Hanuman Bahuk (Tulasidas Krutam)
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
Recitation & Chanting Guidelines
⏰ Best Chanting Time
Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or Sandhya Kaala
🗓️ Auspicious Timing
Daily Morning / Evening Sandhya
🔢 Recommended Count
1, 11, or 21 Times
✨ Key Spiritual Benefits
Inner Peace, Spiritual Protection, Divine Grace & Prosperity
VERSE #1
– ఛప్పయ –
సింధు-తరన, సియ-సోచ-హరన, రబి-బాలబరన-తను |
భుజ బిసాల, మూరతి కరాల కాలహుకో కాల జను ||
సింధు-తరన, సియ-సోచ-హరన, రబి-బాలబరన-తను |
భుజ బిసాల, మూరతి కరాల కాలహుకో కాల జను ||
VERSE #2
గహన-దహన-నిరదహన-లంక నిసంక, బంక-భువ |
జాతుధాన-బలవాన-మాన-మద-దవన పవనసువ ||
జాతుధాన-బలవాన-మాన-మద-దవన పవనసువ ||
VERSE #3
కహ తులసిదాస సేవత సులభ, సేవక హిత సంతత నికట |
గునగనత, నమత, సుమిరత, జపత, సమన సకల-సంకట-బికట ||
గునగనత, నమత, సుమిరత, జపత, సమన సకల-సంకట-బికట ||
VERSE #4
స్వర్న-సైల-సంకాస కోటి-రబి-తరున-తేజ-ఘన |
ఉర బిసాల, భుజదండ చండ నఖ బజ్ర బజ్రతన ||
ఉర బిసాల, భుజదండ చండ నఖ బజ్ర బజ్రతన ||
VERSE #5
పింగ నయన, భృకుటీ కరాల రసనా దసనానన |
కపిస కేస, కరకస లంగూర, ఖల-దల బల భానన ||
కపిస కేస, కరకస లంగూర, ఖల-దల బల భానన ||
VERSE #6
కహ తులసిదాస బస జాసు ఉర మారుతసుత మూరతి బికట |
సంతాప పాప తేహి పురుష పహిఁ సపనేహుఁ నహిఁ ఆవత నికట ||
సంతాప పాప తేహి పురుష పహిఁ సపనేహుఁ నహిఁ ఆవత నికట ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
– ఝూలనా –
పంచముఖ-ఛముఖ-భృగుముఖ్య భట-అసుర-సుర,
పంచముఖ-ఛముఖ-భృగుముఖ్య భట-అసుర-సుర,
VERSE #7
సర్వ-సరి-సమర సమరత్థ సూరో |
బాంకురో బీర బిరుదైత బిరుదావలీ,
బేద బందీ బదత పైజపూరో ||
బాంకురో బీర బిరుదైత బిరుదావలీ,
బేద బందీ బదత పైజపూరో ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
జాసు గుననాథ రఘునాథ కహ, జాసు బల,
VERSE #8
బిపుల-జల-భరిత జగ-జలధి ఝూరో |
దువన-దల-దమనకో కౌన తులసీస హై
పవనకో పూత రజపూత రూరో ||
దువన-దల-దమనకో కౌన తులసీస హై
పవనకో పూత రజపూత రూరో ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
– ఘనాక్షరీ –
భానుసోఁ పఢన హనుమాన గయే భాను మన –
భానుసోఁ పఢన హనుమాన గయే భాను మన –
VERSE #9
అనుమాని సిసుకేలి కియో ఫేరఫార సో |
పాఛిలే పగని గమ గగన మగన-మన,
క్రమకో న భ్రమ, కపి బాలక-బిహార సో ||
పాఛిలే పగని గమ గగన మగన-మన,
క్రమకో న భ్రమ, కపి బాలక-బిహార సో ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
కౌతుక బిలోకి లోకపాల హరి హర బిధి,
VERSE #10
లోచనని చకాచౌంధీ చిత్తని ఖభార సో |
బల కైధౌఁ బీరరస, ధీరజ కై, సాహస కై,
తులసీ సరీర ధరే సబనికో సార సో ||
బల కైధౌఁ బీరరస, ధీరజ కై, సాహస కై,
తులసీ సరీర ధరే సబనికో సార సో ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
భారతమేఁ పారథకే రథకేతు కపిరాజ,
VERSE #11
గాజ్యో సుని కురురాజ దల హలబల భో |
కహ్యో ద్రోన భీషమ సమీరసుత మహాబీర,
బీర-రస-బారి-నిధి జాకో బల జల భో ||
కహ్యో ద్రోన భీషమ సమీరసుత మహాబీర,
బీర-రస-బారి-నిధి జాకో బల జల భో ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
బానర సుభాయ బాలకేలి భూమి భాను లాగి,
VERSE #12
ఫలఁగ ఫలాఁగహూఁతేం ఘాటి నభతల భో |
నాయి-నాయి మాథ జోరి-జోరి హాథ జోధా జోహైఁ,
హనుమాన దేఖే జగజీవనకో ఫల భో ||
నాయి-నాయి మాథ జోరి-జోరి హాథ జోధా జోహైఁ,
హనుమాన దేఖే జగజీవనకో ఫల భో ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
