Sri Subrahmanya Bhujangam
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
Recitation & Chanting Guidelines
⏰ Best Chanting Time
Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or Sandhya Kaala
🗓️ Auspicious Timing
Daily Morning / Evening Sandhya
🔢 Recommended Count
1, 11, or 21 Times
✨ Key Spiritual Benefits
Inner Peace, Spiritual Protection, Divine Grace & Prosperity
VERSE #1
” మరియు “
(ఆదిశంకరాచార్యుల వారు తిరుచ్చెందూర్ క్షేత్రంలో అనారోగ్యం నుండి విముక్తి పొంది, సాక్షాత్తు సుబ్రహ్మణ్యేశ్వరుని దర్శించి పరవశంతో రచించిన స్తోత్రం ఇది. శంకరులు ఈ స్తోత్రాన్ని “భుజంగ ప్రయాత” ఛందస్సులో రచించారు. ఇది పాము నడకలా సాగుతుంది. సుబ్రహ్మణ్య స్వామికి సర్ప రూపానికి ఉన్న సంబంధం వల్ల ఈ ఛందస్సును ఎంచుకోవడం విశేషం.)
సదా బాలరూపాపి విఘ్నాద్రిహంత్రీ
మహాదంతివక్త్రాపి పంచాస్యమాన్యా |
విధీంద్రాదిమృగ్యా గణేశాభిధా మే
విధత్తాం శ్రియం కాపి కళ్యాణమూర్తిః ||
(ఆదిశంకరాచార్యుల వారు తిరుచ్చెందూర్ క్షేత్రంలో అనారోగ్యం నుండి విముక్తి పొంది, సాక్షాత్తు సుబ్రహ్మణ్యేశ్వరుని దర్శించి పరవశంతో రచించిన స్తోత్రం ఇది. శంకరులు ఈ స్తోత్రాన్ని “భుజంగ ప్రయాత” ఛందస్సులో రచించారు. ఇది పాము నడకలా సాగుతుంది. సుబ్రహ్మణ్య స్వామికి సర్ప రూపానికి ఉన్న సంబంధం వల్ల ఈ ఛందస్సును ఎంచుకోవడం విశేషం.)
సదా బాలరూపాపి విఘ్నాద్రిహంత్రీ
మహాదంతివక్త్రాపి పంచాస్యమాన్యా |
విధీంద్రాదిమృగ్యా గణేశాభిధా మే
విధత్తాం శ్రియం కాపి కళ్యాణమూర్తిః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఎప్పుడూ చిన్న పిల్లవాని రూపంలో ఉన్నప్పటికీ, విఘ్నాలనే పర్వతాలను పిండి చేసే శక్తి కలిగినవాడు, ఏనుగు ముఖము కలిగినవాడైనప్పటికీ పంచముఖుడైన శివునిచే (పంచాస్య) గౌరవింపబడేవాడు, బ్రహ్మ ఇంద్రాది దేవతలచే వెదకబడే ఆ మంగళమూర్తి అయిన గణేశుడు నాకు సకల ఐశ్వర్యాలను ప్రసాదించుగాక.
న జానామి శబ్దం న జానామి చార్థం
న జానామి శబ్దం న జానామి చార్థం
VERSE #2
న జానామి పద్యం న జానామి గద్యమ్ |
చిదేకా షడాస్యా హృది ద్యోతతే మే
ముఖాన్నిఃసరంతే గిరశ్చాపి చిత్రమ్ ||
చిదేకా షడాస్యా హృది ద్యోతతే మే
ముఖాన్నిఃసరంతే గిరశ్చాపి చిత్రమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
నాకు వ్యాకరణ శబ్దాలు తెలియవు, వాటి అర్థాలు తెలియవు, పద్యం ఎలా వ్రాయాలో, గద్యం ఎలా చెప్పాలో తెలియవు. కానీ, ఆరు ముఖాలు కలిగిన ఆ పరమాత్మ (షడాస్య) నా హృదయంలో ప్రకాశిస్తుండటం వల్ల, నా ముఖం నుండి ఈ అద్భుతమైన మాటలు వాటంతట అవే వెలువడుతున్నాయి (ఇది భగవంతుని కృపను చాటిచెప్పే శ్లోకం).
