📖 Valmiki Ramayanam

Sundara Kanda Sarga (Chapter) 51

Sundarakanda Sarga (Chapter) 51

Language: Sanskrit / Vedic

Script: Devanagari / Telugu

← Previous Sundara Kanda Sarga (Chapter) 50 📚 Table of Contents Next → Sundara Kanda Sarga (Chapter) 52

VERSE #1

వాల్మీకి రామాయణం
సుందరకాండ
|| హనూమదుపదేశః ||

VERSE #2

తం సమీక్ష్య మహాసత్త్వం సత్త్వవాన్హరిసత్తమః |
వాక్యమర్థవదవ్యగ్రస్తమువాచ దశాననమ్ ||

VERSE #3

అహం సుగ్రీవసందేశాదిహ ప్రాప్తస్తవాలయమ్ |
రాక్షసేంద్ర హరీశస్త్వాం భ్రాతా కుశలమబ్రవీత్ ||

VERSE #4

భ్రాతుః శృణు సమాదేశం సుగ్రీవస్య మహాత్మనః |
ధర్మార్థోపహితం వాక్యమిహ చాముత్ర చ క్షమమ్ ||

VERSE #5

రాజా దశరథో నామ రథకుంజరవాజిమాన్ |
పితేవ బంధుర్లోకస్య సురేశ్వరసమద్యుతిః ||

VERSE #6

జ్యేష్ఠస్తస్య మహాబాహుః పుత్రః ప్రియకరః ప్రభుః |
పితుర్నిదేశాన్నిష్క్రాంతః ప్రవిష్టో దండకావనమ్ ||

VERSE #7

లక్ష్మణేన సహ భ్రాత్రా సీతయా చాపి భార్యయా |
రామో నామ మహాతేజా ధర్మ్యం పంథానమాశ్రితః ||

VERSE #8

తస్య భార్యా వనే నష్టా సీతా పతిమనువ్రతా |
వైదేహస్య సుతా రాజ్ఞో జనకస్య మహాత్మనః ||

VERSE #9

స మార్గమాణస్తాం దేవీం రాజపుత్రః సహానుజః |
ఋశ్యమూకమనుప్రాప్తః సుగ్రీవేణ సమాగతః ||

VERSE #10

తస్య తేన ప్రతిజ్ఞాతం సీతాయాః పరిమార్గణమ్ |
సుగ్రీవస్యాపి రామేణ హరిరాజ్యం నివేదితమ్ ||

VERSE #11

తతస్తేన మృధే హత్వా రాజపుత్రేణ వాలినమ్ |
సుగ్రీవః స్థాపితో రాజ్యే హర్యృక్షాణాం గణేశ్వరః ||

VERSE #12

త్వయా విజ్ఞాతపూర్వశ్చ వాలీ వానరపుంగవః |
రామేణ నిహతః సంఖ్యే శరేణైకేన వానరః ||

VERSE #13

స సీతామార్గణే వ్యగ్రః సుగ్రీవః సత్యసంగరః |
హరీన్సంప్రేషయామాస దిశః సర్వా హరీశ్వరః ||

VERSE #14

తాం హరీణాం సహస్రాణి శతాని నియుతాని చ |
దిక్షు సర్వాసు మార్గంతే హ్యధశ్చోపరి చాంబరే ||

VERSE #15

వైనతేయసమాః కేచిత్కేచిత్తత్రానిలోపమాః |
అసంగగతయః శీఘ్రా హరివీరా మహాబలాః ||

VERSE #16

అహం తు హనుమాన్నామ మారుతస్యౌరసః సుతః |
సీతాయాస్తు కృతే తూర్ణం శతయోజనమాయతమ్ ||

VERSE #17

సముద్రం లంఘయిత్వైవ తాం దిదృక్షురిహాగతః |
భ్రమతా చ మయా దృష్టా గృహే తే జనకాత్మజా ||

