Sundara Kanda Sarga (Chapter) 2
Sundarakanda Sarga (Chapter) 2
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
సుందరకాండ
|| నిశాగమప్రతీక్షా ||
సుందరకాండ
|| నిశాగమప్రతీక్షా ||
VERSE #2
స సాగరమనాధృష్యమతిక్రమ్య మహాబలః |
త్రికూటశిఖరే లంకాం స్థితాం స్వస్థో దదర్శ హ ||
త్రికూటశిఖరే లంకాం స్థితాం స్వస్థో దదర్శ హ ||
VERSE #3
తతః పాదపముక్తేన పుష్పవర్షేణ వీర్యవాన్ |
అభివృష్టః స్థితస్తత్ర బభౌ పుష్పమయో యథా ||
అభివృష్టః స్థితస్తత్ర బభౌ పుష్పమయో యథా ||
VERSE #4
యోజనానాం శతం శ్రీమాంస్తీర్త్వాప్యుత్తమవిక్రమః |
అనిఃశ్వసన్కపిస్తత్ర న గ్లానిమధిగచ్ఛతి ||
అనిఃశ్వసన్కపిస్తత్ర న గ్లానిమధిగచ్ఛతి ||
VERSE #5
శతాన్యహం యోజనానాం క్రమేయం సుబహూన్యపి |
కిం పునః సాగరస్యాంతం సంఖ్యాతం శతయోజనమ్ ||
కిం పునః సాగరస్యాంతం సంఖ్యాతం శతయోజనమ్ ||
VERSE #6
స తు వీర్యవతాం శ్రేష్ఠః ప్లవతామపి చోత్తమః |
జగామ వేగవాఁల్లంకాం లంఘయిత్వా మహోదధిమ్ ||
జగామ వేగవాఁల్లంకాం లంఘయిత్వా మహోదధిమ్ ||
VERSE #7
శాద్వలాని చ నీలాని గంధవంతి వనాని చ |
గండవంతి చ మధ్యేన జగామ నగవంతి చ ||
గండవంతి చ మధ్యేన జగామ నగవంతి చ ||
VERSE #8
శైలాంశ్చ తరుసంఛన్నాన్వనరాజీశ్చ పుష్పితాః |
అభిచక్రామ తేజస్వీ హనూమాన్ ప్లవగర్షభః ||
అభిచక్రామ తేజస్వీ హనూమాన్ ప్లవగర్షభః ||
VERSE #9
స తస్మిన్నచలే తిష్ఠన్వనాన్యుపవనాని చ |
స నగాగ్రే చ తాం లంకాం దదర్శ పవనాత్మజః ||
స నగాగ్రే చ తాం లంకాం దదర్శ పవనాత్మజః ||
VERSE #10
సరలాన్కర్ణికారాంశ్చ ఖర్జూరాంశ్చ సుపుష్పితాన్ |
ప్రియాలాన్ముచులిందాంశ్చ కుటజాన్కేతకానపి ||
ప్రియాలాన్ముచులిందాంశ్చ కుటజాన్కేతకానపి ||
VERSE #11
ప్రియంగూన్ గంధపూర్ణాంశ్చ నీపాన్ సప్తచ్ఛదాంస్తథా |
అసనాన్కోవిదారాంశ్చ కరవీరాంశ్చ పుష్పితాన్ ||
అసనాన్కోవిదారాంశ్చ కరవీరాంశ్చ పుష్పితాన్ ||
VERSE #12
పుష్పభారనిబద్ధాంశ్చ తథా ముకులితానపి |
పాదపాన్విహగాకీర్ణాన్పవనాధూతమస్తకాన్ ||
పాదపాన్విహగాకీర్ణాన్పవనాధూతమస్తకాన్ ||
VERSE #13
హంసకారండవాకీర్ణాః వాపీః పద్మోత్పలాయుతాః |
ఆక్రీడాన్వివిధాన్రమ్యాన్వివిధాంశ్చ జలాశయాన్ ||
ఆక్రీడాన్వివిధాన్రమ్యాన్వివిధాంశ్చ జలాశయాన్ ||
VERSE #14
సంతతాన్వివిధైర్వృక్షైః సర్వర్తుఫలపుష్పితైః |
ఉద్యానాని చ రమ్యాణి దదర్శ కపికుంజరః ||
ఉద్యానాని చ రమ్యాణి దదర్శ కపికుంజరః ||
VERSE #15
సమాసాద్య చ లక్ష్మీవాఁల్లంకాం రావణపాలితామ్ |
పరిఖాభిః సపద్మాభిః సోత్పలాభిరలంకృతామ్ ||
పరిఖాభిః సపద్మాభిః సోత్పలాభిరలంకృతామ్ ||
VERSE #16
సీతాపహరణార్థేన రావణేన సురక్షితామ్ |
సమంతాద్విచరద్భిశ్చ రాక్షసైరుగ్రధన్విభిః ||
