Sundara Kanda Sarga (Chapter) 10
Sundarakanda Sarga (Chapter) 10
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
సుందరకాండ
|| మందోదరీదర్శనమ్ ||
సుందరకాండ
|| మందోదరీదర్శనమ్ ||
VERSE #2
తత్ర దివ్యోపమం ముఖ్యం స్ఫాటికం రత్నభూషితమ్ |
అవేక్షమాణో హనుమాన్ దదర్శ శయనాసనమ్ ||
అవేక్షమాణో హనుమాన్ దదర్శ శయనాసనమ్ ||
VERSE #3
దాంతకాంచనచిత్రాంగైర్వైడూర్యైశ్చ వరాసనైః |
మహార్హాస్తరణోపేతైరుపపన్నం మహాధనైః ||
మహార్హాస్తరణోపేతైరుపపన్నం మహాధనైః ||
VERSE #4
తస్య చైకతమే దేశే సో'గ్ర్యమాలావిభూషితమ్ |
దదర్శ పాండురం ఛత్రం తారాధిపతిసన్నిభమ్ ||
దదర్శ పాండురం ఛత్రం తారాధిపతిసన్నిభమ్ ||
VERSE #5
జాతరూపపరిక్షిప్తం చిత్రభానుసమప్రభమ్ |
అశోకమాలావితతం దదర్శ పరమాసనమ్ ||
అశోకమాలావితతం దదర్శ పరమాసనమ్ ||
VERSE #6
వాలవ్యజనహస్తాభిర్వీజ్యమానం సమంతతః |
గంధైశ్చ వివిధైర్జుష్టం వరధూపేన ధూపితమ్ ||
గంధైశ్చ వివిధైర్జుష్టం వరధూపేన ధూపితమ్ ||
VERSE #7
పరమాస్తరణాస్తీర్ణమావికాజినసంవృతమ్ |
దామభిర్వరమాల్యానాం సమంతాదుపశోభితమ్ ||
దామభిర్వరమాల్యానాం సమంతాదుపశోభితమ్ ||
VERSE #8
తస్మిన్ జీమూతసంకాశం ప్రదీప్తోత్తమకుండలమ్ |
లోహితాక్షం మహాబాహుం మహారజతవాససమ్ ||
లోహితాక్షం మహాబాహుం మహారజతవాససమ్ ||
VERSE #9
లోహితేనానులిప్తాంగం చందనేన సుగంధినా |
సంధ్యారక్తమివాకాశే తోయదం సతటిద్గణమ్ ||
సంధ్యారక్తమివాకాశే తోయదం సతటిద్గణమ్ ||
VERSE #10
వృతమాభరణైర్దివ్యైః సురూపం కామరూపిణమ్ |
సవృక్షవనగుల్మాఢ్యం ప్రసుప్తమివ మందరమ్ ||
సవృక్షవనగుల్మాఢ్యం ప్రసుప్తమివ మందరమ్ ||
VERSE #11
క్రీడిత్వోపరతం రాత్రౌ వరాభరణభూషితమ్ |
ప్రియం రాక్షసకన్యానాం రాక్షసానాం సుఖావహమ్ ||
ప్రియం రాక్షసకన్యానాం రాక్షసానాం సుఖావహమ్ ||
VERSE #12
పీత్వాప్యుపరతం చాపి దదర్శ స మహాకపిః |
భాస్వరే శయనే వీరం ప్రసుప్తం రాక్షసాధిపమ్ ||
భాస్వరే శయనే వీరం ప్రసుప్తం రాక్షసాధిపమ్ ||
VERSE #13
నిఃశ్వసంతం యథా నాగం రావణం వానరర్షభః |
ఆసాద్య పరమోద్విగ్నః సో'పాసర్పత్సుభీతవత్ ||
ఆసాద్య పరమోద్విగ్నః సో'పాసర్పత్సుభీతవత్ ||
VERSE #14
అథారోహణమాసాద్య వేదికాంతరమాశ్రితః |
సుప్తం రాక్షసశార్దూలం ప్రేక్షతే స్మ మహాకపిః ||
సుప్తం రాక్షసశార్దూలం ప్రేక్షతే స్మ మహాకపిః ||
VERSE #15
శుశుభే రాక్షసేంద్రస్య స్వపతః శయనోత్తమమ్ |
గంధహస్తిని సంవిష్టే యథా ప్రస్రవణం మహత్ ||
