Narayaneeyam Dasakam 3
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
నారాయణీయం
నారాయణీయం
తృతీయదశకమ్ (౩) – ఉత్తమభక్తస్య గుణాః (భక్తస్వరూప వర్ణనం)
(నారాయణీయంలోని మూడవ దశకములో మేల్పత్తూరు నారాయణ భట్టతిరి ఒక ఉత్తమ భక్తుని లక్షణాలను వర్ణిస్తూనే, తన అనారోగ్య బాధను తొలగించమని భగవంతుడిని అత్యంత ఆర్తితో వేడుకుంటారు. ఈ మూడవ దశకంలో భట్టతిరి ఒక ముఖ్యమైన విషయాన్ని చెప్పారు – మన ఇంద్రియాలన్నీ (కళ్లు, చెవులు, చేతులు మొదలైనవి) భగవత్ సేవలో నిమగ్నమైనప్పుడే మనస్సు ఏకాగ్రత చెందుతుంది.)
పఠంతో నామాని ప్రమదభరసింధౌ నిపతితాః
స్మరంతో రూపం తే వరద కథయంతో గుణకథాః |
చరంతో యే భక్తాస్త్వయి ఖలు రమంతే పరమమూ-
3-1. ధన్యులైన భక్తులు: ఓ వరదా! నీ నామాలను పఠిస్తూ ఆనంద సముద్రంలో మునిగి తేలేవారు, నీ దివ్య రూపాన్ని స్మరించేవారు, నీ గుణగాథలను కథలుగా చెప్పుకునేవారు, నీ సేవలో తిరుగాడే భక్తులు ఎవరైతే ఉన్నారో.. వారే ధన్యులు. సమస్త కోరికలను పొందిన వారిగా నేను వారిని భావిస్తున్నాను.
గదక్లిష్టం కష్టం తవ చరణసేవారసభరే-
భవత్పాదాంభోజస్మరణరసికో నామనివహా-
3-2. మనస్సులోని ఆవేదన: ఓ విష్ణూ! ఈ వ్యాధి వల్ల కలిగే బాధ (గదక్లిష్టం) ఎంత కష్టంగా ఉందంటే, నీ పాద సేవలో ఆనందాన్ని పొందవలసిన నా మనస్సు ఈ శారీరక బాధ వల్ల దానిపై లగ్నం కావడం లేదు. దయచేసి నన్ను కరుణించు. నీ పాద పద్మాల స్మరణలో రుచిని పెంచి, నీ నామాలను పాడుకుంటూ ఎక్కడైనా ఏకాంతంగా (విజన ప్రదేశంలో) గడిపే భాగ్యాన్ని ఇవ్వు.
కృపా తే జాతా చేత్ కిమివ న హి లభ్యం తనుభృతాం
మదీయక్లేశౌఘప్రశమనదశా నామ కియతీ |
న కే కే లోకే'స్మిన్ననిశమయి శోకాభిరహితా
భవద్భక్తా ముక్తాః సుఖగతిమసక్తా విదధతే || ౩- ||
నారాయణీయం
తృతీయదశకమ్ (౩) – ఉత్తమభక్తస్య గుణాః (భక్తస్వరూప వర్ణనం)
(నారాయణీయంలోని మూడవ దశకములో మేల్పత్తూరు నారాయణ భట్టతిరి ఒక ఉత్తమ భక్తుని లక్షణాలను వర్ణిస్తూనే, తన అనారోగ్య బాధను తొలగించమని భగవంతుడిని అత్యంత ఆర్తితో వేడుకుంటారు. ఈ మూడవ దశకంలో భట్టతిరి ఒక ముఖ్యమైన విషయాన్ని చెప్పారు – మన ఇంద్రియాలన్నీ (కళ్లు, చెవులు, చేతులు మొదలైనవి) భగవత్ సేవలో నిమగ్నమైనప్పుడే మనస్సు ఏకాగ్రత చెందుతుంది.)
