Sri Vikhanasa Stotram
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
Recitation & Chanting Guidelines
⏰ Best Chanting Time
Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or Sandhya Kaala
🗓️ Auspicious Timing
Daily Morning / Evening Sandhya
🔢 Recommended Count
1, 11, or 21 Times
✨ Key Spiritual Benefits
Inner Peace, Spiritual Protection, Divine Grace & Prosperity
VERSE #1
[గమనిక: ఈ స్తోత్రము “
(నైమిశారణ్య పుణ్యక్షేత్రంలో గోమతీ నదీ తీరాన తపస్సు ఆచరిస్తూ, నిరంతరం శ్రీహరి ధ్యానంలో నిమగ్నమైన శ్రీ విఖనస మహాముని యొక్క దివ్య స్వరూపాన్ని శిఖ నుండి నఖం వరకు (తల నుండి గోళ్ళ వరకు) వర్ణిస్తూ, ఆయన శిష్యగణాన్ని స్మరిస్తూ సాగే స్తోత్రమిది. ఈ స్తోత్రాన్ని నిత్యం పఠించడం వల్ల కార్యసిద్ధి, భయ నివారణ కలుగుతాయి. ఇహలోకంలో పుత్ర పౌత్ర ధన సంపదలతో సుఖించి, పరలోకంలో విష్ణు సాయుజ్యాన్ని పొందుతారు.)
నైమిశే నిమిశక్షేత్రే గోమత్యా సమలంకృతే |
హరేరారాధనాసక్తం వందే విఖనసం మునిమ్ ||
(నైమిశారణ్య పుణ్యక్షేత్రంలో గోమతీ నదీ తీరాన తపస్సు ఆచరిస్తూ, నిరంతరం శ్రీహరి ధ్యానంలో నిమగ్నమైన శ్రీ విఖనస మహాముని యొక్క దివ్య స్వరూపాన్ని శిఖ నుండి నఖం వరకు (తల నుండి గోళ్ళ వరకు) వర్ణిస్తూ, ఆయన శిష్యగణాన్ని స్మరిస్తూ సాగే స్తోత్రమిది. ఈ స్తోత్రాన్ని నిత్యం పఠించడం వల్ల కార్యసిద్ధి, భయ నివారణ కలుగుతాయి. ఇహలోకంలో పుత్ర పౌత్ర ధన సంపదలతో సుఖించి, పరలోకంలో విష్ణు సాయుజ్యాన్ని పొందుతారు.)
నైమిశే నిమిశక్షేత్రే గోమత్యా సమలంకృతే |
హరేరారాధనాసక్తం వందే విఖనసం మునిమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
నైమిశారణ్యమందలి, నిమిషములలోనే పుణ్యమిచ్చే క్షేత్రంలో, గోమతీ నదిచే చక్కగా అలంకరించబడిన ప్రదేశంలో ఉంటూ; శ్రీహరి యొక్క ఆరాధన యందు ఆసక్తి కలిగిన విఖనస మునిని నేను వందిస్తున్నాను.
VERSE #2
రేచకైః పూరకైశ్చైవ కుంభకైశ్చ సమాయుతమ్ |
ప్రాణాయామపరం నిత్యం వందే విఖనసం మునిమ్ ||
ప్రాణాయామపరం నిత్యం వందే విఖనసం మునిమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
రేచకము (గాలి వదలడం), పూరకము (గాలి పీల్చడం) మరియు కుంభకము (గాలిని నిలపడం) లతో కూడి; నిత్యము ప్రాణాయామమే పరమావధిగా ఉన్న విఖనస మునిని నేను వందిస్తున్నాను.
VERSE #3
తులసీనళినాక్షైశ్చ కృతమాలా విభూషితమ్ |
అంచితైరూర్ధ్వపుండ్రైశ్చ వందే విఖనసం మునిమ్ ||
అంచితైరూర్ధ్వపుండ్రైశ్చ వందే విఖనసం మునిమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
తులసి పూసలు మరియు తామర పూసలతో (నళినాక్ష) చేయబడిన మాలలచే అలంకరించబడినవాడు; మనోహరమైన ఊర్ధ్వపుండ్రములను (నామములను) ధరించిన విఖనస మునిని నేను వందిస్తున్నాను.
