Tripurasundari Manasa Puja Stotram
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
దశమహావిద్యలు
మమ న భజనశక్తిః పాదయోస్తే న భక్తి-
ఇతి మనసి సదాహం చింతయన్నాద్యశక్తే
రుచిరవచనపుష్పైరర్చనం సంచినోమి ||
మమ న భజనశక్తిః పాదయోస్తే న భక్తి-
ఇతి మనసి సదాహం చింతయన్నాద్యశక్తే
రుచిరవచనపుష్పైరర్చనం సంచినోమి ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
వ్యాప్తం హాటకవిగ్రహైర్జలచరైరారూఢదేవవ్రజైః
VERSE #2
పోతైరాకులితాంతరం మణిధరైర్భూమీధరైర్భూషితమ్ |
ఆరక్తామృతసింధుముద్ధురచలద్విచీచయవ్యాకుల-
తస్మిన్నుజ్జ్వలరత్నజాలవిలసత్కాంతిచ్ఛటాభిః స్ఫుటం
కుర్వాణం వియదింద్రచాపనిచయైరాచ్ఛాదితం సర్వతః |
ఉచ్చైఃశృంగనిషణ్ణదివ్యవనితాబృందాననప్రోల్లస-
జాతీచంపకపాటలాదిసుమనఃసౌరభ్యసంభావితం
హ్రీంకారధ్వనికంఠకోకిలకుహూప్రోల్లాసిచూతద్రుమమ్ |
ఆవిర్భూతసుగంధిచందనవనం దృష్టిప్రియం నందనం
చంచచ్చంచలచంచరీకచటులం చేతశ్చిరం చింతయ ||
ఆరక్తామృతసింధుముద్ధురచలద్విచీచయవ్యాకుల-
తస్మిన్నుజ్జ్వలరత్నజాలవిలసత్కాంతిచ్ఛటాభిః స్ఫుటం
కుర్వాణం వియదింద్రచాపనిచయైరాచ్ఛాదితం సర్వతః |
ఉచ్చైఃశృంగనిషణ్ణదివ్యవనితాబృందాననప్రోల్లస-
జాతీచంపకపాటలాదిసుమనఃసౌరభ్యసంభావితం
హ్రీంకారధ్వనికంఠకోకిలకుహూప్రోల్లాసిచూతద్రుమమ్ |
ఆవిర్భూతసుగంధిచందనవనం దృష్టిప్రియం నందనం
చంచచ్చంచలచంచరీకచటులం చేతశ్చిరం చింతయ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
పరిపతితపరాగైః పాటలక్షోణిభాగో
VERSE #3
వికసితకుసుమోచ్చైః పీతచంద్రార్కరశ్మిః |
అలిశుకపికరాజీకూజితైః శ్రోత్రహారీ
స్ఫురతు హృది మదీయే నూనముద్యానరాజః ||
అలిశుకపికరాజీకూజితైః శ్రోత్రహారీ
స్ఫురతు హృది మదీయే నూనముద్యానరాజః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
రమ్యద్వారపురప్రచారతమసాం సంహారకారిప్రభ
VERSE #4
స్ఫూర్జత్తోరణభారహారకమహావిస్తారహారద్యుతే |
క్షోణీమండలహేమహారవిలసత్సంసారపారప్రద
ప్రోద్యద్భక్తమనోవిహార కనకప్రాకార తుభ్యం నమః ||
క్షోణీమండలహేమహారవిలసత్సంసారపారప్రద
ప్రోద్యద్భక్తమనోవిహార కనకప్రాకార తుభ్యం నమః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఉద్యత్కాంతికలాపకల్పితనభఃస్ఫూర్జద్వితానప్రభః
VERSE #5
సత్కృష్ణాగరుధూపవాసితవియత్కాష్ఠాంతరే విశ్రుతః |
సేవాయాతసమస్తదైవతగణైరాసేవ్యమానో'నిశం
సో'యం శ్రీమణిమండపో'నవరతం మచ్చేతసి ద్యోతతామ్ ||
సేవాయాతసమస్తదైవతగణైరాసేవ్యమానో'నిశం
సో'యం శ్రీమణిమండపో'నవరతం మచ్చేతసి ద్యోతతామ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
క్వాపి ప్రోద్భటపద్మరాగకిరణవ్రాతేన సంధ్యాయితం
VERSE #6
కుత్రాపి స్ఫుటవిస్ఫురన్మరకతద్యుత్యా తమిస్రాయితమ్ |
మధ్యాలంబివిశాలమౌక్తికరుచా జ్యోత్స్నాయితం కుత్రచి-
ఉత్తుంగాలయవిస్ఫురన్మరకతప్రోద్యత్ప్రభామండలా-
నీతో వాజిభిరుత్పథం బత రథః సూతేన తిగ్మద్యుతే-
మణిసదనసముద్యత్కాంతిధారానురక్తే
వియతి చరమసంధ్యాశంకినో భానురథ్యాః |
శిథిలితగతకుప్యత్సూతహుంకారనాదైః
కథమపి మణిగేహాదుచ్చకైరుచ్చలంతి ||
మధ్యాలంబివిశాలమౌక్తికరుచా జ్యోత్స్నాయితం కుత్రచి-
ఉత్తుంగాలయవిస్ఫురన్మరకతప్రోద్యత్ప్రభామండలా-
నీతో వాజిభిరుత్పథం బత రథః సూతేన తిగ్మద్యుతే-
మణిసదనసముద్యత్కాంతిధారానురక్తే
వియతి చరమసంధ్యాశంకినో భానురథ్యాః |
శిథిలితగతకుప్యత్సూతహుంకారనాదైః
కథమపి మణిగేహాదుచ్చకైరుచ్చలంతి ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
భక్త్యా కిం ను సమర్పితాని బహుధా రత్నాని పాథోధినా
VERSE #7
కిం వా రోహణపర్వతేన సదనం యైర్విశ్వకర్మాకరోత్ |
ఆ జ్ఞాతం గిరిజే కటాక్షకలయా నూనం త్వయా తోషితే
శంభౌ నృత్యతి నాగరాజఫణినా కీర్ణా మణిశ్రేణయః ||
ఆ జ్ఞాతం గిరిజే కటాక్షకలయా నూనం త్వయా తోషితే
శంభౌ నృత్యతి నాగరాజఫణినా కీర్ణా మణిశ్రేణయః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
విదూరముక్తవాహనైర్వినమ్రమౌలిమండలై-
విరించివిష్ణుశంకరాదిభిర్ముదా తవాంబికే
విరించివిష్ణుశంకరాదిభిర్ముదా తవాంబికే
VERSE #8
ప్రతీక్ష్యమాణనిర్గమో విభాతి రత్నమండపః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ధ్వనన్మృదంగకాహలః ప్రగీతకింనరీగణః
VERSE #9
ప్రనృత్తదివ్యకన్యకః ప్రవృత్తమంగలక్రమః |
ప్రకృష్టసేవకవ్రజః ప్రహృష్టభక్తమండలో
ముదే మమాస్తు సంతతం త్వదీయరత్నమండపః ||
ప్రకృష్టసేవకవ్రజః ప్రహృష్టభక్తమండలో
ముదే మమాస్తు సంతతం త్వదీయరత్నమండపః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ప్రవేశనిర్గమాకులైః స్వకృత్యరక్తమానసై-
విచిత్రవస్త్రభూషణైరుపేతమంగనాజనైః
విచిత్రవస్త్రభూషణైరుపేతమంగనాజనైః
VERSE #10
సదా కరోతు మంగలం మమేహ రత్నమండపః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
సువర్ణరత్నభూషితైర్విచిత్రవస్త్రధారిభి-
అసంఖ్యసుందరీజనైః పురస్థితైరధిష్ఠితో
అసంఖ్యసుందరీజనైః పురస్థితైరధిష్ఠితో
VERSE #11