గంధహస్తిని సంవిష్టే యథా ప్రస్రవణం మహత్ ||
VERSE #16
కాంచనాంగదనద్ధౌ చ దదర్శ స మహాత్మనః |
విక్షిప్తౌ రాక్షసేంద్రస్య భుజావింద్రధ్వజోపమౌ ||
విక్షిప్తౌ రాక్షసేంద్రస్య భుజావింద్రధ్వజోపమౌ ||
VERSE #17
ఐరావతవిషాణాగ్రైరాపీడనకృతవ్రణౌ |
వజ్రోల్లిఖితపీనాంసౌ విష్ణుచక్రపరిక్షతౌ ||
వజ్రోల్లిఖితపీనాంసౌ విష్ణుచక్రపరిక్షతౌ ||
VERSE #18
పీనౌ సమసుజాతాంసౌ సంగతౌ బలసంయుతౌ |
సులక్షణనఖాంగుష్ఠౌ స్వంగుళీయకలక్షితౌ || [-తల]
సులక్షణనఖాంగుష్ఠౌ స్వంగుళీయకలక్షితౌ || [-తల]
VERSE #19
సంహతౌ పరిఘాకారౌ వృత్తౌ కరికరోపమౌ |
విక్షిప్తౌ శయనే శుభ్రే పంచశీర్షావివోరగౌ ||
విక్షిప్తౌ శయనే శుభ్రే పంచశీర్షావివోరగౌ ||
VERSE #20
శశక్షతజకల్పేన సుశీతేన సుగంధినా |
చందనేన పరార్ధ్యేన స్వనులిప్తౌ స్వలంకృతౌ ||
చందనేన పరార్ధ్యేన స్వనులిప్తౌ స్వలంకృతౌ ||
VERSE #21
ఉత్తమస్త్రీవిమృదితౌ గంధోత్తమనిషేవితౌ |
యక్షపన్నగగంధర్వదేవదానవరావిణౌ ||
యక్షపన్నగగంధర్వదేవదానవరావిణౌ ||
VERSE #22
దదర్శ స కపిస్తస్య బాహూ శయనసంస్థితౌ |
మందరస్యాంతరే సుప్తౌ మహాహీ రుషితావివ ||
మందరస్యాంతరే సుప్తౌ మహాహీ రుషితావివ ||
VERSE #23
తాభ్యాం స పరిపూర్ణాభ్యాం భుజాభ్యాం రాక్షసేశ్వరః |
శుశుభే'చలసంకాశః శృంగాభ్యామివ మందరః ||
శుశుభే'చలసంకాశః శృంగాభ్యామివ మందరః ||
VERSE #24
చూతపున్నాగసురభిర్వకుళోత్తమసంయుతః |
మృష్టాన్నరససంయుక్తః పానగంధపురఃసరః ||
మృష్టాన్నరససంయుక్తః పానగంధపురఃసరః ||
VERSE #25
తస్య రాక్షససింహస్య నిశ్చక్రామ మహాముఖాత్ |
శయానస్య వినిఃశ్వాసః పూరయన్నివ తద్గృహమ్ ||
శయానస్య వినిఃశ్వాసః పూరయన్నివ తద్గృహమ్ ||
VERSE #26
ముక్తామణివిచిత్రేణ కాంచనేన విరాజితమ్ |
ముకుటేనాపవృత్తేన కుండలోజ్జ్వలితాననమ్ ||
ముకుటేనాపవృత్తేన కుండలోజ్జ్వలితాననమ్ ||
VERSE #27
రక్తచందనదిగ్ధేన తథా హారేణ శోభినా |
పీనాయతవిశాలేన వక్షసాభివిరాజితమ్ ||
పీనాయతవిశాలేన వక్షసాభివిరాజితమ్ ||
VERSE #28
పాండరేణాపవిద్ధేన క్షౌమేణ క్షతజేక్షణమ్ |
మహార్హేణ సుసంవీతం పీతేనోత్తమవాససా ||
మహార్హేణ సుసంవీతం పీతేనోత్తమవాససా ||
VERSE #29
మాషరాశిప్రతీకాశం నిఃశ్వసంతం భుజంగవత్ |
గాంగే మహతి తోయాంతే ప్రసుప్తమివ కుంజరమ్ ||
గాంగే మహతి తోయాంతే ప్రసుప్తమివ కుంజరమ్ ||
VERSE #30
చతుర్భిః కాంచనైర్దీపైర్దీప్యమానచతుర్దిశమ్ |
ప్రకాశీకృతసర్వాంగం మేఘం విద్యుద్గణైరివ ||