మయూరాధిరూఢం మహావాక్యగూఢం
మయూరాధిరూఢం మహావాక్యగూఢం
VERSE #3
మనోహారిదేహం మహచ్చిత్తగేహమ్ |
మహీదేవదేవం మహావేదభావం
మహాదేవబాలం భజే లోకపాలమ్ ||
మహీదేవదేవం మహావేదభావం
మహాదేవబాలం భజే లోకపాలమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
నెమలిని వాహనంగా చేసుకున్నవాడు, ఉపనిషత్తులలోని ‘మహావాక్యాల’ గూఢార్థమైనవాడు, మనోహరమైన శరీరం కలిగినవాడు మరియు గొప్పవారైన యోగుల హృదయాల్లో నివసించేవాడు, వేదాల సారమైనవాడు, మహాదేవుని కుమారుడు మరియు లోకాలను రక్షించే ఆ స్వామిని నేను భజిస్తున్నాను.
యదా సన్నిధానం గతా మానవా మే
యదా సన్నిధానం గతా మానవా మే
VERSE #4
భవాంభోధిపారం గతాస్తే తదైవ |
ఇతి వ్యంజయన్సింధుతీరే య ఆస్తే
తమీడే పవిత్రం పరాశక్తిపుత్రమ్ ||
ఇతి వ్యంజయన్సింధుతీరే య ఆస్తే
తమీడే పవిత్రం పరాశక్తిపుత్రమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
“ఎవరైతే నా సన్నిధికి చేరుకుంటారో, వారు అప్పుడే ఈ సంసార సాగరాన్ని దాటినట్లు లెక్క” అని నిరూపిస్తున్నాడా అన్నట్లుగా.. సముద్ర తీరంలో (సింధుతీరే) కొలువై ఉన్న పరాశక్తి పుత్రుడైన ఆ పవిత్ర మూర్తిని స్తుతిస్తున్నాను.
యథాబ్ధేస్తరంగా లయం యాంతి తుంగా-
ఇతీవోర్మిపంక్తీర్నృణాం దర్శయంతం
యథాబ్ధేస్తరంగా లయం యాంతి తుంగా-
ఇతీవోర్మిపంక్తీర్నృణాం దర్శయంతం
VERSE #5
సదా భావయే హృత్సరోజే గుహం తమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
సముద్రం యొక్క పెద్ద పెద్ద అలలు తీరానికి వచ్చి ఎలా లయమైపోతాయో (అణిగిపోతాయో), అలాగే నా సన్నిధికి వచ్చి సేవించే భక్తుల ఆపదలన్నీ నశించిపోతాయని ఆ సముద్రపు అలల ద్వారా చూపిస్తున్న ఆ ‘గుహుని’ (సుబ్రహ్మణ్యుని) నా హృదయ కమలంలో నిరంతరం ధ్యానిస్తున్నాను.
గిరౌ మన్నివాసే నరా యే'ధిరూఢా-
ఇతీవ బ్రువన్గంధశైలాధిరూఢః
గిరౌ మన్నివాసే నరా యే'ధిరూఢా-
ఇతీవ బ్రువన్గంధశైలాధిరూఢః
VERSE #6
స దేవో ముదే మే సదా షణ్ముఖో'స్తు ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
“నా నివాసమైన ఈ గంధశైల పర్వతం ఎక్కిన వారు, సాక్షాత్తు కైలాస పర్వతాన్ని (శివుని నివాసం) అధిరోహించినట్లే” అని చెబుతున్నాడా అన్నట్లుగా గంధమాదన పర్వతంపై కొలువై ఉన్న ఆ షణ్ముఖుడు నాకు ఎల్లప్పుడూ సంతోషాన్ని ప్రసాదించుగాక.
మహాంభోధితీరే మహాపాపచోరే
మహాంభోధితీరే మహాపాపచోరే
VERSE #7
మునీంద్రానుకూలే సుగంధాఖ్యశైలే |
గుహాయాం వసంతం స్వభాసా లసంతం
జనార్తిం హరంతం శ్రయామో గుహం తమ్ ||
గుహాయాం వసంతం స్వభాసా లసంతం
జనార్తిం హరంతం శ్రయామో గుహం తమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
మహాసముద్ర తీరాన ఉన్నవాడు, భక్తుల మహా పాపాలను దొంగిలించేవాడు (హరించేవాడు), మునీశ్వరులకు అనుకూలమైనవాడు, గంధశైల గుహలో నివసిస్తూ తన స్వయం ప్రకాశంతో మెరిసిపోతూ జనుల ఆర్తిని (బాధలను) పోగొట్టే ఆ ‘గుహుని’ నేను శరణు వేడుతున్నాను.
