [ఉత్తరం]
VERSE #107
హనుమన్మమ వృత్తాంతం వక్తుమర్హసి రాఘవే ||
VERSE #108
యథా శ్రుత్వైవ నచిరాత్తావుభౌ రామలక్ష్మణౌ |
సుగ్రీవసహితౌ వీరావుపేయాతాం తథా కురు ||
సుగ్రీవసహితౌ వీరావుపేయాతాం తథా కురు ||
VERSE #109
యద్యన్యథా భవేదేతద్ద్వౌ మాసౌ జీవితం మమ |
న మాం ద్రక్ష్యతి కాకుత్స్థో మ్రియే సాహమనాథవత్ ||
న మాం ద్రక్ష్యతి కాకుత్స్థో మ్రియే సాహమనాథవత్ ||
VERSE #110
తచ్ఛ్రుత్వా కరుణం వాక్యం క్రోధో మామభ్యవర్తత |
ఉత్తరం చ మయా దృష్టం కార్యశేషమనంతరమ్ ||
ఉత్తరం చ మయా దృష్టం కార్యశేషమనంతరమ్ ||
VERSE #111
తతో'వర్ధత మే కాయస్తదా పర్వతసన్నిభః |
యుద్ధకాంక్షీ వనం తచ్చ వినాశయితుమారభే ||
యుద్ధకాంక్షీ వనం తచ్చ వినాశయితుమారభే ||
VERSE #112
తద్భగ్నం వనషండం తు భ్రాంతత్రస్తమృగద్విజమ్ |
ప్రతిబుద్ధా నిరీక్షంతే రాక్షస్యో వికృతాననాః ||
ప్రతిబుద్ధా నిరీక్షంతే రాక్షస్యో వికృతాననాః ||
VERSE #113
మాం చ దృష్ట్వా వనే తస్మిన్సమాగమ్య తతస్తతః |
తాః సమభ్యాగతాః క్షిప్రం రావణాయాచచక్షిరే ||
తాః సమభ్యాగతాః క్షిప్రం రావణాయాచచక్షిరే ||
VERSE #114
రాజన్వనమిదం దుర్గం తవ భగ్నం దురాత్మనా |
వానరేణ హ్యవిజ్ఞాయ తవ వీర్యం మహాబల ||
వానరేణ హ్యవిజ్ఞాయ తవ వీర్యం మహాబల ||
VERSE #115
దుర్బుద్ధేస్తస్య రాజేంద్ర తవ విప్రియకారిణః |
వధమాజ్ఞాపయ క్షిప్రం యథాసౌ విలయం వ్రజేత్ ||
వధమాజ్ఞాపయ క్షిప్రం యథాసౌ విలయం వ్రజేత్ ||
VERSE #116
తచ్ఛ్రుత్వా రాక్షసేంద్రేణ విసృష్టా భృశదుర్జయాః |
రాక్షసాః కింకరా నామ రావణస్య మనో'నుగాః ||
రాక్షసాః కింకరా నామ రావణస్య మనో'నుగాః ||
VERSE #117
తేషామశీతిసాహస్రం శూలముద్గరపాణినామ్ |
మయా తస్మిన్వనోద్దేశే పరిఘేణ నిషూదితమ్ ||
మయా తస్మిన్వనోద్దేశే పరిఘేణ నిషూదితమ్ ||
VERSE #118
తేషాం తు హతశేషా యే తే గత్వా లఘువిక్రమాః |
నిహతం చ మహత్సైన్యం రావణాయాచచక్షిరే ||
నిహతం చ మహత్సైన్యం రావణాయాచచక్షిరే ||
VERSE #119
తతో మే బుద్ధిరుత్పన్నా చైత్యప్రాసాదమాక్రమమ్ |
తత్రస్థాన్రాక్షసాన్హత్వా శతం స్తంభేన వై పునః ||
తత్రస్థాన్రాక్షసాన్హత్వా శతం స్తంభేన వై పునః ||
VERSE #120
లలామభూతో లంకాయాః స చ విధ్వంసితో మయా |
తతః ప్రహస్తస్య సుతం జంబుమాలినమాదిశత్ ||