గోపద పయోధి కరి హోలికా జ్యోఁ లాయీ లంక,
VERSE #13
నిపట నిసంక పరపుర గలబల భో |
ద్రోన-సో పహార లియో ఖ్యాల హీ ఉఖారి కర,
కందుక-జ్యోఁ కపిఖేల బేల కైసో ఫల భో ||
ద్రోన-సో పహార లియో ఖ్యాల హీ ఉఖారి కర,
కందుక-జ్యోఁ కపిఖేల బేల కైసో ఫల భో ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
సంకటసమాజ అసమంజస భో రామరాజ,
VERSE #14
కాజ జుగ-పూగనికో కరతల పల భో |
సాహసీ సమత్థ తులసీకో నాహ జాకీ బాఁహ,
లోకపాల పాలనకో ఫిర థిర థల భో ||
సాహసీ సమత్థ తులసీకో నాహ జాకీ బాఁహ,
లోకపాల పాలనకో ఫిర థిర థల భో ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
కమఠకీ పీఠి జాకే గోడనికీ గాడైఁ మానో
VERSE #15
నాపకే భాజన భరి జలనిధి-జల భో |
జాతుధాన-దావన పరావనకో దుర్గ భయో,
మహామీనబాస తిమి తోమనికో థల భో ||
జాతుధాన-దావన పరావనకో దుర్గ భయో,
మహామీనబాస తిమి తోమనికో థల భో ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
కుంభకర్న-రావన-పయోదనాద-ఈంధనకో
VERSE #16
తులసీ ప్రతాప జాకో ప్రబల అనల భో |
భీషమ కహత మేరే అనుమాన హనుమాన –
సారిఖో త్రికాల న త్రిలోక మహాబల భో ||
భీషమ కహత మేరే అనుమాన హనుమాన –
సారిఖో త్రికాల న త్రిలోక మహాబల భో ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
దూత రామరాయకో, సపూత పూత పౌనకో, తూ
VERSE #17
అంజనీకో నందన ప్రతాప భూరి భాను సో |
సీయ-సోచ-సమన, దురిత-దోష-దమన,
సరన ఆయే అవన, లఖనప్రియ ప్రాన సో ||
సీయ-సోచ-సమన, దురిత-దోష-దమన,
సరన ఆయే అవన, లఖనప్రియ ప్రాన సో ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
దసముఖ దుసహ దరిద్ర దరిబేకో భయో,
VERSE #18
ప్రకట తిలోక ఓక తులసీ నిధాన సో |
జ్ఞాన-గునవాన బలవాన సేవా సావధాన,
సాహేబ సుజాన ఉర ఆను హనుమాన సో ||
జ్ఞాన-గునవాన బలవాన సేవా సావధాన,
సాహేబ సుజాన ఉర ఆను హనుమాన సో ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
దవన-దువన-దల భువన-బిదిత బల,
VERSE #19
బేద జస గావత బిబుధ బందీఛోర కో |
పాప-తాప-తిమిర తుహిన-విఘటన-పటు,
సేవక-సరోరుహ సుఖద భాను భోరకో ||
పాప-తాప-తిమిర తుహిన-విఘటన-పటు,
సేవక-సరోరుహ సుఖద భాను భోరకో ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
లోక-పరలోకతేఁ బిసోక సపనే న సోక,
VERSE #20
తులసీకే హియే హై భరోసో ఏక ఓరకో |
రామకో దులారో దాస బామదేవకో నివాస,
నామ కలి-కామతరు కేసరీ-కిసోరకో ||
రామకో దులారో దాస బామదేవకో నివాస,
నామ కలి-కామతరు కేసరీ-కిసోరకో ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
మహాబల-సీమ, మహాభీమ, మహాబానయిత,
VERSE #21
మహాబీర బిదిత బరాయో రఘుబీరకో |
కులిస-కఠోరతను జోరపరై రోర రన,
కరునా-కలిత మన ధారమిక ధీరకో ||
కులిస-కఠోరతను జోరపరై రోర రన,
కరునా-కలిత మన ధారమిక ధీరకో ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
దుర్జనకో కాలసో కరాల పాల సజ్జనకో,
VERSE #22
సుమిరే హరనహార తులసీకీ పీరకో |
సీయ-సుఖదాయక దులారో రఘునాయకకో,
సేవక సహాయక హై సాహసీ సమీరకో ||
సీయ-సుఖదాయక దులారో రఘునాయకకో,
సేవక సహాయక హై సాహసీ సమీరకో ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
రచిబేకో బిధి జైసే, పాలిబేకో హరి, హర
VERSE #23
మీచ మారిబేకో, జ్యాఇబేకో సుధాపాన భో |
ధరిబేకో ధరని, తరని తమ దలిబేకో,
సోఖిబే కృసాను, పోషిబేకో హిమ-భాను భో ||
ధరిబేకో ధరని, తరని తమ దలిబేకో,
సోఖిబే కృసాను, పోషిబేకో హిమ-భాను భో ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఖల-దుఖ-దోషిబేకో, జన-పరితోషిబేకో,