లసత్స్వర్ణగేహే నృణాం కామదోహే
లసత్స్వర్ణగేహే నృణాం కామదోహే
VERSE #8
సుమస్తోమసంఛన్నమాణిక్యమంచే |
సముద్యత్సహస్రార్కతుల్యప్రకాశం
సదా భావయే కార్తికేయం సురేశమ్ ||
సముద్యత్సహస్రార్కతుల్యప్రకాశం
సదా భావయే కార్తికేయం సురేశమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
బంగారు మందిరంలో, భక్తుల కోరికలు తీర్చేవాడై, పుష్పసమూహాలతో కప్పబడిన మాణిక్యాల మంచంపై ఆసీనుడై, ఉదయించే వెయ్యి సూర్యుల తేజస్సుతో సమానమైన ప్రకాశం కలిగిన సురేశుడైన ఆ కార్తికేయుని సదా ధ్యానిస్తున్నాను.
రణద్ధంసకే మంజులే'త్యంతశోణే
రణద్ధంసకే మంజులే'త్యంతశోణే
VERSE #9
మనోహారిలావణ్యపీయూషపూర్ణే |
మనఃషట్పదో మే భవక్లేశతప్తః
సదా మోదతాం స్కంద తే పాదపద్మే ||
మనఃషట్పదో మే భవక్లేశతప్తః
సదా మోదతాం స్కంద తే పాదపద్మే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఓ స్కంద! ఘల్లుఘల్లున మోగే అందెలతో, ఎర్రని కాంతితో, లావణ్యమనే అమృతంతో నిండిన నీ పాదపద్మాల్లో.. సంసార తాపంతో అలసిపోయిన నా మనస్సు అనే తుమ్మెద (షట్పదః) ఎల్లప్పుడూ ఆనందంతో విహరించుగాక.
సువర్ణాభదివ్యాంబరైర్భాసమానాం
సువర్ణాభదివ్యాంబరైర్భాసమానాం
VERSE #10
క్వణత్కింకిణీమేఖలాశోభమానామ్ |
లసద్ధేమపట్టేన విద్యోతమానాం
కటిం భావయే స్కంద తే దీప్యమానామ్ ||
లసద్ధేమపట్టేన విద్యోతమానాం
కటిం భావయే స్కంద తే దీప్యమానామ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
బంగారు వన్నె గల దివ్య వస్త్రాలతో మెరిసిపోతున్న, గజ్జెల మొలతాడుతో (మేఖలా) శోభిస్తున్న, ప్రకాశించే బంగారు పట్టీతో అలంకరింపబడిన ఓ స్కంద! నీ దివ్యమైన నడుము భాగాన్ని నేను ధ్యానిస్తున్నాను.
పులిందేశకన్యాఘనాభోగతుంగ-
నమస్యామ్యహం తారకారే తవోరః
పులిందేశకన్యాఘనాభోగతుంగ-
నమస్యామ్యహం తారకారే తవోరః
VERSE #11
స్వభక్తావనే సర్వదా సానురాగమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
కిరాత రాజు పుత్రిక అయిన వల్లీదేవిని ఆలింగనం చేసుకోవడం వల్ల ఆమె కుంకుమ రాగంతో (కాశ్మీరరాగమ్) ఎర్రబడిన నీ వక్షస్థలానికి నమస్కరిస్తున్నాను. ఓ తారకాసుర సంహారీ! నీ వక్షస్థలం ఎల్లప్పుడూ భక్తులను రక్షించాలనే అనురాగంతో నిండి ఉంటుంది.
విధౌ క్లుప్తదండాన్స్వలీలాధృతాండా-
హతేంద్రారిషండాన్ జగత్రాణశౌండా-
బ్రహ్మదేవుని గర్వాన్ని అణిచినవి, లీలగా అండ పిండ బ్రహ్మాండాలను ధరించినవి, ఏనుగు తుండం కంటే బలమైనవి, శత్రువులకు కాలదండం వంటివి మరియు ఇంద్రుని శత్రువులను (రాక్షసులను) సంహరించి జగత్తును రక్షించే నీ పన్నెండు బాహువులను నేను ఆశ్రయిస్తున్నాను.