తతః ప్రహస్తస్య సుతం జంబుమాలినమాదిశత్ ||
VERSE #121
రాక్షసైర్బహుభిః సార్ధం ఘోరరూపైర్భయానకైః |
తమహం బలసంపన్నం రాక్షసం రణకోవిదమ్ ||
తమహం బలసంపన్నం రాక్షసం రణకోవిదమ్ ||
VERSE #122
పరిఘేణాతిఘోరేణ సూదయామి సహానుగమ్ |
తచ్ఛ్రుత్వా రాక్షసేంద్రస్తు మంత్రిపుత్రాన్మహాబలాన్ ||
తచ్ఛ్రుత్వా రాక్షసేంద్రస్తు మంత్రిపుత్రాన్మహాబలాన్ ||
VERSE #123
పదాతిబలసంపన్నాన్ప్రేషయామాస రావణః |
పరిఘేణైవ తాన్సర్వాన్నయామి యమసాదనమ్ ||
పరిఘేణైవ తాన్సర్వాన్నయామి యమసాదనమ్ ||
VERSE #124
మంత్రిపుత్రాన్హతాన్ శ్రుత్వా సమరే లఘువిక్రమాన్ |
పంచ సేనాగ్రగాన్ శూరాన్ప్రేషయామాస రావణః ||
పంచ సేనాగ్రగాన్ శూరాన్ప్రేషయామాస రావణః ||
VERSE #125
తానహం సహసైన్యాన్వై సర్వానేవాభ్యసూదయమ్ |
తతః పునర్దశగ్రీవః పుత్రమక్షం మహాబలమ్ ||
తతః పునర్దశగ్రీవః పుత్రమక్షం మహాబలమ్ ||
VERSE #126
బహుభీ రాక్షసైః సార్ధం ప్రేషయామాస రావణః |
తం తు మందోదరీపుత్రం కుమారం రణపండితమ్ ||
తం తు మందోదరీపుత్రం కుమారం రణపండితమ్ ||
VERSE #127
సహసా ఖం సముత్క్రాంతం పాదయోశ్చ గృహీతవాన్ |
చర్మాసినం శతగుణం భ్రామయిత్వా వ్యపేషయమ్ ||
చర్మాసినం శతగుణం భ్రామయిత్వా వ్యపేషయమ్ ||
VERSE #128
తమక్షమాగతం భగ్నం నిశమ్య స దశాననః |
తత ఇంద్రజితం నామ ద్వితీయం రావణః సుతమ్ ||
తత ఇంద్రజితం నామ ద్వితీయం రావణః సుతమ్ ||
VERSE #129
వ్యాదిదేశ సుసంక్రుద్ధో బలినం యుద్ధదుర్మదమ్ |
తచ్చాప్యహం బలం సర్వం తం చ రాక్షసపుంగవమ్ ||
తచ్చాప్యహం బలం సర్వం తం చ రాక్షసపుంగవమ్ ||
VERSE #130
నష్టౌజసం రణే కృత్వా పరం హర్షముపాగమమ్ |
మహతా హి మహాబాహుః ప్రత్యయేన మహాబలః ||
మహతా హి మహాబాహుః ప్రత్యయేన మహాబలః ||
VERSE #131
ప్రేషితో రావణేనైవ సహ వీరైర్మదోత్కటైః |
సో'విషహ్యం హి మాం బుద్ధ్వా స్వసైన్యం చావమర్దితమ్ || [స్వబలం]
సో'విషహ్యం హి మాం బుద్ధ్వా స్వసైన్యం చావమర్దితమ్ || [స్వబలం]
VERSE #132
బ్రాహ్మేణాస్త్రేణ స తు మాం ప్రాబధ్నాచ్చాతివేగితః |
రజ్జుభిశ్చాభిబధ్నంతి తతో మాం తత్ర రాక్షసాః ||
రజ్జుభిశ్చాభిబధ్నంతి తతో మాం తత్ర రాక్షసాః ||
VERSE #133
రావణస్య సమీపం చ గృహీత్వా మాముపానయన్ |
దృష్ట్వా సంభాషితశ్చాహం రావణేన దురాత్మనా ||
దృష్ట్వా సంభాషితశ్చాహం రావణేన దురాత్మనా ||