VERSE #24
మాఁగిబో మలీనతాకో మోదక సుదాన భో |
ఆరతకీ ఆరతి నివారిబేకో తిహుఁ పుర,
తులసీకో సాహేబ హఠీలో హనుమాన భో ||
ఆరతకీ ఆరతి నివారిబేకో తిహుఁ పుర,
తులసీకో సాహేబ హఠీలో హనుమాన భో ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
సేవక స్యోకాఈ జాని జానకీస మానై కాని,
VERSE #25
సానుకూల సూలపాని నవై నాథ నాఁకకో |
దేవీ దేవ దానవ దయావనే హ్వై జోరైం హాథ,
బాపురే బరాక కహా ఔర రాజా రాఁకకో ||
దేవీ దేవ దానవ దయావనే హ్వై జోరైం హాథ,
బాపురే బరాక కహా ఔర రాజా రాఁకకో ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
జాగత సోవత బైఠే బాగత బినోద మోద,
VERSE #26
తాకై జో అనర్థ సో సమర్థ ఏక ఆఁకకో |
సబ దిన రూరో పరై పురో జహాఁ-తహాఁ తాహి,
జాకే హై భరోసో హియే హనుమాన హాఁకకో ||
సబ దిన రూరో పరై పురో జహాఁ-తహాఁ తాహి,
జాకే హై భరోసో హియే హనుమాన హాఁకకో ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
సానుగ సగౌరి సానుకూల సూలపాని తాహి,
VERSE #27
లోకపాల సకల లఖన రామ జానకీ |
లోక పరలోకకో బిసోక సో తిలోక తాహి,
తులసీ తమాఇ కహా కాహూ బీర ఆనకీ ||
లోక పరలోకకో బిసోక సో తిలోక తాహి,
తులసీ తమాఇ కహా కాహూ బీర ఆనకీ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
కేసరీకిసోర బందీఛోరకే నేవాజే సబ,
VERSE #28
కీరతి బిమల కపి కరునానిధానకీ |
బాలక-జ్యోం పాలహైం కృపాలు ముని సిద్ధ తాకో,
జాకే హియే హులసతి హాఁక హనుమానకీ ||
బాలక-జ్యోం పాలహైం కృపాలు ముని సిద్ధ తాకో,
జాకే హియే హులసతి హాఁక హనుమానకీ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
కరునా నిధాన, బలబుద్ధికే నిధాన, మోద-
VERSE #29
మహిమానిధాన, గున-జ్ఞానకే నిధాన హౌ |
బామదేవ-రూప, భూప రామకే సనేహీ, నామ
లేత-దేత అర్థ ధర్మ కామ నిరబాన హౌ ||
బామదేవ-రూప, భూప రామకే సనేహీ, నామ
లేత-దేత అర్థ ధర్మ కామ నిరబాన హౌ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఆపనే ప్రభావ, సీతానాథకే సుభావ సీల,
VERSE #30
లోక-బేద-బిధికే బిదుష హనుమాన హౌ |
మనకీ, బచనకీ, కరమకీ తిహుఁ ప్రకార,
తులసీ తిహారో తుమ సాహేబ సుజాన హౌ ||
మనకీ, బచనకీ, కరమకీ తిహుఁ ప్రకార,
తులసీ తిహారో తుమ సాహేబ సుజాన హౌ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
మనకో అగమ, తన సుగమ కియే కపీస,
VERSE #31
కాజ మహారాజకే సమాజ సాజ సాజే హైం |
దేవ-బందీఛోర రనరోర కేసరీకిసోర,
జుగ-జుగ జగ తేరే బిరద బిరజే హైం |
బీర బరజోర, ఘటి జోర తులసీకీ ఓర
సుని సకుచానే సాధు, ఖలగన గాజే హైం |
బిగరీ సఁవార అంజనీకుమార కిజే మోహిం,
జైసే హోత ఆయే హనుమానకే నివాజే హైం ||
దేవ-బందీఛోర రనరోర కేసరీకిసోర,
జుగ-జుగ జగ తేరే బిరద బిరజే హైం |
బీర బరజోర, ఘటి జోర తులసీకీ ఓర
సుని సకుచానే సాధు, ఖలగన గాజే హైం |
బిగరీ సఁవార అంజనీకుమార కిజే మోహిం,
జైసే హోత ఆయే హనుమానకే నివాజే హైం ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
– సవైయా –
VERSE #32
జానసిరోమని హౌ హనుమాన సదా జనకే మన బాస తిహారో |
ఢారో బిగారో మైం కాకో కహా కేహి కారన ఖీఝత హౌం తో తిహారో ||
ఢారో బిగారో మైం కాకో కహా కేహి కారన ఖీఝత హౌం తో తిహారో ||
VERSE #33
సాహేబ సేవక నాతే తే హాతో కియో సో తహాఁ తులసీకో న చారో |
దోష సునాయే తేం ఆగేహుఁకో హోశియార హ్వై హోం మన తౌ హియ హారో ||
దోష సునాయే తేం ఆగేహుఁకో హోశియార హ్వై హోం మన తౌ హియ హారో ||
VERSE #34
తేరే థపే ఉథపై న మహేస, థపై థిరకో కపి జే ఘర ఘాలే |
తేరే నివాజే గరీబనివాజ బిరాజత బైరినకే ఉర సాలే |