సమంతాద్విచరద్భిశ్చ రాక్షసైరుగ్రధన్విభిః ||
VERSE #17
కాంచనేనావృతాం రమ్యాం ప్రాకారేణ మహాపురీమ్ |
గృహైశ్చ గ్రహసంకాశైః శారదాంబుదసన్నిభైః ||
గృహైశ్చ గ్రహసంకాశైః శారదాంబుదసన్నిభైః ||
VERSE #18
పాండరాభిః ప్రతోలీభిరుచ్చాభిరభిసంవృతామ్ |
అట్టాలకశతాకీర్ణాం పతాకాధ్వజమాలినీమ్ ||
అట్టాలకశతాకీర్ణాం పతాకాధ్వజమాలినీమ్ ||
VERSE #19
తోరణైః కాంచనైర్దివ్యైర్లతాపంక్తివిచిత్రితైః |
దదర్శ హనుమాఁల్లంకాం దివి దేవపురీమివ ||
దదర్శ హనుమాఁల్లంకాం దివి దేవపురీమివ ||
VERSE #20
గిరిమూర్ధ్ని స్థితాం లంకాం పాండురైర్భవనైః శుభైః |
దదర్శ స కపిశ్రేష్ఠః పురమాకాశగం యథా ||
దదర్శ స కపిశ్రేష్ఠః పురమాకాశగం యథా ||
VERSE #21
పాలితాం రాక్షసేంద్రేణ నిర్మితాం విశ్వకర్మణా |
ప్లవమానామివాకాశే దదర్శ హనుమాన్పురీమ్ ||
ప్లవమానామివాకాశే దదర్శ హనుమాన్పురీమ్ ||
VERSE #22
వప్రప్రాకారజఘనాం విపులాంబునవాంబరామ్ |
శతఘ్నీశూలకేశాంతామట్టాలకవతంసకామ్ ||
శతఘ్నీశూలకేశాంతామట్టాలకవతంసకామ్ ||
VERSE #23
మనసేవ కృతాం లంకాం నిర్మితాం విశ్వకర్మణా |
ద్వారముత్తరమాసాద్య చింతయామాస వానరః ||
ద్వారముత్తరమాసాద్య చింతయామాస వానరః ||
VERSE #24
కైలాసశిఖరప్రఖ్యామాలిఖంతీమివాంబరమ్ |
డీయమానామివాకాశముచ్ఛ్రితైర్భవనోత్తమైః ||
డీయమానామివాకాశముచ్ఛ్రితైర్భవనోత్తమైః ||
VERSE #25
సంపూర్ణాం రాక్షసైర్ఘోరైర్నాగైర్భోగవతీమివ |
అచింత్యాం సుకృతాం స్పష్టాం కుబేరాధ్యుషితాం పురా ||
అచింత్యాం సుకృతాం స్పష్టాం కుబేరాధ్యుషితాం పురా ||
VERSE #26
దంష్ట్రిభిర్బహుభిః శూరైః శూలపట్టిసపాణిభిః |
రక్షితాం రాక్షసైర్ఘోరైర్గుహామాశీవిషైరివ ||
రక్షితాం రాక్షసైర్ఘోరైర్గుహామాశీవిషైరివ ||
VERSE #27
తస్యాశ్చ మహతీం గుప్తిం సాగరం చ నిరీక్ష్య సః |
రావణం చ రిపుం ఘోరం చింతయామాస వానరః ||
రావణం చ రిపుం ఘోరం చింతయామాస వానరః ||
VERSE #28
ఆగత్యాపీహ హరయో భవిష్యంతి నిరర్థకాః |
నహి యుద్ధేన వై లంకా శక్యా జేతుం సురైరపి ||
నహి యుద్ధేన వై లంకా శక్యా జేతుం సురైరపి ||
VERSE #29
ఇమాం తు విషమాం దుర్గాం లంకాం రావణపాలితామ్ |
ప్రాప్యాపి స మహాబాహుః కిం కరిష్యతి రాఘవః ||
ప్రాప్యాపి స మహాబాహుః కిం కరిష్యతి రాఘవః ||
VERSE #30
అవకాశో న సాంత్వస్య రాక్షసేష్వభిగమ్యతే |
న దానస్య న భేదస్య నైవ యుద్ధస్య దృశ్యతే ||
న దానస్య న భేదస్య నైవ యుద్ధస్య దృశ్యతే ||
VERSE #31
చతుర్ణామేవ హి గతిర్వానరాణాం మహాత్మనామ్ |
వాలిపుత్రస్య నీలస్య మమ రాజ్ఞశ్చ ధీమతః ||
వాలిపుత్రస్య నీలస్య మమ రాజ్ఞశ్చ ధీమతః ||
VERSE #32
యావజ్జానామి వైదేహీం యది జీవతి వా నవా |