మదీయమేతు మానసం త్వదీయతుంగతోరణః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఇంద్రాదీంశ్చ దిగీశ్వరాన్సహపరీవారానథో సాయుధా-
శంఖే శ్రీవసుధారయా వసుమతీయుక్తం చ పద్మం స్మర-
గాయంతీః కలవీణయాతిమధురం హుంకారమాతన్వతీ-
ద్వారే నౌమి మదోన్మదం సురగణాధీశం మదేనోన్మదాం
శంఖే శ్రీవసుధారయా వసుమతీయుక్తం చ పద్మం స్మర-
గాయంతీః కలవీణయాతిమధురం హుంకారమాతన్వతీ-
ద్వారే నౌమి మదోన్మదం సురగణాధీశం మదేనోన్మదాం
VERSE #12
మాతంగీమసితాంబరాం పరిలసన్ముక్తావిభూషాం భజే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
కస్తూరికాశ్యామలకోమలాంగీం
VERSE #13
కాదంబరీపానమదాలసాంగీమ్ |
వామస్తనాలింగితరత్నవీణాం
మాతంగకన్యాం మనసా స్మరామి ||
వామస్తనాలింగితరత్నవీణాం
మాతంగకన్యాం మనసా స్మరామి ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
వికీర్ణచికురోత్కరే విగలితాంబరాడంబరే
VERSE #14
మదాకులితలోచనే విమలభూషణోద్భాసిని |
తిరస్కరిణి తావకం చరణపంకజం చింతయ-
ప్రమత్తవారుణీరసైర్విఘూర్ణమానలోచనాః
ప్రచండదైత్యసూదనాః ప్రవిష్టభక్తమానసాః |
ఉపోఢకజ్జలచ్ఛవిచ్ఛటావిరాజివిగ్రహాః
కపాలశూలధారిణీః స్తువే త్వదీయదూతికాః ||
తిరస్కరిణి తావకం చరణపంకజం చింతయ-
ప్రమత్తవారుణీరసైర్విఘూర్ణమానలోచనాః
ప్రచండదైత్యసూదనాః ప్రవిష్టభక్తమానసాః |
ఉపోఢకజ్జలచ్ఛవిచ్ఛటావిరాజివిగ్రహాః
కపాలశూలధారిణీః స్తువే త్వదీయదూతికాః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
స్ఫూర్జన్నవ్యయవాంకురోపలసితాభోగైః పురః స్థాపితై-
స్వర్ణాబద్ధవిచిత్రరత్నపటలీచంచత్కపాటశ్రియా
స్వర్ణాబద్ధవిచిత్రరత్నపటలీచంచత్కపాటశ్రియా
VERSE #15
యుక్తం ద్వారచతుష్టయేన గిరిజే వందే మణీమందిరమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఆస్తీర్ణారుణకంబలాసనయుతం పుష్పోపహారాన్వితం
VERSE #16
దీప్తానేకమణిప్రదీపసుభగం రాజద్వితానోత్తమమ్ |
ధూపోద్గారిసుగంధిసంభ్రమమిలద్భృంగావలీగుంజితం
కల్యాణం వితనోతు మే'నవరతం శ్రీమండపాభ్యంతరమ్ ||
ధూపోద్గారిసుగంధిసంభ్రమమిలద్భృంగావలీగుంజితం
కల్యాణం వితనోతు మే'నవరతం శ్రీమండపాభ్యంతరమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
కనకరచితే పంచప్రేతాసనేన విరాజితే
VERSE #17
మణిగణచితే రక్తశ్వేతాంబరాస్తరణోత్తమే |
కుసుమసురభౌ తల్పే దివ్యోపధానసుఖావహే
హృదయకమలే ప్రాదుర్భూతాం భజే పరదేవతామ్ ||
కుసుమసురభౌ తల్పే దివ్యోపధానసుఖావహే
హృదయకమలే ప్రాదుర్భూతాం భజే పరదేవతామ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
సర్వాంగస్థితిరమ్యరూపరుచిరాం ప్రాతః సమభ్యుత్థితాం
VERSE #18
జృంభామంజుముఖాంబుజాం మధుమదవ్యాఘూర్ణదక్షిత్రయామ్ |
సేవాయాతసమస్తసంనిధిసఖీః సంమానయంతీం దృశా
సంపశ్యన్పరదేవతాం పరమహో మన్యే కృతార్థం జనుః ||
సేవాయాతసమస్తసంనిధిసఖీః సంమానయంతీం దృశా
సంపశ్యన్పరదేవతాం పరమహో మన్యే కృతార్థం జనుః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఉచ్చైస్తోరణవర్తివాద్యనివహధ్వానే సముజ్జృంభితే
VERSE #19
భక్తైర్భూమివిలగ్నమౌలిభిరలం దండప్రణామే కృతే |
నానారత్నసమూహనద్ధకథనస్థాలీసముద్భాసితాం
ప్రాతస్తే పరికల్పయామి గిరిజే నీరాజనాముజ్జ్వలామ్ ||
నానారత్నసమూహనద్ధకథనస్థాలీసముద్భాసితాం
ప్రాతస్తే పరికల్పయామి గిరిజే నీరాజనాముజ్జ్వలామ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
పాద్యం తే పరికల్పయామి పదయోరర్ఘ్యం తథా హస్తయోః
VERSE #20
సౌధీభిర్మధుపర్కమంబ మధురం ధారాభిరాస్వాదయ |
తోయేనాచమనం విధేహి శుచినా గాంగేన మత్కల్పితం
సాష్టాంగం ప్రణిపాతమీశదయితే దృష్ట్యా కృతార్థీ కురు ||
తోయేనాచమనం విధేహి శుచినా గాంగేన మత్కల్పితం
సాష్టాంగం ప్రణిపాతమీశదయితే దృష్ట్యా కృతార్థీ కురు ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
మాతః పశ్య ముఖాంబుజం సువిమలే దత్తే మయా దర్పణే
VERSE #21
దేవి స్వీకురు దంతధావనమిదం గంగాజలేనాన్వితమ్ |
సుప్రక్షాలితమాననం విరచయన్స్నిగ్ధాంబరప్రోంఛనం
ద్రాగంగీకురు తత్త్వమంబ మధురం తాంబూలమాస్వాదయ ||
సుప్రక్షాలితమాననం విరచయన్స్నిగ్ధాంబరప్రోంఛనం
ద్రాగంగీకురు తత్త్వమంబ మధురం తాంబూలమాస్వాదయ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
నిధేహి మణిపాదుకోపరి పదాంబుజం మజ్జనా-
మహేశి కరుణానిధే తవ దృగంతపాతోత్సుకా-
హేమరత్నవరణేన వేష్టితం
మహేశి కరుణానిధే తవ దృగంతపాతోత్సుకా-
హేమరత్నవరణేన వేష్టితం
VERSE #22
విస్తృతారుణవితానశోభితమ్ |
సజ్జసర్వపరిచారికాజనం
పశ్య మజ్జనగృహం మనో మమ ||
సజ్జసర్వపరిచారికాజనం
పశ్య మజ్జనగృహం మనో మమ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
కనకకలశజాలస్ఫాటికస్నానపీఠా-
స్ఫురదరుణవితానం మంజుగంధర్వగానం
స్ఫురదరుణవితానం మంజుగంధర్వగానం
VERSE #23
పరమశివమహేలే మజ్జనాగారమేహి ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
పీనోత్తుంగపయోధరాః పరిలసత్సంపూర్ణచంద్రాననా
VERSE #24
రత్నస్వర్ణవినిర్మితాః పరిలసత్సూక్ష్మాంబరప్రావృతాః |
