Devi Narayaniyam Dasakam 5
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
Recitation & Chanting Guidelines
⏰ Best Chanting Time
Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or Sandhya Kaala
🗓️ Auspicious Timing
Daily Morning / Evening Sandhya
🔢 Recommended Count
1, 11, or 21 Times
✨ Key Spiritual Benefits
Inner Peace, Spiritual Protection, Divine Grace & Prosperity
VERSE #1
దేవీ నారాయణీయమ్
(సంతానం కోసం వైవస్వత మనువు చేసిన యజ్ఞం వల్ల ‘ఇళ’ అనే కుమార్తె జన్మిస్తుంది. వసిష్ఠుని అనుగ్రహంతో ఆమె పురుషుడు (సుద్యుమ్నుడు) గా మారుతుంది. అయితే, వేటకై వెళ్ళిన సుద్యుమ్నుడు శివుని శాపం ఉన్న వనంలోకి ప్రవేశించి తిరిగి స్త్రీగా మారుతాడు. ఆ సంకట స్థితి నుండి గట్టెక్కడానికి వసిష్ఠుడు శివుని ప్రార్థించే ఘట్టం ఇది. ఈ దశకాన్ని పఠించడం వల్ల శారీరక, మానసిక రుగ్మతలు తొలగుతాయి. ముఖ్యంగా క్లిష్టమైన పరిస్థితుల్లో సరైన నిర్ణయం తీసుకునే వివేకాన్ని, దైవ బలాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.)
జాతా సుతేళా మనుసప్తమస్య
సంప్రార్థితో'నేన మునిర్వసిష్ఠః |
శంభోః కటాక్షేణ సుతాం కుమారం
చక్రే స కాలేన బభూవ రాజా || ౫- ||
(సంతానం కోసం వైవస్వత మనువు చేసిన యజ్ఞం వల్ల ‘ఇళ’ అనే కుమార్తె జన్మిస్తుంది. వసిష్ఠుని అనుగ్రహంతో ఆమె పురుషుడు (సుద్యుమ్నుడు) గా మారుతుంది. అయితే, వేటకై వెళ్ళిన సుద్యుమ్నుడు శివుని శాపం ఉన్న వనంలోకి ప్రవేశించి తిరిగి స్త్రీగా మారుతాడు. ఆ సంకట స్థితి నుండి గట్టెక్కడానికి వసిష్ఠుడు శివుని ప్రార్థించే ఘట్టం ఇది. ఈ దశకాన్ని పఠించడం వల్ల శారీరక, మానసిక రుగ్మతలు తొలగుతాయి. ముఖ్యంగా క్లిష్టమైన పరిస్థితుల్లో సరైన నిర్ణయం తీసుకునే వివేకాన్ని, దైవ బలాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.)
జాతా సుతేళా మనుసప్తమస్య
సంప్రార్థితో'నేన మునిర్వసిష్ఠః |
శంభోః కటాక్షేణ సుతాం కుమారం
చక్రే స కాలేన బభూవ రాజా || ౫- ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఏడవ మనువుకు (వైవస్వత మనువుకు) ‘ఇళ’ అనే కుమార్తె జన్మించింది. ఆ మనువు చేత ప్రార్థించబడిన వసిష్ఠ మహర్షి, శివుని (శంభు) కటాక్షము చేత ఆ కుమార్తెను కుమారునిగా (పురుషుడిగా) మార్చాడు. కాలక్రమేణా అతడు (సుద్యుమ్నుడు) రాజు అయ్యాడు.
సుద్యుమ్ననామా మృగయావిహారీ
సుద్యుమ్ననామా మృగయావిహారీ
VERSE #2
గతో హయారూఢ ఇళావృతం సః |
స్త్రీత్వం పునః ప్రాప్య సుతం హిమాంశో-
సుద్యుమ్నుడు అనే పేరుగల ఆ రాజు, ఒకప్పుడు వేటకై (మృగయా-విహారీ) గుర్రాన్ని అధిరోహించి ‘ఇళావృత’ వర్షము (వనము) నకు వెళ్ళాడు. అక్కడ అతడు తిరిగి స్త్రీత్వాన్ని పొంది, చంద్రుని కుమారుడైన బుధుడిని (హిమాంశోః సుతం) పతిగా వరించి, ఒక పుత్రుడిని కూడా కన్నాడు.