ప్రకాశీకృతసర్వాంగం మేఘం విద్యుద్గణైరివ ||
VERSE #31
పాదమూలగతాశ్చాపి దదర్శ సుమహాత్మనః |
పత్నీః స ప్రియభార్యస్య తస్య రక్షఃపతేర్గృహే ||
పత్నీః స ప్రియభార్యస్య తస్య రక్షఃపతేర్గృహే ||
VERSE #32
శశిప్రకాశవదనాశ్చారుకుండలభూషితాః |
అమ్లానమాల్యాభరణా దదర్శ హరియూథపః ||
అమ్లానమాల్యాభరణా దదర్శ హరియూథపః ||
VERSE #33
నృత్తవాదిత్రకుశలా రాక్షసేంద్రభుజాంకగాః |
వరాభరణధారిణ్యో నిషణ్ణా దదృశే హరిః ||
వరాభరణధారిణ్యో నిషణ్ణా దదృశే హరిః ||
VERSE #34
వజ్రవైడూర్యగర్భాణి శ్రవణాంతేషు యోషితామ్ |
దదర్శ తాపనీయాని కుండలాన్యంగదాని చ ||
దదర్శ తాపనీయాని కుండలాన్యంగదాని చ ||
VERSE #35
తాసాం చంద్రోపమైర్వక్త్రైః శుభైర్లలితకుండలైః |
విరరాజ విమానం తన్నభస్తారాగణైరివ ||
విరరాజ విమానం తన్నభస్తారాగణైరివ ||
VERSE #36
మదవ్యాయామఖిన్నాస్తా రాక్షసేంద్రస్య యోషితః |
తేషు తేష్వవకాశేషు ప్రసుప్తాస్తనుమధ్యమాః ||
తేషు తేష్వవకాశేషు ప్రసుప్తాస్తనుమధ్యమాః ||
VERSE #37
అంగహారైస్తథైవాన్యా కోమలైర్నృత్తశాలినీ |
విన్యస్తశుభసర్వాంగీ ప్రసుప్తా వరవర్ణినీ ||
విన్యస్తశుభసర్వాంగీ ప్రసుప్తా వరవర్ణినీ ||
VERSE #38
కాచిద్వీణాం పరిష్వజ్య ప్రసుప్తా సంప్రకాశతే |
మహానదీప్రకీర్ణేవ నలినీ పోతమాశ్రితా ||
మహానదీప్రకీర్ణేవ నలినీ పోతమాశ్రితా ||
VERSE #39
అన్యా కక్షగతేనైవ మడ్డుకేనాసితేక్షణా |
ప్రసుప్తా భామినీ భాతి బాలపుత్రేవ వత్సలా ||
ప్రసుప్తా భామినీ భాతి బాలపుత్రేవ వత్సలా ||
VERSE #40
పటహం చారుసర్వాంగీ పీడ్య శేతే శుభస్తనీ |
చిరస్య రమణం లబ్ధ్వా పరిష్వజ్యేవ భామినీ ||
చిరస్య రమణం లబ్ధ్వా పరిష్వజ్యేవ భామినీ ||
VERSE #41
కాచిద్వంశం పరిష్వజ్య సుప్తా కమలలోచనా |
రహః ప్రియతమం గృహ్య సకామేవ చ కామినీ ||
రహః ప్రియతమం గృహ్య సకామేవ చ కామినీ ||
VERSE #42
విపంచీం పరిగృహ్యాన్యా నియతా నృత్తశాలినీ |
నిద్రావశమనుప్రాప్తా సహకాంతేవ భామినీ ||
నిద్రావశమనుప్రాప్తా సహకాంతేవ భామినీ ||
VERSE #43
అన్యా కనకసంకాశైర్మృదుపీనైర్మనోరమైః |
మృదంగం పరిపీడ్యాంగైః ప్రసుప్తా మత్తలోచనా ||
మృదంగం పరిపీడ్యాంగైః ప్రసుప్తా మత్తలోచనా ||
VERSE #44
భుజపార్శ్వాంతరస్థేన కక్షగేన కృశోదరీ |
పణవేన సహానింద్యా సుప్తా మదకృతశ్రమా ||
పణవేన సహానింద్యా సుప్తా మదకృతశ్రమా ||
VERSE #45
డిండిమం పరిగృహ్యాన్యా తథైవాసక్తడిండిమా |