తత్రైవ చింతయిష్యామి దృష్ట్వా తాం జనకాత్మజామ్ ||
తత్రైవ చింతయిష్యామి దృష్ట్వా తాం జనకాత్మజామ్ ||
VERSE #33
తతః స చింతయామాస ముహూర్తం కపికుంజరః |
గిరిశృంగే స్థితస్తస్మిన్రామస్యాభ్యుదయే రతః ||
గిరిశృంగే స్థితస్తస్మిన్రామస్యాభ్యుదయే రతః ||
VERSE #34
అనేన రూపేణ మయా న శక్యా రక్షసాం పురీ |
ప్రవేష్టుం రాక్షసైర్గుప్తా క్రూరైర్బలసమన్వితైః ||
ప్రవేష్టుం రాక్షసైర్గుప్తా క్రూరైర్బలసమన్వితైః ||
VERSE #35
ఉగ్రౌజసో మహావీర్యా బలవంతశ్చ రాక్షసాః |
వంచనీయా మయా సర్వే జానకీం పరిమార్గతా ||
వంచనీయా మయా సర్వే జానకీం పరిమార్గతా ||
VERSE #36
లక్ష్యాలక్ష్యేణ రూపేణ రాత్రౌ లంకాపురీ మయా |
ప్రవేష్టుం ప్రాప్తకాలం మే కృత్యం సాధయితుం మహత్ ||
ప్రవేష్టుం ప్రాప్తకాలం మే కృత్యం సాధయితుం మహత్ ||
VERSE #37
తాం పురీం తాదృశీం దృష్ట్వా దురాధర్షాం సురాసురైః |
హనూమాంశ్చింతయామాస వినిశ్చిత్య ముహుర్ముహుః || [వినిశ్వస్య]
హనూమాంశ్చింతయామాస వినిశ్చిత్య ముహుర్ముహుః || [వినిశ్వస్య]
VERSE #38
కేనోపాయేన పశ్యేయం మైథిలీం జనకాత్మజామ్ |
అదృష్టో రాక్షసేంద్రేణ రావణేన దురాత్మనా ||
అదృష్టో రాక్షసేంద్రేణ రావణేన దురాత్మనా ||
VERSE #39
న వినశ్యేత్కథం కార్యం రామస్య విదితాత్మనః |
ఏకామేకశ్చ పశ్యేయం రహితే జనకాత్మజామ్ ||
ఏకామేకశ్చ పశ్యేయం రహితే జనకాత్మజామ్ ||
VERSE #40
భూతాశ్చార్థా విపద్యంతే దేశకాలవిరోధితాః |
విక్లవం దూతమాసాద్య తమః సూర్యోదయే యథా ||
విక్లవం దూతమాసాద్య తమః సూర్యోదయే యథా ||
VERSE #41
అర్థానర్థాంతరే బుద్ధిర్నిశ్చితా'పి న శోభతే |
ఘాతయంతి హి కార్యాణి దూతాః పండితమానినః ||
ఘాతయంతి హి కార్యాణి దూతాః పండితమానినః ||
VERSE #42
న వినశ్యేత్కథం కార్యం వైక్లవ్యం న కథం భవేత్ |
లంఘనం చ సముద్రస్య కథం ను న వృథా భవేత్ ||
లంఘనం చ సముద్రస్య కథం ను న వృథా భవేత్ ||
VERSE #43
మయి దృష్టే తు రక్షోభీ రామస్య విదితాత్మనః |
భవేద్వ్యర్థమిదం కార్యం రావణానర్థమిచ్ఛతః ||
భవేద్వ్యర్థమిదం కార్యం రావణానర్థమిచ్ఛతః ||
VERSE #44
న హి శక్యం క్వచిత్స్థాతుమవిజ్ఞాతేన రాక్షసైః |
అపి రాక్షసరూపేణ కిముతాన్యేన కేనచిత్ ||
అపి రాక్షసరూపేణ కిముతాన్యేన కేనచిత్ ||
VERSE #45
వాయురప్యత్ర నాజ్ఞాతశ్చరేదితి మతిర్మమ |
న హ్యస్త్యవిదితం కించిద్రాక్షసానాం బలీయసామ్ ||
న హ్యస్త్యవిదితం కించిద్రాక్షసానాం బలీయసామ్ ||
VERSE #46
ఇహాహం యది తిష్ఠామి స్వేన రూపేణ సంవృతః |
వినాశముపయాస్యామి భర్తురర్థశ్చ హీయతే ||
వినాశముపయాస్యామి భర్తురర్థశ్చ హీయతే ||
VERSE #47
తదహం స్వేన రూపేణ రజన్యాం హ్రస్వతాం గతః |
లంకామధిపతిష్యామి రాఘవస్యార్థసిద్ధయే ||