న్యవేదయత్సా గురవే వసిష్ఠా-
తత్సాధనార్థం హరమేవ దధ్యౌ
మునిః ప్రసన్నస్తమువాచ శంభుః || ౫- ||
స్త్రీత్వం పునః ప్రాప్య సుతం హిమాంశో-
సుద్యుమ్నుడు అనే పేరుగల ఆ రాజు, ఒకప్పుడు వేటకై (మృగయా-విహారీ) గుర్రాన్ని అధిరోహించి ‘ఇళావృత’ వర్షము (వనము) నకు వెళ్ళాడు. అక్కడ అతడు తిరిగి స్త్రీత్వాన్ని పొంది, చంద్రుని కుమారుడైన బుధుడిని (హిమాంశోః సుతం) పతిగా వరించి, ఒక పుత్రుడిని కూడా కన్నాడు.
న్యవేదయత్సా గురవే వసిష్ఠా-
తత్సాధనార్థం హరమేవ దధ్యౌ
మునిః ప్రసన్నస్తమువాచ శంభుః || ౫- ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
స్త్రీగా మారిన ఆమె (ఇళ), ఒకానొక సమయంలో తనకు తిరిగి పురుషత్వం కావాలనే కోరికను తన గురువైన వసిష్ఠుడికి నివేదించింది. ఆ కోరికను తీర్చడం కోసం వసిష్ఠ ముని శివుని (హరమ్) ధ్యానించగా, ప్రసన్నుడైన శంభుడు అతడితో (మునితో) ఇలా పలికాడు.
ఇళావృతం మా పురుషః ప్రయాతు
ఇళావృతం మా పురుషః ప్రయాతు
VERSE #3
ప్రయాతి చేత్సో'స్త్వబలా తదైవ |
ఏవం మయా నిశ్చితమేవ సౌమ్య
గౌర్యాః ప్రసాదాయ భవాన్ ప్రియో మే || ౫- ||
ఏవం మయా నిశ్చితమేవ సౌమ్య
గౌర్యాః ప్రసాదాయ భవాన్ ప్రియో మే || ౫- ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
“ఈ ఇళావృత వనంలోకి ఏ పురుషుడూ ప్రవేశించకూడదు. ఒకవేళ ప్రవేశిస్తే వాడు వెంటనే అబలగా (స్త్రీగా) మారిపోవాలి. ఓ సౌమ్యుడా! పార్వతీ దేవి (గౌరి) సంతోషం కోసం నేను ఇలా ముందే నిశ్చయించాను. నీవు నాకు అత్యంత ప్రియుడవు.”
న పక్షభేదో'త్ర మమాస్తి గౌరీ
న పక్షభేదో'త్ర మమాస్తి గౌరీ
VERSE #4
భవాంశ్చ తృప్తౌ భవతాం మదీయౌ |
ఇతః పరం తస్య మనోరపత్యం
మాసం పుమాన్ స్యాద్వనితా చ మాసమ్ || ౫- ||
ఇతః పరం తస్య మనోరపత్యం
మాసం పుమాన్ స్యాద్వనితా చ మాసమ్ || ౫- ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
“ఇక్కడ నాకు పక్షపాతం ఏమీ లేదు. గౌరి మరియు నీవు (వసిష్ఠుడు) ఇద్దరూ నాకు సమానమే, మీ తృప్తి నాకే తృప్తి. కాబట్టి, ఇక నుండి ఆ మనువు పుత్రుడు (సుద్యుమ్నుడు) ఒక నెల పురుషుడిగాను, మరొక నెల స్త్రీగాను (వనితా చ మాసమ్) ఉంటాడు.”
ఏవం శివోక్తేన మనోరపత్యం
ఏవం శివోక్తేన మనోరపత్యం
VERSE #5
లబ్ధ్వా చ పుంస్త్వం ధరణీం శశాస |
స్త్రీత్వే చ హర్మ్యేషు నినాయ కాలం
జనో న చైనం నృపమభ్యనందత్ || ౫- ||
స్త్రీత్వే చ హర్మ్యేషు నినాయ కాలం
జనో న చైనం నృపమభ్యనందత్ || ౫- ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఈ విధంగా శివుడు పలికిన మాట ప్రకారం (శివోక్తేన), ఆ మనువు కుమారుడు (సుద్యుమ్నుడు) పురుషత్వాన్ని పొంది భూమిని పాలించాడు. అయితే అతడు స్త్రీగా ఉన్న సమయంలో అంతఃపురములలో (హర్మ్యేషు) కాలాన్ని గడిపేవాడు. ఆ కారణం చేత ప్రజలు (జనః) ఈ రాజును పూర్తిగా అభినందించలేకపోయారు.
