Aditya Hrudayam

Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
Font Size:
📱 WhatsApp
🪔

Recitation & Chanting Guidelines

⏰ Best Chanting Time Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or Sandhya Kaala
🗓️ Auspicious Timing Daily Morning / Evening Sandhya
🔢 Recommended Count 1, 11, or 21 Times
✨ Key Spiritual Benefits Inner Peace, Spiritual Protection, Divine Grace & Prosperity
VERSE #1
– తాత్పర్యం //
(రావణుడితో యుద్ధం చేస్తున్న సమయంలో శ్రీరామచంద్రుడు అలసిపోయి, చింతాక్రాంతుడై ఉన్నప్పుడు, ఆ యుద్ధాన్ని చూడటానికి దేవతలతో కలిసి వచ్చిన అగస్త్య మహర్షి శ్రీరాముని దగ్గరకు వచ్చి, విజయం సిద్ధించడం కోసం పరమ రహస్యమైన, సనాతనమైన ‘ఆదిత్య హృదయం’ అనే స్తోత్రాన్ని ఉపదేశించిన సందర్భం ఇది. ఈ స్తోత్రాన్ని పారాయణం చేయడం వల్ల సకల శత్రువులు నశిస్తారు, అన్ని కార్యాల్లో విజయం లభిస్తుంది. ఇది మనోవేదనను, భయాన్ని తొలగించి ఆయురారోగ్యాలను ప్రసాదించే పరమ మంగళకరమైన స్తోత్రం.)
తతో యుద్ధపరిశ్రాంతం సమరే చింతయా స్థితమ్ |
రావణం చాగ్రతో దృష్ట్వా యుద్ధాయ సముపస్థితమ్ ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
యుద్ధరంగంలో పోరాడి అలసిపోయి, చింతతో ఉన్నవాడై, తన ఎదుట యుద్ధానికి సిద్ధంగా నిలబడి ఉన్న రావణుడిని చూస్తున్న శ్రీరాముని (అగస్త్యుడు చూశాడు).
VERSE #2
దైవతైశ్చ సమాగమ్య ద్రష్టుమభ్యాగతో రణమ్ |
ఉపాగమ్యాబ్రవీద్రామమగస్త్యో భగవానృషిః ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
దేవతలతో కలిసి యుద్ధాన్ని చూడటానికి వచ్చిన భగవంతుడైన అగస్త్య మహర్షి, శ్రీరాముని సమీపించి ఇలా పలికాడు.
VERSE #3
రామ రామ మహాబాహో శృణు గుహ్యం సనాతనమ్ |
యేన సర్వానరీన్ వత్స సమరే విజయిష్యసి ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఓ మహాబాహువు గల రామచంద్రా! అత్యంత రహస్యమైనది, పురాతనమైనది అయిన ఒక విషయాన్ని చెబుతాను విను. దీనిని గ్రహించడం ద్వారా యుద్ధంలో శత్రువులందరినీ నీవు జయించగలవు.
VERSE #4
ఆదిత్యహృదయం పుణ్యం సర్వశత్రువినాశనమ్ |
జయావహం జపేన్నిత్యమక్షయ్యం పరమం శివమ్ ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఈ ఆదిత్య హృదయం అత్యంత పుణ్యప్రదమైనది, శత్రువులందరినీ నాశనం చేసేది, విజయాన్ని చేకూర్చేది. దీనిని నిత్యం జపించడం వల్ల అక్షయమైన (తరిగిపోని) పరమ శుభం కలుగుతుంది.
VERSE #5
సర్వమంగళమాంగళ్యం సర్వపాపప్రణాశనమ్ |
చింతాశోకప్రశమనమాయుర్వర్ధనముత్తమమ్ ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఇది అన్ని మంగళాల్లోనూ గొప్ప మంగళకరమైనది, పాపాలన్నింటినీ నశింపజేసేది. చింతలను, శోకాన్ని పోగొట్టి ఆయుష్షును పెంచే ఉత్తమమైన సాధనం.
VERSE #6
రశ్మిమంతం సముద్యంతం దేవాసురనమస్కృతమ్ |
పూజయస్వ వివస్వంతం భాస్కరం భువనేశ్వరమ్ ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
