Sri Skanda Stotram

Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
Font Size:
📱 WhatsApp
📜

Sacred Scripture Study & Svadhyaya

Vedic Canonical Scripture — Authentic Recitation with Sanskrit Verses & Classical Commentary
VERSE #1
(మహాభారతంలోని వనపర్వంలో (మార్కండేయ సమస్య పర్వం) మార్కండేయ మహర్షి ధర్మరాజుకు వివరించిన ఈ శ్రీ స్కంద స్తోత్రం అత్యంత మహిమాన్వితమైనది. ఇందులో స్వామివారి దివ్య నామాలను స్మరిస్తూ, ఆయన వైభవాన్ని కొనియాడారు.)
మార్కండేయ ఉవాచ |
ఆగ్నేయశ్చైవ స్కందశ్చ దీప్తకీర్తిరనామయః |
మయూరకేతుర్ధర్మాత్మా భూతేశో మహిషార్దనః ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
అగ్ని పుత్రుడైనవాడు (ఆగ్నేయుడు), స్కందుడు, ప్రకాశించే కీర్తి కలవాడు, రోగ రహితుడు (అనామయుడు), నెమలిని ధ్వజముగా కలవాడు (మయూరకేతువు), ధర్మాత్ముడు, సర్వభూతములకు ప్రభువు మరియు మహిషాసురుడిని సంహరించినవాడు (మహిషార్దనుడు).
VERSE #2
కామజిత్కామదః కాంతః సత్యవాగ్భువనేశ్వరః |
శిశుః శీఘ్రః శుచిశ్చండో దీప్తవర్ణః శుభాననః ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
కోరికలను జయించినవాడు, కోర్కెలు తీర్చేవాడు, అత్యంత సుందరుడు, సత్యమే పలికేవాడు, భువనేశ్వరుడు, నిత్య బాలుడు (శిశువు), వేగంగా అనుగ్రహించేవాడు, పవిత్రుడు (శుచి), దుష్టుల పట్ల చండ విక్రముడు, ప్రకాశవంతమైన రంగు కలవాడు మరియు శుభకరమైన ముఖము కలవాడు.
VERSE #3
అమోఘస్త్వనఘో రౌద్రః ప్రియశ్చంద్రాననస్తథా |
దీప్తశక్తిః ప్రశాంతాత్మా భద్రకుక్కుటమోహనః ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
అమోఘమైన శక్తి కలవాడు, పాప రహితుడు (అనఘుడు), శత్రువుల పట్ల రౌద్ర రూపము కలవాడు, అందరికీ ప్రియమైనవాడు, చంద్రుని వంటి ముఖము కలవాడు, ప్రజ్వలించే ‘శక్తి’ ఆయుధాన్ని ధరించినవాడు, ప్రశాంతమైన మనస్సు కలవాడు మరియు మంగళకరమైన కోడిని (కుక్కుటము) చేతబూని మోహింపజేసేవాడు.
VERSE #4
షష్ఠీప్రియశ్చ ధర్మాత్మా పవిత్రో మాతృవత్సలః |
కన్యాభర్తా విభక్తశ్చ స్వాహేయో రేవతీసుతః ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
షష్ఠీ తిథి అంటే ప్రీతి కలవాడు, ధర్మ స్వరూపుడు, పరమ పవిత్రుడు, తల్లుల (కృత్తికల) పట్ల మిక్కిలి ప్రేమ కలవాడు, దేవసేన (కన్య) కు భర్త, వివిధ రూపములలో విభజింపబడినవాడు, స్వాహాదేవి పుత్రుడిగా (ఒక గాథలో) పిలవబడేవాడు మరియు రేవతీ పుత్రుడిగా కొనియాడబడేవాడు.
VERSE #5
ప్రభుర్నేతా విశాఖశ్చ నైగమేయః సుదుశ్చరః |
సువ్రతో లలితశ్చైవ బాలక్రీడనకప్రియః ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
సర్వ సమర్థుడైన ప్రభువు, మార్గదర్శి (నేత), విశాఖుడు, వేదార్థములను తెలిసినవాడు (నైగమేయుడు), కఠినమైన తపస్సు చేయువాడు, ఉత్తమ వ్రతము కలవాడు, లలితమైన రూపము కలవాడు మరియు బాల్య క్రీడలయందు ఆసక్తి కలవాడు.
VERSE #6
ఖచారీ బ్రహ్మచారీ చ శూరః శరవణోద్భవః |
విశ్వామిత్రప్రియశ్చైవ దేవసేనాప్రియస్తథా |
వాసుదేవప్రియశ్చైవ ప్రియః ప్రియకృదేవ తు ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఆకాశమున సంచరించేవాడు, నిత్య బ్రహ్మచారి, శూరుడు, శరవణమున (దర్భవనమున) జన్మించినవాడు, విశ్వామిత్ర మహర్షికి ప్రియమైనవాడు, తన భార్య దేవసేనకు అత్యంత ప్రియుడు, శ్రీకృష్ణుడికి (వాసుదేవునికి) ఇష్టుడైనవాడు మరియు అందరికీ మేలు చేసే ప్రియకరుడు.
VERSE #7
నామాన్యేతాని దివ్యాని కార్తికేయస్య యః పఠేత్ |
స్వర్గం కీర్తిం ధనం చైవ స లభేన్నాత్ర సంశయః ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
