Sundara Kanda Sarga (Chapter) 26
Sundarakanda Sarga (Chapter) 26
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
సుందరకాండ
|| ప్రాణత్యాగసంప్రధారణమ్ ||
సుందరకాండ
|| ప్రాణత్యాగసంప్రధారణమ్ ||
VERSE #2
ప్రసక్తాశ్రుముఖీత్యేవం బ్రువంతీ జనకాత్మజా |
అధోముఖముఖీ బాలా విలప్తుముపచక్రమే ||
అధోముఖముఖీ బాలా విలప్తుముపచక్రమే ||
VERSE #3
ఉన్మత్తేవ ప్రమత్తేవ భ్రాంతచిత్తేవ శోచతీ |
ఉపావృత్తా కిశోరీవ వివేష్టంతీ మహీతలే ||
ఉపావృత్తా కిశోరీవ వివేష్టంతీ మహీతలే ||
VERSE #4
రాఘవస్య ప్రమత్తస్య రక్షసా కామరూపిణా |
రావణేన ప్రమథ్యాహమానీతా క్రోశతీ బలాత్ ||
రావణేన ప్రమథ్యాహమానీతా క్రోశతీ బలాత్ ||
VERSE #5
రాక్షసీవశమాపన్నా భర్త్స్యమానా సుదారుణమ్ |
చింతయంతీ సుదుఃఖార్తా నాహం జీవితుముత్సహే ||
చింతయంతీ సుదుఃఖార్తా నాహం జీవితుముత్సహే ||
VERSE #6
న హి మే జీవితైరర్థో నైవార్థైర్న చ భూషణైః |
వసంత్యా రాక్షసీమధ్యే వినా రామం మహారథమ్ ||
వసంత్యా రాక్షసీమధ్యే వినా రామం మహారథమ్ ||
VERSE #7
అశ్మసారమిదం నూనమథవా'ప్యజరామరమ్ |
హృదయం మమ యేనేదం న దుఃఖేనావశీర్యతే ||
హృదయం మమ యేనేదం న దుఃఖేనావశీర్యతే ||
VERSE #8
ధిఙ్మామనార్యామసతీం యా'హం తేన వినా కృతా |
ముహూర్తమపి రక్షామి జీవితం పాపజీవితా ||
ముహూర్తమపి రక్షామి జీవితం పాపజీవితా ||
VERSE #9
కా చ మే జీవితే శ్రద్ధా సుఖే వా తం ప్రియం వినా |
భర్తారం సాగరాంతాయా వసుధాయాః ప్రియంవదమ్ ||
భర్తారం సాగరాంతాయా వసుధాయాః ప్రియంవదమ్ ||
VERSE #10
భిద్యతాం భక్ష్యతాం వా'పి శరీరం విసృజామ్యహమ్ |
న చాప్యహం చిరం దుఃఖం సహేయం ప్రియవర్జితా ||
న చాప్యహం చిరం దుఃఖం సహేయం ప్రియవర్జితా ||
VERSE #11
చరణేనాపి సవ్యేన న స్పృశేయం నిశాచరమ్ |
రావణం కిం పునరహం కామయేయం విగర్హితమ్ ||
రావణం కిం పునరహం కామయేయం విగర్హితమ్ ||
VERSE #12
ప్రత్యాఖ్యాతం న జానాతి నాత్మానం నాత్మనః కులమ్ |
యో నృశంసస్వభావేన మాం ప్రార్థయితుమిచ్ఛతి ||
యో నృశంసస్వభావేన మాం ప్రార్థయితుమిచ్ఛతి ||
VERSE #13
ఛిన్నా భిన్నా విభక్తా వా దీప్తేవాగ్నౌ ప్రదీపితా |
రావణం నోపతిష్ఠేయం కిం ప్రలాపేన వశ్చిరమ్ ||
రావణం నోపతిష్ఠేయం కిం ప్రలాపేన వశ్చిరమ్ ||
VERSE #14
ఖ్యాతః ప్రాజ్ఞః కృతజ్ఞశ్చ సానుక్రోశశ్చ రాఘవః |