కిరణములు కలవాడు, ఉదయిస్తున్నవాడు, దేవతలచేత అసురులచేత నమస్కరింపబడేవాడు, ప్రకాశవంతుడు, లోకములకు ప్రభువు అయిన ఆ సూర్యభగవానుని పూజించుము.
VERSE #7
సర్వదేవాత్మకో హ్యేష తేజస్వీ రశ్మిభావనః |
ఏష దేవాసురగణాఁల్లోకాన్ పాతి గభస్తిభిః ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఈయన సర్వదేవతా స్వరూపుడు, తేజస్సు కలవాడు, తన కిరణములతో శక్తిని ప్రసాదించేవాడు. ఈ సూర్యుడు తన కిరణముల ద్వారా దేవతలను, అసురులను మరియు సమస్త లోకములను రక్షిస్తున్నాడు.
VERSE #8
ఏష బ్రహ్మా చ విష్ణుశ్చ శివః స్కందః ప్రజాపతిః |
మహేంద్రో ధనదః కాలో యమః సోమో హ్యపాం పతిః ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఈ సూర్య భగవానుడే బ్రహ్మ, విష్ణువు, శివుడు, కుమారస్వామి, ప్రజాపతి, దేవేంద్రుడు, కుబేరుడు, కాలము, యముడు, చంద్రుడు మరియు వరుణుడు కూడా.
VERSE #9
పితరో వసవః సాధ్యా హ్యశ్వినౌ మరుతో మనుః |
వాయుర్వహ్నిః ప్రజాప్రాణ ఋతుకర్తా ప్రభాకరః ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఈయనే పితృదేవతలు, వసువులు, సాధ్యులు, అశ్వినీ దేవతలు, మరుత్తులు, మనువు, వాయువు, అగ్ని, సమస్త ప్రాణుల ప్రాణశక్తి, ఋతువులను ఏర్పరిచేవాడు మరియు వెలుగును ఇచ్చేవాడు.
VERSE #10
ఆదిత్యః సవితా సూర్యః ఖగః పూషా గభస్తిమాన్ |
సువర్ణసదృశో భానుర్హిరణ్యరేతా దివాకరః ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఆదిత్యుడు (అదితి పుత్రుడు), సవిత (జగత్తును ప్రసవించేవాడు), సూర్యుడు (ప్రేరేపించేవాడు), ఖగడు (ఆకాశంలో విహరించేవాడు), పూష (పోషించేవాడు), కిరణములు కలవాడు, బంగారు వర్ణంలో ప్రకాశించేవాడు, హిరణ్యరేతసుడు (తేజోవంతుడు), పగలును కలిగించే దివాకరుడు (ఈయనే).
VERSE #11
హరిదశ్వః సహస్రార్చిః సప్తసప్తిర్మరీచిమాన్ |
తిమిరోన్మథనః శంభుస్త్వష్టా మార్తాండ అంశుమాన్ ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
పచ్చని గుర్రములు కలవాడు (హరిదశ్వః), వేలకొలది కిరణములు కలవాడు, ఏడు గుర్రములు వాహనముగా కలవాడు (సప్తసప్తిః), ప్రకాశవంతమైన కిరణములు కలవాడు, చీకట్లను మథించి సంహరించేవాడు, సుఖాన్ని ప్రసాదించేవాడు (శంభుః), శిల్పి వలె జగత్తును నిర్మించేవాడు (త్వష్టా), మృతమైన అండము నుండి పుట్టినవాడు (మార్తాండుడు), కాంతివంతుడైన సూర్యుడికి నమస్కారం.
VERSE #12
హిరణ్యగర్భః శిశిరస్తపనో భాస్కరో రవిః |
అగ్నిగర్భో'దితేః పుత్రః శంఖః శిశిరనాశనః ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
బ్రహ్మ స్వరూపుడు (హిరణ్యగర్భః), శాంతినిచ్చేవాడు (శిశిరః), వేడిని ప్రసాదించేవాడు, వెలుగును ఇచ్చేవాడు, సూర్యుడు, అగ్నిని గర్భమున కలవాడు, అదితి పుత్రుడు, మంగళప్రదుడు (శంఖః), మంచును/చలిని నశింపజేసేవాడు అయిన స్వామికి నమస్కారం.
VERSE #13
వ్యోమనాథస్తమోభేదీ ఋగ్యజుఃసామపారగః |
