Sri Nrusimha Saraswati Stotram 2
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
Recitation & Chanting Guidelines
⏰ Best Chanting Time
Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or Sandhya Kaala
🗓️ Auspicious Timing
Daily Morning / Evening Sandhya
🔢 Recommended Count
1, 11, or 21 Times
✨ Key Spiritual Benefits
Inner Peace, Spiritual Protection, Divine Grace & Prosperity
VERSE #1
[గమనిక: ఈ స్తోత్రము
(శ్రీ వాసుదేవానంద సరస్వతీ స్వామి (టెంభే స్వామి) విరచించిన ఈ స్తోత్రం ‘యమక’ మరియు ‘అనుప్రాస’ అనే కఠినమైన ఛందస్సుతో కూడిన అద్భుతమైన రచన. ఇందులో పదాలు పునరావృతమవుతున్నట్లు అనిపించినా, విడదీసినప్పుడు వేర్వేరు అర్థాలను ఇస్తాయి. దీనిని ‘కష్టకావ్యం’ అని కూడా అంటారు. ఈ స్తోత్రాన్ని పఠించడం వల్ల వాక్శుద్ధి కలుగుతుంది. అరిషడ్వర్గాల ప్రభావం తగ్గి, యోగ మార్గంలో ఆటంకాలు తొలగిపోతాయి. బుద్ధి వికాసం కలిగి స్వామి వారి సాన్నిధ్యం లభిస్తుంది.)
విజయ తే'జ యతే జయతే యతేరిహ తమో హతమోహతమో నమః |
హృదికదాయ పదాయ సదా యదా తదుదయో న దయో న వియోనయః ||
(శ్రీ వాసుదేవానంద సరస్వతీ స్వామి (టెంభే స్వామి) విరచించిన ఈ స్తోత్రం ‘యమక’ మరియు ‘అనుప్రాస’ అనే కఠినమైన ఛందస్సుతో కూడిన అద్భుతమైన రచన. ఇందులో పదాలు పునరావృతమవుతున్నట్లు అనిపించినా, విడదీసినప్పుడు వేర్వేరు అర్థాలను ఇస్తాయి. దీనిని ‘కష్టకావ్యం’ అని కూడా అంటారు. ఈ స్తోత్రాన్ని పఠించడం వల్ల వాక్శుద్ధి కలుగుతుంది. అరిషడ్వర్గాల ప్రభావం తగ్గి, యోగ మార్గంలో ఆటంకాలు తొలగిపోతాయి. బుద్ధి వికాసం కలిగి స్వామి వారి సాన్నిధ్యం లభిస్తుంది.)
విజయ తే'జ యతే జయతే యతేరిహ తమో హతమోహతమో నమః |
హృదికదాయ పదాయ సదా యదా తదుదయో న దయో న వియోనయః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఓ జన్మరహితుడా (అజ)! జయము నీదే (విజయ తే). యతుల కొరకు (యతే) జయమును ప్రసాదించేవాడా (జయతే), నియమ నిష్ఠలు గల యతికి (యతే) ఈ లోకంలో (ఇహ) అజ్ఞానమనే చీకటిని (తమః) హరించినవాడా, మోహమును నశింపజేసి (హతమోహ) అంధకారాన్ని పోగొట్టినవాడా (తమో), నీకు నమస్కారము. నీ పాదములను (పదాయ) హృదయంలో ఉంచుకున్న వారికి (హృదికదాయ) ఎల్లప్పుడూ (సదా) ఎప్పుడు (యదా) నీ అనుగ్రహం ఉదయిస్తుందో (తదుదయో), వారికి ఇక దుఃఖము ఉండదు (న దయో), మరియు వారు నీచమైన జన్మలను (వియోనయః) పొందరు.
VERSE #2
ఉదయతే నయతే యతేర్యదా మనసి కామనికామగతిస్తదా |
పదుదయో హృదయోకసి తే సితే భవతి యో'వతి యోగివరావరాన్ ||
పదుదయో హృదయోకసి తే సితే భవతి యో'వతి యోగివరావరాన్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఎప్పుడైతే (యదా) యతి యొక్క మనస్సులో (మనసి) నీ స్మరణ ఉదయిస్తుందో (ఉదయతే), అప్పుడు అతనిని సన్మార్గంలో నడిపిస్తావు (నయతే). కోరికలన్నీ పూర్తిగా తొలగిపోయి (కామనికామ) గొప్ప గతి లభిస్తుంది (గతిస్తదా). ఓ యోగివరులలో శ్రేష్ఠుడా (యోగివరావరాన్)! తెల్లని వెన్నెల వంటి స్వచ్ఛమైన నీ పాదములు (సితే పదుదయో) హృదయమనే గృహంలో ఉన్న వారికి (హృదయోకసి తే), నీవు రక్షకుడవై (యో'వతి) దర్శనమిస్తావు.
VERSE #3
భవతి భావభవో'వభవో యదా భవతి కామానికామహతిస్తదా |
భవతి మానవ మానవదుత్తమే భవతిరోధిరతో విరతోత్తమే ||
భవతి మానవ మానవదుత్తమే భవతిరోధిరతో విరతోత్తమే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
సంసారముపై వైరాగ్యం కలిగి (అవభవో), సంసార భయము పోయినప్పుడు (భావభవో), అప్పుడు (తదా) అపరిమితమైన కోరికలన్నీ నశిస్తాయి (కామానికామహతిః). ఓ మానవోత్తమా! ఉత్తములలో శ్రేష్ఠుడవైన నీయందు (విరతోత్తమే) ఎవరైతే భక్తితో నిమగ్నమై ఉంటారో (భవతిరోధిరతో), వారు పాపములకు దూరమై ఉత్తమ స్థితిని పొందుతారు.