VERSE #18

తద్భవాందృష్టధర్మార్థస్తపః కృతపరిగ్రహః |
పరదారాన్మహాప్రాజ్ఞ నోపరోద్ధుం త్వమర్హసి ||

VERSE #19

న హి ధర్మవిరుద్ధేషు బహ్వపాయేషు కర్మసు |
మూలఘాతిషు సజ్జంతే బుద్ధిమంతో భవద్విధాః ||

VERSE #20

కశ్చ లక్ష్మణముక్తానాం రామకోపానువర్తినామ్ |
శరాణామగ్రతః స్థాతుం శక్తో దేవాసురేష్వపి ||

VERSE #21

న చాపి త్రిషు లోకేషు రాజన్విద్యేత కశ్చన |
రాఘవస్య వ్యలీకం యః కృత్వా సుఖమవాప్నుయాత్ ||

VERSE #22

తత్త్రికాలహితం వాక్యం ధర్మ్యమర్థానుబంధి చ |
మన్యస్వ నరదేవాయ జానకీ ప్రతిదీయతామ్ ||

VERSE #23

దృష్టా హీయం మయా దేవీ లబ్ధం యదిహ దుర్లభమ్ |
ఉత్తరం కర్మ యచ్ఛేషం నిమిత్తం తత్ర రాఘవః ||

VERSE #24

లక్షితేయం మయా సీతా తథా శోకపరాయణా |
గృహ్య యాం నాభిజానాసి పంచాస్యామివ పన్నగీమ్ ||

VERSE #25

నేయం జరయితుం శక్యా సాసురైరమరైరపి |
విషసంసృష్టమత్యర్థం భుక్తమన్నమివౌజసా ||

VERSE #26

తపఃసంతాపలబ్ధస్తే యో'యం ధర్మపరిగ్రహః |
న స నాశయితుం న్యాయ్య ఆత్మప్రాణపరిగ్రహః ||

VERSE #27

అవధ్యతాం తపోభిర్యాం భవాన్సమనుపశ్యతి |
ఆత్మనః సాసురైర్దేవైర్హేతుస్తత్రాప్యయం మహాన్ ||

VERSE #28

సుగ్రీవో న హి దేవో'యం నాసురో న చ రాక్షసః |
న దానవో న గంధర్వో న యక్షో న చ పన్నగః ||

VERSE #29

తస్మాత్ప్రాణపరిత్రాణం కథం రాజన్కరిష్యసి |
న తు ధర్మోపసంహారమధర్మఫలసంహితమ్ ||

VERSE #30

తదేవ ఫలమన్వేతి ధర్మశ్చాధర్మనాశనః |
ప్రాప్తం ధర్మఫలం తావద్భవతా నాత్ర సంశయః ||

VERSE #31

ఫలమస్యాప్యధర్మస్య క్షిప్రమేవ ప్రపత్స్యసే |
జనస్థానవధం బుద్ధ్వా బుద్ధ్వా వాలివధం తథా ||

VERSE #32

రామసుగ్రీవసఖ్యం చ బుధ్యస్వ హితమాత్మనః |
కామం ఖల్వహమప్యేకః సవాజిరథకుంజరామ్ ||

VERSE #33

లంకాం నాశయితుం శక్తస్తస్యైష తు న నిశ్చయః |
రామేణ హి ప్రతిజ్ఞాతం హర్యృక్షగణసన్నిధౌ ||

VERSE #34

ఉత్సాదనమమిత్రాణాం సీతా యైస్తు ప్రధర్షితా |
అపకుర్వన్హి రామస్య సాక్షాదపి పురందరః ||

VERSE #35

న సుఖం ప్రాప్నుయాదన్యః కిం పునస్త్వద్విధో జనః |
యాం సీతేత్యభిజానాసి యేయం తిష్ఠతి తే వశే ||

