Sundara Kanda Sarga (Chapter) 6
Sundarakanda Sarga (Chapter) 6
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
సుందరకాండ
|| రావణగృహావేక్షణమ్ ||
సుందరకాండ
|| రావణగృహావేక్షణమ్ ||
VERSE #2
స నికామం విమానేషు విషణ్ణః కామరూపధృత్ |
విచచార పునర్లంకాం లాఘవేన సమన్వితః ||
విచచార పునర్లంకాం లాఘవేన సమన్వితః ||
VERSE #3
ఆససాదాథ లక్ష్మీవాన్రాక్షసేంద్రనివేశనమ్ |
ప్రాకారేణార్కవర్ణేన భాస్వరేణాభిసంవృతమ్ ||
ప్రాకారేణార్కవర్ణేన భాస్వరేణాభిసంవృతమ్ ||
VERSE #4
రక్షితం రాక్షసైర్ఘోరైః సింహైరివ మహద్వనమ్ |
సమీక్షమాణో భవనం చకాశే కపికుంజరః ||
సమీక్షమాణో భవనం చకాశే కపికుంజరః ||
VERSE #5
రూప్యకోపహితైశ్చిత్రైః తోరణైర్హేమభూషితైః |
విచిత్రాభిశ్చ కక్ష్యాభిర్ద్వారైశ్చ రుచిరైర్వృతమ్ ||
విచిత్రాభిశ్చ కక్ష్యాభిర్ద్వారైశ్చ రుచిరైర్వృతమ్ ||
VERSE #6
గజాస్థితైర్మహామాత్రైః శూరైశ్చ విగతశ్రమైః |
ఉపస్థితమసంహార్యైర్హయైః స్యందనయాయిభిః ||
ఉపస్థితమసంహార్యైర్హయైః స్యందనయాయిభిః ||
VERSE #7
సింహవ్యాఘ్రతనుత్రాణైర్దాంతకాంచనరాజతైః |
ఘోషవద్భిర్విచిత్రైశ్చ సదా విచరితం రథైః ||
ఘోషవద్భిర్విచిత్రైశ్చ సదా విచరితం రథైః ||
VERSE #8
బహురత్నసమాకీర్ణం పరార్ధ్యాసనభాజనమ్ |
మహారథసమావాసం మహారథమహాస్వనమ్ ||
మహారథసమావాసం మహారథమహాస్వనమ్ ||
VERSE #9
దృశ్యైశ్చ పరమోదారైస్తైస్తైశ్చ మృగపక్షిభిః |
వివిధైర్బహుసాహస్రైః పరిపూర్ణం సమంతతః ||
వివిధైర్బహుసాహస్రైః పరిపూర్ణం సమంతతః ||
VERSE #10
వినీతైరంతపాలైశ్చ రక్షోభిశ్చ సురక్షితమ్ |
ముఖ్యాభిశ్చ వరస్త్రీభిః పరిపూర్ణం సమంతతః ||
ముఖ్యాభిశ్చ వరస్త్రీభిః పరిపూర్ణం సమంతతః ||
VERSE #11
ముదితప్రమదారత్నం రాక్షసేంద్రనివేశనమ్ |
వరాభరణసంహ్రాదైః సముద్రస్వననిఃస్వనమ్ ||
వరాభరణసంహ్రాదైః సముద్రస్వననిఃస్వనమ్ ||
VERSE #12
తద్రాజగుణసంపన్నం ముఖ్యైశ్చాగరుచందనైః |
మహాజనైః సమాకీర్ణం సింహైరివ మహద్వనమ్ ||
మహాజనైః సమాకీర్ణం సింహైరివ మహద్వనమ్ ||
VERSE #13
భేరీమృదంగాభిరుతం శంఖఘోషనినాదితమ్ |
నిత్యార్చితం పర్వహుతం పూజితం రాక్షసైః సదా ||
నిత్యార్చితం పర్వహుతం పూజితం రాక్షసైః సదా ||
VERSE #14
సముద్రమివ గంభీరం సముద్రమివ నిఃస్వనమ్ |
మహాత్మనో మహద్వేశ్మ మహారత్నపరిచ్ఛదమ్ ||
మహాత్మనో మహద్వేశ్మ మహారత్నపరిచ్ఛదమ్ ||
VERSE #15
మహారత్నసమాకీర్ణం దదర్శ స మహాకపిః |
విరాజమానం వపుషా గజాశ్వరథసంకులమ్ ||
విరాజమానం వపుషా గజాశ్వరథసంకులమ్ ||
VERSE #16
లంకాభరణమిత్యేవ సో'మన్యత మహాకపిః |
చచార హనుమాంస్తత్ర రావణస్య సమీపతః ||
చచార హనుమాంస్తత్ర రావణస్య సమీపతః ||
