Sundara Kanda Sarga (Chapter) 56
Sundarakanda Sarga (Chapter) 56
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
సుందరకాండ
|| ప్రీతిప్రయాణోత్పతనమ్ ||
సుందరకాండ
|| ప్రీతిప్రయాణోత్పతనమ్ ||
VERSE #2
తతస్తు శింశుపామూలే జానకీం పర్యవస్థితామ్ |
అభివాద్యాబ్రవీద్దిష్ట్యా పశ్యామి త్వామిహాక్షతామ్ ||
అభివాద్యాబ్రవీద్దిష్ట్యా పశ్యామి త్వామిహాక్షతామ్ ||
VERSE #3
తతస్తం ప్రస్థితం సీతా వీక్షమాణా పునః పునః |
భర్తృస్నేహాన్వితం వాక్యం హనూమంతమభాషత ||
భర్తృస్నేహాన్వితం వాక్యం హనూమంతమభాషత ||
VERSE #4
కామమస్య త్వమేవైకః కార్యస్య పరిసాధనే |
పర్యాప్తః పరవీరఘ్న యశస్యస్తే బలోదయః ||
పర్యాప్తః పరవీరఘ్న యశస్యస్తే బలోదయః ||
VERSE #5
శరైః సుసంకులాం కృత్వా లంకాం పరబలార్దనః |
మాం నయేద్యది కాకుత్స్థస్తత్తస్య సదృశం భవేత్ ||
మాం నయేద్యది కాకుత్స్థస్తత్తస్య సదృశం భవేత్ ||
VERSE #6
తద్యథా తస్య విక్రాంతమనురూపం మహాత్మనః |
భవేదాహవశూరస్య తథా త్వముపపాదయ ||
భవేదాహవశూరస్య తథా త్వముపపాదయ ||
VERSE #7
తదర్థోపహితం వాక్యం ప్రశ్రితం హేతుసంహితమ్ |
నిశమ్య హనుమాంస్తస్యా వాక్యముత్తరమబ్రవీత్ ||
నిశమ్య హనుమాంస్తస్యా వాక్యముత్తరమబ్రవీత్ ||
VERSE #8
క్షిప్రమేష్యతి కాకుత్స్థో హర్యృక్షప్రవరైర్వృతః |
యస్తే యుధి విజిత్యారీన్ శోకం వ్యపనయిష్యతి ||
యస్తే యుధి విజిత్యారీన్ శోకం వ్యపనయిష్యతి ||
VERSE #9
ఏవమాశ్వాస్య వైదేహీం హనుమాన్మారుతాత్మజః |
గమనాయ మతిం కృత్వా వైదేహీమభ్యవాదయత్ ||
గమనాయ మతిం కృత్వా వైదేహీమభ్యవాదయత్ ||
VERSE #10
తతః స కపిశార్దూలః స్వామిసందర్శనోత్సుకః |
ఆరురోహ గిరిశ్రేష్ఠమరిష్టమరిమర్దనః ||
ఆరురోహ గిరిశ్రేష్ఠమరిష్టమరిమర్దనః ||
VERSE #11
తుంగపద్మకజుష్టాభిర్నీలాభిర్వనరాజిభిః |
సోత్తరీయమివాంభోదైః శృంగాంతరవిలంబిభిః ||
సోత్తరీయమివాంభోదైః శృంగాంతరవిలంబిభిః ||
VERSE #12
బోధ్యమానమివ ప్రీత్యా దివాకరకరైః శుభైః |
ఉన్మిషంతమివోద్ధూతైర్లోచనైరివ ధాతుభిః ||
ఉన్మిషంతమివోద్ధూతైర్లోచనైరివ ధాతుభిః ||
VERSE #13
తోయౌఘనిఃస్వనైర్మంద్రైః ప్రాధీతమివ సర్వతః |
ప్రగీతమివ విస్పష్టైర్నానాప్రస్రవణస్వనైః ||
ప్రగీతమివ విస్పష్టైర్నానాప్రస్రవణస్వనైః ||
VERSE #14
దేవదారుభిరత్యుచ్చైరూర్ధ్వబాహుమివ స్థితమ్ |
ప్రపాతజలనిర్ఘోషైః ప్రాక్రుష్టమివ సర్వతః ||
ప్రపాతజలనిర్ఘోషైః ప్రాక్రుష్టమివ సర్వతః ||
VERSE #15
వేపమానమివ శ్యామైః కంపమానైః శరద్ఘనైః |
వేణుభిర్మారుతోద్ధూతైః కూజంతమివ కీచకైః ||
వేణుభిర్మారుతోద్ధూతైః కూజంతమివ కీచకైః ||
VERSE #16
నిఃశ్వసంతమివామర్షాద్ఘోరైరాశీవిషోత్తమైః |
నీహారకృతగంభీరైర్ధ్యాయంతమివ గహ్వరైః ||
నీహారకృతగంభీరైర్ధ్యాయంతమివ గహ్వరైః ||
VERSE #17
మేఘపాదనిభైః పాదైః ప్రక్రాంతమివ సర్వతః |
జృంభమాణమివాకాశే శిఖరైరభ్రమాలిభిః ||
జృంభమాణమివాకాశే శిఖరైరభ్రమాలిభిః ||
VERSE #18
కూటైశ్చ బహుధాకీర్ణైః శోభితం బహుకందరైః |
సాలతాలాశ్వకర్ణైశ్చ వంశైశ్చ బహుభిర్వృతమ్ ||
సాలతాలాశ్వకర్ణైశ్చ వంశైశ్చ బహుభిర్వృతమ్ ||
VERSE #19
లతావితానైర్వితతైః పుష్పవద్భిరలంకృతమ్ |
నానామృగగణాకీర్ణం ధాతునిష్యందభూషితమ్ ||