సంకట సోచ సబై తులసీ లియే నామ ఫటై మకరీకే-సే జాలే |
బూఢ భయే, బలి, మేరిహి బార, కి హారి పరే బహుతై నత పాలే ||
తేరే నివాజే గరీబనివాజ బిరాజత బైరినకే ఉర సాలే |
సంకట సోచ సబై తులసీ లియే నామ ఫటై మకరీకే-సే జాలే |
బూఢ భయే, బలి, మేరిహి బార, కి హారి పరే బహుతై నత పాలే ||
VERSE #35
సింధు తరే, బడే బీర దలే ఖల, జారే హైం లంకసే బంక మవా సే |
తైం రన-కేహరి కేహరికే బిదలే అరి-కుంజర ఛైల ఛవా సే ||
తైం రన-కేహరి కేహరికే బిదలే అరి-కుంజర ఛైల ఛవా సే ||
VERSE #36
తోసోం సమత్థ సుసాహేబ సేఇ సహై తులసీ దుఖ దోష దవాసే |
బానర బాజ బఢే ఖల-ఖేచర, లీజత క్యోం న లపేటి లవా-సే ||
బానర బాజ బఢే ఖల-ఖేచర, లీజత క్యోం న లపేటి లవా-సే ||
VERSE #37
అచ్ఛ-బిమర్దన కానన-భాని దసానన ఆనన భా న నిహారో |
బారిదనాద అకంపన కుంభకరన్న-సే కుంజర కేహరి-బారో ||
బారిదనాద అకంపన కుంభకరన్న-సే కుంజర కేహరి-బారో ||
VERSE #38
రామ-ప్రతాప-హుతాసన, కచ్ఛ, బిపచ్ఛ, సమీర సమీరదులారో |
పాపతేఁ, సాపతేఁ, తాప తిహుఁతేఁ సదా తులసీ కహఁ సో రఖవారో ||
పాపతేఁ, సాపతేఁ, తాప తిహుఁతేఁ సదా తులసీ కహఁ సో రఖవారో ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
– ఘనాక్షరీ –
జానత జహాన హనుమానకో నివాజ్యౌ జన,
జానత జహాన హనుమానకో నివాజ్యౌ జన,
VERSE #39
మన అనుమాని, బలి, బోల న బిసారియే |
సేవా-జోగ తులసీ కబహుఁ కహా చూక పరీ,
సాహేబ సుభావ కపి సాహిబీ సఁభారియే ||
సేవా-జోగ తులసీ కబహుఁ కహా చూక పరీ,
సాహేబ సుభావ కపి సాహిబీ సఁభారియే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
అపరాధీ జాని కీజై సాసతి సహస భాంతి,
VERSE #40
మోదక మరై జో, తాహి మాహుర న మారియే |
సాహసీ సమీరకే దులారే రఘుబీరజూకే,
బాఁహ పీర మహాబీర బేగి హీ నివారియే ||
సాహసీ సమీరకే దులారే రఘుబీరజూకే,
బాఁహ పీర మహాబీర బేగి హీ నివారియే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
బాలక బిలోకి, బలి, బారేతేం ఆపనో కియో,
VERSE #41
దీనబంధు దయా కీన్హీం నిరూపాధి న్యారియే |
రావరో భరోసో తులసీకే, రావరోఈ బల,
ఆస రావరీయై, దాస రావరో బిచారియే ||
రావరో భరోసో తులసీకే, రావరోఈ బల,
ఆస రావరీయై, దాస రావరో బిచారియే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
బడో బికరాల కలి, కాకో న బిహాల కియో,
VERSE #42
మాథే పగు బలీకో, నిహారి సో నివారియే |
కేసరీకిసోర, రనరోర, బరజోర బీర,
బాఁహుపీర రాహుమాతు జ్యౌం పఛారి మారియే ||
కేసరీకిసోర, రనరోర, బరజోర బీర,
బాఁహుపీర రాహుమాతు జ్యౌం పఛారి మారియే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఉథపే థపనథిర థపే ఉథపనహార,
VERSE #43
కేసరీకుమార బల ఆపనో సఁభారియే |
రామకే గులామనికో కామతరు రామదూత,
మోసే దీన దుబరేకో తకియా తిహారియే ||
రామకే గులామనికో కామతరు రామదూత,
మోసే దీన దుబరేకో తకియా తిహారియే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
సాహేబ సమర్థ తోసోం తులసీకే మాథే పర,
VERSE #44
సోఊ అపరాధ బిను బీర, బాఁధి మారియే |
పోఖరీ బిసాల బాఁహు, బలి బారిచర పీర,
మకరీ జ్యౌం పకరికై బదన బిదారియే ||
పోఖరీ బిసాల బాఁహు, బలి బారిచర పీర,
మకరీ జ్యౌం పకరికై బదన బిదారియే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
రామకో సనేహ, రామ సాహస లఖన సియ,
VERSE #45
రామకీ భగతి, సోచ సంకట నివారియే |
ముద-మరకట రోగ-బారినిధి హేరి హారే,
జీవ-జామవంతకో భరోసో తేరో భారియే ||
ముద-మరకట రోగ-బారినిధి హేరి హారే,
జీవ-జామవంతకో భరోసో తేరో భారియే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
