Sundara Kanda Sarga (Chapter) 67
Sundarakanda Sarga (Chapter) 67
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
సుందరకాండ
|| సీతాభాషితానువచనమ్ ||
సుందరకాండ
|| సీతాభాషితానువచనమ్ ||
VERSE #2
ఏవముక్తస్తు హనుమాన్రాఘవేణ మహాత్మనా |
సీతాయా భాషితం సర్వం న్యవేదయత రాఘవే ||
సీతాయా భాషితం సర్వం న్యవేదయత రాఘవే ||
VERSE #3
ఇదముక్తవతీ దేవీ జానకీ పురుషర్షభ |
పూర్వవృత్తమభిజ్ఞానం చిత్రకూటే యథాతథమ్ ||
పూర్వవృత్తమభిజ్ఞానం చిత్రకూటే యథాతథమ్ ||
VERSE #4
సుఖసుప్తా త్వయా సార్ధం జానకీ పూర్వముత్థితా |
వాయసః సహసోత్పత్య విదదార స్తనాంతరే ||
వాయసః సహసోత్పత్య విదదార స్తనాంతరే ||
VERSE #5
పర్యాయేణ చ సుప్తస్త్వం దేవ్యంకే భరతాగ్రజ |
పునశ్చ కిల పక్షీ స దేవ్యా జనయతి వ్యథామ్ ||
పునశ్చ కిల పక్షీ స దేవ్యా జనయతి వ్యథామ్ ||
VERSE #6
పునః పునరుపాగమ్య విరరాద భృశం కిల | [విదదార]
VERSE #7
తతస్త్వం బోధితస్తస్యాః శోణితేన సముక్షితః ||
VERSE #8
వాయసేన చ తేనైవ సతతం బాధ్యమానయా |
బోధితః కిల దేవ్యా త్వం సుఖసుప్తః పరంతప ||
బోధితః కిల దేవ్యా త్వం సుఖసుప్తః పరంతప ||
VERSE #9
తాం తు దృష్ట్వా మహాబాహో దారితాం చ స్తనాంతరే |
ఆశీవిష ఇవ క్రుద్ధో నిఃశ్వసన్నభ్యభాషథాః ||
ఆశీవిష ఇవ క్రుద్ధో నిఃశ్వసన్నభ్యభాషథాః ||
VERSE #10
నఖాగ్రైః కేన తే భీరు దారితం తు స్తనాంతరమ్ |
కః క్రీడతి సరోషేణ పంచవక్త్రేణ భోగినా ||
కః క్రీడతి సరోషేణ పంచవక్త్రేణ భోగినా ||
VERSE #11
నిరీక్షమాణః సహసా వాయసం సమవైక్షథాః |
నఖైః సరుధిరైస్తీక్ష్ణైస్తామేవాభిముఖం స్థితమ్ ||
నఖైః సరుధిరైస్తీక్ష్ణైస్తామేవాభిముఖం స్థితమ్ ||
VERSE #12
సుతః కిల స శక్రస్య వాయసః పతతాం వరః |
ధరాంతరచరః శీఘ్రం పవనస్య గతౌ సమః ||
ధరాంతరచరః శీఘ్రం పవనస్య గతౌ సమః ||
VERSE #13
తతస్తస్మిన్మహాబాహో కోపసంవర్తితేక్షణః |
వాయసే త్వం కృథాః క్రూరాం మతిం మతిమతాం వర ||
వాయసే త్వం కృథాః క్రూరాం మతిం మతిమతాం వర ||
VERSE #14
స దర్భం సంస్తరాద్గృహ్య బ్రహ్మాస్త్రేణ హ్యయోజయః |
స దీప్త ఇవ కాలాగ్నిర్జజ్వాలాభిముఖః ఖగమ్ ||
స దీప్త ఇవ కాలాగ్నిర్జజ్వాలాభిముఖః ఖగమ్ ||
VERSE #15
క్షిప్తవాంస్త్వం ప్రదీప్తం హి దర్భం తం వాయసం ప్రతి |
తతస్తు వాయసం దీప్తః స దర్భో'నుజగామ హ ||
తతస్తు వాయసం దీప్తః స దర్భో'నుజగామ హ ||
VERSE #16
స పిత్రా చ పరిత్యక్తః సురైశ్చ సమహర్షిభిః |