సద్వృత్తో నిరనుక్రోశః శంకే మద్భాగ్యసంక్షయాత్ ||
సద్వృత్తో నిరనుక్రోశః శంకే మద్భాగ్యసంక్షయాత్ ||
VERSE #15
రాక్షసానాం జనస్థానే సహస్రాణి చతుర్దశ |
యేనైకేన నిరస్తాని స మాం కిం నాభిపద్యతే ||
యేనైకేన నిరస్తాని స మాం కిం నాభిపద్యతే ||
VERSE #16
నిరుద్ధా రావణేనాహమల్పవీర్యేణ రక్షసా |
సమర్థః ఖలు మే భర్తా రావణం హంతుమాహవే ||
సమర్థః ఖలు మే భర్తా రావణం హంతుమాహవే ||
VERSE #17
విరాధో దండకారణ్యే యేన రాక్షసపుంగవః |
రణే రామేణ నిహతః స మాం కిం నాభిపద్యతే ||
రణే రామేణ నిహతః స మాం కిం నాభిపద్యతే ||
VERSE #18
కామం మధ్యే సముద్రస్య లంకేయం దుష్ప్రధర్షణా |
న తు రాఘవబాణానాం గతిరోధీహ విద్యతే ||
న తు రాఘవబాణానాం గతిరోధీహ విద్యతే ||
VERSE #19
కిం ను తత్కారణం యేన రామో దృఢపరాక్రమః | [కింతు]
VERSE #20
రక్షసాపహృతాం భార్యామిష్టాం నాభ్యవపద్యతే ||
VERSE #21
ఇహస్థాం మాం న జానీతే శంకే లక్ష్మణపూర్వజః |
జానన్నపి హి తేజస్వీ ధర్షణం మర్షయిష్యతి ||
జానన్నపి హి తేజస్వీ ధర్షణం మర్షయిష్యతి ||
VERSE #22
హృతేతి యో'ధిగత్వా మాం రాఘవాయ నివేదయేత్ |
గృధ్రరాజో'పి స రణే రావణేన నిపాతితః ||
గృధ్రరాజో'పి స రణే రావణేన నిపాతితః ||
VERSE #23
కృతం కర్మ మహత్తేన మాం తథాభ్యవపద్యతా |
తిష్ఠతా రావణద్వంద్వే వృద్ధేనాపి జటాయుషా ||
తిష్ఠతా రావణద్వంద్వే వృద్ధేనాపి జటాయుషా ||
VERSE #24
యది మామిహ జానీయాద్వర్తమానాం స రాఘవః |
అద్య బాణైరభిక్రుద్ధః కుర్యాల్లోకమరాక్షసమ్ ||
అద్య బాణైరభిక్రుద్ధః కుర్యాల్లోకమరాక్షసమ్ ||
VERSE #25
విధమేచ్చ పురీం లంకాం శోషయేచ్చ మహోదధిమ్ |
రావణస్య చ నీచస్య కీర్తిం నామ చ నాశయేత్ ||
రావణస్య చ నీచస్య కీర్తిం నామ చ నాశయేత్ ||
VERSE #26
తతో నిహతనాథానాం రాక్షసీనాం గృహే గృహే |
యథాహమేవం రుదతీ తథా భుయో న సంశయః ||
యథాహమేవం రుదతీ తథా భుయో న సంశయః ||
VERSE #27
అన్విష్య రక్షసాం లంకాం కుర్యాద్రామః సలక్ష్మణః |
న హి తాభ్యాం రిపుర్దృష్టో ముహూర్తమపి జీవతి ||
న హి తాభ్యాం రిపుర్దృష్టో ముహూర్తమపి జీవతి ||
VERSE #28
చితాధూమాకులపథా గృధ్రమండలసంకులా |
అచిరేణ తు లంకేయం శ్మశానసదృశీ భవేత్ ||
అచిరేణ తు లంకేయం శ్మశానసదృశీ భవేత్ ||
VERSE #29
అచిరేణైవ కాలేన ప్రాప్స్యామ్యేవ మనోరథమ్ |
దుష్ప్రస్థానో'యమాభాతి సర్వేషాం వో విపర్యయమ్ || [-ఖ్యాతి]