కూదియే కృపాల తులసీ సుప్రేమ-పబ్బయతేం,
VERSE #46
సుథల సుబేల భాలు బైఠికై బిచారియే |
మహాబీర బాఁకురే బరాకీ బాఁహపీర క్యోం న,
లంకినీ జ్యోం లాతఘాత హీ మరోరి మారియే ||
మహాబీర బాఁకురే బరాకీ బాఁహపీర క్యోం న,
లంకినీ జ్యోం లాతఘాత హీ మరోరి మారియే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
లోక-పరలోకహుఁ తిలోక న బిలోకియత,
VERSE #47
తోసే సమరథ చప చారిహుఁ నిహారియే |
కర్మ, కాల, లోకపాల, అగ-జగ జీవజాల,
నాథ హాథ సబ నిజ మహిమా బిచారియే ||
కర్మ, కాల, లోకపాల, అగ-జగ జీవజాల,
నాథ హాథ సబ నిజ మహిమా బిచారియే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఖాస దాస రావరో, నివాస తేరో తాసు ఉర,
VERSE #48
తులసీ సో దేవ దుఖీ దేఖియత భారియే |
బాత తరుమూల బాఁహుసూల కపికచ్ఛు-బేలి,
ఉపజీ సకేలి కపికేలి హీ ఉఖారియే ||
బాత తరుమూల బాఁహుసూల కపికచ్ఛు-బేలి,
ఉపజీ సకేలి కపికేలి హీ ఉఖారియే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
కరమ-కరాల-కంస భూమిపాలకే భరోసే,
VERSE #49
బకీ బకభగినీ కాహూతేం కహా డరైగీ |
బడీ బికరాల బాలఘాతినీ న జాత కహి,
బాఁహుబల బాలక ఛబీలే ఛోటే ఛరైగీ ||
బడీ బికరాల బాలఘాతినీ న జాత కహి,
బాఁహుబల బాలక ఛబీలే ఛోటే ఛరైగీ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఆఈ హై బనాఇ బేష ఆప హీ బిచారి దేఖ,
VERSE #50
పాప జాయ సబకో గునీకే పాలే పరైగీ |
పూతనా పిసాచినీ జ్యౌం కపికాన్హ తులసీకీ,
బాఁహపీర మహాబీర, తేరే మారే మరైగీ ||
పూతనా పిసాచినీ జ్యౌం కపికాన్హ తులసీకీ,
బాఁహపీర మహాబీర, తేరే మారే మరైగీ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
భాలకీ కి కాలకీ కి రోషకీ త్రిదోషకీ హై,
VERSE #51
బేదన బిషమ పాప-తాప ఛలఛాఁహకీ |
కరమన కూటకీ కి జంత్రమంత్ర బూటకీ,
పరాహి జాహి పాపినీ మలీన మనమాఁహకీ ||
కరమన కూటకీ కి జంత్రమంత్ర బూటకీ,
పరాహి జాహి పాపినీ మలీన మనమాఁహకీ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
పైహహి సజాయ నత కహత బజాయ తోహి,
VERSE #52
బావరీ న హోహి బాని జాని కపినాఁహకీ |
ఆన హనుమానకీ దోహాఈ బలవానకీ,
సపథ మహాబీరకీ జో రహై పీర బాఁహకీ ||
ఆన హనుమానకీ దోహాఈ బలవానకీ,
సపథ మహాబీరకీ జో రహై పీర బాఁహకీ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
సింహికా సంహారి బల, సురసా సుధారి ఛల,
VERSE #53
లంకినీ పఛారి మారి బాటికా ఉజారీ హై |
లంక పరజారి మకరీ బిదారి బారబార,
జాతుధాన ధారి ధూరిధానీ కరి డారీ హై ||
లంక పరజారి మకరీ బిదారి బారబార,
జాతుధాన ధారి ధూరిధానీ కరి డారీ హై ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
తోరి జమకాతరి మదోదరి కఢోరి ఆనీ,
VERSE #54
రావనకీ రానీ మేఘనాద మహఁతారీ హై |
భీర బాఁహపీరకీ నిపట రాఖీ మహాబీర,
కౌనకే సకోచ తులసీకే సోచ భారీ హై ||
భీర బాఁహపీరకీ నిపట రాఖీ మహాబీర,
కౌనకే సకోచ తులసీకే సోచ భారీ హై ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
తేరో బాలకేలి బీర సుని సహమత ధీర,
VERSE #55
భూలత సరీరసుధి సక్ర-రబి-రాహుకీ |
తేరీ బాఁహ బసత బిసోక లోకపాల సబ,
తేరో నామ లేత రహై ఆరతి న కాహుకీ ||
తేరీ బాఁహ బసత బిసోక లోకపాల సబ,
తేరో నామ లేత రహై ఆరతి న కాహుకీ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
సామ దాన భేద బిధి బేదహూ లబేద సిధి,
VERSE #56
హాథ కపినాథహీకే చోటీ చోర సాహుకీ |
ఆలస అనఖ పరిహాసకై సిఖావన హై,
ఏతే దిన రహీ పీర తులసీకే బాహుకీ ||
ఆలస అనఖ పరిహాసకై సిఖావన హై,
ఏతే దిన రహీ పీర తులసీకే బాహుకీ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