హేమస్నానఘటీస్తథా మృదుపటీరుద్వర్తనం కౌసుమం
తైలం కంకతికం కరేషు దధతీర్వందే'ంబ తే దాసికాః ||
హేమస్నానఘటీస్తథా మృదుపటీరుద్వర్తనం కౌసుమం
తైలం కంకతికం కరేషు దధతీర్వందే'ంబ తే దాసికాః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
తత్ర స్ఫాటికపీఠమేత్య శనకైరుత్తారితాలంకృతి-
వేణీబంధమపాస్య కంకతికయా కేశప్రసాదం మనా-
అభ్యంగం గిరిజే గృహాణ మృదునా తైలేన సంపాదితం
వేణీబంధమపాస్య కంకతికయా కేశప్రసాదం మనా-
అభ్యంగం గిరిజే గృహాణ మృదునా తైలేన సంపాదితం
VERSE #25
కాశ్మీరైరగరుద్రవైర్మలయజైరుద్వర్తనం కారయ |
గీతే కింనరకామినీభిరభితో వాద్యే ముదా వాదితే
నృత్యంతీమిహ పశ్య దేవి పురతో దివ్యాంగనామండలీమ్ ||
గీతే కింనరకామినీభిరభితో వాద్యే ముదా వాదితే
నృత్యంతీమిహ పశ్య దేవి పురతో దివ్యాంగనామండలీమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
కృతపరికరబంధాస్తుంగపీనస్తనాఢ్యా
VERSE #26
మణినివహనిబద్ధా హేమకుంభీర్దధానాః |
సురభిసలిలనిర్యద్గంధలుబ్ధాలిమాలాః
సవినయముపతస్థుః సర్వతః స్నానదాస్యః ||
సురభిసలిలనిర్యద్గంధలుబ్ధాలిమాలాః
సవినయముపతస్థుః సర్వతః స్నానదాస్యః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఉద్గంధైరగరుద్రవైః సురభిణా కస్తూరికావారిణా
VERSE #27
స్ఫూర్జత్సౌరభయక్షకర్దమజలైః కాశ్మీరనీరైరపి |
పుష్పాంభోభిరశేషతీర్థసలిలైః కర్పూరపాథోభరైః
స్నానం తే పరికల్పయామి గిరిజే భక్త్యా తదంగీకురు ||
పుష్పాంభోభిరశేషతీర్థసలిలైః కర్పూరపాథోభరైః
స్నానం తే పరికల్పయామి గిరిజే భక్త్యా తదంగీకురు ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ప్రత్యంగం పరిమార్జయామి శుచినా వస్త్రేణ సంప్రోంఛనం
VERSE #28
కుర్వే కేశకలాపమాయతతరం ధూపోత్తమైర్ధూపితమ్ |
ఆలీబృందవినిర్మితాం యవనికామాస్థాప్య రత్నప్రభం
భక్తత్రాణపరే మహేశగృహిణి స్నానాంబరం ముచ్యతామ్ ||
ఆలీబృందవినిర్మితాం యవనికామాస్థాప్య రత్నప్రభం
భక్తత్రాణపరే మహేశగృహిణి స్నానాంబరం ముచ్యతామ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
పీతం తే పరికల్పయామి నిబిడం చండాతకం చండికే
VERSE #29
సూక్ష్మం స్నిగ్ధమురీకురుష్వ వసనం సిందూరపూరప్రభమ్ |
ముక్తారత్నవిచిత్రహేమరచనాచారుప్రభాభాస్వరం
నీలం కంచుకమర్పయామి గిరిశప్రాణప్రియే సుందరి ||
ముక్తారత్నవిచిత్రహేమరచనాచారుప్రభాభాస్వరం
నీలం కంచుకమర్పయామి గిరిశప్రాణప్రియే సుందరి ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
విలులితచికురేణ చ్ఛాదితాంసప్రదేశే
VERSE #30
మణినికరవిరాజత్పాదుకాన్యస్తపాదే |
సులలితమవలంబ్య ద్రాక్సఖీమంసదేశే
గిరిశగృహిణి భూషామంటపాయ ప్రయాహి ||
సులలితమవలంబ్య ద్రాక్సఖీమంసదేశే
గిరిశగృహిణి భూషామంటపాయ ప్రయాహి ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
లసత్కనకకుట్టిమస్ఫురదమందముక్తావలీ-
మహాభరణమండపే నిహితహేమసింహాసనం
మహాభరణమండపే నిహితహేమసింహాసనం
VERSE #31
సఖీజనసమావృతం సమధితిష్ఠ కాత్యాయని ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
స్నిగ్ధం కంకతికాముఖేన శనకైః సంశోధ్య కేశోత్కరం
VERSE #32
సీమంతం విరచయ్య చారు విమలం సిందూరరేఖాన్వితమ్ |
ముక్తాభిర్గ్రథితాలకాం మణిచితైః సౌవర్ణసూత్రైః స్ఫుటం
ప్రాంతే మౌక్తికగుచ్ఛకోపలతికాం గ్రథ్నామి వేణీమిమామ్ ||
ముక్తాభిర్గ్రథితాలకాం మణిచితైః సౌవర్ణసూత్రైః స్ఫుటం
ప్రాంతే మౌక్తికగుచ్ఛకోపలతికాం గ్రథ్నామి వేణీమిమామ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
విలంబివేణీభుజగోత్తమాంగ-
స్వరోచిషోల్లాసితకేశపాశం
స్వరోచిషోల్లాసితకేశపాశం
VERSE #33
మహేశి చూడామణిమర్పయామి ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
త్వామాశ్రయద్భిః కబరీతమిస్రై-
మృడాని చూడామణిమాదధానం
మృడాని చూడామణిమాదధానం
VERSE #34
వందామహే తావకముత్తమాంగమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
స్వమధ్యనద్ధహాటకస్ఫురన్మణిప్రభాకులం
VERSE #35
విలంబిమౌక్తికచ్ఛటావిరాజితం సమంతతః |
నిబద్ధలక్షచక్షుషా భవేన భూరి భావితం
సమర్పయామి భాస్వరం భవాని ఫాలభూషణమ్ ||
నిబద్ధలక్షచక్షుషా భవేన భూరి భావితం
సమర్పయామి భాస్వరం భవాని ఫాలభూషణమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
మీనాంభోరుహఖంజరీటసుషమావిస్తారవిస్మారకే
VERSE #36
కుర్వాణే కిల కామవైరిమనసః కందర్పబాణప్రభామ్ |
మాధ్వీపానమదారుణే'తిచపలే దీర్ఘే దృగంభోరుహే
దేవి స్వర్ణశలాకయోర్జితమిదం దివ్యాంజనం దీయతామ్ ||
మాధ్వీపానమదారుణే'తిచపలే దీర్ఘే దృగంభోరుహే
దేవి స్వర్ణశలాకయోర్జితమిదం దివ్యాంజనం దీయతామ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
మధ్యస్థారుణరత్నకాంతిరుచిరాం ముక్తాముగోద్భాసితాం
VERSE #37
దైవాద్భార్గవజీవమధ్యగరవేర్లక్ష్మీమధః కుర్వతీమ్ |
ఉత్సిక్తాధరబింబకాంతివిసరైర్భౌమీభవన్మౌక్తికాం
మద్దత్తామురరీకురుష్వ గిరిజే నాసావిభూషామిమామ్ ||
ఉత్సిక్తాధరబింబకాంతివిసరైర్భౌమీభవన్మౌక్తికాం
