Sundara Kanda Sarga (Chapter) 3
Sundarakanda Sarga (Chapter) 3
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
సుందరకాండ
|| లంకాధిదేవతావిజయః ||
సుందరకాండ
|| లంకాధిదేవతావిజయః ||
VERSE #2
స లంబశిఖరే లంబే లంబతోయదసన్నిభే |
సత్త్వమాస్థాయ మేధావీ హనుమాన్మారుతాత్మజః ||
సత్త్వమాస్థాయ మేధావీ హనుమాన్మారుతాత్మజః ||
VERSE #3
నిశి లంకాం మహాసత్త్వో వివేశ కపికుంజరః |
రమ్యకాననతోయాఢ్యాం పురీం రావణపాలితామ్ ||
రమ్యకాననతోయాఢ్యాం పురీం రావణపాలితామ్ ||
VERSE #4
శారదాంబుధరప్రఖ్యైర్భవనైరుపశోభితామ్ |
సాగరోపమనిర్ఘోషాం సాగరానిలసేవితామ్ ||
సాగరోపమనిర్ఘోషాం సాగరానిలసేవితామ్ ||
VERSE #5
సుపుష్టబలసంఘుష్టాం యథైవ విటపావతీమ్ |
చారుతోరణనిర్యూహాం పాండురద్వారతోరణామ్ ||
చారుతోరణనిర్యూహాం పాండురద్వారతోరణామ్ ||
VERSE #6
భుజగాచరితాం గుప్తాం శుభాం భోగవతీమివ |
తాం సవిద్యుద్ఘనాకీర్ణాం జ్యోతిర్మార్గనిషేవితామ్ ||
తాం సవిద్యుద్ఘనాకీర్ణాం జ్యోతిర్మార్గనిషేవితామ్ ||
VERSE #7
మందమారుతసంచారాం యథేంద్రస్యామరావతీమ్ |
శాతకుంభేన మహతా ప్రాకారేణాభిసంవృతామ్ ||
శాతకుంభేన మహతా ప్రాకారేణాభిసంవృతామ్ ||
VERSE #8
కింకిణీజాలఘోషాభిః పతాకాభిరలంకృతామ్ |
ఆసాద్య సహసా హృష్టః ప్రాకారమభిపేదివాన్ ||
ఆసాద్య సహసా హృష్టః ప్రాకారమభిపేదివాన్ ||
VERSE #9
విస్మయావిష్టహృదయః పురీమాలోక్య సర్వతః |
జాంబూనదమయైర్ద్వారైర్వైడూర్యకృతవేదికైః ||
జాంబూనదమయైర్ద్వారైర్వైడూర్యకృతవేదికైః ||
VERSE #10
వజ్రస్ఫటికముక్తాభిర్మణికుట్టిమభూషితైః |
తప్తహాటకనిర్యూహైః రాజతామలపాండురైః ||
తప్తహాటకనిర్యూహైః రాజతామలపాండురైః ||
VERSE #11
వైడూర్యకృతసోపానైః స్ఫాటికాంతరపాంసుభిః |
చారు సంజవనోపేతైః ఖమివోత్పతితైః శుభైః ||
చారు సంజవనోపేతైః ఖమివోత్పతితైః శుభైః ||
VERSE #12
క్రౌంచబర్హిణసంఘుష్టైః రాజహంసనిషేవితైః |
తూర్యాభరణ నిర్ఘోషైః సర్వతః ప్రతినాదితామ్ ||
తూర్యాభరణ నిర్ఘోషైః సర్వతః ప్రతినాదితామ్ ||
VERSE #13
వస్వోకసారాప్రతిమాం తాం వీక్ష్య నగరీం తతః |
ఖమివోత్పతితాం లంకాం జహర్ష హనుమాన్కపిః || [కామాం]
ఖమివోత్పతితాం లంకాం జహర్ష హనుమాన్కపిః || [కామాం]
VERSE #14
తాం సమీక్ష్య పురీం రమ్యాం రాక్షసాధిపతేః శుభామ్ |
అనుత్తమామృద్ధియుతాం చింతయామాస వీర్యవాన్ ||
అనుత్తమామృద్ధియుతాం చింతయామాస వీర్యవాన్ ||