సదా శారదాః షణ్మృగాంకా యది స్యుః
విధౌ క్లుప్తదండాన్స్వలీలాధృతాండా-
హతేంద్రారిషండాన్ జగత్రాణశౌండా-
బ్రహ్మదేవుని గర్వాన్ని అణిచినవి, లీలగా అండ పిండ బ్రహ్మాండాలను ధరించినవి, ఏనుగు తుండం కంటే బలమైనవి, శత్రువులకు కాలదండం వంటివి మరియు ఇంద్రుని శత్రువులను (రాక్షసులను) సంహరించి జగత్తును రక్షించే నీ పన్నెండు బాహువులను నేను ఆశ్రయిస్తున్నాను.
సదా శారదాః షణ్మృగాంకా యది స్యుః
VERSE #12
సముద్యంత ఏవ స్థితాశ్చేత్సమంతాత్ |
సదా పూర్ణబింబాః కళంకైశ్చ హీనా-
ఒకేసారి ఆరు శరత్కాల చంద్రులు ఉదయించి, అవి మచ్చలు లేని పూర్ణ బింబాలై, ఎప్పుడూ అలానే ప్రకాశిస్తూ ఉంటే.. అప్పుడు నీ ముఖాల సౌందర్యంతో వాటిని పోల్చవచ్చేమో! (అంటే స్వామి ముఖం చంద్రుని కంటే సుందరమైనదని అర్థం).
స్ఫురన్మందహాసైః సహంసాని చంచ-
సుధాస్యందిబింబాధరాణీశసూనో
తవాలోకయే షణ్ముఖాంభోరుహాణి ||
సదా పూర్ణబింబాః కళంకైశ్చ హీనా-
ఒకేసారి ఆరు శరత్కాల చంద్రులు ఉదయించి, అవి మచ్చలు లేని పూర్ణ బింబాలై, ఎప్పుడూ అలానే ప్రకాశిస్తూ ఉంటే.. అప్పుడు నీ ముఖాల సౌందర్యంతో వాటిని పోల్చవచ్చేమో! (అంటే స్వామి ముఖం చంద్రుని కంటే సుందరమైనదని అర్థం).
స్ఫురన్మందహాసైః సహంసాని చంచ-
సుధాస్యందిబింబాధరాణీశసూనో
తవాలోకయే షణ్ముఖాంభోరుహాణి ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
చిరునవ్వులనే హంసలు కలిగినవి, తుమ్మెదల్లాంటి చంచలమైన కటాక్ష వీక్షణలతో మెరిసిపోయేవి, అమృతాన్ని చిందే దొండపండు వంటి పెదవులు కలిగిన నీ ఆరు ముఖ పద్మాలను (షణ్ముఖాంభోరుహాలు) ఓ శివకుమారా! నేను దర్శిస్తున్నాను.
విశాలేషు కర్ణాంతదీర్ఘేష్వజస్రం
విశాలేషు కర్ణాంతదీర్ఘేష్వజస్రం
VERSE #13
దయాస్యందిషు ద్వాదశస్వీక్షణేషు |
మయీషత్కటాక్షః సకృత్పాతితశ్చే-
చెవుల వరకు వ్యాపించిన విశాలమైనవి, నిరంతరం దయను కురిపించేవి అయిన నీ పన్నెండు కన్నుల (ద్వాదశేక్షణేషు) చూపు నాపై ఒక్కసారి పడితే నీకు వచ్చే నష్టం ఏముంది ఓ దయాశీలా? (నీ చిన్న చూపు నా జీవితాన్ని ధన్యం చేస్తుంది అని భావం).
