Bala Kanda Sarga 16
Balakanda Sarga 16
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
బాలకాండ
|| పాయసోత్పత్తిః ||
బాలకాండ
|| పాయసోత్పత్తిః ||
VERSE #2
తతో నారాయణో దేవో నియుక్తః సురసత్తమైః |
జానన్నపి సురానేవం శ్లక్ష్ణం వచనమబ్రవీత్ ||
జానన్నపి సురానేవం శ్లక్ష్ణం వచనమబ్రవీత్ ||
VERSE #3
ఉపాయః కో వధే తస్య రాక్షసాధిపతేః సురాః |
యమహం తం సమాస్థాయ నిహన్యామృషికంటకమ్ ||
యమహం తం సమాస్థాయ నిహన్యామృషికంటకమ్ ||
VERSE #4
ఏవముక్తాః సురాః సర్వే ప్రత్యూచుర్విష్ణుమవ్యయమ్ |
మానుషీం తనుమాస్థాయ రావణం జహి సంయుగే ||
మానుషీం తనుమాస్థాయ రావణం జహి సంయుగే ||
VERSE #5
స హి తేపే తపస్తీవ్రం దీర్ఘకాలమరిందమ |
యేన తుష్టో'భవద్బ్రహ్మా లోకకృల్లోకపూర్వజః ||
యేన తుష్టో'భవద్బ్రహ్మా లోకకృల్లోకపూర్వజః ||
VERSE #6
సంతుష్టః ప్రదదౌ తస్మై రాక్షసాయ వరం ప్రభుః |
నానావిధేభ్యో భూతేభ్యో భయం నాన్యత్ర మానుషాత్ ||
నానావిధేభ్యో భూతేభ్యో భయం నాన్యత్ర మానుషాత్ ||
VERSE #7
అవజ్ఞాతాః పురా తేన వరదానేన మానవాః |
ఏవం పితామహాత్తస్మాద్వరం ప్రాప్య స దర్పితః || [గర్వితః]
ఏవం పితామహాత్తస్మాద్వరం ప్రాప్య స దర్పితః || [గర్వితః]
VERSE #8
ఉత్సాదయతి లోకాంస్త్రీంస్త్రయశ్చాప్యపకర్షతి |
తస్మాత్తస్య వధో దృష్టో మానుషేభ్యః పరంతప ||
తస్మాత్తస్య వధో దృష్టో మానుషేభ్యః పరంతప ||
VERSE #9
ఇత్యేతద్వచనం శ్రుత్వా సురాణాం విష్ణురాత్మవాన్ |
పితరం రోచయామాస తదా దశరథం నృపమ్ ||
పితరం రోచయామాస తదా దశరథం నృపమ్ ||
VERSE #10
స చాప్యపుత్రో నృపతిస్తస్మిన్కాలే మహాద్యుతిః |
అయజత్పుత్రియామిష్టిం పుత్రేప్సురరిసూదనః ||
అయజత్పుత్రియామిష్టిం పుత్రేప్సురరిసూదనః ||
VERSE #11
స కృత్వా నిశ్చయం విష్ణురామంత్ర్య చ పితామహమ్ |
అంతర్ధానం గతో దేవైః పూజ్యమానో మహర్షిభిః ||
అంతర్ధానం గతో దేవైః పూజ్యమానో మహర్షిభిః ||
VERSE #12
తతో వై యజమానస్య పావకాదతులప్రభమ్ |
ప్రాదుర్భూతం మహద్భూతం మహావీర్యం మహాబలమ్ ||
ప్రాదుర్భూతం మహద్భూతం మహావీర్యం మహాబలమ్ ||
VERSE #13
కృష్ణం రక్తాంబరధరం రక్తాక్షం దుందుభిస్వనమ్ |
స్నిగ్ధహర్యక్షతనుజశ్మశ్రుప్రవరమూర్ధజమ్ ||
స్నిగ్ధహర్యక్షతనుజశ్మశ్రుప్రవరమూర్ధజమ్ ||
VERSE #14
శుభలక్షణసంపన్నం దివ్యాభరణభూషితమ్ |
శైలశృంగసముత్సేధం దృప్తశార్దూలవిక్రమమ్ ||
శైలశృంగసముత్సేధం దృప్తశార్దూలవిక్రమమ్ ||
VERSE #15
దివాకరసమాకారం దీప్తానలశిఖోపమమ్ |
తప్తజాంబూనదమయీం రాజతాంతపరిచ్ఛదామ్ ||
తప్తజాంబూనదమయీం రాజతాంతపరిచ్ఛదామ్ ||
VERSE #16
దివ్యపాయససంపూర్ణాం పాత్రీం పత్నీమివ ప్రియామ్ |
ప్రగృహ్య విపులాం దోర్భ్యాం స్వయం మాయామయీమివ ||
ప్రగృహ్య విపులాం దోర్భ్యాం స్వయం మాయామయీమివ ||
VERSE #17
సమవేక్ష్యాబ్రవీద్వాక్యమిదం దశరథం నృపమ్ |
ప్రాజాపత్యం నరం విద్ధి మామిహాభ్యాగతం నృప ||
ప్రాజాపత్యం నరం విద్ధి మామిహాభ్యాగతం నృప ||
VERSE #18
తతః పరం తదా రాజా ప్రత్యువాచ కృతాంజలిః |
భగవన్ స్వాగతం తే'స్తు కిమహం కరవాణి తే ||
భగవన్ స్వాగతం తే'స్తు కిమహం కరవాణి తే ||
VERSE #19
అథో పునరిదం వాక్యం ప్రాజాపత్యో నరో'బ్రవీత్ |
రాజన్నర్చయతా దేవానద్య ప్రాప్తమిదం త్వయా ||