మద్దత్తామురరీకురుష్వ గిరిజే నాసావిభూషామిమామ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఉడుకృతపరివేషస్పర్ధయా శీతభానో-
అరుణమణిసముద్యత్ప్రాంతవిభ్రాజిముక్తం
అరుణమణిసముద్యత్ప్రాంతవిభ్రాజిముక్తం
VERSE #38
శ్రవసి పరినిధేహి స్వర్ణతాటంకయుగ్మమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
మరకతవరపద్మరాగహీరో-
వితతవిమలమౌక్తికం చ
వితతవిమలమౌక్తికం చ
VERSE #39
కంఠాభరణమిదం గిరిజే సమర్పయామి ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
నానాదేశసముత్థితైర్మణిగణప్రోద్యత్ప్రభామండల-
మధ్యస్థారుణరత్నకాంతిరుచిరాం ప్రాంతస్థముక్తాఫల-
అన్యోన్యం ప్లావయంతీ సతతపరిచలత్కాంతికల్లోలజాలైః
మధ్యస్థారుణరత్నకాంతిరుచిరాం ప్రాంతస్థముక్తాఫల-
అన్యోన్యం ప్లావయంతీ సతతపరిచలత్కాంతికల్లోలజాలైః
VERSE #40
కుర్వాణా మజ్జదంతఃకరణవిమలతాం శోభితేవ త్రివేణీ |
ముక్తాభిః పద్మరాగైర్మరకతమణిభిర్నిర్మితా దీప్యమానై-
కరసరసిజనాలే విస్ఫురత్కాంతిజాలే
విలసదమలశోభే చంచదీశాక్షిలోభే |
వివిధమణిమయూఖోద్భాసితం దేవి దుర్గే
కనకకటకయుగ్మం బాహుయుగ్మే నిధేహి ||
ముక్తాభిః పద్మరాగైర్మరకతమణిభిర్నిర్మితా దీప్యమానై-
కరసరసిజనాలే విస్ఫురత్కాంతిజాలే
విలసదమలశోభే చంచదీశాక్షిలోభే |
వివిధమణిమయూఖోద్భాసితం దేవి దుర్గే
కనకకటకయుగ్మం బాహుయుగ్మే నిధేహి ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
వ్యాలంబమానసితపట్టకగుచ్ఛశోభి
VERSE #41
స్ఫూర్జన్మణీఘటితహారవిరోచమానమ్ |
మాతర్మహేశమహిలే తవ బాహుమూలే
కేయూరకద్వయమిదం వినివేశయామి ||
మాతర్మహేశమహిలే తవ బాహుమూలే
కేయూరకద్వయమిదం వినివేశయామి ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
వితతనిజమయూఖైర్నిర్మితామింద్రనీలై-
మణిగణఖచితాభ్యాం కంకణాభ్యాముపేతాం
మణిగణఖచితాభ్యాం కంకణాభ్యాముపేతాం
VERSE #42
కలయ వలయరాజీం హస్తమూలే మహేశి ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
నీలపట్టమృదుగుచ్ఛశోభితా-
అర్పయామి వలయాత్పురఃసరే
అర్పయామి వలయాత్పురఃసరే
VERSE #43
విస్ఫురత్కనకతైతృపాలికామ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఆలవాలమివ పుష్పధన్వనా
VERSE #44
బాలవిద్రుమలతాసు నిర్మితమ్ |
అంగులీషు వినిధీయతాం శనై-
విజితహరమనోభూమత్తమాతంగకుంభ-
అవిరతకలనదైరీశచేతో హరంతీం
వివిధమణినిబద్ధాం మేఖలామర్పయామి ||
అంగులీషు వినిధీయతాం శనై-
విజితహరమనోభూమత్తమాతంగకుంభ-
అవిరతకలనదైరీశచేతో హరంతీం
వివిధమణినిబద్ధాం మేఖలామర్పయామి ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
వ్యాలంబమానవరమౌక్తికగుచ్ఛశోభి
VERSE #45
విభ్రాజిహాటకపుటద్వయరోచమానమ్ |
హేమ్నా వినిర్మితమనేకమణిప్రబంధం
నీవీనిబంధనగుణం వినివేదయామి ||
హేమ్నా వినిర్మితమనేకమణిప్రబంధం
నీవీనిబంధనగుణం వినివేదయామి ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
వినిహతనవలాక్షాపంకబాలాతపౌఘే
VERSE #46
మరకతమణిరాజీమంజుమంజీరఘోషే |
అరుణమణిసముద్యత్కాంతిధారావిచిత్ర-
నిబద్ధశితిపట్టకప్రవరగుచ్ఛసంశోభితాం
కలక్వణితమంజులాం గిరిశచిత్తసంమోహనీమ్ |
అమందమణిమండలీవిమలకాంతికిమ్మీరితాం
నిధేహి పదపంకజే కనకఘుంఘురూమంబికే ||
అరుణమణిసముద్యత్కాంతిధారావిచిత్ర-
నిబద్ధశితిపట్టకప్రవరగుచ్ఛసంశోభితాం
కలక్వణితమంజులాం గిరిశచిత్తసంమోహనీమ్ |
అమందమణిమండలీవిమలకాంతికిమ్మీరితాం
నిధేహి పదపంకజే కనకఘుంఘురూమంబికే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
విస్ఫురత్సహజరాగరంజితే
VERSE #47
శింజితేన కలితాం సఖీజనైః |
పద్మరాగమణినూపురద్వయీ-
పదాంబుజముపాసితుం పరిగతేన శీతాంశునా
కృతాం తనుపరంపరామివ దినాంతరాగారుణామ్ |
మహేశి నవయావకద్రవభరేణ శోణీకృతాం
నమామి నఖమండలీం చరణపంకజస్థాం తవ ||
పద్మరాగమణినూపురద్వయీ-
పదాంబుజముపాసితుం పరిగతేన శీతాంశునా
కృతాం తనుపరంపరామివ దినాంతరాగారుణామ్ |
మహేశి నవయావకద్రవభరేణ శోణీకృతాం
నమామి నఖమండలీం చరణపంకజస్థాం తవ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఆరక్తశ్వేతపీతస్ఫురదురుకుసుమైశ్చిత్రితాం పట్టసూత్రై-
ఉద్యద్గంధాంధపుష్పంధయనివహసమారబ్ధఝాంకారగీతాం
ఉద్యద్గంధాంధపుష్పంధయనివహసమారబ్ధఝాంకారగీతాం
VERSE #48
చంచత్కహ్లారమాలాం పరశివరసికే కంఠపీఠే'ర్పయామి ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
గృహాణ పరమామృతం కనకపాత్రసంస్థాపితం
VERSE #49
సమర్పయ ముఖాంబుజే విమలవీటికామంబికే |
విలోకయ ముఖాంబుజం ముకురమండలే నిర్మలే
నిధేహి మణిపాదుకోపరి పదాంబుజం సుందరి ||
విలోకయ ముఖాంబుజం ముకురమండలే నిర్మలే
నిధేహి మణిపాదుకోపరి పదాంబుజం సుందరి ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఆలంబ్య స్వసఖీం కరేణ శనకైః సింహాసనాదుత్థితా
VERSE #50
కూజన్మందమరాలమంజులగతిప్రోల్లాసిభూషాంబరా |
ఆనందప్రతిపాదకైరుపనిషద్వాక్యైః స్తుతా వేధసా
మచ్చిత్తే స్థిరతాముపైతు గిరిజా యాంతీ సభామండపమ్ ||
ఆనందప్రతిపాదకైరుపనిషద్వాక్యైః స్తుతా వేధసా