VERSE #4
తులసీస్తబకైః పద్మైర్హరిపాదార్చనారతమ్ |
శాంతం జితేంద్రియం మౌనిం వందే విఖనసం మునిమ్ ||
శాంతం జితేంద్రియం మౌనిం వందే విఖనసం మునిమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
తులసి గుత్తులతో (స్తబకములతో) మరియు పద్మములతో శ్రీహరి పాదములను అర్చించుటలో నిమగ్నమైనవాడు; శాంత స్వభావుడు, ఇంద్రియములను జయించినవాడు మరియు మౌనమును పాటించే విఖనస మునిని నేను వందిస్తున్నాను.
VERSE #5
కుండలాంగదహారాద్యైర్ముద్రికాభిరలంకృతమ్ |
సర్వాభరణసంయుక్తం వందే విఖనసం మునిమ్ ||
సర్వాభరణసంయుక్తం వందే విఖనసం మునిమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
కుండలములు, భుజకీర్తులు (అంగదము), హారములు మొదలైనవాటితోను మరియు ఉంగరములతో (ముద్రికా) అలంకరించబడినవాడు; సకల విధములైన ఆభరణములతో కూడి ఉన్న విఖనస మునిని నేను వందిస్తున్నాను.
VERSE #6
రత్నకంకణమంజీర కటిసూత్రైరలంకృతమ్ |
కాంచీపీతాంబరధరం వందే విఖనసం మునిమ్ ||
కాంచీపీతాంబరధరం వందే విఖనసం మునిమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
రత్నములు పొదిగిన కంకణములు, అందెలు (మంజీరము) మరియు మొలనూలుతో (కటిసూత్రము) అలంకరింపబడినవాడు; కాంచీ గుణమును (మొలతాడు) మరియు పట్టు వస్త్రమును (పీతాంబరము) ధరించిన విఖనస మునిని నేను వందిస్తున్నాను.
VERSE #7
శరచ్చంద్రప్రతీకాశైర్ధవళైరుపవీతకైః |
సోత్తరీయం బద్ధశిఖం వందే విఖనసం మునిమ్ ||
సోత్తరీయం బద్ధశిఖం వందే విఖనసం మునిమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
శరత్కాల చంద్రుని వలె తెల్లనైన యజ్ఞోపవీతమును (జంద్యమును) ధరించినవాడు; ఉత్తరీయముతో కూడి, ముడివేయబడిన జుట్టు (బద్ధ శిఖము) కల విఖనస మునిని నేను వందిస్తున్నాను.
VERSE #8
కంబుగ్రీవం విశాలాక్షం వికసత్పంకజాననమ్ |
కందర్పకోటిలావణ్యం వందే విఖనసం మునిమ్ ||
కందర్పకోటిలావణ్యం వందే విఖనసం మునిమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
శంఖము వంటి కంఠము కలవాడు, విశాలమైన కన్నులు కలవాడు, వికసించిన పద్మము వంటి ముఖము కలవాడు; కోటిమంది మన్మథుల వంటి లావణ్యము (అందము) కల విఖనస మునిని నేను వందిస్తున్నాను.
VERSE #9
కుందేందుశంఖసదృశ దంతపంక్త్యా విరాజితమ్ |
సూర్యకోటినిభం కాంత్యా వందే విఖనసం మునిమ్ ||
సూర్యకోటినిభం కాంత్యా వందే విఖనసం మునిమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
మొల్లపువ్వు, చంద్రుడు మరియు శంఖములతో సమానమైన తెల్లని దంతముల వరుసతో విరాజిల్లేవాడు; కోటి సూర్యుల కాంతితో సమానమైన తేజస్సు కల విఖనస మునిని నేను వందిస్తున్నాను.
VERSE #10
జ్వాలామణిగణప్రఖ్య నఖపంక్త్యా సుశోభితమ్ |
కరాభ్యామంజలికరం వందే విఖనసం మునిమ్ ||
కరాభ్యామంజలికరం వందే విఖనసం మునిమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ప్రకాశించే మణుల సమూహము వంటి గోళ్ళ వరుసతో (నఖ పంక్తి) సుశోభితుడైనవాడు; తన రెండు చేతులతో (భగవంతునికి) నమస్కరిస్తున్న విఖనస మునిని నేను వందిస్తున్నాను.