పఠంతో నామాని ప్రమదభరసింధౌ నిపతితాః
స్మరంతో రూపం తే వరద కథయంతో గుణకథాః |
చరంతో యే భక్తాస్త్వయి ఖలు రమంతే పరమమూ-
3-1. ధన్యులైన భక్తులు: ఓ వరదా! నీ నామాలను పఠిస్తూ ఆనంద సముద్రంలో మునిగి తేలేవారు, నీ దివ్య రూపాన్ని స్మరించేవారు, నీ గుణగాథలను కథలుగా చెప్పుకునేవారు, నీ సేవలో తిరుగాడే భక్తులు ఎవరైతే ఉన్నారో.. వారే ధన్యులు. సమస్త కోరికలను పొందిన వారిగా నేను వారిని భావిస్తున్నాను.
గదక్లిష్టం కష్టం తవ చరణసేవారసభరే-
భవత్పాదాంభోజస్మరణరసికో నామనివహా-
3-2. మనస్సులోని ఆవేదన: ఓ విష్ణూ! ఈ వ్యాధి వల్ల కలిగే బాధ (గదక్లిష్టం) ఎంత కష్టంగా ఉందంటే, నీ పాద సేవలో ఆనందాన్ని పొందవలసిన నా మనస్సు ఈ శారీరక బాధ వల్ల దానిపై లగ్నం కావడం లేదు. దయచేసి నన్ను కరుణించు. నీ పాద పద్మాల స్మరణలో రుచిని పెంచి, నీ నామాలను పాడుకుంటూ ఎక్కడైనా ఏకాంతంగా (విజన ప్రదేశంలో) గడిపే భాగ్యాన్ని ఇవ్వు.
కృపా తే జాతా చేత్ కిమివ న హి లభ్యం తనుభృతాం
మదీయక్లేశౌఘప్రశమనదశా నామ కియతీ |
న కే కే లోకే'స్మిన్ననిశమయి శోకాభిరహితా
భవద్భక్తా ముక్తాః సుఖగతిమసక్తా విదధతే || ౩- ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
3-3. దయా ప్రభావం: ఓ దేవా! నీ కృప కలిగితే మానవులకు లభించనిది ఏముంది? అటువంటప్పుడు నా ఈ క్లేశాలను (వ్యాధి బాధలను) ఉపశమింపజేయడం నీకు ఎంతటి పని? ఈ లోకంలో నీ భక్తులైన వారు శోకాలు లేనివారై, అంటీఅంటని వైరాగ్యంతో సుఖముగా ముక్తిని పొందడం మనం చూస్తూనే ఉన్నాం కదా!
మునిప్రౌఢా రూఢా జగతి ఖలు గూఢాత్మగతయో
మునిప్రౌఢా రూఢా జగతి ఖలు గూఢాత్మగతయో
VERSE #2
భవత్ పాదాంభోజస్మరణవిరుజో నారదముఖాః |
చరంతీశ స్వైరం సతతపరినిర్భాతపరచి-
3-4. మహర్షుల స్థితి: నారదాది మహర్షులు నీ పాద పద్మాల స్మరణతోనే సమస్త రోగాలను పోగొట్టుకున్నారు. వారు నిరంతరం నీ సచ్చిదానంద అద్వైత స్థితిలో మునిగి ఉండి, ఈ ప్రపంచంలో స్వేచ్ఛగా విహరిస్తున్నారు. అటువంటి మహనీయులకు నీవు తప్ప వేరేది ఏదీ అవసరం లేదు.
భవద్భక్తిః స్ఫీతా భవతు మమ సైవ ప్రశమయే-
న చేద్వ్యాసస్యోక్తిస్తవ చ వచనం నైగమవచో
భవేన్మిథ్యా రథ్యాపురుషవచనప్రాయమఖిలమ్ || ౩- ||
చరంతీశ స్వైరం సతతపరినిర్భాతపరచి-
3-4. మహర్షుల స్థితి: నారదాది మహర్షులు నీ పాద పద్మాల స్మరణతోనే సమస్త రోగాలను పోగొట్టుకున్నారు. వారు నిరంతరం నీ సచ్చిదానంద అద్వైత స్థితిలో మునిగి ఉండి, ఈ ప్రపంచంలో స్వేచ్ఛగా విహరిస్తున్నారు. అటువంటి మహనీయులకు నీవు తప్ప వేరేది ఏదీ అవసరం లేదు.