త్రీఁల్లోకాన్సంపరిక్రమ్య త్రాతారం నాధిగచ్ఛతి ||
త్రీఁల్లోకాన్సంపరిక్రమ్య త్రాతారం నాధిగచ్ఛతి ||
VERSE #17
పునరేవాగతస్త్రస్తస్త్వత్సకాశమరిందమ |
స తం నిపతితం భూమౌ శరణ్యః శరణాగతమ్ ||
స తం నిపతితం భూమౌ శరణ్యః శరణాగతమ్ ||
VERSE #18
వధార్హమపి కాకుత్స్థ కృపయా పర్యపాలయః |
మోఘమస్త్రం న శక్యం తు కర్తుమిత్యేవ రాఘవ ||
మోఘమస్త్రం న శక్యం తు కర్తుమిత్యేవ రాఘవ ||
VERSE #19
భవాంస్తస్యాక్షి కాకస్య హినస్తి స్మ స దక్షిణమ్ |
రామ త్వాం స నమస్కృత్య రాజ్ఞే దశరథాయ చ ||
రామ త్వాం స నమస్కృత్య రాజ్ఞే దశరథాయ చ ||
VERSE #20
విసృష్టస్తు తదా కాకః ప్రతిపేదే స్వమాలయమ్ |
ఏవమస్త్రవిదాం శ్రేష్ఠః సత్త్వవాన్ శీలవానపి ||
ఏవమస్త్రవిదాం శ్రేష్ఠః సత్త్వవాన్ శీలవానపి ||
VERSE #21
కిమర్థమస్త్రం రక్షఃసు న యోజయతి రాఘవః |
న నాగా నాపి గంధర్వా నాసురా న మరుద్గణాః ||
న నాగా నాపి గంధర్వా నాసురా న మరుద్గణాః ||
VERSE #22
న చ సర్వే రణే శక్తా రామం ప్రతిసమాసితుమ్ |
తస్య వీర్యవతః కశ్చిద్యద్యస్తి మయి సంభ్రమః ||
తస్య వీర్యవతః కశ్చిద్యద్యస్తి మయి సంభ్రమః ||
VERSE #23
క్షిప్రం సునిశితైర్బాణైర్హన్యతాం యుధి రావణః |
భ్రాతురాదేశమాజ్ఞాయ లక్ష్మణో వా పరంతపః ||
భ్రాతురాదేశమాజ్ఞాయ లక్ష్మణో వా పరంతపః ||
VERSE #24
స కిమర్థం నరవరో న మాం రక్షతి రాఘవః |
శక్తౌ తౌ పురుషవ్యాఘ్రౌ వాయ్వగ్నిసమతేజసౌ ||
శక్తౌ తౌ పురుషవ్యాఘ్రౌ వాయ్వగ్నిసమతేజసౌ ||
VERSE #25
సురాణామపి దుర్ధర్షౌ కిమర్థం మాముపేక్షతః |
మమైవ దుష్కృతం కించిన్మహదస్తి న సంశయః ||
మమైవ దుష్కృతం కించిన్మహదస్తి న సంశయః ||
VERSE #26
సమర్థావపి తౌ యన్మాం నావేక్షేతే పరంతపౌ | [సహితౌ]
VERSE #27
వైదేహ్యా వచనం శ్రుత్వా కరుణం సాశ్రు భాషితమ్ ||
VERSE #28
పునరప్యహమార్యాం తామిదం వచనమబ్రవమ్ |
త్వచ్ఛోకవిముఖో రామో దేవి సత్యేన తే శపే ||
త్వచ్ఛోకవిముఖో రామో దేవి సత్యేన తే శపే ||
VERSE #29
రామే దుఃఖాభిభూతే తు లక్ష్మణః పరితప్యతే |
కథంచిద్భవతీ దృష్టా న కాలః పరిశోచితుమ్ ||
కథంచిద్భవతీ దృష్టా న కాలః పరిశోచితుమ్ ||
VERSE #30
ఇమం ముహూర్తం దుఃఖానామంతం ద్రక్ష్యసి భామిని |
తావుభౌ నరశార్దూలౌ రాజపుత్రావనిందితౌ ||
తావుభౌ నరశార్దూలౌ రాజపుత్రావనిందితౌ ||
VERSE #31
త్వద్దర్శనకృతోత్సాహౌ లంకాం భస్మీకరిష్యతః |
హత్వా చ సమరే రౌద్రం రావణం సహబాంధవమ్ ||