సుతాంగోద్భవో మే'సి జీవేతి షడ్ధా
జపన్మంత్రమీశో ముదా జిఘ్రతే యాన్ |
జగద్భారభృద్భ్యో జగన్నాథ తేభ్యః
కిరీటోజ్జ్వలేభ్యో నమో మస్తకేభ్యః ||
మయీషత్కటాక్షః సకృత్పాతితశ్చే-
చెవుల వరకు వ్యాపించిన విశాలమైనవి, నిరంతరం దయను కురిపించేవి అయిన నీ పన్నెండు కన్నుల (ద్వాదశేక్షణేషు) చూపు నాపై ఒక్కసారి పడితే నీకు వచ్చే నష్టం ఏముంది ఓ దయాశీలా? (నీ చిన్న చూపు నా జీవితాన్ని ధన్యం చేస్తుంది అని భావం).
సుతాంగోద్భవో మే'సి జీవేతి షడ్ధా
జపన్మంత్రమీశో ముదా జిఘ్రతే యాన్ |
జగద్భారభృద్భ్యో జగన్నాథ తేభ్యః
కిరీటోజ్జ్వలేభ్యో నమో మస్తకేభ్యః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
“నా అంగము (శరీరము) నుండి పుట్టిన ఓ కుమారా! చిరంజీవివై వర్ధిల్లు” అని పరమశివుడు ఆనందంతో ఏ ఆరు తలలను ముద్దాడుతారో, జగత్తు భారమంతటినీ మోసేవి, కిరీటాలతో మెరిసిపోయే ఆ ఆరు శిరస్సులకు నమస్కరిస్తున్నాను.
స్ఫురద్రత్నకేయూరహారాభిరామ-
కటౌ పీతవాసాః కరే చారుశక్తిః
స్ఫురద్రత్నకేయూరహారాభిరామ-
కటౌ పీతవాసాః కరే చారుశక్తిః
VERSE #14
పురస్తాన్మమాస్తాం పురారేస్తనూజః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
రత్నఖచిత భుజకీర్తులు, హారాలతో అలరారుతూ, కదిలే కుండలాల కాంతితో మెరిసే చెక్కిళ్లు కలిగి, నడుముకు పీతాంబరం, చేతిలో అందమైన ‘శక్తి’ ఆయుధాన్ని ధరించిన ఆ శివకుమారుడు నా కళ్ల ముందు నిలబడుగాక!
ఇహాయాహి వత్సేతి హస్తాన్ప్రసార్యా-
సముత్పత్య తాతం శ్రయంతం కుమారం
ఇహాయాహి వత్సేతి హస్తాన్ప్రసార్యా-
సముత్పత్య తాతం శ్రయంతం కుమారం
VERSE #15
హరాశ్లిష్టగాత్రం భజే బాలమూర్తిమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
పార్వతీదేవి ఒడిలో ఉన్న బాలుడైన సుబ్రహ్మణ్యుని చూసి, శివుడు చేతులు చాచి “వత్సా! ఇక్కడికి రా” అని పిలవగానే, తండ్రి వద్దకు దూకి వెళ్ళి ఆయనను కౌగిలించుకున్న ఆ ముద్దుల బాలమురుగని రూపానికి నమస్కరిస్తున్నాను.
కుమారేశసూనో గుహ స్కంద సేనా-
పులిందాత్మజాకాంత భక్తార్తిహారిన్
కుమారేశసూనో గుహ స్కంద సేనా-
పులిందాత్మజాకాంత భక్తార్తిహారిన్
VERSE #16
ప్రభో తారకారే సదా రక్ష మాం త్వమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
కుమారా! ఈశ్వరపుత్రా! గుహా! స్కందా! సేనాపతీ! శక్తిధరా! మయూరవాహనా! వల్లీనాథా! భక్తుల కష్టాలు తీర్చే ప్రభూ! తారకాసుర సంహారీ! నన్ను ఎల్లప్పుడూ రక్షించు.
ప్రశాంతేంద్రియే నష్టసంజ్ఞే విచేష్టే
ప్రశాంతేంద్రియే నష్టసంజ్ఞే విచేష్టే
VERSE #17
కఫోద్గారివక్త్రే భయోత్కంపిగాత్రే |
ప్రయాణోన్ముఖే మయ్యనాథే తదానీం
ద్రుతం మే దయాలో భవాగ్రే గుహ త్వమ్ ||
ప్రయాణోన్ముఖే మయ్యనాథే తదానీం
ద్రుతం మే దయాలో భవాగ్రే గుహ త్వమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
నా ఇంద్రియాలు వశం తప్పి, స్పృహ కోల్పోయి, ఏమీ చేయలేని స్థితిలో, గొంతులో కఫం అడ్డుపడి, భయంతో వణుకుతూ ప్రాణం పోయే ఆఖరి క్షణంలో.. ఓ దయామయుడా! గుహా! నీవు వెంటనే నా ముందు ప్రత్యక్షం కావాలి.