భవద్భక్తిః స్ఫీతా భవతు మమ సైవ ప్రశమయే-
న చేద్వ్యాసస్యోక్తిస్తవ చ వచనం నైగమవచో
భవేన్మిథ్యా రథ్యాపురుషవచనప్రాయమఖిలమ్ || ౩- ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
3-5. భక్తిపై విశ్వాసం: నీపై నాకు ఉన్న భక్తి పెరగాలి, అదే నా క్లేశాలన్నింటినీ పోగొడుతుంది. ఇందులో నాకు ఆవగింజంత కూడా సందేహం లేదు. ఒకవేళ భక్తి కష్టాలను పోగొట్టదు అంటే.. వ్యాస మహర్షి వాక్కులు, నీవు స్వయంగా చెప్పిన మాటలు, వేదాలలోని వాక్యాలు అన్నీ అబద్ధమై, వీధిలో పోయే సామాన్యుల మాటల వలె విలువలేనివి అవుతాయి. (అంటే నీ మాట సత్యం కాబట్టి భక్తి నన్ను రక్షిస్తుందని నా నమ్మకం).
భవద్భక్తిస్తావత్ ప్రముఖమధురా త్వద్గుణరసాత్
భవద్భక్తిస్తావత్ ప్రముఖమధురా త్వద్గుణరసాత్
VERSE #3
కిమప్యారూఢా చేదఖిలపరితాపప్రశమనీ |
పునశ్చాంతే స్వాంతే విమలపరిబోధోదయమిల-
3-6. భక్తి ఇచ్చే ఫలితం: ఓ ప్రభూ! నీ గుణాలను వినడం వల్ల కలిగే భక్తి మొదట ఎంతో మధురంగా ఉంటుంది. అది కొంచెం పెరిగితే లోకంలోని సమస్త తాపాలను (కష్టాలను) పోగొడుతుంది. చివరకు మనస్సులో నిర్మలమైన జ్ఞానోదయం కలిగించి, అద్వైతానందాన్ని ప్రసాదిస్తుంది. దీనికంటే కోరదగినది ఇంకేముంది?
విధూయ క్లేశాన్ మే కురు చరణయుగ్మం ధృతరసం
భవత్ క్షేత్రప్రాప్తౌ కరమపి చ తే పూజనవిధౌ |
భవన్మూర్త్యాలోకే నయనమథ తే పాదతులసీ-
3-7. ఇంద్రియాల సమర్పణ: నా కష్టాలను తొలగించి, నా పాదాలను నీ క్షేత్రాలకు నడిపించు, నా చేతులను నీ పూజలో నిమగ్నం చేయు, నా కళ్లను నీ మూర్తిని చూసేలా చేయు, నా ముక్కును నీ పాద తులసి పరిమళాన్ని ఆస్వాదించేలా చేయు మరియు నా చెవులను నీ మధుర గాథలను వినేలా చేయుము.
ప్రభూతాధివ్యాధిప్రసభచలితే మామకహృది
త్వదీయం తద్రూపం పరమరసచిద్రూపముదియాత్ |
ఉదంచద్రోమాంచో గలితబహుహర్షాశ్రునివహో
యథా విస్మర్యాసం దురుపశమపీడాపరిభవాన్ || ౩- ||
పునశ్చాంతే స్వాంతే విమలపరిబోధోదయమిల-
3-6. భక్తి ఇచ్చే ఫలితం: ఓ ప్రభూ! నీ గుణాలను వినడం వల్ల కలిగే భక్తి మొదట ఎంతో మధురంగా ఉంటుంది. అది కొంచెం పెరిగితే లోకంలోని సమస్త తాపాలను (కష్టాలను) పోగొడుతుంది. చివరకు మనస్సులో నిర్మలమైన జ్ఞానోదయం కలిగించి, అద్వైతానందాన్ని ప్రసాదిస్తుంది. దీనికంటే కోరదగినది ఇంకేముంది?
విధూయ క్లేశాన్ మే కురు చరణయుగ్మం ధృతరసం
భవత్ క్షేత్రప్రాప్తౌ కరమపి చ తే పూజనవిధౌ |
భవన్మూర్త్యాలోకే నయనమథ తే పాదతులసీ-
3-7. ఇంద్రియాల సమర్పణ: నా కష్టాలను తొలగించి, నా పాదాలను నీ క్షేత్రాలకు నడిపించు, నా చేతులను నీ పూజలో నిమగ్నం చేయు, నా కళ్లను నీ మూర్తిని చూసేలా చేయు, నా ముక్కును నీ పాద తులసి పరిమళాన్ని ఆస్వాదించేలా చేయు మరియు నా చెవులను నీ మధుర గాథలను వినేలా చేయుము.