VERSE #134
పృష్టశ్చ లంకాగమనం రాక్షసానాం చ తం వధమ్ |
తత్సర్వం చ మయా తత్ర సీతార్థమితి జల్పితమ్ ||
తత్సర్వం చ మయా తత్ర సీతార్థమితి జల్పితమ్ ||
VERSE #135
అస్యాహం దర్శనాకాంక్షీ ప్రాప్తస్త్వద్భవనం విభో |
మారుతస్యౌరసః పుత్రో వానరో హనుమానహమ్ ||
మారుతస్యౌరసః పుత్రో వానరో హనుమానహమ్ ||
VERSE #136
రామదూతం చ మాం విద్ధి సుగ్రీవసచివం కపిమ్ |
సో'హం దూత్యేన రామస్య త్వత్సకాశమిహాగతః ||
సో'హం దూత్యేన రామస్య త్వత్సకాశమిహాగతః ||
VERSE #137
సుగ్రీవశ్చ మహాతేజాః స త్వాం కుశలమబ్రవీత్ |
ధర్మార్థకామసహితం హితం పథ్యమువాచ చ ||
ధర్మార్థకామసహితం హితం పథ్యమువాచ చ ||
VERSE #138
వసతో ఋశ్యమూకే మే పర్వతే విపులద్రుమే |
రాఘవో రణవిక్రాంతో మిత్రత్వం సముపాగతః ||
రాఘవో రణవిక్రాంతో మిత్రత్వం సముపాగతః ||
VERSE #139
తేన మే కథితం రాజ్ఞా భార్యా మే రక్షసా హృతా |
తత్ర సాహాయ్యమస్మాకం కార్యం సర్వాత్మనా త్వయా ||
తత్ర సాహాయ్యమస్మాకం కార్యం సర్వాత్మనా త్వయా ||
VERSE #140
మయా చ కథితం తస్మై వాలినశ్చ వధం ప్రతి |
తత్ర సాహాయ్యహేతోర్మే సమయం కర్తుమర్హసి ||
తత్ర సాహాయ్యహేతోర్మే సమయం కర్తుమర్హసి ||
VERSE #141
వాలినా హృతరాజ్యేన సుగ్రీవేణ సహ ప్రభుః |
చక్రే'గ్నిసాక్షికం సఖ్యం రాఘవః సహలక్ష్మణః ||
చక్రే'గ్నిసాక్షికం సఖ్యం రాఘవః సహలక్ష్మణః ||
VERSE #142
తేన వాలినముత్పాట్య శరేణైకేన సంయుగే |
వానరాణాం మహారాజః కృతః స ప్లవతాం ప్రభుః ||
వానరాణాం మహారాజః కృతః స ప్లవతాం ప్రభుః ||
VERSE #143
తస్య సాహాయ్యమస్మాభిః కార్యం సర్వాత్మనా త్విహ |
తేన ప్రస్థాపితస్తుభ్యం సమీపమిహ ధర్మతః ||
తేన ప్రస్థాపితస్తుభ్యం సమీపమిహ ధర్మతః ||
VERSE #144
క్షిప్రమానీయతాం సీతా దీయతాం రాఘవాయ చ |
యావన్న హరయో వీరా విధమంతి బలం తవ ||
యావన్న హరయో వీరా విధమంతి బలం తవ ||
VERSE #145
వానరాణాం ప్రభావో హి న కేన విదితః పురా |
దేవతానాం సకాశం చ యే గచ్ఛంతి నిమంత్రితాః ||
దేవతానాం సకాశం చ యే గచ్ఛంతి నిమంత్రితాః ||
VERSE #146
ఇతి వానరరాజస్త్వామాహేత్యభిహితో మయా |
మామైక్షత తతః క్రుద్ధశ్చక్షుషా ప్రదహన్నివ ||
మామైక్షత తతః క్రుద్ధశ్చక్షుషా ప్రదహన్నివ ||
VERSE #147
తేన వధ్యో'హమాజ్ఞప్తో రక్షసా రౌద్రకర్మణా |