కార్తికేయుని యొక్క ఈ దివ్య నామాలను ఎవరైతే పఠిస్తారో, వారు కీర్తిని, ధనాన్ని మరియు మరణానంతరం స్వర్గాన్ని పొందుతారు; ఇందులో ఎటువంటి సందేహము లేదు.
స్తోష్యామి దేవైరృషిభిశ్చ జుష్టం
VERSE #8
శక్త్యా గుహం నామభిరప్రమేయమ్ |
షడాననం శక్తిధరం సువీరం
నిబోధ చైతాని కురుప్రవీర ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
“ఓ కురుప్రవీరా (ధర్మరాజా)! దేవతలు, ఋషులచే సేవించబడేవాడు, అప్రమేయుడు, ఆరు ముఖములు కలవాడు, శక్తిధరుడు మరియు గొప్ప వీరుడైన ఆ గుహుని (స్కందుని) నామములతో నేను స్తుతిస్తున్నాను, వినుము” అని మార్కండేయుడు పలికాడు.
బ్రహ్మణ్యో వై బ్రహ్మజో బ్రహ్మవిచ్చ
VERSE #9
బ్రహ్మేశయో బ్రహ్మవతాం వరిష్ఠః |
బ్రహ్మప్రియో బ్రాహ్మణసర్వమంత్రీ త్వం
బ్రహ్మణాం బ్రాహ్మణానాం చ నేతా ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
నీవు బ్రహ్మజ్ఞానము కలవాడవు (బ్రహ్మణ్యుడు), బ్రహ్మ నుండి ఉద్భవించినవాడవు, బ్రహ్మమును తెలిసినవాడవు. బ్రహ్మ మరియు ఈశ్వరులకు ప్రియమైనవాడవు. బ్రహ్మజ్ఞానులలో శ్రేష్ఠుడవు. వేద మంత్రములకు సలహాదారుడవు (మంత్రీ) మరియు బ్రాహ్మణులకు, వేదములకు నీవే నాయకుడవు.
స్వాహా స్వధా త్వం పరమం పవిత్రం
VERSE #10
మంత్రస్తుతస్త్వం ప్రథితః షడర్చిః |
సంవత్సరస్త్వమృతవశ్చ షడ్వై
మాసార్ధమాసాశ్చ దినం దిశశ్చ ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
దేవతలకు ఇచ్చే హవిస్సు (స్వాహా), పితృదేవతలకు ఇచ్చే స్వధా నీవే. నీవు పరమ పవిత్రమైనవాడవు. ఆరు కిరణములు (షడర్చి) కల అగ్ని స్వరూపుడవు. కాల స్వరూపుడైన సంవత్సరము, ఆరు ఋతువులు, నెలలు, పక్షములు, రోజులు మరియు దిక్కులు అన్నీ నీ స్వరూపములే.
త్వం పుష్కరాక్షస్త్వరవిందవక్త్రః
VERSE #11
సహస్రచక్షో'సి సహస్రబాహుః |
త్వం లోకపాలః పరమం హవిశ్చ
త్వం భావనః సర్వసురాసురాణామ్ ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
నీవు పద్మముల వంటి కన్నులు, పద్మము వంటి ముఖము కలవాడవు. వేల కొలది కన్నులు, వేల కొలది చేతులు కలిగిన విశ్వరూపుడవు. లోకపాలకుడవు, యజ్ఞములలో సమర్పించే హవిస్సువు నీవే. దేవతలకు, అసురులకు కూడా నీవే ఆధారభూతుడవు.
త్వమేవ సేనాధిపతిః ప్రచండః
VERSE #12
ప్రభుర్విభుశ్చాప్యథ శక్రజేతా |
సహస్రభూస్త్వం ధరణీ త్వమేవ
సహస్రతుష్టిశ్చ సహస్రభుక్చ ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
నీవే ప్రచండమైన సేనాధిపతివి. సమర్థుడైన ప్రభువువు, ఇంద్రుడిని సైతం (యుద్ధ క్రీడలో) జయించగలవాడవు. వేల కొలది రూపములలో ఉన్న భూమివి నీవే. అనంతమైన తృప్తిని, అనంతమైన భోగాలను అనుభవించేవాడవు నీవే.
సహస్రశీర్షస్త్వమనంతరూపః
VERSE #13
సహస్రపాత్త్వం దశశక్తిధారీ |
గంగాసుతస్త్వం స్వమతేన దేవ
స్వాహామహీకృత్తికానాం తథైవ ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
వేల కొలది శిరస్సులు, పాదములు కలిగిన అనంత రూపుడవు. పది రకముల శక్తులను ధరించినవాడవు. నీవు గంగకు, స్వాహాదేవికి, భూదేవికి మరియు కృత్తికలకు అందరికీ పుత్రుడవు (అందరి అన్వయము నీయందు ఉన్నది).
త్వం క్రీడసే షణ్ముఖ కుక్కుటేన
VERSE #14
యథేష్టనానావిధకామరూపీ |
దీక్షా'సి సోమో మరుతః సదైవ
ధర్మో'సి వాయురచలేంద్ర ఇంద్రః ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఓ షణ్ముఖా! నీవు కోడి పుంజుతో క్రీడిస్తావు. నీవు కోరుకున్న రూపాన్ని ధరించగలవు. యజ్ఞ దీక్షవు, చంద్రుడవు, మరుత్తులు (వాయువులు), ధర్మము, గాలి, హిమవత్పర్వతము మరియు ఇంద్రుడు—అన్నీ నీవే.
సనాతనానామపి శాశ్వతస్త్వం
VERSE #15