VERSE #36

కాలరాత్రీతి తాం విద్ధి సర్వలంకావినాశినీమ్ |
తదలం కాలపాశేన సీతావిగ్రహరూపిణా ||

VERSE #37

స్వయం స్కంధావసక్తేన క్షమమాత్మని చింత్యతామ్ |
సీతాయాస్తేజసా దగ్ధాం రామకోపప్రపీడితామ్ ||

VERSE #38

దహ్యమానామిమాం పశ్య పురీం సాట్టప్రతోలికామ్ |
స్వాని మిత్రాణి మంత్రీంశ్చ జ్ఞాతీన్భ్రాతౄన్సుతాన్హితాన్ ||

VERSE #39

భోగాందారాంశ్చ లంకాం చ మా వినాశముపానయ |
సత్యం రాక్షసరాజేంద్ర శృణుష్వ వచనం మమ ||

VERSE #40

రామదాసస్య దూతస్య వానరస్య విశేషతః |
సర్వాఁల్లోకాన్సుసంహృత్య సభూతాన్సచరాచరాన్ ||

VERSE #41

పునరేవ తథా స్రష్టుం శక్తో రామో మహాయశాః |
దేవాసురనరేంద్రేషు యక్షరక్షోగణేషు చ ||

VERSE #42

విద్యాధరేషు సర్వేషు గంధర్వేషూరగేషు చ |
సిద్ధేషు కిన్నరేంద్రేషు పతత్రిషు చ సర్వతః ||

VERSE #43

సర్వభూతేషు సర్వత్ర సర్వకాలేషు నాస్తి సః |
యో రామం ప్రతియుధ్యేత విష్ణుతుల్యపరాక్రమమ్ ||

VERSE #44

సర్వలోకేశ్వరస్యైవం కృత్వా విప్రియమీదృశమ్ |
రామస్య రాజసింహస్య దుర్లభం తవ జీవితమ్ ||

📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance

దేవాశ్చ దైత్యాశ్చ నిశాచరేంద్ర-
రామస్య లోకత్రయనాయకస్య

VERSE #45

స్థాతుం న శక్తాః సమరేషు సర్వే ||

📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance

బ్రహ్మా స్వయంభూశ్చతురాననో వా

VERSE #46

రుద్రస్త్రినేత్రస్త్రిపురాంతకో వా |
ఇంద్రో మహేంద్రః సురనాయకో వా
త్రాతుం న శక్తా యుధి రామవధ్యమ్ ||

📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance

స సౌష్ఠవోపేతమదీనవాదినః

VERSE #47

కపేర్నిశమ్యాప్రతిమో'ప్రియం వచః |
దశాననః కోపవివృత్తలోచనః
సమాదిశత్తస్య వధం మహాకపేః ||

VERSE #48

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే సుందరకాండే ఏకపంచాశః సర్గః ||

📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance

సుందరకాండ – ద్విపంచాశః సర్గః (౫౨)
సంపూర్ణ
వాల్మీకి సుందరకాండ

🪷

పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)

🕊️

ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ

నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.

🌅

శుభ ముహూర్తం

బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.

📿

జప సంఖ్యా నియమం

నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.

📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)

Sundara Kanda Sarga (Chapter) 51 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.

🪷

చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace): Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.

🛡️

దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being): Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.

✨

భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment): Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.

🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)

🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)

Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).

🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)

Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.

📜 సంప్రదాయ ప్రశస్తి (Scholarly Context):

Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.

← Previous Sundara Kanda Sarga (Chapter) 50 Next → Sundara Kanda Sarga (Chapter) 52

Sacred Work	Valmiki Ramayanam
Language	Sanskrit / Telugu

పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)

మరిన్ని ప్రముఖ స్తోత్రాలు & మంత్రాలు (Explore Popular Sacred Chants)

📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)

🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)

🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)

🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)

🕉️ Related Sacred Texts & Chants

Ayodhya Kanda Sarga 68

Siddha Mangala Stotram

Sri Hanuman Manasika Puja

Yuddha Kanda Sarga 39