దుష్ప్రస్థానో'యమాభాతి సర్వేషాం వో విపర్యయమ్ || [-ఖ్యాతి]
VERSE #30
యాదృశానీహ దృశంతే లంకాయామశుభాని వై |
అచిరేణ తు కాలేన భవిష్యతి హతప్రభా ||
అచిరేణ తు కాలేన భవిష్యతి హతప్రభా ||
VERSE #31
నూనం లంకా హతే పాపే రావణే రాక్షసాధమే |
శోషం యాస్యతి దుర్ధర్షా ప్రమదా విధవా యథా ||
శోషం యాస్యతి దుర్ధర్షా ప్రమదా విధవా యథా ||
VERSE #32
పుణ్యోత్సవసముత్థా చ నష్టభర్త్రీ సరాక్షసీ |
భవిష్యతి పురీ లంకా నష్టభర్త్రీ యథాంగనా ||
భవిష్యతి పురీ లంకా నష్టభర్త్రీ యథాంగనా ||
VERSE #33
నూనం రాక్షసకన్యానాం రుదంతీనాం గృహే గృహే |
శ్రోష్యామి నచిరాదేవ దుఃఖార్తానామిహ ధ్వనిమ్ ||
శ్రోష్యామి నచిరాదేవ దుఃఖార్తానామిహ ధ్వనిమ్ ||
VERSE #34
సాంధకారా హతద్యోతా హతరాక్షసపుంగవా |
భవిష్యతి పురీ లంకా నిర్దగ్ధా రామసాయకైః ||
భవిష్యతి పురీ లంకా నిర్దగ్ధా రామసాయకైః ||
VERSE #35
యది నామ స శూరో మాం రామో రక్తాంతలోచనః |
జానీయాద్వర్తమానాం హి రావణస్య నివేశనే ||
జానీయాద్వర్తమానాం హి రావణస్య నివేశనే ||
VERSE #36
అనేన తు నృశంసేన రావణేనాధమేన మే |
సమయో యస్తు నిర్దిష్టస్తస్య కాలో'యమాగతః ||
సమయో యస్తు నిర్దిష్టస్తస్య కాలో'యమాగతః ||
VERSE #37
అకార్యం యే న జానంతి నైరృతాః పాపకారిణః |
అధర్మాత్తు మహోత్పాతో భవిష్యతి హి సాంప్రతమ్ ||
అధర్మాత్తు మహోత్పాతో భవిష్యతి హి సాంప్రతమ్ ||
VERSE #38
నైతే ధర్మం విజానంతి రాక్షసాః పిశితాశనాః |
ధ్రువం మాం ప్రాతరాశార్థే రాక్షసః కల్పయిష్యతి ||
ధ్రువం మాం ప్రాతరాశార్థే రాక్షసః కల్పయిష్యతి ||
VERSE #39
సాహం కథం కరిష్యామి తం వినా ప్రియదర్శనమ్ |
రామం రక్తాంతనయనమపశ్యంతీ సుదుఃఖితా ||
రామం రక్తాంతనయనమపశ్యంతీ సుదుఃఖితా ||
VERSE #40
యది కశ్చిత్ప్రదాతా మే విషస్యాద్య భవేదిహ |
క్షిప్రం వైవస్వతం దేవం పశ్యేయం పతినా వినా ||
క్షిప్రం వైవస్వతం దేవం పశ్యేయం పతినా వినా ||
VERSE #41
నాజానాజ్జీవతీం రామః స మాం లక్ష్మణపూర్వజః |
జానంతౌ తౌ న కుర్యాతాం నోర్య్వాం హి మమ మార్గణమ్ ||
జానంతౌ తౌ న కుర్యాతాం నోర్య్వాం హి మమ మార్గణమ్ ||
VERSE #42
నూనం మమైవ శోకేన స వీరో లక్ష్మణాగ్రజః |
దేవలోకమితో యాతస్త్యక్త్వా దేహం మహీతలే ||
దేవలోకమితో యాతస్త్యక్త్వా దేహం మహీతలే ||
VERSE #43
ధన్యా దేవాః సగంధర్వాః సిద్ధాశ్చ పరమర్షయః |