మచ్చిత్తే స్థిరతాముపైతు గిరిజా యాంతీ సభామండపమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
చలంత్యామంబాయాం ప్రచలతి సమస్తే పరిజనే
VERSE #51
సవేగం సంయాతే కనకలతికాలంకృతిభరే |
సమంతాదుత్తాలస్ఫురితపదసంపాతజనితై-
చంచద్వేత్రకరాభిరంగవిలసద్భూషాంబరాభిః పురో-
రుద్ధే నిర్జరసుందరీభిరభితః కక్షాంతరే నిర్గతం
వందే నందితశంభు నిర్మలచిదానందైకరూపం మహః ||
సమంతాదుత్తాలస్ఫురితపదసంపాతజనితై-
చంచద్వేత్రకరాభిరంగవిలసద్భూషాంబరాభిః పురో-
రుద్ధే నిర్జరసుందరీభిరభితః కక్షాంతరే నిర్గతం
వందే నందితశంభు నిర్మలచిదానందైకరూపం మహః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
వేధాః పాదతలే పతత్యయమసౌ విష్ణుర్నమత్యగ్రతః
VERSE #52
శంభుర్దేహి దృగంచలం సురపతిం దూరస్థమాలోకయ |
ఇత్యేవం పరిచారికాభిరుదితే సంమాననాం కుర్వతీ
దృగ్ద్వంద్వేన యథోచితం భగవతీ భూయాద్విభూత్యై మమ ||
ఇత్యేవం పరిచారికాభిరుదితే సంమాననాం కుర్వతీ
దృగ్ద్వంద్వేన యథోచితం భగవతీ భూయాద్విభూత్యై మమ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
మందం చారణసుందరీభిరభితో యాంతీభిరుత్కంఠయా
VERSE #53
నామోచ్చారణపూర్వకం ప్రతిదిశం ప్రత్యేకమావేదితాన్ |
వేగాదక్షిపథం గతాన్సురగణానాలోకయంతీ శనై-
అగ్రే కేచన పార్శ్వయోః కతిపయే పృష్ఠే పరే ప్రస్థితా
ఆకాశే సమవస్థితాః కతిపయే దిక్షు స్థితాశ్చాపరే |
సంమర్దం శనకైరపాస్య పురతో దండప్రణామాన్ముహుః
కుర్వాణాః కతిచిత్సురా గిరిసుతే దృక్పాతమిచ్ఛంతి తే ||
వేగాదక్షిపథం గతాన్సురగణానాలోకయంతీ శనై-
అగ్రే కేచన పార్శ్వయోః కతిపయే పృష్ఠే పరే ప్రస్థితా
ఆకాశే సమవస్థితాః కతిపయే దిక్షు స్థితాశ్చాపరే |
సంమర్దం శనకైరపాస్య పురతో దండప్రణామాన్ముహుః
కుర్వాణాః కతిచిత్సురా గిరిసుతే దృక్పాతమిచ్ఛంతి తే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
అగ్రే గాయతి కింనరీ కలపదం గంధర్వకాంతాః శనై-
కూజన్నూపురనాదమంజు పురతో నృత్యంతి దివ్యాంగనా
కూజన్నూపురనాదమంజు పురతో నృత్యంతి దివ్యాంగనా
VERSE #54
గచ్ఛంతః పరితః స్తువంతి నిగమస్తుత్యా విరించ్యాదయః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
కస్మైచిత్సుచిరాదుపాసితమహామంత్రౌఘసిద్ధిం క్రమా-
అన్యస్మై విషయానురక్తమనసే దీనాయ దుఃఖాపహం
అన్యస్మై విషయానురక్తమనసే దీనాయ దుఃఖాపహం
VERSE #55
ద్రవ్యం ద్వారసమాశ్రితాయ దదతీం వందామహే సుందరీమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
నమ్రీభూయ కృతాంజలిప్రకటితప్రేమప్రసన్నాననే
VERSE #56
మందం గచ్ఛతి సంనిధౌ సవినయాత్సోత్కంఠమోఘత్రయే |
నానామంత్రగణం తదర్థమఖిలం తత్సాధనం తత్ఫలం
వ్యాచక్షాణముదగ్రకాంతి కలయే యత్కించిదాద్యం మహః ||
నానామంత్రగణం తదర్థమఖిలం తత్సాధనం తత్ఫలం
వ్యాచక్షాణముదగ్రకాంతి కలయే యత్కించిదాద్యం మహః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
తవ దహనసదృక్షైరీక్షణైరేవ చక్షు-
కృతవసతి పరేశప్రేయసి ద్వారి నిత్యం
కృతవసతి పరేశప్రేయసి ద్వారి నిత్యం
VERSE #57
శరభమిథునముచ్చైర్భక్తియుక్తో నతో'స్మి ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
కల్పాంతే సరసైకదాసముదితానేకార్కతుల్యప్రభాం
VERSE #58
రత్నస్తంభనిబద్ధకాంచనగుణస్ఫూర్జద్వితానోత్తమామ్ |
కర్పూరాగరుగర్భవర్తికలికాప్రాప్తప్రదీపావలీం
శ్రీచక్రాకృతిముల్లసన్మణిగణాం వందామహే వేదికామ్ ||
కర్పూరాగరుగర్భవర్తికలికాప్రాప్తప్రదీపావలీం
శ్రీచక్రాకృతిముల్లసన్మణిగణాం వందామహే వేదికామ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
స్వస్థానస్థితదేవతాగణవృతే బిందౌ ముదా స్థాపితం
VERSE #59
నానారత్నవిరాజిహేమవిలసత్కాంతిచ్ఛటాదుర్దినమ్ |
చంచత్కౌసుమతూలికాసనయుతం కామేశ్వరాధిష్ఠితం
నిత్యానందనిదానమంబ సతతం వందే చ సింహాసనమ్ ||
చంచత్కౌసుమతూలికాసనయుతం కామేశ్వరాధిష్ఠితం
నిత్యానందనిదానమంబ సతతం వందే చ సింహాసనమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
వదద్భిరభితో ముదా జయ జయేతి బృందారకైః
VERSE #60
కృతాంజలిపరంపరా విదధతి కృతార్థా దృశా |
అమందమణిమండలీఖచితహేమసింహాసనం
సఖీజనసమావృతం సమధితిష్ఠ దాక్షాయణి ||
అమందమణిమండలీఖచితహేమసింహాసనం
సఖీజనసమావృతం సమధితిష్ఠ దాక్షాయణి ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
కర్పూరాదికవస్తుజాతమఖిలం సౌవర్ణభృంగారకం
VERSE #61
తాంబూలస్య కరండకం మణిమయం చైలాంచలం దర్పణమ్ |
విస్ఫూర్జన్మణిపాదుకే చ దధతీః సింహాసనస్యాభిత-
త్వదమలవపురుద్యత్కాంతికల్లోలజాలైః
స్ఫుటమివ దధతీభిర్బాహువిక్షేపలీలామ్ |
ముహురపి చ విధూతే చామరగ్రాహిణీభిః
సితకరకరశుభ్రే చామరే చాలయామి ||
విస్ఫూర్జన్మణిపాదుకే చ దధతీః సింహాసనస్యాభిత-
త్వదమలవపురుద్యత్కాంతికల్లోలజాలైః
స్ఫుటమివ దధతీభిర్బాహువిక్షేపలీలామ్ |
ముహురపి చ విధూతే చామరగ్రాహిణీభిః
సితకరకరశుభ్రే చామరే చాలయామి ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ప్రాంతస్ఫురద్విమలమౌక్తికగుచ్ఛజాలం
VERSE #62