కృతాంతస్య దూతేషు చండేషు కోపా-
మయూరం సమారుహ్య మా భైరితి త్వం
కృతాంతస్య దూతేషు చండేషు కోపా-
మయూరం సమారుహ్య మా భైరితి త్వం
VERSE #18
పురః శక్తిపాణిర్మమాయాహి శీఘ్రమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
భయంకరమైన యమదూతలు కోపంతో వచ్చి “నరకు, కోయు, చంపు” అని నన్ను భయపెడుతున్నప్పుడు, నీవు నీ నెమలి వాహనంపై చేతిలో శక్తి ఆయుధాన్ని పట్టుకొని వచ్చి, “భయపడకు” (మా భైః) అని నాకు అభయమివ్వు.
ప్రణమ్యాసకృత్పాదయోస్తే పతిత్వా
ప్రణమ్యాసకృత్పాదయోస్తే పతిత్వా
VERSE #19
ప్రసాద్య ప్రభో ప్రార్థయే'నేకవారమ్ |
న వక్తుం క్షమో'హం తదానీం కృపాబ్ధే
న కార్యాంతకాలే మనాగప్యుపేక్షా ||
న వక్తుం క్షమో'హం తదానీం కృపాబ్ధే
న కార్యాంతకాలే మనాగప్యుపేక్షా ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఓ ప్రభూ! నీ పాదాలపై పడి మరీ మరీ ప్రార్థిస్తున్నాను. ఆ చివరి సమయంలో నేను మాట్లాడే స్థితిలో ఉండకపోవచ్చు. అందుకే ఇప్పుడే వేడుకుంటున్నాను.. అప్పుడు నన్ను ఏమాత్రం ఉపేక్షించకు (నిర్లక్ష్యం చేయకు).
సహస్రాండభోక్తా త్వయా శూరనామా
సహస్రాండభోక్తా త్వయా శూరనామా
VERSE #20
హతస్తారకః సింహవక్త్రశ్చ దైత్యః |
మమాంతర్హృదిస్థం మనఃక్లేశమేకం
న హంసి ప్రభో కిం కరోమి క్వ యామి ||
మమాంతర్హృదిస్థం మనఃక్లేశమేకం
న హంసి ప్రభో కిం కరోమి క్వ యామి ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
వేలకొద్దీ అండాలను ఏలిన శూరపద్ముని, తారకాసురుని, సింహవక్త్రుని వంటి మహా దైత్యులను సంహరించిన నీవు.. నా హృదయంలో ఉన్న ఈ చిన్న మనఃక్లేశాన్ని (బాధను) ఎందుకు సంహరించవు? నేను ఎక్కడికి వెళ్లాలి? ఏం చేయాలి?
అహం సర్వదా దుఃఖభారావసన్నో
అహం సర్వదా దుఃఖభారావసన్నో
VERSE #21
భవాన్ దీనబంధుస్త్వదన్యం న యాచే |
భవద్భక్తిరోధం సదా క్లప్తబాధం
మమాధిం ద్రుతం నాశయోమాసుత త్వమ్ ||
భవద్భక్తిరోధం సదా క్లప్తబాధం
మమాధిం ద్రుతం నాశయోమాసుత త్వమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
నేను ఎల్లప్పుడూ దుఃఖ భారంతో కృంగిపోతున్నాను. నీవు దీనబంధువువు. నిన్ను తప్ప మరొకరిని ఏమీ అడగను. నా భక్తికి అడ్డుగా నిలుస్తున్న నా శారీరక, మానసిక వ్యాధులను (ఆధిం) వెంటనే నాశనం చేయి ఓ పార్వతీ పుత్రా!
