Pradoshastotra Ashtakam
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
Recitation & Chanting Guidelines
⏰ Best Chanting Time
Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or Sandhya Kaala
🗓️ Auspicious Timing
Daily Morning / Evening Sandhya
🔢 Recommended Count
1, 11, or 21 Times
✨ Key Spiritual Benefits
Inner Peace, Spiritual Protection, Divine Grace & Prosperity
VERSE #1
– తాత్పర్యం //
(ప్రదోష సమయం (సూర్యాస్తమయ సమయంలో) శివపూజ యొక్క విశిష్టతను ఈ స్తోత్రం వివరిస్తుంది. ముఖ్యంగా దారిద్ర్యంతో బాధపడేవారు, కష్టాల్లో ఉన్నవారు శివుడిని ఎలా ఆశ్రయించాలో, ప్రదోష కాలంలో కైలాసంలో జరిగే అద్భుత దృశ్యాన్ని ఇది వర్ణిస్తుంది. ఫలితం: దారిద్ర్య నిర్మూలన, కష్టాల నివారణ, సంతాన సౌఖ్యం)
సత్యం బ్రవీమి పరలోకహితం బ్రవీమి
సారం బ్రవీమ్యుపనిషద్ధృదయం బ్రవీమి |
సంసారముల్బణమసారమవాప్య జంతోః
సారో'యమీశ్వరపదాంబురుహస్య సేవా ||
(ప్రదోష సమయం (సూర్యాస్తమయ సమయంలో) శివపూజ యొక్క విశిష్టతను ఈ స్తోత్రం వివరిస్తుంది. ముఖ్యంగా దారిద్ర్యంతో బాధపడేవారు, కష్టాల్లో ఉన్నవారు శివుడిని ఎలా ఆశ్రయించాలో, ప్రదోష కాలంలో కైలాసంలో జరిగే అద్భుత దృశ్యాన్ని ఇది వర్ణిస్తుంది. ఫలితం: దారిద్ర్య నిర్మూలన, కష్టాల నివారణ, సంతాన సౌఖ్యం)
సత్యం బ్రవీమి పరలోకహితం బ్రవీమి
సారం బ్రవీమ్యుపనిషద్ధృదయం బ్రవీమి |
సంసారముల్బణమసారమవాప్య జంతోః
సారో'యమీశ్వరపదాంబురుహస్య సేవా ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
నేను సత్యాన్ని చెబుతున్నాను, పరలోకానికి హితమైనది చెబుతున్నాను, వేదాంత సారమును మరియు ఉపనిషత్తుల హృదయాన్ని చెబుతున్నాను. ఈ భయంకరమైన సంసారం సారహీనమైనది, ఇందులోని జీవులకు ఈశ్వర పాదపద్మముల సేవయే అసలైన సారం.
యే నార్చయంతి గిరిశం సమయే ప్రదోషే
యే నార్చయంతి గిరిశం సమయే ప్రదోషే
VERSE #2
యే నార్చితం శివమపి ప్రణమంతి చాన్యే |
ఏతత్కథాం శ్రుతిపుటైర్న పిబంతి మూఢా-
ప్రదోష సమయంలో ఎవరైతే గిరిజానాథుడిని పూజించరో, ఇతరులు పూజిస్తున్నప్పుడు శివునికి నమస్కరించరో, శివకథలను చెవులారా వినరో; అటువంటి మూఢులు జన్మజన్మల యందు దరిద్రులుగా పుడతారు.
యే వై ప్రదోషసమయే పరమేశ్వరస్య
కుర్వంత్యనన్యమనసోంఘ్రిసరోజపూజామ్ |
నిత్యం ప్రవృద్ధధనధాన్యకళత్రపుత్ర-
ప్రదోష సమయంలో ఎవరైతే ఏకాగ్రతతో పరమేశ్వరుని పాదపద్మములను పూజిస్తారో, వారు ఈ లోకంలోనే నిత్యం వృద్ధి చెందే ధనధాన్యాలు, భార్యాపుత్రులు మరియు గొప్ప సౌభాగ్య సంపదలను పొందుతారు.
కైలాసశైలభవనే త్రిజగజ్జనిత్రీం
గౌరీం నివేశ్య కనకాంచితరత్నపీఠే |
నృత్యం విధాతుమభివాంఛతి శూలపాణౌ
దేవాః ప్రదోషసమయే'నుభజంతి సర్వే ||
ఏతత్కథాం శ్రుతిపుటైర్న పిబంతి మూఢా-
ప్రదోష సమయంలో ఎవరైతే గిరిజానాథుడిని పూజించరో, ఇతరులు పూజిస్తున్నప్పుడు శివునికి నమస్కరించరో, శివకథలను చెవులారా వినరో; అటువంటి మూఢులు జన్మజన్మల యందు దరిద్రులుగా పుడతారు.
యే వై ప్రదోషసమయే పరమేశ్వరస్య
కుర్వంత్యనన్యమనసోంఘ్రిసరోజపూజామ్ |
నిత్యం ప్రవృద్ధధనధాన్యకళత్రపుత్ర-
ప్రదోష సమయంలో ఎవరైతే ఏకాగ్రతతో పరమేశ్వరుని పాదపద్మములను పూజిస్తారో, వారు ఈ లోకంలోనే నిత్యం వృద్ధి చెందే ధనధాన్యాలు, భార్యాపుత్రులు మరియు గొప్ప సౌభాగ్య సంపదలను పొందుతారు.