టూకనికో ఘర-ఘర డోలత కఁగాల బోలి,
VERSE #57
బాల జ్యోం కృపాల నతపాల పాలి పోసో హై |
కీన్హీ హై సంభార సార అంజనీకుమార బీర,
ఆపనో బిసారిహైం న మేరేహూ భరోసో హై ||
కీన్హీ హై సంభార సార అంజనీకుమార బీర,
ఆపనో బిసారిహైం న మేరేహూ భరోసో హై ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఇతనో పరేఖో సబ భాంతి సమరథ ఆజు,
VERSE #58
కపిరాజ సాఁచీ కహౌం కో తిలోక తోసో హై |
సాసతి సహత దాస కీజే పేఖి పరిహాస,
చీరీకో మరన ఖేల బాలకనికో సో హై ||
సాసతి సహత దాస కీజే పేఖి పరిహాస,
చీరీకో మరన ఖేల బాలకనికో సో హై ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఆపనే హీ పాపతేం త్రితాపతేం కి సాపతేం,
VERSE #59
బఢీ హై బాఁహబేదన కహీ న సహి జాతి హై |
ఔషధ అనేక జంత్ర-మంత్ర-టోటకాది కియే,
బాది భయే దేవతా మనాయే అధికాతి హై ||
ఔషధ అనేక జంత్ర-మంత్ర-టోటకాది కియే,
బాది భయే దేవతా మనాయే అధికాతి హై ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
కరతార, భరతార, హరతార, కర్మ, కాల,
VERSE #60
కో హై జగజాల జో న మానత ఇతాతీ హై |
చేరో తేరో తులసీ తూ మేరో కహ్యో రామదూత,
ఢీల తేరీ బీర మోహి పీరతేం పిరాతి హై ||
చేరో తేరో తులసీ తూ మేరో కహ్యో రామదూత,
ఢీల తేరీ బీర మోహి పీరతేం పిరాతి హై ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
దూత రామరాయకో, సపూత పూత బాయకో,
VERSE #61
సమత్థ హాథ పాయకో సహాయ అసహాయకో |
బాఁకీ బిరదావలీ బిదిత బేద గాఇయత,
రావన సో భట భయో ముఠికాకే ఘాయకో ||
బాఁకీ బిరదావలీ బిదిత బేద గాఇయత,
రావన సో భట భయో ముఠికాకే ఘాయకో ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఏతే బడే సాహేబ సమర్థకో నివాజో ఆజ,
VERSE #62
సీదత సుసేవక బచన మన కాయకో |
థోరీ బాఁహపీరకీ బడీ గలానీ తులసీకో,
కౌన పాప కోప, లోప ప్రగట ప్రభాయకో ||
థోరీ బాఁహపీరకీ బడీ గలానీ తులసీకో,
కౌన పాప కోప, లోప ప్రగట ప్రభాయకో ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
దేవీ దేవ దనుజ మనుజ ముని సిద్ధ నాగ,
VERSE #63
ఛోటే బడే జీవ జేతే చేతన అచేత హైం |
పూతనా పిసాచీ జాతుధానీ జాతుధాన బామ,
రామదూతకీ రజాఇ మాథే మాని లేత హైం ||
పూతనా పిసాచీ జాతుధానీ జాతుధాన బామ,
రామదూతకీ రజాఇ మాథే మాని లేత హైం ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఘోర జంత్ర మంత్ర కూట కపట కురోగ జోగ,
VERSE #64
హనూమాన ఆన సుని ఛాడత నికేత హైం |
క్రోధ కీజే కర్మకో ప్రబోధ కీజే తులసీకో,
సోధ కీజే తినకో జో దోష దుఖ దేత హైం ||
క్రోధ కీజే కర్మకో ప్రబోధ కీజే తులసీకో,
సోధ కీజే తినకో జో దోష దుఖ దేత హైం ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
తేరే బల బానర జితాయే రన రావనసోం,
VERSE #65
తేరే ఘాలే జాతుధాన భయే ఘర-ఘరకే |
తేరే బల రామరాజ కియే సబ సురకాజ,
సకల సమాజ సాజ సజే రఘుబరకే ||
తేరే బల రామరాజ కియే సబ సురకాజ,
సకల సమాజ సాజ సజే రఘుబరకే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
తేరో గునగాన సుని గీరబాన పులకత,
VERSE #66
సజల బిలోచన బిరంచి హరి హరకే |
తులసీకే మాథేపర హాథ ఫేరో కీసనాథ,
దేఖియే న దాస దుఖీ తోసే కనిగరకే ||
తులసీకే మాథేపర హాథ ఫేరో కీసనాథ,
దేఖియే న దాస దుఖీ తోసే కనిగరకే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
పాలో తేరే టూకకో పరేహూ చూక మూకియే న,
VERSE #67
కూర కౌడీ దూకో హౌం ఆపనీ ఓర హేరియే |
భోరానాథ భోరేహీ సరోష హోత థోరే దోష,
పోషి తోషి థాపి ఆపనో న అవడేరియే ||
భోరానాథ భోరేహీ సరోష హోత థోరే దోష,