హత్వా చ సమరే రౌద్రం రావణం సహబాంధవమ్ ||
VERSE #32
రాఘవస్త్వాం వరారోహే స్వాం పురీం నయతే ధ్రువమ్ |
యత్తు రామో విజానీయాదభిజ్ఞానమనిందితే ||
యత్తు రామో విజానీయాదభిజ్ఞానమనిందితే ||
VERSE #33
ప్రీతిసంజననం తస్య ప్రదాతుం త్వమిహార్హసి |
సాభివీక్ష్య దిశః సర్వా వేణ్యుద్గ్రథనముత్తమమ్ ||
సాభివీక్ష్య దిశః సర్వా వేణ్యుద్గ్రథనముత్తమమ్ ||
VERSE #34
ముక్త్వా వస్త్రాద్దదౌ మహ్యం మణిమేతం మహాబల |
ప్రతిగృహ్య మణిం దివ్యం తవ హేతో రఘూద్వహ ||
ప్రతిగృహ్య మణిం దివ్యం తవ హేతో రఘూద్వహ ||
VERSE #35
శిరసా తాం ప్రణమ్యార్యామహమాగమనే త్వరే |
గమనే చ కృతోత్సాహమవేక్ష్య వరవర్ణినీ ||
గమనే చ కృతోత్సాహమవేక్ష్య వరవర్ణినీ ||
VERSE #36
వివర్ధమానం చ హి మామువాచ జనకాత్మజా |
అశ్రుపూర్ణముఖీ దీనా బాష్పసందిగ్ధభాషిణీ ||
అశ్రుపూర్ణముఖీ దీనా బాష్పసందిగ్ధభాషిణీ ||
VERSE #37
మమోత్పతనసంభ్రాంతా శోకవేగసమాహతా |
హనుమన్సింహసంకాశౌ తావుభౌ రామలక్ష్మణౌ |
సుగ్రీవం చ సహామాత్యం సర్వాన్బ్రూయా హ్యనామయమ్ ||
హనుమన్సింహసంకాశౌ తావుభౌ రామలక్ష్మణౌ |
సుగ్రీవం చ సహామాత్యం సర్వాన్బ్రూయా హ్యనామయమ్ ||
VERSE #38
యథా చ స మహాబాహుర్మాం తారయతి రాఘవః |
అస్మాద్దుఃఖాంబుసంరోధాత్త్వం సమాధాతుమర్హసి ||
అస్మాద్దుఃఖాంబుసంరోధాత్త్వం సమాధాతుమర్హసి ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఇమం చ తీవ్రం మమ శోకవేగం
VERSE #39
రక్షోభిరేభిః పరిభర్త్సనం చ |
బ్రూయాస్తు రామస్య గతః సమీపం
శివశ్చ తే'ధ్వాస్తు హరిప్రవీర ||
బ్రూయాస్తు రామస్య గతః సమీపం
శివశ్చ తే'ధ్వాస్తు హరిప్రవీర ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఏతత్తవార్యా నృపరాజసింహ
VERSE #40
సీతా వచః ప్రాహ విషాదపూర్వమ్ |
ఏతచ్చ బుద్ధ్వా గదితం మయా త్వం
శ్రద్ధత్స్వ సీతాం కుశలాం సమగ్రామ్ ||
ఏతచ్చ బుద్ధ్వా గదితం మయా త్వం
శ్రద్ధత్స్వ సీతాం కుశలాం సమగ్రామ్ ||
VERSE #41
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే సుందరకాండే సప్తషష్టితమః సర్గః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
సుందరకాండ సర్గ – అష్టషష్టితమః సర్గః (౬౮)
సంపూర్ణ
వాల్మీకి సుందరకాండ
సంపూర్ణ
వాల్మీకి సుందరకాండ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Sundara Kanda Sarga (Chapter) 67 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.