ప్రభుః ప్రభూణామపి చోగ్రధన్వా |
ఋతస్య కర్తా దితిజాంతకస్త్వం
జేతా రిపూణాం ప్రవరః సురాణామ్ ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
సనాతనమైన వాటిలో కూడా శాశ్వతమైనవాడవు. గొప్ప ప్రభువులకు కూడా ప్రభువువు. భయంకరమైన ధనస్సును ధరించినవాడవు. సత్యమును (ఋతము) రక్షించేవాడవు, రాక్షసులను అంతం చేసేవాడవు, శత్రువులను జయించే దేవతా శ్రేష్ఠుడవు.
సూక్ష్మం తపస్తత్పరమం త్వమేవ
VERSE #16
పరావరజ్ఞో'సి పరావరస్త్వమ్ |
ధర్మస్య కామస్య పరస్య చైవ
త్వత్తేజసా కృత్స్నమిదం మహాత్మన్ ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
సూక్ష్మమైన తపస్సు నీవే. శ్రేష్ఠమైనది మరియు తక్కువైనది (కార్య-కారణములు) రెండింటినీ తెలిసినవాడవు. ధర్మము, కామము మరియు మోక్షము—వీటన్నిటికీ నీ తేజస్సే ఆధారము. ఈ జగత్తంతా నీ తేజస్సుతోనే నిండి ఉంది.
వ్యాప్తం జగత్సర్వసురప్రవీర
VERSE #17
శక్త్యా మయా సంస్తుత లోకనాథ |
నమో'స్తు తే ద్వాదశనేత్రబాహో
అతః పరం వేద్మి గతిం న తే'హమ్ ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఓ సర్వసురప్రవీరా! లోకనాథా! నీ శక్తితో ఈ జగత్తు వ్యాపించి ఉంది. పన్నెండు కన్నులు, పన్నెండు చేతులు కలిగిన నీకు నమస్కారము. నీవు తప్ప నాకు వేరే గతి (ఆధారము) లేదు.
VERSE #18
స్కందస్య య ఇదం విప్రః పఠేజ్జన్మ సమాహితః |
శ్రావయేద్బ్రాహ్మణేభ్యో యః శృణుయాద్వా ద్విజేరితమ్ ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఎవరైతే ఏకాగ్రతతో స్కందుని జన్మ వృత్తాంతాన్ని మరియు ఈ స్తోత్రాన్ని పఠిస్తారో, ఇతరులకు వినిపిస్తారో లేదా వింటారో …
VERSE #19
ధనమాయుర్యశో దీప్తం పుత్రాన్ శత్రుజయం తథా |
స పుష్టితుష్టీ సంప్రాప్య స్కందసాలోక్యమాప్నుయాత్ ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
… వారు ధనము, ఆయువు, కీర్తి, సంతానము మరియు శత్రుజయాన్ని పొందుతారు. వారు శారీరక పుష్టిని, మానసిక తృప్తిని పొంది చివరకు స్కంద సాలోక్యాన్ని (మోక్షాన్ని) పొందుతారు.
VERSE #20
ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అరణ్యపర్వణి త్రయస్త్రింశదధికద్విశతతమో'ధ్యాయే స్కంద స్తోత్రమ్ |
🪷

పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)

🕊️
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ

నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.

🌅
శుభ ముహూర్తం

బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.

📿
జప సంఖ్యా నియమం

నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.

📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)

Sri Skanda Stotram represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.

🪷
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace): Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
🛡️
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being): Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment): Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.

🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)

🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)

Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).

🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)

Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.

📜 సంప్రదాయ ప్రశస్తి (Scholarly Context):

Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.