రాజన్నర్చయతా దేవానద్య ప్రాప్తమిదం త్వయా ||
VERSE #20
ఇదం తు నరశార్దూల పాయసం దేవనిర్మితమ్ |
ప్రజాకరం గృహాణ త్వం ధన్యమారోగ్యవర్ధనమ్ ||
ప్రజాకరం గృహాణ త్వం ధన్యమారోగ్యవర్ధనమ్ ||
VERSE #21
భార్యాణామనురూపాణామశ్నీతేతి ప్రయచ్ఛ వై |
తాసు త్వం లప్స్యసే పుత్రాన్యదర్థం యజసే నృప ||
తాసు త్వం లప్స్యసే పుత్రాన్యదర్థం యజసే నృప ||
VERSE #22
తథేతి నృపతిః ప్రీతః శిరసా ప్రతిగృహ్య తామ్ |
పాత్రీం దేవాన్నసంపూర్ణాం దేవదత్తాం హిరణ్మయీమ్ ||
పాత్రీం దేవాన్నసంపూర్ణాం దేవదత్తాం హిరణ్మయీమ్ ||
VERSE #23
అభివాద్య చ తద్భూతమద్భుతం ప్రియదర్శనమ్ |
ముదా పరమయా యుక్తశ్చకారాభిప్రదక్షిణమ్ ||
ముదా పరమయా యుక్తశ్చకారాభిప్రదక్షిణమ్ ||
VERSE #24
తతో దశరథః ప్రాప్య పాయసం దేవనిర్మితమ్ |
బభూవ పరమప్రీతః ప్రాప్య విత్తమివాధనః ||
బభూవ పరమప్రీతః ప్రాప్య విత్తమివాధనః ||
VERSE #25
తతస్తదద్భుతప్రఖ్యం భూతం పరమభాస్వరమ్ |
సంవర్తయిత్వా తత్కర్మ తత్రైవాంతరధీయత ||
సంవర్తయిత్వా తత్కర్మ తత్రైవాంతరధీయత ||
VERSE #26
హర్షరశ్మిభిరుద్ద్యోతం తస్యాంతఃపురమాబభౌ |
శారదస్యాభిరామస్య చంద్రస్యేవ నభోంశుభిః ||
శారదస్యాభిరామస్య చంద్రస్యేవ నభోంశుభిః ||
VERSE #27
సోంతఃపురం ప్రవిశ్యైవ కౌసల్యామిదమబ్రవీత్ |
పాయసం ప్రతిగృహ్ణీష్వ పుత్రీయం త్విదమాత్మనః ||
పాయసం ప్రతిగృహ్ణీష్వ పుత్రీయం త్విదమాత్మనః ||
VERSE #28
కౌసల్యాయై నరపతిః పాయసార్ధం దదౌ తదా |
అర్ధాదర్ధం దదౌ చాపి సుమిత్రాయై నరాధిపః ||
అర్ధాదర్ధం దదౌ చాపి సుమిత్రాయై నరాధిపః ||
VERSE #29
కైకేయ్యై చావశిష్టార్ధం దదౌ పుత్రార్థకారణాత్ |
ప్రదదౌ చావశిష్టార్ధం పాయసస్యామృతోపమమ్ ||
ప్రదదౌ చావశిష్టార్ధం పాయసస్యామృతోపమమ్ ||
VERSE #30
అనుచింత్య సుమిత్రాయై పునరేవ మహీపతిః |
ఏవం తాసాం దదౌ రాజా భార్యాణాం పాయసం పృథక్ ||
ఏవం తాసాం దదౌ రాజా భార్యాణాం పాయసం పృథక్ ||
VERSE #31
తాస్త్వేతత్పాయసం ప్రాప్య నరేంద్రస్యోత్తమాః స్త్రియః |
సమ్మానం మేనిరే సర్వాః ప్రహర్షోదితచేతసః ||
సమ్మానం మేనిరే సర్వాః ప్రహర్షోదితచేతసః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
తతస్తు తాః ప్రాశ్య తదుత్తమస్త్రియో
VERSE #32
మహీపతేరుత్తమపాయసం పృథక్ |
హుతాశనాదిత్య సమానతేజస-
తతస్తు రాజా ప్రసమీక్ష్య తాః స్త్రియః
ప్రరూఢగర్భాః ప్రతిలబ్ధమానసః |
బభూవ హృష్టస్త్రిదివే యథా హరిః
సురేంద్రసిద్ధర్షిగణాభిపూజితః ||
హుతాశనాదిత్య సమానతేజస-
తతస్తు రాజా ప్రసమీక్ష్య తాః స్త్రియః
ప్రరూఢగర్భాః ప్రతిలబ్ధమానసః |
బభూవ హృష్టస్త్రిదివే యథా హరిః
సురేంద్రసిద్ధర్షిగణాభిపూజితః ||
VERSE #33
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే బాలకాండే షోడశః సర్గః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
బాలకాండ సప్తదశః సర్గః (౧౭) >>
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణే బాలకాండ
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణే బాలకాండ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Bala Kanda Sarga 16 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.