నానామృగగణాకీర్ణం ధాతునిష్యందభూషితమ్ ||
VERSE #20
బహుప్రస్రవణోపేతం శిలాసంచయసంకటమ్ |
మహర్షియక్షగంధర్వకిన్నరోరగసేవితమ్ ||
మహర్షియక్షగంధర్వకిన్నరోరగసేవితమ్ ||
VERSE #21
లతాపాదపసంబాధం సింహాధ్యుషితకందరమ్ |
వ్యాఘ్రసంఘసమాకీర్ణం స్వాదుమూలఫలోదకమ్ ||
వ్యాఘ్రసంఘసమాకీర్ణం స్వాదుమూలఫలోదకమ్ ||
VERSE #22
తమారురోహ హనుమాన్పర్వతం పవనాత్మజః |
రామదర్శనశీఘ్రేణ ప్రహర్షేణాభిచోదితః ||
రామదర్శనశీఘ్రేణ ప్రహర్షేణాభిచోదితః ||
VERSE #23
తేన పాదతలాక్రాంతా రమ్యేషు గిరిసానుషు |
సఘోషాః సమశీర్యంత శిలాశ్చూర్ణీకృతాస్తతః ||
సఘోషాః సమశీర్యంత శిలాశ్చూర్ణీకృతాస్తతః ||
VERSE #24
స తమారుహ్య శైలేంద్రం వ్యవర్ధత మహాకపిః |
దక్షిణాదుత్తరం పారం ప్రార్థయఁల్లవణాంభసః ||
దక్షిణాదుత్తరం పారం ప్రార్థయఁల్లవణాంభసః ||
VERSE #25
అధిరుహ్య తతో వీరః పర్వతం పవనాత్మజః |
దదర్శ సాగరం భీమం మీనోరగనిషేవితమ్ ||
దదర్శ సాగరం భీమం మీనోరగనిషేవితమ్ ||
VERSE #26
స మారుత ఇవాకాశం మారుతస్యాత్మసంభవః |
ప్రపేదే హరిశార్దూలో దక్షిణాదుత్తరాం దిశమ్ ||
ప్రపేదే హరిశార్దూలో దక్షిణాదుత్తరాం దిశమ్ ||
VERSE #27
స తదా పీడితస్తేన కపినా పర్వతోత్తమః |
రరాస సహ తైర్భూతైః ప్రవిశన్వసుధాతలమ్ ||
రరాస సహ తైర్భూతైః ప్రవిశన్వసుధాతలమ్ ||
VERSE #28
కంపమానైశ్చ శిఖరైః పతద్భిరపి చ ద్రుమైః |
తస్యోరువేగోన్మథితాః పాదపాః పుష్పశాలినః ||
తస్యోరువేగోన్మథితాః పాదపాః పుష్పశాలినః ||
VERSE #29
నిపేతుర్భూతలే రుగ్ణాః శక్రాయుధహతా ఇవ |
కందరోదరసంస్థానాం పీడితానాం మహౌజసామ్ ||
కందరోదరసంస్థానాం పీడితానాం మహౌజసామ్ ||
VERSE #30
సింహానాం నినదో భీమో నభో భిందన్స శుశ్రువే |
స్రస్తవ్యావిద్ధవసనా వ్యాకులీకృతభూషణాః ||
స్రస్తవ్యావిద్ధవసనా వ్యాకులీకృతభూషణాః ||
VERSE #31
విద్యాధర్యః సముత్పేతుః సహసా ధరణీధరాత్ |
అతిప్రమాణా బలినో దీప్తజిహ్వా మహావిషాః ||
అతిప్రమాణా బలినో దీప్తజిహ్వా మహావిషాః ||
VERSE #32
నిపీడితశిరోగ్రీవా వ్యవేష్టంత మహాహయః |
కిన్నరోరగగంధర్వయక్షవిద్యాధరాస్తదా ||
కిన్నరోరగగంధర్వయక్షవిద్యాధరాస్తదా ||
VERSE #33
పీడితం తం నగవరం త్యక్త్వా గగనమాస్థితాః |
స చ భూమిధరః శ్రీమాన్బలినా తేన పీడితః ||
స చ భూమిధరః శ్రీమాన్బలినా తేన పీడితః ||
VERSE #34
సవృక్షశిఖరోదగ్రః ప్రవివేశ రసాతలమ్ |
దశయోజనవిస్తారస్త్రింశద్యోజనముచ్ఛ్రితః ||
దశయోజనవిస్తారస్త్రింశద్యోజనముచ్ఛ్రితః ||
VERSE #35
ధరణ్యాం సమతాం యాతః స బభూవ ధరాధరః |
స లిలంఘయిషుర్భీమం సలీలం లవణార్ణవమ్ |
కల్లోలాస్ఫాలవేలాంతముత్పపాత నభో హరిః ||
స లిలంఘయిషుర్భీమం సలీలం లవణార్ణవమ్ |
కల్లోలాస్ఫాలవేలాంతముత్పపాత నభో హరిః ||
VERSE #36
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే సుందరకాండే షట్పంచాశః సర్గః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
సుందరకాండ – సప్తపంచాశః సర్గః (౫౭)
సంపూర్ణ
వాల్మీకి సుందరకాండ
సంపూర్ణ
వాల్మీకి సుందరకాండ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Sundara Kanda Sarga (Chapter) 56 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.