ఘనవృష్టిరపాం మిత్రో వింధ్యవీథీప్లవంగమః ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఆకాశానికి ప్రభువు (వ్యోమనాథః), చీకటిని చీల్చేవాడు, ఋగ్వేద యజుర్వేద సామవేదాలలో పారంగతుడు (వేద స్వరూపుడు), సమృద్ధిగా వానను కురిపించేవాడు, జలములకు మిత్రుడు (కారణభూతుడు), ఆకాశవీధిలో (వింధ్యవీధిలో) వేగంగా ప్రయాణించేవాడు అయిన సూర్యుడికి నమస్కారం.
VERSE #14
ఆతపీ మండలీ మృత్యుః పింగళః సర్వతాపనః |
కవిర్విశ్వో మహాతేజా రక్తః సర్వభవోద్భవః ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఎండను కలుగజేసేవాడు, మండల రూపంలో ప్రకాశించేవాడు, శత్రువులకు మృత్యువు వంటివాడు, పింగళ వర్ణం (బంగారు ఛాయ) కలవాడు, అందరినీ తపింపజేసేవాడు, సర్వజ్ఞుడు (కవిః), విశ్వరూపుడు, గొప్ప తేజస్సు కలవాడు, అనురాగము (ఎరుపు రంగు) కలవాడు, సమస్త ప్రాణుల పుట్టుకకు కారణమైనవాడు.
VERSE #15
నక్షత్రగ్రహతారాణామధిపో విశ్వభావనః |
తేజసామపి తేజస్వీ ద్వాదశాత్మన్నమో'స్తు తే ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
నక్షత్రములకు, గ్రహములకు, తారలకు అధిపతియైనవాడు, విశ్వాన్ని రక్షించేవాడు, తేజస్సు గలవాటిలో కెల్లా అత్యంత తేజస్వి, పన్నెండు రూపాలలో (ద్వాదశాదిత్యులు) ప్రకాశించే ఓ సూర్యభగవానుడా! నీకు నమస్కారము.
VERSE #16
నమః పూర్వాయ గిరయే పశ్చిమాయాద్రయే నమః | [పశ్చిమే గిరయే]
VERSE #17
జ్యోతిర్గణానాం పతయే దినాధిపతయే నమః ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
తూర్పు పర్వతమున (ఉదయాద్రి) ఉన్న నీకు నమస్కారము, పడమర పర్వతమున (అస్తాద్రి) ఉన్న నీకు నమస్కారము. జ్యోతిర్గణములకు (గ్రహ నక్షత్రాలకు) ప్రభువుకు, పగలుకు అధిపతియైన నీకు నమస్కారము.
VERSE #18
జయాయ జయభద్రాయ హర్యశ్వాయ నమో నమః |
నమో నమః సహస్రాంశో ఆదిత్యాయ నమో నమః ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
జయమును ప్రసాదించేవాడికి, జయముతో కూడిన శుభాలను ఇచ్చేవాడికి, పచ్చని గుర్రములు కలవాడికి నమస్కారము. వేలకొలది కిరణములు కలవాడికి, అదితి పుత్రుడైన ఆదిత్యుడికి మాటిమాటికీ నమస్కారము.
VERSE #19
నమ ఉగ్రాయ వీరాయ సారంగాయ నమో నమః |
నమః పద్మప్రబోధాయ మార్తాండాయ నమో నమః ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
(శత్రువులకు) ఉగ్ర స్వరూపుడైన వాడు, వీరుడు, శ్రేష్ఠమైన గమనము కలవాడు, పద్మములను వికసింపజేయువాడు (పద్మప్రబోధాయ) మరియు మార్తాండ స్వరూపుడైన సూర్యుడికి మాటిమాటికీ నమస్కారము.
VERSE #20
బ్రహ్మేశానాచ్యుతేశాయ సూర్యాయాదిత్యవర్చసే |
భాస్వతే సర్వభక్షాయ రౌద్రాయ వపుషే నమః ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులకు కూడా ప్రభువైనవాడు, అదితి పుత్రుడైన ఆదిత్యుని తేజస్సు కలవాడు, స్వయంప్రకాశకుడు, ప్రళయకాలంలో సర్వమును భక్షించేవాడు (గ్రహించేవాడు), రుద్ర రూపము ధరించినవాడు అయిన సూర్యుడికి నమస్కారము.
VERSE #21
తమోఘ్నాయ హిమఘ్నాయ శత్రుఘ్నాయామితాత్మనే |
కృతఘ్నఘ్నాయ దేవాయ జ్యోతిషాం పతయే నమః ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