VERSE #11
వందే విఖనసం సాక్షాద్బ్రహ్మరూపం మునీశ్వరమ్ |
శ్రుతిస్మృతీతిహాసజ్ఞైః ఋషిభిః సమభిష్టుతమ్ ||
శ్రుతిస్మృతీతిహాసజ్ఞైః ఋషిభిః సమభిష్టుతమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
సాక్షాత్తు బ్రహ్మ స్వరూపుడైన మునీశ్వరుడు; శ్రుతులు, స్మృతులు మరియు ఇతిహాసములు తెలిసిన ఋషులందరిచే చక్కగా స్తుతింపబడే విఖనస మునిని నేను వందిస్తున్నాను.
VERSE #12
వందే భృగుం తపోనిష్ఠం మరీచిం చ మహామునిమ్ |
అత్రిం చైవ త్రికాలజ్ఞం కాశ్యపం బ్రహ్మవాదినమ్ ||
అత్రిం చైవ త్రికాలజ్ఞం కాశ్యపం బ్రహ్మవాదినమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
తపోనిష్ఠుడైన భృగువును, మహాముని అయిన మరీచిని, మూడు కాలములు తెలిసిన (త్రికాలజ్ఞ) అత్రిని మరియు బ్రహ్మజ్ఞాని అయిన కశ్యప మహర్షిని నేను వందిస్తున్నాను.
VERSE #13
ఏతద్విఖనసస్తోత్రం ప్రాతరుత్థాయ యః పఠేత్ |
దివా చ యది వా రాత్రౌ సమేషు విషమేషు చ |
న భయం విందతే కించిత్కార్యసిద్ధిం చ గచ్ఛతి ||
దివా చ యది వా రాత్రౌ సమేషు విషమేషు చ |
న భయం విందతే కించిత్కార్యసిద్ధిం చ గచ్ఛతి ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఈ విఖనస స్తోత్రాన్ని ప్రాతఃకాలమున నిద్రలేచి ఎవరైతే పఠిస్తారో; పగలు గానీ, రాత్రి గానీ, అనుకూల సమయాలలో గానీ లేదా కష్ట కాలాలలో (విషమేషు) గానీ పఠించినచో; వారికి ఎటువంటి భయము ఉండదు మరియు కార్యసిద్ధి కలుగుతుంది.
VERSE #14
ఏతద్విఖనసస్తోత్రం యః పఠేద్ధరిసన్నిధౌ |
విష్ణోరారాధనే కాలే జపకాలే విశేషతః ||
విష్ణోరారాధనే కాలే జపకాలే విశేషతః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఈ విఖనస స్తోత్రాన్ని భగవంతుని సన్నిధిలో పఠించాలి; ముఖ్యముగా విష్ణువును ఆరాధించే సమయమందు మరియు జపము చేసుకొనే కాలమందు పఠించడం విశేషం.
VERSE #15
య ఏతత్ ప్రాతరుత్థాయ నిత్యం చ ప్రయతః పఠేత్ |
పుత్రః పౌత్రైర్ధనం తస్య ఆయురారోగ్యసంపదః ||
పుత్రః పౌత్రైర్ధనం తస్య ఆయురారోగ్యసంపదః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఎవరైతే ప్రాతఃకాలమున నిద్రలేచి నిత్యము నియమముతో (ప్రయతః) దీనిని పఠిస్తారో; వారికి పుత్ర పౌత్రులు, ధనము, ఆయువు, ఆరోగ్యము మరియు సకల సంపదలు లభిస్తాయి.
VERSE #16
ఏతైర్యుక్తో మహాభోగీ ఇహలోకే సుఖీ భవేత్ |
అంతే విమానమారుహ్య విష్ణులోకం చ గచ్ఛతి ||
అంతే విమానమారుహ్య విష్ణులోకం చ గచ్ఛతి ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
వీటన్నిటితో కూడి ఈ లోకంలో మహా భోగియై సుఖంగా జీవిస్తాడు; చివరకు దివ్య విమానమెక్కి విష్ణులోకమును చేరుకుంటాడు.
VERSE #17
ఇతి శ్రీ విఖనస స్తోత్రమ్ |
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Sri Vikhanasa Stotram represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.