అపస్మారకుష్ఠక్షయార్శః ప్రమేహ-
పిశాచాశ్చ సర్వే భవత్పత్రభూతిం
అపస్మారకుష్ఠక్షయార్శః ప్రమేహ-
పిశాచాశ్చ సర్వే భవత్పత్రభూతిం
VERSE #22
విలోక్య క్షణాత్తారకారే ద్రవంతే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఓ తారకాసుర సంహారీ! అపస్మారం (మూర్ఛ), కుష్ఠు, క్షయ, మూలశంక (అర్శమొలలు), మధుమేహం (ప్రమేహం), జ్వరం, ఉన్మాదం, కడుపులో గడ్డలు (గుల్మము) వంటి భయంకరమైన రోగాలైనా, లేదా పిశాచ పీడలైనా.. నీ “పత్రభూతిని” (ఆకులో పెట్టి ఇచ్చే విభూతిని) చూడగానే క్షణంలో పారిపోతాయి.
దృశి స్కందమూర్తిః శ్రుతౌ స్కందకీర్తి-
కరే తస్య కృత్యం వపుస్తస్య భృత్యం
దృశి స్కందమూర్తిః శ్రుతౌ స్కందకీర్తి-
కరే తస్య కృత్యం వపుస్తస్య భృత్యం
VERSE #23
గుహే సంతు లీనా మమాశేషభావాః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
నా కళ్లలో ఎప్పుడూ నీ రూపమే ఉండాలి, నా చెవులలో నీ కీర్తే వినపడాలి, నా నోటిలో ఎప్పుడూ నీ పవిత్ర చరిత్రే ఉండాలి. నా చేతులు నీ పనులే చేయాలి, నా శరీరం నీ సేవలోనే తరించాలి. నా సర్వస్వము నీలోనే లీనమవ్వాలి ఓ గుహా!
మునీనాముతాహో నృణాం భక్తిభాజా-
నృణామంత్యజానామపి స్వార్థదానే
మునీనాముతాహో నృణాం భక్తిభాజా-
నృణామంత్యజానామపి స్వార్థదానే
VERSE #24
గుహాద్దేవమన్యం న జానే న జానే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
మునులకు, భక్తులకు కోరికలు తీర్చే దేవతలు ఎందరో ఉండవచ్చు. కానీ, సమాజంలో అట్టడుగున ఉన్న సామాన్య మానవులకు సైతం వారి కోరికలు తీర్చి, తనను తాను ఇచ్చుకునే (స్వార్థదానే) దైవం నీకంటే మరొకరు లేరు.. లేనే లేరు!
కలత్రం సుతా బంధువర్గః పశుర్వా
కలత్రం సుతా బంధువర్గః పశుర్వా
VERSE #25
నరో వాథ నారీ గృహే యే మదీయాః |
యజంతో నమంతః స్తువంతో భవంతం
స్మరంతశ్చ తే సంతు సర్వే కుమార ||
యజంతో నమంతః స్తువంతో భవంతం
స్మరంతశ్చ తే సంతు సర్వే కుమార ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఓ కుమార! నా భార్య, పిల్లలు, బంధువులు, పశువులు, నా ఇంట్లో ఉన్న ఆడ, మగ.. అందరూ నిన్ను పూజిస్తూ, నమస్కరిస్తూ, నీ నామాన్ని స్మరిస్తూ నీ రక్షణలోనే ఉండాలి.
మృగాః పక్షిణో దంశకా యే చ దుష్టా-
భవచ్ఛక్తితీక్ష్ణాగ్రభిన్నాః సుదూరే
మృగాః పక్షిణో దంశకా యే చ దుష్టా-
భవచ్ఛక్తితీక్ష్ణాగ్రభిన్నాః సుదూరే
VERSE #26
వినశ్యంతు తే చూర్ణితక్రౌంచశైల ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
క్రౌంచ పర్వతాన్ని పిండి చేసిన ఓ ప్రభూ! నన్ను బాధించే క్రూర మృగాలు, పక్షులు, కీటకాలు మరియు నా శరీరంలోని వ్యాధులన్నీ నీ ‘శక్తి’ ఆయుధపు పదునైన అంచుతో చీల్చబడి దూరంగా నశించిపోవుగాక.