VERSE #15
నేయమన్యేన నగరీ శక్యా ధర్షయితుం బలాత్ |
రక్షితా రావణబలైరుద్యతాయుధధారిభిః ||
రక్షితా రావణబలైరుద్యతాయుధధారిభిః ||
VERSE #16
కుముదాంగదయోర్వాపి సుషేణస్య మహాకపేః |
ప్రసిద్ధేయం భవేద్భూమిర్మైందద్వివిదయోరపి ||
ప్రసిద్ధేయం భవేద్భూమిర్మైందద్వివిదయోరపి ||
VERSE #17
వివస్వతస్తనూజస్య హరేశ్చ కుశపర్వణః |
ఋక్షస్య కేతుమాలస్య మమ చైవ గతిర్భవేత్ ||
ఋక్షస్య కేతుమాలస్య మమ చైవ గతిర్భవేత్ ||
VERSE #18
సమీక్ష్య తు మహాబాహూ రాఘవస్య పరాక్రమమ్ |
లక్ష్మణస్య చ విక్రాంతమభవత్ప్రీతిమాన్కపిః ||
లక్ష్మణస్య చ విక్రాంతమభవత్ప్రీతిమాన్కపిః ||
VERSE #19
తాం రత్నవసనోపేతాం గోష్ఠాగారావతంసకామ్ |
యంత్రాగారస్తనీమృద్ధాం ప్రమదామివ భూషితామ్ ||
యంత్రాగారస్తనీమృద్ధాం ప్రమదామివ భూషితామ్ ||
VERSE #20
తాం నష్టతిమిరాం దీపైర్భాస్వరైశ్చ మహాగృహైః |
నగరీం రాక్షసేంద్రస్య దదర్శ స మహాకపిః ||
నగరీం రాక్షసేంద్రస్య దదర్శ స మహాకపిః ||
అథ సా హరిశార్దూలం ప్రవిశంతం మహాబలమ్ |
VERSE #21
నగరీ స్వేన రూపేణ దదర్శ పవనాత్మజమ్ ||
VERSE #22
సా తం హరివరం దృష్ట్వా లంకా రావణపాలితా |
స్వయమేవోత్థితా తత్ర వికృతానన దర్శనా ||
స్వయమేవోత్థితా తత్ర వికృతానన దర్శనా ||
VERSE #23
పురస్తాత్కపివర్యస్య వాయుసూనోరతిష్ఠత |
ముంచమానా మహానాదమబ్రవీత్పవనాత్మజమ్ ||
ముంచమానా మహానాదమబ్రవీత్పవనాత్మజమ్ ||
VERSE #24
కస్త్వం కేన చ కార్యేణ ఇహ ప్రాప్తో వనాలయ |
కథయస్వేహ యత్తత్త్వం యావత్ప్రాణా ధరంతి తే ||
కథయస్వేహ యత్తత్త్వం యావత్ప్రాణా ధరంతి తే ||
VERSE #25
న శక్యం ఖల్వియం లంకా ప్రవేష్టుం వానర త్వయా |
రక్షితా రావణబలైరభిగుప్తా సమంతతః ||
రక్షితా రావణబలైరభిగుప్తా సమంతతః ||
VERSE #26
అథ తామబ్రవీద్వీరో హనుమానగ్రతః స్థితామ్ |
కథయిష్యామి తే తత్త్వం యన్మాంత్వం పరిపృచ్ఛసి ||
కథయిష్యామి తే తత్త్వం యన్మాంత్వం పరిపృచ్ఛసి ||
VERSE #27
కా త్వం విరూపనయనా పురద్వారేవ తిష్ఠసి |
కిమర్థం చాపి మాం రుద్ధ్వా నిర్భర్త్సయసి దారుణా ||
కిమర్థం చాపి మాం రుద్ధ్వా నిర్భర్త్సయసి దారుణా ||
VERSE #28
హనుమద్వచనం శ్రుత్వా లంకా సా కామరూపిణీ |
ఉవాచ వచనం క్రుద్ధా పరుషం పవనాత్మజమ్ ||
ఉవాచ వచనం క్రుద్ధా పరుషం పవనాత్మజమ్ ||
VERSE #29
అహం రాక్షసరాజస్య రావణస్య మహాత్మనః |