మత్ర్పభావమవిజ్ఞాయ రావణేన దురాత్మనా ||
మత్ర్పభావమవిజ్ఞాయ రావణేన దురాత్మనా ||
VERSE #148
తతో విభీషణో నామ తస్య భ్రాతా మహామతిః |
తేన రాక్షసరాజో'సౌ యాచితో మమ కారణాత్ ||
తేన రాక్షసరాజో'సౌ యాచితో మమ కారణాత్ ||
VERSE #149
నైవం రాక్షసశార్దూల త్యజ్యతామేష నిశ్చయః |
రాజశాస్త్రవ్యపేతో హి మార్గః సంసేవ్యతే త్వయా ||
రాజశాస్త్రవ్యపేతో హి మార్గః సంసేవ్యతే త్వయా ||
VERSE #150
దూతవధ్యా న దృష్టా హి రాజశాస్త్రేషు రాక్షస |
దూతేన వేదితవ్యం చ యథార్థం హితవాదినా ||
దూతేన వేదితవ్యం చ యథార్థం హితవాదినా ||
VERSE #151
సుమహత్యపరాధే'పి దూతస్యాతులవిక్రమ |
విరూపకరణం దృష్టం న వధో'స్తీహ శాస్త్రతః ||
విరూపకరణం దృష్టం న వధో'స్తీహ శాస్త్రతః ||
VERSE #152
విభీషణేనైవముక్తో రావణః సందిదేశ తాన్ |
రాక్షసానేతదేవాస్య లాంగూలం దహ్యతామితి ||
రాక్షసానేతదేవాస్య లాంగూలం దహ్యతామితి ||
VERSE #153
తతస్తస్య వచః శ్రుత్వా మమ పుచ్ఛం సమంతతః |
వేష్టితం శణవల్కైశ్చ జీర్ణైః కార్పాసజైః పటైః ||
వేష్టితం శణవల్కైశ్చ జీర్ణైః కార్పాసజైః పటైః ||
VERSE #154
రాక్షసాః సిద్ధసన్నాహాస్తతస్తే చండవిక్రమాః |
తదాదహ్యంత మే పుచ్ఛం నిఘ్నంతః కాష్ఠముష్టిభిః ||
తదాదహ్యంత మే పుచ్ఛం నిఘ్నంతః కాష్ఠముష్టిభిః ||
VERSE #155
బద్ధస్య బహుభిః పాశైర్యంత్రితస్య చ రాక్షసైః |
తతస్తే రాక్షసాః శూరా బద్ధం మామగ్నిసంవృతమ్ ||
తతస్తే రాక్షసాః శూరా బద్ధం మామగ్నిసంవృతమ్ ||
VERSE #156
అఘోషయన్రాజమార్గే నగరద్వారమాగతాః |
తతో'హం సుమహద్రూపం సంక్షిప్య పునరాత్మనః ||
తతో'హం సుమహద్రూపం సంక్షిప్య పునరాత్మనః ||
VERSE #157
విమోచయిత్వా తం బంధం ప్రకృతిస్థః స్థితః పునః |
ఆయసం పరిఘం గృహ్య తాని రక్షాంస్యసూదయమ్ ||
ఆయసం పరిఘం గృహ్య తాని రక్షాంస్యసూదయమ్ ||
VERSE #158
తతస్తన్నగరద్వారం వేగేనాప్లుతవానహమ్ |
పుచ్ఛేన చ ప్రదీప్తేన తాం పురీం సాట్టగోపురామ్ ||
పుచ్ఛేన చ ప్రదీప్తేన తాం పురీం సాట్టగోపురామ్ ||
VERSE #159
దహామ్యహమసంభ్రాంతో యుగాంతాగ్నిరివ ప్రజాః |
తతో మే హ్యభవంత్రాసో లంకాం దగ్ధాం సమీక్ష్య తు ||
తతో మే హ్యభవంత్రాసో లంకాం దగ్ధాం సమీక్ష్య తు ||
VERSE #160
వినష్టా జానకీ వ్యక్తం న హ్యదగ్ధః ప్రదృశ్యతే |