లంకామధిపతిష్యామి రాఘవస్యార్థసిద్ధయే ||
VERSE #48
రావణస్య పురీం రాత్రౌ ప్రవిశ్య సుదురాసదామ్ |
విచిన్వన్భవనం సర్వం ద్రక్ష్యామి జనకాత్మజామ్ ||
విచిన్వన్భవనం సర్వం ద్రక్ష్యామి జనకాత్మజామ్ ||
VERSE #49
ఇతి సంచింత్య హనుమాన్ సూర్యస్యాస్తమయం కపిః |
ఆచకాంక్షే తదా వీరో వైదేహ్యా దర్శనోత్సుకః ||
ఆచకాంక్షే తదా వీరో వైదేహ్యా దర్శనోత్సుకః ||
VERSE #50
సూర్యే చాస్తం గతే రాత్రౌ దేహం సంక్షిప్య మారుతిః |
వృషదంశకమాత్రః సన్బభూవాద్భుతదర్శనః ||
వృషదంశకమాత్రః సన్బభూవాద్భుతదర్శనః ||
VERSE #51
ప్రదోషకాలే హనుమాంస్తూర్ణముత్ప్లుత్య వీర్యవాన్ |
ప్రవివేశ పురీం రమ్యాం సువిభక్తమహాపథామ్ ||
ప్రవివేశ పురీం రమ్యాం సువిభక్తమహాపథామ్ ||
VERSE #52
ప్రాసాదమాలావితతాం స్తంభైః కాంచనరాజతైః |
శాతకుంభమయైర్జాలైర్గంధర్వనగరోపమామ్ ||
శాతకుంభమయైర్జాలైర్గంధర్వనగరోపమామ్ ||
VERSE #53
సప్తభూమాష్టభూమైశ్చ స దదర్శ మహాపురీమ్ |
తలైః స్ఫటికసంకీర్ణైః కార్తస్వరవిభూషితైః ||
తలైః స్ఫటికసంకీర్ణైః కార్తస్వరవిభూషితైః ||
VERSE #54
వైడూర్యమణిచిత్రైశ్చ ముక్తాజాలవిభూషితైః |
తలైః శుశుభిరే తాని భవనాన్యత్ర రక్షసామ్ ||
తలైః శుశుభిరే తాని భవనాన్యత్ర రక్షసామ్ ||
VERSE #55
కాంచనాని విచిత్రాణి తోరణాని చ రక్షసామ్ |
లంకాముద్ద్యోతయామాసుః సర్వతః సమలంకృతామ్ ||
లంకాముద్ద్యోతయామాసుః సర్వతః సమలంకృతామ్ ||
VERSE #56
అచింత్యామద్భుతాకారాం దృష్ట్వా లంకాం మహాకపిః |
ఆసీద్విషణ్ణో హృష్టశ్చ వైదేహ్యా దర్శనోత్సుకః ||
ఆసీద్విషణ్ణో హృష్టశ్చ వైదేహ్యా దర్శనోత్సుకః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
స పాండురోద్విద్ధవిమానమాలినీం
VERSE #57
మహార్హజాంబూనదజాలతోరణామ్ |
యశస్వినీం రావణబాహుపాలితాం
క్షపాచరైర్భీమబలైః సమావృతామ్ ||
యశస్వినీం రావణబాహుపాలితాం
క్షపాచరైర్భీమబలైః సమావృతామ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
చంద్రో'పి సాచివ్యమివాస్య కుర్వం-
జ్యోత్స్నావితానేన వితత్య లోక-
శంఖప్రభం క్షీరమృణాలవర్ణ-
దదర్శ చంద్రం స హరిప్రవీరః
జ్యోత్స్నావితానేన వితత్య లోక-
శంఖప్రభం క్షీరమృణాలవర్ణ-
దదర్శ చంద్రం స హరిప్రవీరః
VERSE #58
పోప్లూయమానం సరసీవ హంసమ్ ||
VERSE #59
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే సుందరకాండే ద్వితీయః సర్గః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
సుందరకాండ – తృతయ సర్గః
సంపూర్ణ
వాల్మీకి సుందరకాండ
సంపూర్ణ
వాల్మీకి సుందరకాండ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Sundara Kanda Sarga (Chapter) 2 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.