VERSE #17
గృహాద్గృహం రాక్షసానాముద్యానాని చ వానరః |
వీక్షమాణో హ్యసంత్రస్తః ప్రాసాదాంశ్చ చచార సః ||
వీక్షమాణో హ్యసంత్రస్తః ప్రాసాదాంశ్చ చచార సః ||
VERSE #18
అవప్లుత్య మహావేగః ప్రహస్తస్య నివేశనమ్ |
తతో'న్యత్పుప్లువే వేశ్మ మహాపార్శ్వస్య వీర్యవాన్ ||
తతో'న్యత్పుప్లువే వేశ్మ మహాపార్శ్వస్య వీర్యవాన్ ||
అథ మేఘప్రతీకాశం కుంభకర్ణనివేశనమ్ |
VERSE #19
విభీషణస్య చ తథా పుప్లువే స మహాకపిః ||
VERSE #20
మహోదరస్య చ గృహం విరూపాక్షస్య చైవ హి |
విద్యుజ్జిహ్వస్య భవనం విద్యున్మాలేస్తథైవ చ ||
విద్యుజ్జిహ్వస్య భవనం విద్యున్మాలేస్తథైవ చ ||
VERSE #21
వజ్రదంష్ట్రస్య చ తథా పుప్లువే స మహాకపిః |
శుకస్య చ మహాతేజాః సారణస్య చ ధీమతః ||
శుకస్య చ మహాతేజాః సారణస్య చ ధీమతః ||
VERSE #22
తథా చేంద్రజితో వేశ్మ జగామ హరియూథపః |
జంబుమాలేః సుమాలేశ్చ జగామ హరిసత్తమః ||
జంబుమాలేః సుమాలేశ్చ జగామ హరిసత్తమః ||
VERSE #23
రశ్మికేతోశ్చ భవనం సూర్యశత్రోస్తథైవ చ |
వజ్రకాయస్య చ తథా పుప్లువే స మహాకపిః ||
వజ్రకాయస్య చ తథా పుప్లువే స మహాకపిః ||
VERSE #24
ధూమ్రాక్షస్య చ సంపాతేర్భవనం మారుతాత్మజః |
విద్యుద్రూపస్య భీమస్య ఘనస్య విఘనస్య చ ||
విద్యుద్రూపస్య భీమస్య ఘనస్య విఘనస్య చ ||
VERSE #25
శుకనాసస్య వక్రస్య శఠస్య వికటస్య చ |
హ్రస్వకర్ణస్య దంష్ట్రస్య రోమశస్య చ రక్షసః || [బ్రహ్మ]
హ్రస్వకర్ణస్య దంష్ట్రస్య రోమశస్య చ రక్షసః || [బ్రహ్మ]
VERSE #26
యుద్ధోన్మత్తస్య మత్తస్య ధ్వజగ్రీవస్య రక్షసః | [నాదినః]
VERSE #27
విద్యుజ్జిహ్వేంద్రజిహ్వానాం తథా హస్తిముఖస్య చ ||
VERSE #28
కరాళస్య పిశాచస్య శోణితాక్షస్య చైవ హి |
క్రమమాణః క్రమేణైవ హనుమాన్మారుతాత్మజః ||
క్రమమాణః క్రమేణైవ హనుమాన్మారుతాత్మజః ||
VERSE #29
తేషు తేషు మహార్హేషు భవనేషు మహాయశాః |
తేషామృద్ధిమతామృద్ధిం దదర్శ స మహాకపిః ||
తేషామృద్ధిమతామృద్ధిం దదర్శ స మహాకపిః ||
VERSE #30
సర్వేషాం సమతిక్రమ్య భవనాని సమంతతః |
ఆససాదాథ లక్ష్మీవాన్ రాక్షసేంద్రనివేశనమ్ ||
ఆససాదాథ లక్ష్మీవాన్ రాక్షసేంద్రనివేశనమ్ ||
VERSE #31
రావణస్యోపశాయిన్యో దదర్శ హరిసత్తమః |
విచరన్హరిశార్దూలో రాక్షసీర్వికృతేక్షణాః ||
విచరన్హరిశార్దూలో రాక్షసీర్వికృతేక్షణాః ||
VERSE #32
శూలముద్గరహస్తాశ్చ శక్తితోమరధారిణీః |
దదర్శ వివిధాన్గుల్మాంస్తస్య రక్షఃపతేర్గృహే ||
దదర్శ వివిధాన్గుల్మాంస్తస్య రక్షఃపతేర్గృహే ||
VERSE #33
రాక్షసాంశ్చ మహాకాయాన్నానాప్రహరణోద్యతాన్ |
రక్తాన్ శ్వేతాన్ సితాంశ్చాపి హరీంశ్చాపి మహాజవాన్ ||
రక్తాన్ శ్వేతాన్ సితాంశ్చాపి హరీంశ్చాపి మహాజవాన్ ||