మమ పశ్యంతి యే నాథం రామం రాజీవలోచనమ్ ||
మమ పశ్యంతి యే నాథం రామం రాజీవలోచనమ్ ||
VERSE #44
అథవా న హి తస్యార్థో ధర్మకామస్య ధీమతః |
మయా రామస్య రాజర్షేర్భార్యయా పరమాత్మనః ||
మయా రామస్య రాజర్షేర్భార్యయా పరమాత్మనః ||
VERSE #45
దృశ్యమానే భవేత్ప్రీతిః సౌహృదం నాస్త్యపశ్యతః |
నాశయంతి కృతఘ్నాస్తు న రామో నాశయిష్యతి ||
నాశయంతి కృతఘ్నాస్తు న రామో నాశయిష్యతి ||
VERSE #46
కిం ను మే న గుణాః కేచిత్కిం వా భాగ్యక్షయో మమ |
యాహం సీదామి రామేణ హీనా ముఖ్యేన భామినీ ||
యాహం సీదామి రామేణ హీనా ముఖ్యేన భామినీ ||
VERSE #47
శ్రేయో మే జీవితాన్మర్తుం విహీనాయా మహాత్మనః |
రామాదక్లిష్టచారిత్రాచ్ఛూరాచ్ఛత్రునిబర్హణాత్ ||
రామాదక్లిష్టచారిత్రాచ్ఛూరాచ్ఛత్రునిబర్హణాత్ ||
VERSE #48
అథవా న్యస్తశస్త్రౌ తౌ వనే మూలఫలాశినౌ |
భ్రాతరౌ హి నరశ్రేష్ఠౌ సంవృత్తౌ వనగోచరౌ ||
భ్రాతరౌ హి నరశ్రేష్ఠౌ సంవృత్తౌ వనగోచరౌ ||
VERSE #49
అథవా రాక్షసేంద్రేణ రావణేన దురాత్మనా |
ఛద్మనా సాదితౌ శూరౌ భ్రాతరౌ రామలక్ష్మణౌ ||
ఛద్మనా సాదితౌ శూరౌ భ్రాతరౌ రామలక్ష్మణౌ ||
VERSE #50
సా'హమేవం గతే కాలే మర్తుమిచ్ఛామి సర్వథా |
న చ మే విహితో మృత్యురస్మిందుఃఖే'పి వర్తతి ||
న చ మే విహితో మృత్యురస్మిందుఃఖే'పి వర్తతి ||
VERSE #51
ధన్యాః ఖలు మహాత్మానో మునయస్త్యక్తకిల్బిషాః |
జితాత్మానో మహాభాగా యేషాం న స్తః ప్రియాప్రియే ||
జితాత్మానో మహాభాగా యేషాం న స్తః ప్రియాప్రియే ||
VERSE #52
ప్రియాన్న సంభవేద్దుఃఖమప్రియాదధికం భయమ్ |
తాభ్యాం హి యే వియుజ్యంతే నమస్తేషాం మహాత్మనామ్ ||
తాభ్యాం హి యే వియుజ్యంతే నమస్తేషాం మహాత్మనామ్ ||
VERSE #53
సాహం త్యక్తా ప్రియార్హేణ రామేణ విదితాత్మనా |
ప్రాణాంస్త్యక్ష్యామి పాపస్య రావణస్య గతా వశమ్ ||
ప్రాణాంస్త్యక్ష్యామి పాపస్య రావణస్య గతా వశమ్ ||
VERSE #54
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే సుందరకాండే షడ్వింశః సర్గః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
సుందరకాండ – సప్తవింశః సర్గః (౨౭)
సంపూర్ణ
వాల్మీకి సుందరకాండ
సంపూర్ణ
వాల్మీకి సుందరకాండ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Sundara Kanda Sarga (Chapter) 26 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.