పురూరవస్యాత్మసుతే'ర్పయిత్వా
పురూరవస్యాత్మసుతే'ర్పయిత్వా
VERSE #6
రాజ్యం విరక్తో వనమేత్య భూపః |
శ్రీనారదాల్లబ్ధనవార్ణమంత్రో
భక్త్యా స దధ్యౌ భవతారిణీం త్వామ్ || ౫- ||
శ్రీనారదాల్లబ్ధనవార్ణమంత్రో
భక్త్యా స దధ్యౌ భవతారిణీం త్వామ్ || ౫- ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఆ రాజు (సుద్యుమ్నుడు) తన కుమారుడైన పురూరవునికి రాజ్యాన్ని అప్పగించి, వైరాగ్యముతో వనమునకు వెళ్ళాడు. అక్కడ శ్రీ నారద మహర్షి నుండి లభించిన నవార్ణ మంత్రాన్ని (నవార్ణ-మంత్రః) పొంది, భక్తితో సంసార బంధాల నుండి తరింపజేసే నిన్నే (భవతారిణీం త్వామ్) ధ్యానించాడు.
సింహాధిరూఢామరుణాబ్జనేత్రాం
సింహాధిరూఢామరుణాబ్జనేత్రాం
VERSE #7
త్వాం సుప్రసన్నామభివీక్ష్య నత్వా |
స్తుత్వా చ భక్త్యా స్థిరపుంస్త్వమేష
లేభే'థ సాయుజ్యమవాప చాంతే || ౫- ||
స్తుత్వా చ భక్త్యా స్థిరపుంస్త్వమేష
లేభే'థ సాయుజ్యమవాప చాంతే || ౫- ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
సింహాన్ని అధిరోహించినట్టియు (సింహ-అధిరూఢామ్), ఎర్ర తామరల వంటి కన్నులు కలట్టియు, సుప్రసన్నురాలవైన నిన్ను చూసి, నమస్కరించి, భక్తితో స్తుతించి – ఆ రాజు శాశ్వతమైన పురుషత్వాన్ని (స్థిర-పుంస్త్వమ్) పొందాడు. ఆపై అంత్యకాలమున నీ సాయుజ్యాన్ని (నీలో ఐక్యమవ్వడం) అందుకున్నాడు.
శౌర్యం న వీర్యం న చ పౌరుషం మే
శౌర్యం న వీర్యం న చ పౌరుషం మే
VERSE #8
నైవాస్తి చ స్త్రీసహజా తితిక్షా |
మూఢో న జానామ్యశుభం శుభం చ
దేయం త్వయా మే శుభమేవ మాతః || ౫- ||
మూఢో న జానామ్యశుభం శుభం చ
దేయం త్వయా మే శుభమేవ మాతః || ౫- ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఓ మాతా! నాకు శౌర్యం లేదు, వీర్యం లేదు, పౌరుషం కూడా లేదు. కనీసం స్త్రీలకు సహజంగా ఉండే ఓర్పు (తితిక్షా) కూడా నాలో లేదు. మూఢుడనైన నాకు ఏది శుభమో, ఏది అశుభమో కూడా తెలియదు. కాబట్టి నీవే నాకు శుభమునే (మే శుభమేవ) ప్రసాదించాలి.
పశ్యాని మాతః ప్రవరాన్ గురుంస్తే
పశ్యాని మాతః ప్రవరాన్ గురుంస్తే
VERSE #9
కారుణ్యతో మాం సుపథా నయంతు |
సత్సంగసంభావితచిత్తవృత్తి-
అమ్మా! నీ యొక్క శ్రేష్ఠులైన భక్తులను, గురువులను నేను దర్శిస్తున్నాను. వారు కారుణ్యముతో నన్ను మంచి మార్గమున (సుపథా) నడిపించుదురు గాక. సత్సంగము చేత సంస్కరింపబడిన చిత్తవృత్తి కలవానిగా నన్ను చేయుము. ఓ భవానీ! దేవీ! నీకు నమస్కారము, నాపై ప్రసన్నమవ్వు.
షష్ఠ దశకమ్ (౬) – వ్యాసనారదసమాగమమ్
సంపూర్ణ
దేవీ నారాయణీయం (41 దశకాలు)
సత్సంగసంభావితచిత్తవృత్తి-
అమ్మా! నీ యొక్క శ్రేష్ఠులైన భక్తులను, గురువులను నేను దర్శిస్తున్నాను. వారు కారుణ్యముతో నన్ను మంచి మార్గమున (సుపథా) నడిపించుదురు గాక. సత్సంగము చేత సంస్కరింపబడిన చిత్తవృత్తి కలవానిగా నన్ను చేయుము. ఓ భవానీ! దేవీ! నీకు నమస్కారము, నాపై ప్రసన్నమవ్వు.
షష్ఠ దశకమ్ (౬) – వ్యాసనారదసమాగమమ్
సంపూర్ణ
దేవీ నారాయణీయం (41 దశకాలు)
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Devi Narayaniyam Dasakam 5 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.