పోషి తోషి థాపి ఆపనో న అవడేరియే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
అంబు తూ హౌఁ అంబుచర, అంబ తూ హౌఁ డింభ, సో న,
VERSE #68
బూఝియే బిలంబ అవలంబ మేరే తేరియే |
బాలక బికాల జాని పాహి ప్రేమ పహిచాని,
తులసీకీ బాఁహ పర లామీలూమ ఫేరియే ||
బాలక బికాల జాని పాహి ప్రేమ పహిచాని,
తులసీకీ బాఁహ పర లామీలూమ ఫేరియే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఘేరి లియో రోగని కుజోగని కులోగని జ్యౌం,
VERSE #69
బాసర జలద ఘన ఘటా ధుకి ధాఈ హై |
బరసత బారి పీర జారియే జవాసే జస,
రోష బిను దోష, ధూమ-మూల మలినాఈ హై ||
బరసత బారి పీర జారియే జవాసే జస,
రోష బిను దోష, ధూమ-మూల మలినాఈ హై ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
కరునానిధాన హనుమాన మహాబలవాన,
VERSE #70
హేరి హఁసి హాఁకి ఫూఁకి ఫౌజేం తైం ఉడాయీ హై |
ఖాయే హుతో తులసీ కురోగ రాఢ రాకసని,
కేసరీకిసోర రాఖే బీర బరిఆఈ హై ||
ఖాయే హుతో తులసీ కురోగ రాఢ రాకసని,
కేసరీకిసోర రాఖే బీర బరిఆఈ హై ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
– సవైయా –
రామగులామ తుహీ హనుమాన
రామగులామ తుహీ హనుమాన
VERSE #71
గోసాఁయి సుసాఁయి సదా అనుకూలో |
పాల్యో హౌం బాల జ్యోం ఆఖర దూ
పితు మాతు సోం మంగల మోద సమూలో ||
పాల్యో హౌం బాల జ్యోం ఆఖర దూ
పితు మాతు సోం మంగల మోద సమూలో ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
బాఁహకీ బేదన బాఁహపగార
VERSE #72
పుకారత ఆరత ఆనంద భూలో |
శ్రీరఘుబీర నివారియే పీర
రహౌం దరబార పరో లటి లూలో ||
శ్రీరఘుబీర నివారియే పీర
రహౌం దరబార పరో లటి లూలో ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
– ఘనాక్షరీ –
కాలకీ కరలతా కరమ కఠినాఈ కీధౌం,
కాలకీ కరలతా కరమ కఠినాఈ కీధౌం,
VERSE #73
పాపకే ప్రభావకీ సుభాయ బాయ బావరే |
బేదన కుభాంతి సో సహి న జాతి రాతి దిన,
సోఈ బాఁహ గహీ జో గహీ సమీరడావరే ||
బేదన కుభాంతి సో సహి న జాతి రాతి దిన,
సోఈ బాఁహ గహీ జో గహీ సమీరడావరే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
లాయో తరు తులసీ తిహారో సో నిహారి బారి,
VERSE #74
సీంచియే మలీన భో తయో హై తిహుఁ తావరే |
భూతనికీ ఆపనీ పరాయేకీ కృపానిధాన,
జానియత సబహీకీ రీతి రామ రావరే ||
భూతనికీ ఆపనీ పరాయేకీ కృపానిధాన,
జానియత సబహీకీ రీతి రామ రావరే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
పాయఁపీర పేటపీర బాఁహపీర ముఁహపీర,
VERSE #75
జరజర సకల సరీర పీరమఈ హై |
దేవ భూత పితర కరమ ఖల కాల గ్రహ,
మోహిపర దవరి దమానక సీ దఈ హై ||
దేవ భూత పితర కరమ ఖల కాల గ్రహ,
మోహిపర దవరి దమానక సీ దఈ హై ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
హౌం తో బిన మోలకే బికానో బలి బారేహీ తేం,
VERSE #76
ఓట రామనామకీ లలాట లిఖి లఈ హై |
కుంభజకే కింకర బికల బూడే గోఖురని,
హాయ రామరాయ ఐసీ హాల కహూఁ భఈ హై ||
కుంభజకే కింకర బికల బూడే గోఖురని,
హాయ రామరాయ ఐసీ హాల కహూఁ భఈ హై ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
బాహుక-సుబాహు నీచ లీచర-మరీచ మిలి,
VERSE #77
ముఁహపీర-కేతుజా కురోగ జాతుధాన హై |
రామ నామ జపజాగ కియో చహోఁ సానురాగ,
కాల కైసే దూత భూత కహా మేరే మాన హై ||
రామ నామ జపజాగ కియో చహోఁ సానురాగ,
కాల కైసే దూత భూత కహా మేరే మాన హై ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
సుమిరే సహాయ రామలఖన ఆఖర దోఊ,
VERSE #78
జినకే సమూహ సాకే జాగత జహాన హై |
తులసీ సఁభారి తాడకా-సఁహారి భారీ భట,
బేధే బరగదసే బనాఇ బానవాన హై ||
తులసీ సఁభారి తాడకా-సఁహారి భారీ భట,