ఆజ్ఞాప్రతీక్షా దుర్ధర్షా రక్షామి నగరీమిమామ్ ||
ఆజ్ఞాప్రతీక్షా దుర్ధర్షా రక్షామి నగరీమిమామ్ ||
VERSE #30
న శక్యా మామవజ్ఞాయ ప్రవేష్టుం నగరీ త్వయా |
అద్య ప్రాణైః పరిత్యక్తః స్వప్స్యసే నిహతో మయా ||
అద్య ప్రాణైః పరిత్యక్తః స్వప్స్యసే నిహతో మయా ||
VERSE #31
అహం హి నగరీ లంకా స్వయమేవ ప్లవంగమ |
సర్వతః పరిరక్షామి హ్యేతత్తే కథితం మయా ||
సర్వతః పరిరక్షామి హ్యేతత్తే కథితం మయా ||
VERSE #32
లంకాయా వచనం శ్రుత్వా హనూమాన్ మారుతాత్మజః |
యత్నవాన్స హరిశ్రేష్ఠః స్థితః శైల ఇవాపరః ||
యత్నవాన్స హరిశ్రేష్ఠః స్థితః శైల ఇవాపరః ||
VERSE #33
స తాం స్త్రీరూపవికృతాం దృష్ట్వా వానరపుంగవః |
ఆబభాషే'థ మేధావీ సత్త్వవాన్ప్లవగర్షభః ||
ఆబభాషే'థ మేధావీ సత్త్వవాన్ప్లవగర్షభః ||
VERSE #34
ద్రక్ష్యామి నగరీం లంకాం సాట్టప్రాకారతోరణామ్ |
ఇత్యర్థమిహ సంప్రాప్తః పరం కౌతూహలం హి మే ||
ఇత్యర్థమిహ సంప్రాప్తః పరం కౌతూహలం హి మే ||
VERSE #35
వనాన్యుపవనానీహ లంకాయాః కాననాని చ |
సర్వతో గృహముఖ్యాని ద్రష్టుమాగమనం హి మే ||
సర్వతో గృహముఖ్యాని ద్రష్టుమాగమనం హి మే ||
VERSE #36
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా లంకా సా కామరూపిణీ |
భూయ ఏవ పునర్వాక్యం బభాషే పరుషాక్షరమ్ ||
భూయ ఏవ పునర్వాక్యం బభాషే పరుషాక్షరమ్ ||
VERSE #37
మామనిర్జిత్య దుర్బుద్ధే రాక్షసేశ్వరపాలితా |
న శక్యమద్య తే ద్రష్టుం పురీయం వనరాధమ ||
న శక్యమద్య తే ద్రష్టుం పురీయం వనరాధమ ||
VERSE #38
తతః స కపిశార్దూలస్తామువాచ నిశాచరీమ్ |
దృష్ట్వా పురీమిమాం భద్రే పునర్యాస్యే యథాగతమ్ ||
దృష్ట్వా పురీమిమాం భద్రే పునర్యాస్యే యథాగతమ్ ||
VERSE #39
తతః కృత్వా మహానాదం సా వై లంకా భయావహమ్ |
తలేన వానరశ్రేష్ఠం తాడయామాస వేగితా ||
తలేన వానరశ్రేష్ఠం తాడయామాస వేగితా ||
VERSE #40
తతః స కపిశార్దూలో లంకయా తాడితో భృశమ్ |
ననాద సుమహానాదం వీర్యవాన్పవనాత్మజః ||
ననాద సుమహానాదం వీర్యవాన్పవనాత్మజః ||
VERSE #41
తతః సంవర్తయామాస వామహస్తస్య సో'ంగుళీః |
ముష్టినాభిజఘానైనాం హనూమాన్ క్రోధమూర్ఛితః ||
ముష్టినాభిజఘానైనాం హనూమాన్ క్రోధమూర్ఛితః ||
VERSE #42
స్త్రీ చేతి మన్యమానేన నాతిక్రోధః స్వయం కృతః |
సా తు తేన ప్రహారేణ విహ్వలాంగీ నీశాచరీ ||
సా తు తేన ప్రహారేణ విహ్వలాంగీ నీశాచరీ ||
VERSE #43
పపాత సహసా భూమౌ వికృతాననదర్శనా |