VERSE #34
కులీనాన్రూపసంపన్నాన్గజాన్పరగజారుజాన్ |
నిష్ఠితాన్గజశిక్షాయామైరావతసమాన్యుధి ||
నిష్ఠితాన్గజశిక్షాయామైరావతసమాన్యుధి ||
VERSE #35
నిహంతౄన్పరసైన్యానాం గృహే తస్మిందదర్శ సః |
క్షరతశ్చ యథా మేఘాన్ స్రవతశ్చ యథా గిరీన్ ||
క్షరతశ్చ యథా మేఘాన్ స్రవతశ్చ యథా గిరీన్ ||
VERSE #36
మేఘస్తనితనిర్ఘోషాందుర్ధర్షాన్ సమరే పరైః |
సహస్రం వాహినీస్తత్ర జాంబూనదపరిష్కృతాః ||
సహస్రం వాహినీస్తత్ర జాంబూనదపరిష్కృతాః ||
VERSE #37
హేమజాలపరిచ్ఛన్నాస్తరుణాదిత్యసన్నిభాః |
దదర్శ రాక్షసేంద్రస్య రావణస్య నివేశనే ||
దదర్శ రాక్షసేంద్రస్య రావణస్య నివేశనే ||
VERSE #38
శిబికా వివిధాకారాః స కపిర్మారుతాత్మజః |
లతాగృహాణి చిత్రాణి చిత్రశాలాగృహాణి చ ||
లతాగృహాణి చిత్రాణి చిత్రశాలాగృహాణి చ ||
VERSE #39
క్రీడాగృహాణి చాన్యాని దారుపర్వతకానపి |
కామస్య గృహకం రమ్యం దివాగృహకమేవ చ ||
కామస్య గృహకం రమ్యం దివాగృహకమేవ చ ||
VERSE #40
దదర్శ రాక్షసేంద్రస్య రావణస్య నివేశనే |
స మందరగిరిప్రఖ్యం మయూరస్థానసంకులమ్ ||
స మందరగిరిప్రఖ్యం మయూరస్థానసంకులమ్ ||
VERSE #41
ధ్వజయష్టిభిరాకీర్ణం దదర్శ భవనోత్తమమ్ |
అనేకరత్నసంకీర్ణం నిధిజాలసమావృతమ్ || [సమంతతః]
అనేకరత్నసంకీర్ణం నిధిజాలసమావృతమ్ || [సమంతతః]
VERSE #42
ధీరనిష్ఠితకర్మాంతం గృహం భూతపతేరివ |
అర్చిర్భిశ్చాపి రత్నానాం తేజసా రావణస్య చ ||
అర్చిర్భిశ్చాపి రత్నానాం తేజసా రావణస్య చ ||
VERSE #43
విరరాజాథ తద్వేశ్మ రశ్మివానివ రశ్మిభిః |
జాంబూనదమయాన్యేవ శయనాన్యాసనాని చ ||
జాంబూనదమయాన్యేవ శయనాన్యాసనాని చ ||
VERSE #44
భాజనాని చ ముఖ్యాని దదర్శ హరియూథపః |
మధ్వాసవకృతక్లేదం మణిభాజనసంకులమ్ ||
మధ్వాసవకృతక్లేదం మణిభాజనసంకులమ్ ||
VERSE #45
మనోరమమసంబాధం కుబేరభవనం యథా |
నూపురాణాం చ ఘోషేణ కాంచీనాం నినదేన చ ||
నూపురాణాం చ ఘోషేణ కాంచీనాం నినదేన చ ||
VERSE #46
మృదంగతలఘోషైశ్చ ఘోషవద్భిర్వినాదితమ్ |
ప్రాసాదసంఘాతయుతం స్త్రీరత్నశతసంకులమ్ |
సువ్యూఢకక్ష్యం హనుమాన్ప్రవివేశ మహాగృహమ్ ||
ప్రాసాదసంఘాతయుతం స్త్రీరత్నశతసంకులమ్ |
సువ్యూఢకక్ష్యం హనుమాన్ప్రవివేశ మహాగృహమ్ ||
VERSE #47
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే సుందరకాండే షష్ఠః సర్గః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
సుందరకాండ – సప్తమ సర్గః(౭)
సంపూర్ణ
వాల్మీకి సుందరకాండ
సంపూర్ణ
వాల్మీకి సుందరకాండ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Sundara Kanda Sarga (Chapter) 6 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.