బేధే బరగదసే బనాఇ బానవాన హై ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
బాలపనే సూధే మన రామ సనముఖ భయో,
VERSE #79
రామనామ లేత మాఁగి ఖాత టూకటాక హౌం |
పరయో లోకరీతిమేం పునీత ప్రీతి రామరాయ,
మోహబస బైఠో తోరి తరకితరాక హౌం |
ఖోటే-ఖోటే ఆచరన ఆచరత అపనాయో,
అంజనీకుమార సోధ్యో రామపాని పాక హౌం ||
పరయో లోకరీతిమేం పునీత ప్రీతి రామరాయ,
మోహబస బైఠో తోరి తరకితరాక హౌం |
ఖోటే-ఖోటే ఆచరన ఆచరత అపనాయో,
అంజనీకుమార సోధ్యో రామపాని పాక హౌం ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
తులసీ గోసాయీఁ భయో భోఁడే దిన భూలి గయో,
VERSE #80
తాకో ఫల పావత నిదాన పరిపాక హౌం ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
అసన-బసన-హీన బిషమ-బిషాద-లీన,
VERSE #81
దేఖి దీన దూబరో కరై న హాయ-హాయ కో |
తులసీ అనాథసో సనాథ రఘునాథ కియో,
దియో ఫల సీలసింధు ఆపనే సుభాయకో ||
తులసీ అనాథసో సనాథ రఘునాథ కియో,
దియో ఫల సీలసింధు ఆపనే సుభాయకో ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
నీచ యహి బీచ పతి పాయి భరుహాయిగో,
VERSE #82
బిహాయి ప్రభు-భజన బచన మన కాయకో |
తాతేఁ తను పేషియత ఘోర బరతోర మిస,
ఫూటి-ఫూటి నికసత లోన రామరాయకో ||
తాతేఁ తను పేషియత ఘోర బరతోర మిస,
ఫూటి-ఫూటి నికసత లోన రామరాయకో ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
జియోఁ జగ జానకీజీవనకో కహాయి జన,
VERSE #83
మరిబేకో బారానసీ బారి సురసరికో |
తులసీకే దుహూఁ హాథ మోదక హై ఐసే ఠావుఁ,
జాకే జియే ముయే సోచ కరిహైఁ న లరికో |
మోకో ఝూఠో సాఁచో లోగ రామకో కహత సబ,
మేరే మన మాన హై న హరకో న హరికో |
భారీ పీర దుసహ సరీరతేఁ బిహాల హోత,
సోవూ రఘుబీర బిను సకై దూర కరికో ||
తులసీకే దుహూఁ హాథ మోదక హై ఐసే ఠావుఁ,
జాకే జియే ముయే సోచ కరిహైఁ న లరికో |
మోకో ఝూఠో సాఁచో లోగ రామకో కహత సబ,
మేరే మన మాన హై న హరకో న హరికో |
భారీ పీర దుసహ సరీరతేఁ బిహాల హోత,
సోవూ రఘుబీర బిను సకై దూర కరికో ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
సీతాపతి సాహేబ సహాయ హనుమాన నిత,
VERSE #84
హిత ఉపదేసకో మహేస మానో గురుకై |
మానస బచన కాయ సరన తిహారే పాఁయ,
తుమ్హరే భరోసే సుర మైఁ న జానే సురకై ||
మానస బచన కాయ సరన తిహారే పాఁయ,
తుమ్హరే భరోసే సుర మైఁ న జానే సురకై ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
బ్యాధి భూతజనిత ఉపాధి కాహూ ఖలకీ,
VERSE #85
సమాధి కీజే తులసీకో జాని జన ఫురకై |
కపినాథ రఘునాథ భోలానాథ భూతనాథ,
రోగసింధు క్యోం న డారియత గాయ ఖురకై ||
కపినాథ రఘునాథ భోలానాథ భూతనాథ,
రోగసింధు క్యోం న డారియత గాయ ఖురకై ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
కహోఁ హనుమానసోఁ సుజాన రామరాయసోఁ,
VERSE #86
కృపానిధాన సంకరసోఁ సావధాన సునియే |
హరష విషాద రాగ రోష గున దోషమయీ,
బిరచీ బిరంచి సబ దేఖియత దునియే |
మాయా జీవ కాలకే కరమకే సుభాయకే,
కరైయా రామ బేద కహైఁ సాఁచీ మన గునియే |
తుమ్హతేఁ కహా న హోయ హాహా సో బుఝైయే మోహి,
హౌఁ హూఁ రహోఁ మౌన హీ బయో సో జాని లునియే ||
హరష విషాద రాగ రోష గున దోషమయీ,
బిరచీ బిరంచి సబ దేఖియత దునియే |
మాయా జీవ కాలకే కరమకే సుభాయకే,
కరైయా రామ బేద కహైఁ సాఁచీ మన గునియే |
తుమ్హతేఁ కహా న హోయ హాహా సో బుఝైయే మోహి,
హౌఁ హూఁ రహోఁ మౌన హీ బయో సో జాని లునియే ||
VERSE #87
ఇతి శుభమ్ ||
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Hanuman Bahuk (Tulasidas Krutam) represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.