తతస్తు హనుమాన్ ప్రాజ్ఞస్తాం దృష్ట్వా వినిపాతితామ్ ||
తతస్తు హనుమాన్ ప్రాజ్ఞస్తాం దృష్ట్వా వినిపాతితామ్ ||
VERSE #44
కృపాం చకార తేజస్వీ మన్యమానః స్త్రియం తు తామ్ |
తతో వై భృశసంవిగ్నా లంకా సా గద్గదాక్షరమ్ ||
తతో వై భృశసంవిగ్నా లంకా సా గద్గదాక్షరమ్ ||
VERSE #45
ఉవాచాగర్వితం వాక్యం హనూమంతం ప్లవంగమమ్ |
ప్రసీద సుమహాబాహో త్రాయస్వ హరిసత్తమ ||
ప్రసీద సుమహాబాహో త్రాయస్వ హరిసత్తమ ||
VERSE #46
సమయే సౌమ్య తిష్ఠంతి సత్త్వవంతో మహాబలాః |
అహం తు నగరీ లంకా స్వయమేవ ప్లవంగమ ||
అహం తు నగరీ లంకా స్వయమేవ ప్లవంగమ ||
VERSE #47
నిర్జితాహం త్వయా వీర విక్రమేణ మహాబల |
ఇదం తు తథ్యం శృణు వై బ్రువంత్యా మే హరీశ్వర ||
ఇదం తు తథ్యం శృణు వై బ్రువంత్యా మే హరీశ్వర ||
VERSE #48
స్వయంభువా పురా దత్తం వరదానం యథా మమ |
యదా త్వాం వానరః కశ్చిద్విక్రమాద్వశమానయేత్ ||
యదా త్వాం వానరః కశ్చిద్విక్రమాద్వశమానయేత్ ||
VERSE #49
తదా త్వయా హి విజ్ఞేయం రక్షసాం భయమాగతమ్ |
స హి మే సమయః సౌమ్య ప్రాప్తో'ద్య తవ దర్శనాత్ ||
స హి మే సమయః సౌమ్య ప్రాప్తో'ద్య తవ దర్శనాత్ ||
VERSE #50
స్వయంభూవిహితః సత్యో న తస్యాస్తి వ్యతిక్రమః |
సీతానిమిత్తం రాజ్ఞస్తు రావణస్య దురాత్మనః ||
సీతానిమిత్తం రాజ్ఞస్తు రావణస్య దురాత్మనః ||
VERSE #51
రక్షసాం చైవ సర్వేషాం వినాశః సముపాగతః |
తత్ప్రవిశ్య హరిశ్రేష్ఠ పురీం రావణపాలితామ్ |
విధత్స్వ సర్వకార్యాణి యాని యానీహ వాంఛసి ||
తత్ప్రవిశ్య హరిశ్రేష్ఠ పురీం రావణపాలితామ్ |
విధత్స్వ సర్వకార్యాణి యాని యానీహ వాంఛసి ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ప్రవిశ్య శాపోపహతాం హరీశ్వర
VERSE #52
శుభాం పురీం రాక్షసముఖ్యపాలితామ్ |
యదృచ్ఛయా త్వం జనకాత్మజాం సతీం
విమార్గ సర్వత్ర గతో యథాసుఖమ్ ||
యదృచ్ఛయా త్వం జనకాత్మజాం సతీం
విమార్గ సర్వత్ర గతో యథాసుఖమ్ ||
VERSE #53
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే సుందరకాండే తృతయః సర్గః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
సుందరకాండ – చతుర్థ సర్గః
సంపూర్ణ
వాల్మీకి సుందరకాండ
సంపూర్ణ
వాల్మీకి సుందరకాండ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Sundara Kanda Sarga (Chapter) 3 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.