కైలాసశైలభవనే త్రిజగజ్జనిత్రీం
గౌరీం నివేశ్య కనకాంచితరత్నపీఠే |
నృత్యం విధాతుమభివాంఛతి శూలపాణౌ
దేవాః ప్రదోషసమయే'నుభజంతి సర్వే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
కైలాస పర్వతంపై ఉన్న మణిమయ రత్నపీఠం మీద ముల్లోకాలకు తల్లి అయిన గౌరీదేవిని కూర్చుండబెట్టి, శూలపాణి అయిన శివుడు నృత్యం చేయాలని సంకల్పించినప్పుడు; ప్రదోష సమయంలో దేవతలందరూ ఆయనను సేవిస్తారు.
వాగ్దేవీ ధృతవల్లకీ శతమఖో వేణుం దధత్పద్మజ-
విష్ణుః సాంద్రమృదంగవాదనపటుర్దేవాః సమంతాత్ స్థితాః
వాగ్దేవీ ధృతవల్లకీ శతమఖో వేణుం దధత్పద్మజ-
విష్ణుః సాంద్రమృదంగవాదనపటుర్దేవాః సమంతాత్ స్థితాః
VERSE #3
సేవంతే తమను ప్రదోషసమయే దేవం మృడానీపతిమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
(ఆ సమయంలో) సరస్వతీ దేవి వీణను వాయిస్తుంది, ఇంద్రుడు పిల్లనగ్రోవిని ఊదుతాడు, బ్రహ్మ తాళం వేస్తాడు, లక్ష్మీదేవి పాట పాడుతుంది, విష్ణుమూర్తి మృదంగాన్ని వాయిస్తాడు. దేవతలందరూ చుట్టూ నిలబడి ఆ ప్రదోష సమయంలో పార్వతీపతిని సేవిస్తారు.
గంధర్వయక్షపతగోరగసిద్ధసాధ్యా
గంధర్వయక్షపతగోరగసిద్ధసాధ్యా
VERSE #4
విద్యాధరామరవరాప్సరసాం గణాంశ్చ |
యే'న్యే త్రిలోకనిలయాః సహభూతవర్గాః
ప్రాప్తే ప్రదోషసమయే హరపార్శ్వసంస్థాః ||
యే'న్యే త్రిలోకనిలయాః సహభూతవర్గాః
ప్రాప్తే ప్రదోషసమయే హరపార్శ్వసంస్థాః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
గంధర్వులు, యక్షులు, పక్షులు, నాగులు, సిద్ధులు, సాధ్యులు, విద్యాధరులు, దేవతలు, అప్సరసలు మరియు ముల్లోకాలలో నివసించే భూతగణాలన్నీ ప్రదోష సమయం రాగానే శివుని చెంతనే కొలువై ఉంటారు.
అతః ప్రదోషే శివ ఏక ఏవ
అతః ప్రదోషే శివ ఏక ఏవ
VERSE #5
పూజ్యో'థ నాన్యే హరిపద్మజాద్యాః |
తస్మిన్మహేశే విధినేజ్యమానే
సర్వే ప్రసీదంతి సురాధినాథాః ||
తస్మిన్మహేశే విధినేజ్యమానే
సర్వే ప్రసీదంతి సురాధినాథాః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
కావున, ప్రదోష సమయంలో శివుడు ఒక్కడే పూజింపదగినవాడు. బ్రహ్మ విష్ణ్వాది దేవతలందరూ ఆ మహేశ్వరునిలోనే ఉంటారు. ఆ శివుడిని శాస్త్రోక్తంగా పూజిస్తే, దేవతలందరూ ప్రసన్నమవుతారు.
ఏష తే తనయః పూర్వజన్మని బ్రాహ్మణోత్తమః
ఏష తే తనయః పూర్వజన్మని బ్రాహ్మణోత్తమః
VERSE #6
ప్రతిగ్రహైర్వయో నిన్యే న యజ్ఞాద్యైః సుకర్మభిః |
అతో దారిద్ర్యమాపన్నః పుత్రస్తే ద్విజభామిని
తద్దోషపరిహారార్థం శరణం యాతు శంకరమ్ ||
అతో దారిద్ర్యమాపన్నః పుత్రస్తే ద్విజభామిని
తద్దోషపరిహారార్థం శరణం యాతు శంకరమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
(బ్రాహ్మణికి శాండిల్యుడు చెప్పిన మాట) ఓ ద్విజకాంత! నీ కుమారుడు గత జన్మలో ఉత్తమ బ్రాహ్మణుడే కానీ, కేవలం దానాలు తీసుకోవడానికే సమయం గడిపాడు తప్ప యజ్ఞాలు, సుకర్మలు చేయలేదు. అందుకే ఇప్పుడు దారిద్ర్యం అనుభవిస్తున్నాడు. ఆ దోషం పోవాలంటే శంకరుడిని శరణు వేడమని చెప్పు.
VERSE #7
ఇతి శ్రీస్కాందపురాణే బ్రహ్మఖండే తృతీయే బ్రహ్మోత్తరఖండే షష్ఠో'ధ్యాయే శాండిల్య కృత ప్రదోషస్తోత్రాష్టకమ్ |
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Pradoshastotra Ashtakam represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.