చంచన్మహామణివిచిత్రితహేమదండమ్ |
ఉద్యత్సహస్రకరమండలచారు హేమ-
ఉద్యత్తావకదేహకాంతిపటలీసిందూరపూరప్రభా-
దూరాదాదరనిర్మితాంజలిపుటైరాలోక్యమానం సుర-
సంతుష్టాం పరమామృతేన విలసత్కామేశ్వరాంకస్థితాం
పుష్పౌఘైరభిపూజితాం భగవతీం త్వాం వందమానా ముదా |
స్ఫూర్జత్తావకదేహరశ్మికలనాప్రాప్తస్వరూపాభిదాః
శ్రీచక్రావరణస్థితాః సవినయం వందామహే దేవతాః ||
ఉద్యత్సహస్రకరమండలచారు హేమ-
ఉద్యత్తావకదేహకాంతిపటలీసిందూరపూరప్రభా-
దూరాదాదరనిర్మితాంజలిపుటైరాలోక్యమానం సుర-
సంతుష్టాం పరమామృతేన విలసత్కామేశ్వరాంకస్థితాం
పుష్పౌఘైరభిపూజితాం భగవతీం త్వాం వందమానా ముదా |
స్ఫూర్జత్తావకదేహరశ్మికలనాప్రాప్తస్వరూపాభిదాః
శ్రీచక్రావరణస్థితాః సవినయం వందామహే దేవతాః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఆధారశక్త్యాదికమాకలయ్య
VERSE #63
మధ్యే సమస్తాధికయోగినీం చ |
మిత్రేశనాథాదికమత్ర నాథ-
త్రిపురాసుధార్ణవాసన-
ఆవరణాష్టకసంస్థిత-
ఈశానే గణపం స్మరామి విచరద్విఘ్నాంధకారచ్ఛిదం
వాయవ్యే వటుకం చ కజ్జలరుచిం వ్యాలోపవీతాన్వితమ్ |
నైరృత్యే మహిషాసురప్రమథినీం దుర్గాం చ సంపూజయ-
ఉడ్యానజాలంధరకామరూప-
త్రికోణదక్షాగ్రిమసవ్యభాగ-
లోకేశః పృథివీపతిర్నిగదితో విష్ణుర్జలానాం ప్రభు-
ఆకాశాధిపతిః సదాశివ ఇతి ప్రేతాభిధామాగతా-
తారానాథకలాప్రవేశనిగమవ్యాజాద్గతాసుప్రథం
త్రైలోక్యే తిథిషు ప్రవర్తితకలాకాష్ఠాదికాలక్రమమ్ |
రత్నాలంకృతిచిత్రవస్త్రలలితం కామేశ్వరీపూర్వకం
నిత్యాషోడశకం నమామి లసితం చక్రాత్మనోరంతరే ||
మిత్రేశనాథాదికమత్ర నాథ-
త్రిపురాసుధార్ణవాసన-
ఆవరణాష్టకసంస్థిత-
ఈశానే గణపం స్మరామి విచరద్విఘ్నాంధకారచ్ఛిదం
వాయవ్యే వటుకం చ కజ్జలరుచిం వ్యాలోపవీతాన్వితమ్ |
నైరృత్యే మహిషాసురప్రమథినీం దుర్గాం చ సంపూజయ-
ఉడ్యానజాలంధరకామరూప-
త్రికోణదక్షాగ్రిమసవ్యభాగ-
లోకేశః పృథివీపతిర్నిగదితో విష్ణుర్జలానాం ప్రభు-
ఆకాశాధిపతిః సదాశివ ఇతి ప్రేతాభిధామాగతా-
తారానాథకలాప్రవేశనిగమవ్యాజాద్గతాసుప్రథం
త్రైలోక్యే తిథిషు ప్రవర్తితకలాకాష్ఠాదికాలక్రమమ్ |
రత్నాలంకృతిచిత్రవస్త్రలలితం కామేశ్వరీపూర్వకం
నిత్యాషోడశకం నమామి లసితం చక్రాత్మనోరంతరే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
హృది భావితదైవతం ప్రయత్నా-
స్వగురుక్రమసంజ్ఞచక్రరాజ-
హృదయమథ శిరః శిఖాఖిలాద్యే
స్వగురుక్రమసంజ్ఞచక్రరాజ-
హృదయమథ శిరః శిఖాఖిలాద్యే
VERSE #64
కవచమథో నయనత్రయం చ దేవి |
మునిజనపరిచింతితం తథాస్త్రం
స్ఫురతు సదా హృదయే షడంగమేతత్ ||
మునిజనపరిచింతితం తథాస్త్రం
స్ఫురతు సదా హృదయే షడంగమేతత్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
త్రైలోక్యమోహనమితి ప్రథితే తు చక్రే
VERSE #65
చంచద్విభూషణగణత్రిపురాధివాసే |
రేఖాత్రయే స్థితవతీరణిమాదిసిద్ధీ-
సర్వాశాపరిపూరకే వసుదలద్వంద్వేన విభ్రాజితే
విస్ఫూర్జంత్రిపురేశ్వరీనివసతౌ చక్రే స్థితా నిత్యశః |
కామాకర్షణికాదయో మణిగణభ్రాజిష్ణుదివ్యాంబరా
యోగిన్యః ప్రదిశంతు కాంక్షితఫలం విఖ్యాతగుప్తాభిధాః ||
రేఖాత్రయే స్థితవతీరణిమాదిసిద్ధీ-
సర్వాశాపరిపూరకే వసుదలద్వంద్వేన విభ్రాజితే
విస్ఫూర్జంత్రిపురేశ్వరీనివసతౌ చక్రే స్థితా నిత్యశః |
కామాకర్షణికాదయో మణిగణభ్రాజిష్ణుదివ్యాంబరా
యోగిన్యః ప్రదిశంతు కాంక్షితఫలం విఖ్యాతగుప్తాభిధాః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
మహేశి వసుభిర్దలైర్లసతి సర్వసంక్షోభణే
VERSE #66
విభూషణగణస్ఫురంత్రిపురసుందరీసద్మని |
అనంగకుసుమాదయో వివిధభూషణోద్భాసితా
దిశంతు మమ కాంక్షితం తనుతరాశ్చ గుప్తాభిధాః ||
అనంగకుసుమాదయో వివిధభూషణోద్భాసితా
దిశంతు మమ కాంక్షితం తనుతరాశ్చ గుప్తాభిధాః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
లసద్యుగదృశారకే స్ఫురతి సర్వసౌభాగ్యదే
VERSE #67
శుభాభరణభూషితత్రిపురవాసినీమందిరే |
స్థితా దధతు మంగలం సుభగసర్వసంక్షోభిణీ-
బహిర్దశారే సర్వార్థసాధకే త్రిపురాశ్రయాః |
కులకౌలాభిధాః పాంతు సర్వసిద్ధిప్రదాయికాః ||
స్థితా దధతు మంగలం సుభగసర్వసంక్షోభిణీ-
బహిర్దశారే సర్వార్థసాధకే త్రిపురాశ్రయాః |
కులకౌలాభిధాః పాంతు సర్వసిద్ధిప్రదాయికాః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
అంతఃశోభిదశారకే'తిలలితే సర్వాదిరక్షాకరే
VERSE #68
మాలిన్యా త్రిపురాద్యయా విరచితావాసే స్థితం నిత్యశః |
నానారత్నవిభూషణం మణిగణభ్రాజిష్ణు దివ్యాంబరం
సర్వజ్ఞాదికశక్తిబృందమనిశం వందే నిగర్భాభిధమ్ ||
నానారత్నవిభూషణం మణిగణభ్రాజిష్ణు దివ్యాంబరం
సర్వజ్ఞాదికశక్తిబృందమనిశం వందే నిగర్భాభిధమ్ ||
VERSE #69
సర్వరోగహరే'ష్టారే త్రిపురాసిద్ధయాన్వితే |
రహస్యయోగినీర్నిత్యం వశిన్యాద్యా నమామ్యహమ్ ||
రహస్యయోగినీర్నిత్యం వశిన్యాద్యా నమామ్యహమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
చూతాశోకవికాసికేతకరజఃప్రోద్భాసినీలాంబుజ-
రమ్యం పుష్పశరాసనం సులలితం పాశం తథా చాంకుశం
రమ్యం పుష్పశరాసనం సులలితం పాశం తథా చాంకుశం