VERSE #4
తవ సతాం వసతాం మనసా'నసా ప్రపదయోః పదయోరజసాంజసా |
సుసహితః సహితస్తవ తావతా యదవతారవతా జనతావితా ||
సుసహితః సహితస్తవ తావతా యదవతారవతా జనతావితా ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఓ స్వామీ! సత్పురుషులు (సతాం) తమ నిర్మలమైన మనస్సుతో (మనసా'నసా) నీ పాదపద్మములను ఆశ్రయించి నివసిస్తారు (వసతాం). నీ పాదాల ధూళి (పదయోరజసా) ప్రభావం వల్ల వారు వెంటనే (అంజసా) పవిత్రులవుతారు. లోకాన్ని రక్షించే (జనతావితా) అవతార మూర్తివి (యదవతారవతా) అయిన నీవు ఇచ్చే రక్షణతోనే భక్తులు క్షేమంగా ఉంటారు.
VERSE #5
కృతఫలం తు విహాయ విహాయసా సమమజం భజతామజ తామసాత్ |
మిలతి తారకమత్ర కమత్రసత్పదరజో భ్రమహారిమహారిసత్ ||
మిలతి తారకమత్ర కమత్రసత్పదరజో భ్రమహారిమహారిసత్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
కర్మ ఫలములను విడిచిపెట్టి (కృతఫలం తు విహాయ), ఆకాశము వలె నిర్మలమైన (విహాయసా) నిన్ను భజించే వారికి (భజతాం), అజ్ఞానమనే చీకటి (తామసాత్) తొలగిపోతుంది. భ్రమలను హరించే (భ్రమహారి) మరియు గొప్పదైన (మహారిసత్) నీ పాదధూళి (పదరజో) ఈ సంసారంలో తారక మంత్రము వలె రక్షిస్తుంది. అట్టి నీవు భక్తులకు భయము లేని సుఖాన్ని (కమత్రసత్) ప్రసాదిస్తావు.
VERSE #6
తదజరామరకోశవిలక్షణం సదజధీగుణవేత్తృకలక్షణమ్ |
భువనహేత్వఘహత్రిపురాదికం తవ న జాతు పదం కుపురాధికమ్ ||
భువనహేత్వఘహత్రిపురాదికం తవ న జాతు పదం కుపురాధికమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
నీవు ముసలితనము, మరణము లేని పరమపదానివి (అజరామరకోశవిలక్షణం). జన్మలేనివాడవై (అజ) బుద్ధికి, గుణములకు సాక్షిగా ఉండి అంతా తెలిసినవాడవు (ధీగుణవేత్తృ). ఈ భువనములకు కారణభూతుడవు, పాపములను హరించేవాడవు. త్రిపురాసుర సంహారకుడైన శివుడు మొదలైన వారు సేవించే నీ పాదము (పదం) ఎన్నటికీ నాశనము లేనిది, తక్కువైనది కాదు (న జాతు కుపురాధికమ్).
VERSE #7
వివిధ భేద పరం సమ దృశ్యతే త్రివిధవేదపరం కమదృశ్య తే |
పదమిదం సదు చిద్ఘనముద్ధియా సదనిదం ప్రజహాత్యఘనుద్ధియా ||
పదమిదం సదు చిద్ఘనముద్ధియా సదనిదం ప్రజహాత్యఘనుద్ధియా ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ప్రపంచంలో అనేక భేదాలుగా కనిపించినా, అంతటా సమానంగా ఉండే నీ స్వరూపం కనిపిస్తుంది (సమ దృశ్యతే). మూడు వేదాలకు అతీతమైనవాడా (త్రివిధవేదపరం)! కంటికి అగమ్యగోచరుడైన నిన్ను (అదృశ్య) ధ్యానించే వారు సత్య స్వరూపమైన, జ్ఞాన ఘనమైన నీ పాదమును (పదమిదం చిద్ఘనము) పొందుతారు. గొప్ప బుద్ధితో (ఉద్ధియా) వారు పాపములను (అఘను) నశింపజేసి అశాశ్వతమైన లోకాన్ని వదిలివేస్తారు (ప్రజహాత్య).
VERSE #8
అజ నమో జనమోహనమోహనః ప్రియ నియోజయ తేనయతేన తే |
య ఇహ వేద నివేశ నివేదవేత్యజపదం జపదం తపదం పదమ్ ||
య ఇహ వేద నివేశ నివేదవేత్యజపదం జపదం తపదం పదమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఓ జన్మరహితుడా (అజ)! నీకు నమస్కారము. లోకాన్ని మోహింపజేసే మాయను కూడా వశీకరించుకునేవాడా (జనమోహనమోహనః), నీవు భక్తులను నీతి మార్గంలో నడిపిస్తావు (నయతే). ఈ లోకంలో ఎవరైతే వేదముల సారమైన నిన్ను తెలుసుకుంటారో, నిరంతరం జపము చేసేవారికి (జపదం) నీవు తపస్సుతో సమానమైన (తపదం) పరమ పదమును ప్రసాదిస్తావు.
VERSE #9
ఇతి శ్రీవాసుదేవానందసరస్వతీవిరచితం శ్రీ నృసింహసరస్వతీ స్తోత్రమ్ |
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Sri Nrusimha Saraswati Stotram 2 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.