ప్రసుప్తా తరుణం వత్సముపగూహ్యేవ భామినీ ||
ప్రసుప్తా తరుణం వత్సముపగూహ్యేవ భామినీ ||
VERSE #46
కాచిదాడంబరం నారీ భుజసంయోగపీడితమ్ |
కృత్వా కమలపత్రాక్షీ ప్రసుప్తా మదమోహితా ||
కృత్వా కమలపత్రాక్షీ ప్రసుప్తా మదమోహితా ||
VERSE #47
కలశీమపవిద్ధ్యాన్యా ప్రసుప్తా భాతి భామినీ |
వసంతే పుష్పశబలా మాలేవ పరిమార్జితా ||
వసంతే పుష్పశబలా మాలేవ పరిమార్జితా ||
VERSE #48
పాణిభ్యాం చ కుచౌ కాచిత్సువర్ణకలశోపమౌ |
ఉపగూహ్యాబలా సుప్తా నిద్రాబలపరాజితా ||
ఉపగూహ్యాబలా సుప్తా నిద్రాబలపరాజితా ||
VERSE #49
అన్యా కమలపత్రాక్షీ పూర్ణేందుసదృశాననా |
అన్యామాలింగ్య సుశ్రోణీం ప్రసుప్తా మదవిహ్వలా ||
అన్యామాలింగ్య సుశ్రోణీం ప్రసుప్తా మదవిహ్వలా ||
VERSE #50
ఆతోద్యాని విచిత్రాణి పరిష్వజ్యాపరాః స్త్రియః |
నిపీడ్య చ కుచైః సుప్తాః కామిన్యః కాముకానివ ||
నిపీడ్య చ కుచైః సుప్తాః కామిన్యః కాముకానివ ||
VERSE #51
తాసామేకాంతవిన్యస్తే శయానాం శయనే శుభే |
దదర్శ రూపసంపన్నామపరాం స కపిః స్త్రియమ్ ||
దదర్శ రూపసంపన్నామపరాం స కపిః స్త్రియమ్ ||
VERSE #52
ముక్తామణిసమాయుక్తైర్భూషణైః సువిభూషితామ్ |
విభూషయంతీమివ తత్స్వశ్రియా భవనోత్తమమ్ ||
విభూషయంతీమివ తత్స్వశ్రియా భవనోత్తమమ్ ||
VERSE #53
గౌరీం కనకవర్ణాంగీమిష్టామంతఃపురేశ్వరీమ్ |
కపిర్మందోదరీం తత్ర శయానాం చారురూపిణీమ్ ||
కపిర్మందోదరీం తత్ర శయానాం చారురూపిణీమ్ ||
VERSE #54
స తాం దృష్ట్వా మహాబాహుర్భూషితాం మారుతాత్మజః |
తర్కయామాస సీతేతి రూపయౌవనసంపదా |
హర్షేణ మహతా యుక్తో ననంద హరియూథపః ||
తర్కయామాస సీతేతి రూపయౌవనసంపదా |
హర్షేణ మహతా యుక్తో ననంద హరియూథపః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఆస్ఫోటయామాస చుచుంబ పుచ్ఛం
VERSE #55
ననంద చిక్రీడ జగౌ జగామ |
స్తంభానరోహన్నిపపాత భూమౌ
నిదర్శయన్స్వాం ప్రకృతిం కపీనామ్ ||
స్తంభానరోహన్నిపపాత భూమౌ
నిదర్శయన్స్వాం ప్రకృతిం కపీనామ్ ||
VERSE #56
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే సుందరకాండే దశమః సర్గః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
సుందరకాండ – ఏకాదశ సర్గః(౧౧)
సంపూర్ణ
వాల్మీకి సుందరకాండ
సంపూర్ణ
వాల్మీకి సుందరకాండ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Sundara Kanda Sarga (Chapter) 10 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.