VERSE #70
వందే తావకమాయుధం పరశివే చక్రాంతరాలే స్థితమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
త్రికోణ ఉదితప్రభే జగతి సర్వసిద్ధిప్రదే
VERSE #71
యుతే త్రిపురయాంబయా స్థితవతీ చ కామేశ్వరీ |
తనోతు మమ మంగలం సకలశర్మ వజ్రేశ్వరీ
కరోతు భగమాలినీ స్ఫురతు మామకే చేతసి ||
తనోతు మమ మంగలం సకలశర్మ వజ్రేశ్వరీ
కరోతు భగమాలినీ స్ఫురతు మామకే చేతసి ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
సర్వానందమయే సమస్తజగతామాకాంక్షితే బైందవే
VERSE #72
భైరవ్యా త్రిపురాద్యయా విరచితావాసే స్థితా సుందరీ |
ఆనందోల్లసితేక్షణా మణిగణభ్రాజిష్ణుభూషాంబరా
విస్ఫూర్జద్వదనా పరాపరరహః సా పాతు మాం యోగినీ ||
ఆనందోల్లసితేక్షణా మణిగణభ్రాజిష్ణుభూషాంబరా
విస్ఫూర్జద్వదనా పరాపరరహః సా పాతు మాం యోగినీ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఉల్లసత్కనకకాంతిభాసురం
VERSE #73
సౌరభస్ఫురణవాసితాంబరమ్ |
దూరతః పరిహృతం మధువ్రతై-
వైరముద్ధతమపాస్య శంభునా
మస్తకే వినిహితం కలాచ్ఛలాత్ |
గంధలుబ్ధమధుపాశ్రితం సదా
కేతకీకుసుమమర్పయామి తే ||
దూరతః పరిహృతం మధువ్రతై-
వైరముద్ధతమపాస్య శంభునా
మస్తకే వినిహితం కలాచ్ఛలాత్ |
గంధలుబ్ధమధుపాశ్రితం సదా
కేతకీకుసుమమర్పయామి తే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
చూర్ణీకృతం ద్రాగివ పద్మజేన
VERSE #74
త్వదాననస్పర్ధిసుధాంశుబింబమ్ |
సమర్పయామి స్ఫుటమంజలిస్థం
వికాసిజాతీకుసుమోత్కరం తే ||
సమర్పయామి స్ఫుటమంజలిస్థం
వికాసిజాతీకుసుమోత్కరం తే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
అగరుబహలధూపాజస్రసౌరభ్యరమ్యాం
VERSE #75
మరకతమణిరాజీరాజిహారిస్రగాభామ్ |
దిశి విదిశి విసర్పద్గంధలుబ్ధాలిమాలాం
వకులకుసుమమాలాం కంఠపీఠే'ర్పయామి ||
దిశి విదిశి విసర్పద్గంధలుబ్ధాలిమాలాం
వకులకుసుమమాలాం కంఠపీఠే'ర్పయామి ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఈంకారోర్ధ్వగబిందురాననమధోబిందుద్వయం చ స్తనౌ
VERSE #76
త్రైలోక్యే గురుగమ్యమేతదఖిలం హార్దం చ రేఖాత్మకమ్ |
ఇత్థం కామకలాత్మికాం భగవతీమంతః సమారాధయ-
ధూపం తే'గరుసంభవం భగవతి ప్రోల్లాసిగంధోద్ధురం
దీపం చైవ నివేదయామి మహసా హార్దాంధకారచ్ఛిదమ్ |
రజస్వర్ణవినిర్మితేషు పరితః పాత్రేషు సంస్థాపితం
నైవేద్యం వినివేదయామి పరమానందాత్మికే సుందరి ||
ఇత్థం కామకలాత్మికాం భగవతీమంతః సమారాధయ-
ధూపం తే'గరుసంభవం భగవతి ప్రోల్లాసిగంధోద్ధురం
దీపం చైవ నివేదయామి మహసా హార్దాంధకారచ్ఛిదమ్ |
రజస్వర్ణవినిర్మితేషు పరితః పాత్రేషు సంస్థాపితం
నైవేద్యం వినివేదయామి పరమానందాత్మికే సుందరి ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
జాతీకోరకతుల్యమోదనమిదం సౌవర్ణపాత్రే స్థితం
VERSE #77
శుద్ధాన్నం శుచి ముద్గమాషచణకోద్భూతాతథా సూపకాః |
ప్రాజ్యం మాహిషమాజ్యముత్తమమిదం హైయంగవీనం పృథ-
శింబీసూరణశాకబింబబృహతీకూశ్మాండకోశాతకీ-
సంపన్నాని చ వేసవారవిసరైర్దివ్యాని భక్త్యా కృతా-
నింబూకార్ద్రకచూతకందకదలీకౌశాతకీకర్కటీ-
రాజీభిః కటుతైలసైంధవహరిద్రాభిః స్థితాన్పాతయే
సంధానాని నివేదయామి గిరిజే భూరిప్రకారాణి తే ||
ప్రాజ్యం మాహిషమాజ్యముత్తమమిదం హైయంగవీనం పృథ-
శింబీసూరణశాకబింబబృహతీకూశ్మాండకోశాతకీ-
సంపన్నాని చ వేసవారవిసరైర్దివ్యాని భక్త్యా కృతా-
నింబూకార్ద్రకచూతకందకదలీకౌశాతకీకర్కటీ-
రాజీభిః కటుతైలసైంధవహరిద్రాభిః స్థితాన్పాతయే
సంధానాని నివేదయామి గిరిజే భూరిప్రకారాణి తే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
సితయాంచితలడ్డుకవ్రజా-
పరమాన్నమిదం చ పార్వతి
పరమాన్నమిదం చ పార్వతి
VERSE #78
ప్రణయేన ప్రతిపాదయామి తే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
దుగ్ధమేతదనలే సుసాధితం
VERSE #79
చంద్రమండలనిభం తథా దధి |
ఫాణితం శిఖరిణీం సితాసితాం
సర్వమంబ వినివేదయామి తే ||
ఫాణితం శిఖరిణీం సితాసితాం
సర్వమంబ వినివేదయామి తే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
అగ్రే తే వినివేద్య సర్వమమితం నైవేద్యమంగీకృతం
VERSE #80
జ్ఞాత్వా తత్త్వచతుష్టయం ప్రథమతో మన్యే సుతృప్తాం తతః |
దేవీం త్వాం పరిశిష్టమంబ కనకామత్రేషు సంస్థాపితం
శక్తిభ్యః సముపాహారామి సకలం దేవేశి శంభుప్రియే ||
దేవీం త్వాం పరిశిష్టమంబ కనకామత్రేషు సంస్థాపితం
శక్తిభ్యః సముపాహారామి సకలం దేవేశి శంభుప్రియే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
వామేన స్వర్ణపాత్రీమనుపమపరమాన్నేన పూర్ణాం దధానా-
సిందూరారక్తవస్త్రాం వివిధమణిలసద్భూషణాం మేచకాంగీం
సిందూరారక్తవస్త్రాం వివిధమణిలసద్భూషణాం మేచకాంగీం
VERSE #81
తిష్ఠంతీమగ్రతస్తే మధుమదముదితామన్నపూర్ణాం నమామి ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
పంక్త్యోపవిష్టాన్పరితస్తు చక్రం
VERSE #82
శక్త్యా స్వయాలింగితవామభాగాన్ |
సర్వోపచారైః పరిపూజ్య భక్త్యా
తవాంబికే పారిషదాన్నమామి ||
సర్వోపచారైః పరిపూజ్య భక్త్యా