లంకాయాం కశ్చిదుద్దేశః సర్వా భస్మీకృతా పురీ ||
లంకాయాం కశ్చిదుద్దేశః సర్వా భస్మీకృతా పురీ ||
VERSE #161
దహతా చ మయా లంకాం దగ్ధా సీతా న సంశయః |
రామస్య హి మహత్కార్యం మయేదం వితథీకృతమ్ ||
రామస్య హి మహత్కార్యం మయేదం వితథీకృతమ్ ||
VERSE #162
ఇతి శోకసమావిష్టశ్చింతామహముపాగతః |
అథాహం వాచమశ్రౌషం చారణానాం శుభాక్షరామ్ ||
అథాహం వాచమశ్రౌషం చారణానాం శుభాక్షరామ్ ||
VERSE #163
జానకీ న చ దగ్ధేతి విస్మయోదంతభాషిణామ్ |
తతో మే బుద్ధిరుత్పన్నా శ్రుత్వా తామద్భుతాం గిరమ్ ||
తతో మే బుద్ధిరుత్పన్నా శ్రుత్వా తామద్భుతాం గిరమ్ ||
VERSE #164
అదగ్ధా జానకీత్యేవ నిమిత్తైశ్చోపలక్షితా |
దీప్యమానే తు లాంగూలే న మాం దహతి పావకః ||
దీప్యమానే తు లాంగూలే న మాం దహతి పావకః ||
VERSE #165
హృదయం చ ప్రహృష్టం మే వాతాః సురభిగంధినః |
తైర్నిమిత్తైశ్చ దృష్టార్థైః కారణైశ్చ మహాగుణైః ||
తైర్నిమిత్తైశ్చ దృష్టార్థైః కారణైశ్చ మహాగుణైః ||
VERSE #166
ఋషివాక్యైశ్చ సిద్ధార్థైరభవం హృష్టమానసః |
పునర్దృష్ట్వా చ వైదేహీం విసృష్టశ్చ తయా పునః ||
పునర్దృష్ట్వా చ వైదేహీం విసృష్టశ్చ తయా పునః ||
VERSE #167
తతః పర్వతమాసాద్య తత్రారిష్టమహం పునః |
ప్రతిప్లవనమారేభే యుష్మద్దర్శనకాంక్షయా ||
ప్రతిప్లవనమారేభే యుష్మద్దర్శనకాంక్షయా ||
VERSE #168
తతః పవనచంద్రార్కసిద్ధగంధర్వసేవితమ్ |
పంథానమహమాక్రమ్య భవతో దృష్టవానిహ ||
పంథానమహమాక్రమ్య భవతో దృష్టవానిహ ||
VERSE #169
రాఘవస్య ప్రభావేన భవతాం చైవ తేజసా |
సుగ్రీవస్య చ కార్యార్థం మయా సర్వమనుష్ఠితమ్ ||
సుగ్రీవస్య చ కార్యార్థం మయా సర్వమనుష్ఠితమ్ ||
VERSE #170
ఏతత్సర్వం మయా తత్ర యథావదుపపాదితమ్ |
అత్ర యన్న కృతం శేషం తత్సర్వం క్రియతామితి ||
అత్ర యన్న కృతం శేషం తత్సర్వం క్రియతామితి ||
VERSE #171
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే సుందరకాండే అష్టపంచాశః సర్గః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
సుందరకాండ సర్గ – ఏకోనషష్టితమః సర్గః (౫౯)
సంపూర్ణ
వాల్మీకి సుందరకాండ
సంపూర్ణ
వాల్మీకి సుందరకాండ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Sundara Kanda Sarga (Chapter) 58 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.