ప్రభూతాధివ్యాధిప్రసభచలితే మామకహృది
త్వదీయం తద్రూపం పరమరసచిద్రూపముదియాత్ |
ఉదంచద్రోమాంచో గలితబహుహర్షాశ్రునివహో
యథా విస్మర్యాసం దురుపశమపీడాపరిభవాన్ || ౩- ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
3-8. ధ్యాన అనుభూతి: అనేక వ్యాధుల వల్ల భయంతో వణికిపోతున్న నా హృదయంలో, చిద్రూపమైన నీ దివ్య రూపం ఉదయించాలి. ఆ రూపం చూసినప్పుడు కలిగే ఆనందం వల్ల మేను పులకరించి (రోమాంచం), కళ్ల వెంట హర్షబాష్పాలు రావాలి. ఆ స్థితిలో నేను ఈ భరించలేని శారీరక పీడను కూడా మరచిపోయేలా చేయుము.
మరుద్గేహాధీశ త్వయి ఖలు పరాంచో'పి సుఖినో
మరుద్గేహాధీశ త్వయి ఖలు పరాంచో'పి సుఖినో
VERSE #4
భవత్ స్నేహీ సో'హం సుబహు పరితప్యే చ కిమిదమ్ |
అకీర్తిస్తే మా భూద్వరద గదభారం ప్రశమయన్
భవద్భక్తోత్తంసం ఝటితి కురు మాం కంసదమన || ౩- ||
అకీర్తిస్తే మా భూద్వరద గదభారం ప్రశమయన్
భవద్భక్తోత్తంసం ఝటితి కురు మాం కంసదమన || ౩- ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
3-9. భక్త రక్షణ – నీ కీర్తి: ఓ గురువాయూరప్పా! నీవు అంటే ఇష్టం లేని వారు కూడా సుఖంగా ఉన్నారు, కానీ నీపై ఇంత స్నేహం (భక్తి) కలిగిన నేను మాత్రం ఎందుకు ఇలా తపిస్తున్నాను? ఇది నీకు అపకీర్తిని తేకూడదు. ఓ కంస నిషూదనా! నా ఈ వ్యాధిని త్వరగా నయం చేసి, నన్ను నీ భక్తులలో శ్రేష్ఠుడిగా మార్చుము.
కిముక్తైర్భూయోభిస్తవ హి కరుణా యావదుదియా-
పురః క్లుప్తే పాదే వరద తవ నేష్యామి దివసాన్
కిముక్తైర్భూయోభిస్తవ హి కరుణా యావదుదియా-
పురః క్లుప్తే పాదే వరద తవ నేష్యామి దివసాన్
VERSE #5
యథాశక్తి వ్యక్తం నతినుతినిషేవా విరచయన్ || ౩- ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
3-10. శరణాగతి: ఓ వరదా! ఇంక ఎక్కువగా చెప్పడం ఎందుకు? నీ కరుణ నాపై ఉదయించే వరకు, నేను నా ఆర్తనాదాలను ఆపుతూ, నీ పాదాల వద్దే నా రోజులను గడుపుతాను. నా శక్తిననుసరించి నీకు నమస్కరిస్తూ, స్తుతిస్తూ, నీ సేవలోనే ఉండిపోతాను.
VERSE #6
ఇతి తృతీయదశకం సమాప్తమ్ |
నారాయణీయం చతుర్థదశకమ్ >>
నారాయణీయం
(నిత్య పారాయణ గ్రంథము)
సంపూర్ణ
శ్రీమన్నారాయణీయం (౧౦౦ దశకాలు)
నారాయణీయం చతుర్థదశకమ్ >>
నారాయణీయం
(నిత్య పారాయణ గ్రంథము)
సంపూర్ణ
శ్రీమన్నారాయణీయం (౧౦౦ దశకాలు)
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Narayaneeyam Dasakam 3 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.