తవాంబికే పారిషదాన్నమామి ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
పరమామృతమత్తసుందరీ-
పరమామృతఘూర్ణితేక్షణం
పరమామృతఘూర్ణితేక్షణం
VERSE #83
కిమపి జ్యోతిరుపాస్మహే పరమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
దృశ్యతే తవ ముఖాంబుజం శివే
VERSE #84
శ్రూయతే స్ఫుటమనాహతధ్వనిః |
అర్చనే తవ గిరామగోచరే
న ప్రయాతి విషయాంతరం మనః ||
అర్చనే తవ గిరామగోచరే
న ప్రయాతి విషయాంతరం మనః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
త్వన్ముఖాంబుజవిలోకనోల్లస-
ఉన్మనీముపగతాం సభామిమాం
ఉన్మనీముపగతాం సభామిమాం
VERSE #85
భావయామి పరమేశి తావకీమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
చక్షుః పశ్యతు నేహ కించన పరం ఘ్రాణం న వా జిఘ్రతు
VERSE #86
శ్రోత్రం హంత శృణోతు న త్వగపి న స్పర్శం సమాలంబతామ్ |
జిహ్వా వేత్తు న వా రసం మమ పరం యుష్మత్స్వరూపామృతే
నిత్యానందవిఘూర్ణమాననయనే నిత్యం మనో మజ్జతు ||
జిహ్వా వేత్తు న వా రసం మమ పరం యుష్మత్స్వరూపామృతే
నిత్యానందవిఘూర్ణమాననయనే నిత్యం మనో మజ్జతు ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
యస్త్వాం పశ్యతి పార్వతి ప్రతిదినం ధ్యానేన తేజోమయీం
VERSE #87
మన్యే సుందరి తత్త్వమేతదఖిలం వేదేషు నిష్ఠాం గతమ్ |
యస్తస్మిన్సమయే తవార్చనవిధావానందసాంద్రాశయో
యాతో'హం తదభిన్నతాం పరశివే సో'యం ప్రసాదస్తవ ||
యస్తస్మిన్సమయే తవార్చనవిధావానందసాంద్రాశయో
యాతో'హం తదభిన్నతాం పరశివే సో'యం ప్రసాదస్తవ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
గణాధినాథం వటుకం చ యోగినీః
VERSE #88
క్షేత్రాధినాథం చ విదిక్చతుష్టయే |
సర్వోపచారైః పరిపూజ్య భక్తితో
నివేదయామో బలిముక్తయుక్తిభిః ||
సర్వోపచారైః పరిపూజ్య భక్తితో
నివేదయామో బలిముక్తయుక్తిభిః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
వీణాముపాంతే ఖలు వాదయంత్యై
VERSE #89
నివేద్య శేషం ఖలు శేషికాయై |
సౌవర్ణభృంగారవినిర్గతేన
జలేన శుద్ధాచమనం విధేహి ||
సౌవర్ణభృంగారవినిర్గతేన
జలేన శుద్ధాచమనం విధేహి ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
తాంబూలం వినివేదయామి విలసత్కర్పూరకస్తూరికా-
స్ఫూర్జద్రత్నసముద్గకప్రణిహితం సౌవర్ణపాత్రే స్థితై-
కాచిద్గాయతి కింనరీ కలపదం వాద్యం దధానోర్వశీ
స్ఫూర్జద్రత్నసముద్గకప్రణిహితం సౌవర్ణపాత్రే స్థితై-
కాచిద్గాయతి కింనరీ కలపదం వాద్యం దధానోర్వశీ
VERSE #90
రంభా నృత్యతి కేలిమంజులపదం మాతః పురస్తాత్తవ |
కృత్యం ప్రోజ్ఝ్య సురస్త్రియో మధుమదవ్యాఘూర్ణమానేక్షణం
నిత్యానందసుధాంబుధిం తవ ముఖం పశ్యంతి దృశ్యంతి చ ||
కృత్యం ప్రోజ్ఝ్య సురస్త్రియో మధుమదవ్యాఘూర్ణమానేక్షణం
నిత్యానందసుధాంబుధిం తవ ముఖం పశ్యంతి దృశ్యంతి చ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
తాంబూలోద్భాసివక్త్రైస్త్వదమలవదనాలోకనోల్లాసినేత్రై-
గీతజ్ఞాభిః ప్రకామం మధురసమధురం వాదితం కింనరీభి-
అర్చావిధౌ జ్ఞానలవో'పి దూరే
గీతజ్ఞాభిః ప్రకామం మధురసమధురం వాదితం కింనరీభి-
అర్చావిధౌ జ్ఞానలవో'పి దూరే
VERSE #91
దూరే తదాపాదకవస్తుజాతమ్ |
ప్రదక్షిణీకృత్య తతో'ర్చనం తే
పంచోపచారాత్మకమర్పయామి ||
ప్రదక్షిణీకృత్య తతో'ర్చనం తే
పంచోపచారాత్మకమర్పయామి ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
యథేప్సితమనోగతప్రకటితోపచారార్చితాం
VERSE #92
నిజావరణదేవతాగణవృతాం సురేశస్థితామ్ |
కృతాంజలిపుటో ముహుః కలితభూమిరష్టాంగకై-
విజ్ఞప్తీరవధేహి మే సుమహతా యత్నేన తే సంనిధిం
ప్రాప్తం మామిహ కాందిశీకమధునా మాతర్న దూరీకురు |
చిత్తం త్వత్పదభావనే వ్యభిచరేద్దృగ్వాక్చ మే జాతు చే-
క్వాహం మందమతిః క్వ చేదమఖిలైరేకాంతభక్తైః స్తుతం
ధ్యాతం దేవి తథాపి తే స్వమనసా శ్రీపాదుకాపూజనమ్ |
కాదాచిత్కమదీయచింతనవిధౌ సంతుష్టయా శర్మదం
స్తోత్రం దేవతయా తయా ప్రకటితం మన్యే మదీయాననే ||
కృతాంజలిపుటో ముహుః కలితభూమిరష్టాంగకై-
విజ్ఞప్తీరవధేహి మే సుమహతా యత్నేన తే సంనిధిం
ప్రాప్తం మామిహ కాందిశీకమధునా మాతర్న దూరీకురు |
చిత్తం త్వత్పదభావనే వ్యభిచరేద్దృగ్వాక్చ మే జాతు చే-
క్వాహం మందమతిః క్వ చేదమఖిలైరేకాంతభక్తైః స్తుతం
ధ్యాతం దేవి తథాపి తే స్వమనసా శ్రీపాదుకాపూజనమ్ |
కాదాచిత్కమదీయచింతనవిధౌ సంతుష్టయా శర్మదం
స్తోత్రం దేవతయా తయా ప్రకటితం మన్యే మదీయాననే ||
VERSE #93
నిత్యార్చనమిదం చిత్తే భావ్యమానం సదా మయా |
నిబద్ధం వివిధైః పద్యైరనుగృహ్ణాతు సుందరీ ||
నిబద్ధం వివిధైః పద్యైరనుగృహ్ణాతు సుందరీ ||
VERSE #94
ఇతి శ్రీమత్పరమహంసపరివ్రాజకాచార్యస్య శ్రీగోవిందభగవత్పూజ్యపాదశిష్యస్య శ్రీమచ్ఛంకరభగవతః కృతౌ త్రిపురసుందరీ మానసపూజా స్తోత్రమ్ |
దశమహావిద్యా స్తోత్రాలు
దశమహావిద్యా స్తోత్రాలు
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Tripurasundari Manasa Puja Stotram represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.