చీకటిని సంహరించేవాడు (తమోఘ్నాయ), మంచును/చలిని హరించేవాడు, శత్రువులను నాశనం చేసేవాడు, కొలవలేని ఆత్మశక్తి కలవాడు, చేసిన మేలు మరచిన కృతఘ్నులను శిక్షించేవాడు, ప్రకాశించే దేవతలకు, నక్షత్రాలకు ప్రభువైన వానికి నమస్కారము.
VERSE #22
తప్తచామీకరాభాయ వహ్నయే విశ్వకర్మణే |
నమస్తమో'భినిఘ్నాయ రుచయే లోకసాక్షిణే ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
కాల్చబడిన (శుద్ధి చేయబడిన) బంగారం వంటి కాంతి కలవాడు, అగ్ని స్వరూపుడు, విశ్వకర్మ (సకల కార్య నిర్వాహకుడు), చీకట్లను పారద్రోలేవాడు, కాంతి స్వరూపుడు మరియు లోకమున జరిగే సమస్తమునకు సాక్షిగా ఉండేవానికి నమస్కారము.
VERSE #23
నాశయత్యేష వై భూతం తదేవ సృజతి ప్రభుః |
పాయత్యేష తపత్యేష వర్షత్యేష గభస్తిభిః ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఈ ప్రభువే (సూర్యుడే) ప్రళయకాలంలో సమస్త భూతజాలాన్ని నశింపజేస్తాడు, మళ్ళీ ఆయనే సృష్టిస్తాడు. ఈయనే తన కిరణముల ద్వారా నీటిని గ్రహిస్తాడు (ఎండ ద్వారా), తిరిగి ఆయనే వర్షం రూపంలో కురిపిస్తాడు.
VERSE #24
ఏష సుప్తేషు జాగర్తి భూతేషు పరినిష్ఠితః |
ఏష ఏవాగ్నిహోత్రం చ ఫలం చైవాగ్నిహోత్రిణామ్ ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
సమస్త ప్రాణులు నిద్రపోతున్నప్పుడు (సుప్తేషు) కూడా ఈయన మేల్కొనే ఉంటాడు (సాక్షిగా). ఈయన సర్వ ప్రాణుల హృదయాలలో అంతర్యామిగా ఉంటాడు. అగ్నిహోత్రము (యజ్ఞము) ఈయనే, ఆ యజ్ఞం చేసిన వారికి లభించే ఫలితము కూడా ఈయనే.
VERSE #25
వేదాశ్చ క్రతవశ్చైవ క్రతూనాం ఫలమేవ చ |
యాని కృత్యాని లోకేషు సర్వ ఏష రవిః ప్రభుః ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
వేదములు, యజ్ఞములు, ఆ యజ్ఞాల వల్ల కలిగే ఫలము, లోకంలో చేయదగిన సమస్త కార్యములు – వీటన్నింటికీ ప్రభువు ఆ సూర్యభగవానుడే.
VERSE #26
ఏనమాపత్సు కృచ్ఛ్రేషు కాంతారేషు భయేషు చ |
కీర్తయన్ పురుషః కశ్చిన్నావసీదతి రాఘవ ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఓ రాఘవా! ఆపదల్లో ఉన్నప్పుడు, కష్టాల్లో ఉన్నప్పుడు, అడవుల వంటి ప్రమాదకర ప్రదేశాల్లో ఉన్నప్పుడు లేదా భయం కలిగినప్పుడు – ఏ మనుష్యుడైతే ఈ సూర్యుడిని కీర్తిస్తాడో, అతడు ఎన్నటికీ ఓడిపోడు (కృంగిపోడు).
VERSE #27
పూజయస్వైనమేకాగ్రో దేవదేవం జగత్పతిమ్ |
ఏతత్త్రిగుణితం జప్త్వా యుద్ధేషు విజయిష్యసి ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
దేవదేవుడు, జగత్పతి అయిన ఈ సూర్యుడిని ఏకాగ్రతతో పూజించుము. ఈ స్తోత్రాన్ని మూడు సార్లు జపించినట్లయితే, నీవు ఈ యుద్ధంలో తప్పక విజయం సాధిస్తావు.
VERSE #28
అస్మిన్ క్షణే మహాబాహో రావణం త్వం వధిష్యసి |
ఏవముక్త్వా తదా'గస్త్యో జగామ చ యథాగతమ్ ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఓ మహాబాహో! ఈ క్షణమే నీవు రావణుడిని వధించగలవు అని పలికి, అగస్త్య మహర్షి తాను వచ్చిన మార్గంలోనే వెళ్ళిపోయారు.