జనిత్రీ పితా చ స్వపుత్రాపరాధం
జనిత్రీ పితా చ స్వపుత్రాపరాధం
VERSE #27
సహేతే న కిం దేవసేనాధినాథ |
అహం చాతిబాలో భవాన్ లోకతాతః
క్షమస్వాపరాధం సమస్తం మహేశ ||
అహం చాతిబాలో భవాన్ లోకతాతః
క్షమస్వాపరాధం సమస్తం మహేశ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
తల్లిదండ్రులు తమ బిడ్డ చేసే తప్పులను క్షమించరా? ఓ దేవసేనాపతీ! నేను అజ్ఞానినైన బాలుడను, నీవు లోకానికే తండ్రివి. నా అపరాధాలన్నింటినీ క్షమించు ఓ మహేశ్వర పుత్రా!
నమః కేకినే శక్తయే చాపి తుభ్యం
నమః కేకినే శక్తయే చాపి తుభ్యం
VERSE #28
నమశ్ఛాగ తుభ్యం నమః కుక్కుటాయ |
నమః సింధవే సింధుదేశాయ తుభ్యం
పునః స్కందమూర్తే నమస్తే నమో'స్తు ||
నమః సింధవే సింధుదేశాయ తుభ్యం
పునః స్కందమూర్తే నమస్తే నమో'స్తు ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
నీ వాహనమైన నెమలికి వందనం, నీ ఆయుధమైన శక్తికి వందనం, నీ ధ్వజంపై ఉన్న కోడికి (కుక్కుటాయ) వందనం, నీవు కొలువై ఉన్న సముద్ర తీరానికి (సింధవే), ఆ క్షేత్రానికి వందనం. ఓ స్కందమూర్తీ! నీకు పునః పునః నమస్కారాలు.
జయానందభూమం జయాపారధామం
జయానందభూమం జయాపారధామం
VERSE #29
జయామోఘకీర్తే జయానందమూర్తే |
జయానందసింధో జయాశేషబంధో
జయ త్వం సదా ముక్తిదానేశసూనో ||
జయానందసింధో జయాశేషబంధో
జయ త్వం సదా ముక్తిదానేశసూనో ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఆనందమయుడా! జయము. అపార తేజోమయుడా! జయము. అమోఘమైన కీర్తి గలవాడా! జయము. అభాగ్యులందరికీ బంధువువైన ఓ ముక్తిదాయకా! నీకు జయము, జయము.
భుజంగాఖ్యవృత్తేన క్లప్తం స్తవం యః
భుజంగాఖ్యవృత్తేన క్లప్తం స్తవం యః
VERSE #30
పఠేద్భక్తియుక్తో గుహం సంప్రణమ్య |
స పుత్రాన్కలత్రం ధనం దీర్ఘమాయు-
భుజంగ ప్రయాత ఛందస్సులో ఉన్న ఈ స్తోత్రాన్ని భక్తితో ఎవరు పఠిస్తారో, వారు ఇహలోకంలో పుత్రులను, భార్యను (సత్సంతానాన్ని, సద్గుణవతియైన భార్యను), ధనాన్ని, దీర్ఘాయువును పొందుతారు. అంత్యంలో స్కంద సాయుజ్యాన్ని (మోక్షాన్ని) పొందుతారు.
ఇతి శ్రీమత్పరమహంసపరివ్రాజకాచార్యస్య శ్రీగోవిందభగవత్పూజ్యపాదశిష్యస్య శ్రీమచ్ఛంకరభగవతః కృతౌ శ్రీసుబ్రహ్మణ్యభుజంగమ్ ||
స పుత్రాన్కలత్రం ధనం దీర్ఘమాయు-
భుజంగ ప్రయాత ఛందస్సులో ఉన్న ఈ స్తోత్రాన్ని భక్తితో ఎవరు పఠిస్తారో, వారు ఇహలోకంలో పుత్రులను, భార్యను (సత్సంతానాన్ని, సద్గుణవతియైన భార్యను), ధనాన్ని, దీర్ఘాయువును పొందుతారు. అంత్యంలో స్కంద సాయుజ్యాన్ని (మోక్షాన్ని) పొందుతారు.
ఇతి శ్రీమత్పరమహంసపరివ్రాజకాచార్యస్య శ్రీగోవిందభగవత్పూజ్యపాదశిష్యస్య శ్రీమచ్ఛంకరభగవతః కృతౌ శ్రీసుబ్రహ్మణ్యభుజంగమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
(నిత్య పారాయణ గ్రంథము)
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Sri Subrahmanya Bhujangam represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.