VERSE #29
ఏతచ్ఛ్రుత్వా మహాతేజా నష్టశోకో'భవత్తదా |
ధారయామాస సుప్రీతో రాఘవః ప్రయతాత్మవాన్ ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
(అగస్త్యుని) మాటలు విని, మహాతేజస్వి అయిన శ్రీరాముడు, తన శోకాన్ని విడిచిపెట్టాడు. ఎంతో ప్రీతితో, ఏకాగ్రతతో ఆ స్తోత్రాన్ని మనసులో ధారణ చేశాడు.
VERSE #30
ఆదిత్యం ప్రేక్ష్య జప్త్వా తు పరం హర్షమవాప్తవాన్ |
త్రిరాచమ్య శుచిర్భూత్వా ధనురాదాయ వీర్యవాన్ ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
సూర్యుడిని చూస్తూ ఈ స్తోత్రాన్ని జపించి పరమ సంతోషాన్ని పొందాడు. పిమ్మట మూడు సార్లు ఆచమనం చేసి, పరిశుద్ధుడై, పరాక్రమవంతుడైన ఆ రాముడు తన ధనుస్సును చేబూనాడు.
VERSE #31
రావణం ప్రేక్ష్య హృష్టాత్మా యుద్ధాయ సముపాగమత్ |
సర్వయత్నేన మహతా వధే తస్య ధృతో'భవత్ ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
రావణుడిని చూసి యుద్ధం కోసం ఉత్సాహంతో ముందుకు కదిలాడు. రావణుడిని వధించాలనే గొప్ప సంకల్పంతో తన శక్తినంతటినీ కూడగట్టుకున్నాడు.
🪷

అథ రవిరవదన్నిరీక్ష్య రామం

VERSE #32
ముదితమనాః పరమం ప్రహృష్యమాణః |
నిశిచరపతిసంక్షయం విదిత్వా
సురగణమధ్యగతో వచస్త్వరేతి ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
అప్పుడు దేవతల మధ్య ఉన్న సూర్యభగవానుడు, రాముడిని చూసి పరమ సంతోషంతో, రావణుడి అంతం సమీపించిందని తెలుసుకుని “త్వరపడు” (విజయం సాధించు) అని రాముడిని ఆశీర్వదించాడు.
VERSE #33
ఇతి ఆదిత్య హృదయమ్ |
🪷

పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)

🕊️
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ

నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.

🌅
శుభ ముహూర్తం

బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.

📿
జప సంఖ్యా నియమం

నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.

📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)

Aditya Hrudayam represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.

🪷
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace): Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
🛡️
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being): Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment): Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.

🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)

🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)

Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).

🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)

Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.

📜 సంప్రదాయ ప్రశస్తి (Scholarly Context):

Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.