Skanda Lahari

Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
Font Size:
📱 WhatsApp
📜

Sacred Scripture Study & Svadhyaya

Vedic Canonical Scripture — Authentic Recitation with Sanskrit Verses & Classical Commentary
VERSE #1
(‘లహరి’ అంటే అల లేదా తరంగం. భగవంతుని అనుగ్రహం ఒక ప్రవాహంలా భక్తునిపై కురవాలని కోరుతూ చేసే స్తోత్రం ఇది. ఇందులో శంకరాచార్యుల వారు సుబ్రహ్మణ్య స్వామిని తన హృదయంలో కొలువుదీరమని, తన అజ్ఞానాన్ని తొలగించమని ప్రార్థిస్తున్నారు. పఠన ఫలితం: మానసిక స్థైర్యం, ఆరోగ్యం మరియు శాంతి, కలి దోష నివారణ)
శ్రియై భూయాః శ్రీమచ్ఛరవణభవ త్వం శివసుతః
ప్రియప్రాప్త్యై భూయాః ప్రతనగజవక్త్రస్య సహజ |
త్వయి ప్రేమోద్రేకాత్ప్రకటవచసా స్తోతుమనసా
మయా''రబ్ధం స్తోతుం తదిదమనుమన్యస్వ భగవన్ ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఓ శ్రీమచ్ఛరవణభవా! శివపుత్రుడా! నీవు నాకు సంపదలను ప్రసాదించుగాక. పూర్వజుడైన వినాయకుని సోదరుడా! నా ప్రియమైన కోరికలు నెరవేర్చుగాక. నీపై గల అతిశయించిన ప్రేమ వల్ల, స్పష్టమైన మాటలతో నిన్ను స్తుతించాలనే కోరికతో నేను ఈ స్తోత్రాన్ని ప్రారంభిస్తున్నాను. ఓ భగవంతుడా! దీనిని అనుగ్రహించుము.
నిరాబాధం రాజచ్ఛరదుదితరాకాహిమకర
VERSE #2
ప్రరూఢజ్యోత్స్నాభాస్మితవదనషట్కస్త్రిణయనః |
పురః ప్రాదుర్భూయ స్ఫురతు కరుణాపూర్ణహృదయః
కరోతు స్వాస్థ్యం వై కమలదలబిందూపమహృది ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఎటువంటి ఆటంకము లేని, శరత్కాలపు పున్నమి చంద్రుని యొక్క వెన్నెల వలె ప్రకాశించే చిరునవ్వు గల ఆరు ముఖములు కలవాడా! మూడు కన్నుల వాడా! కరుణతో నిండిన హృదయము కలవాడా! తామర ఆకుపై నీటి చుక్క వలె చంచలమైన నా హృదయమునందు ప్రత్యక్షమై, నాకు సంపూర్ణ ఆరోగ్యమును (స్వాస్థ్యమును) ప్రసాదించుము.
న లోకే'న్యం దేవం నతజనకృతప్రత్యయవిధిం
VERSE #3
విలోకే భీతానాం నిఖిలభయభీతైకశరణమ్ |
కలౌ కాలే'ప్యంతర్హరసి తిమిరం భాస్కర ఇవ
ప్రలుబ్ధానాం భోగేష్వపి నిఖిలభోగాన్వితరసి ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
నమస్కరించిన భక్తులకు నమ్మకాన్ని కలిగించే దేవుడు నీకంటే వేరొకరు ఈ లోకంలో నాకు కనిపించడం లేదు. భయపడిన వారికి, సమస్త భయాల నుండి రక్షించే ఏకైక శరణ్యం నీవే. కలియుగంలో కూడా సూర్యుడు చీకటిని తొలగించినట్లుగా, నీవు మా అంతరంలోని అజ్ఞానాన్ని తొలగిస్తావు. భోగములందు ఆసక్తి కలవారికి కూడా సమస్త సుఖములను ప్రసాదిస్తావు.
శివ స్వామిన్ దేవ శ్రితకలుషనిఃశేషణ గురో
VERSE #4
భవధ్వాంతధ్వంసే మిహిరశతకోటిప్రతిభట |
శివప్రాప్త్యై సమ్యక్ఫలిత సదుపాయప్రకటన
ధ్రువం త్వత్కారుణ్యే కలిరపి కృతీ భూతవిభవః ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఓ మంగళప్రదుడా (శివ)! స్వామీ! దేవా! నిన్ను ఆశ్రయించిన వారి పాపాలను పూర్తిగా నశింపజేసే గురువా! సంసారమనే చీకటిని రూపుమాపడంలో వంద కోట్ల సూర్యుల తేజస్సుతో సమానమైన వాడా! మోక్ష ప్రాప్తికి సరైన మార్గాన్ని చూపేవాడా! నీ కారుణ్యం ఉంటే, ఈ కలియుగం కూడా ఒక మహత్తరమైన విభూతిగా (శుభప్రదంగా) మారుతుంది.
అశక్తానాం కర్మస్వపి నిఖిలనిఃశ్రేయసకృతౌ
VERSE #5
పశుత్వగ్రస్తానాం పతిరసి విపాశత్వకలనే |
ప్రశస్తానాం భూమ్నాం నిధిరసి నిరోద్ధా నిజశుచా-
కర్మలు చేయలేక అశక్తులైన వారికి, మోక్షాన్ని (నిఃశ్రేయస) కలిగించుటలో నీవు సమర్థుడవు. అజ్ఞానం (పశుత్వము) తో బంధీలై ఉన్నవారి పాశాలను తెంచి విముక్తి చేయుటలో నీవు ప్రభువువు. సమస్త గొప్ప సంపదలకు నీవు నిధివి. భక్తుల దుఃఖాలను అడ్డుకొనేవాడవు. లోకంలో అశక్తులకు శక్తిని ఇచ్చే కర్తవు నీవు; ఎందుకంటే నీవు చేతిలో ‘శక్తి’ ఆయుధాన్ని ధరించినవాడవు కదా!
రుషార్తానాం హర్తా విషయివిషయాణాం ఘటయితా
తృషార్తానాం కాలే పరమమృతవర్షీ ఘన ఇవ |
మృషాజ్ఞానార్తానాం నిఖిలవిచికిత్సాపరిహరో
విషగ్రస్తానాం త్వం సకలభయహర్తా విలససి ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
కోపంతో బాధపడేవారి ఆవేదనను హరించేవాడవు. ఇంద్రియ సుఖాలను కోరేవారికి వాటిని సమకూర్చేవాడవు. దప్పికతో (శాంతి కోసం) అలమటించే వారికి సరైన సమయంలో అమృత వర్షాన్ని కురిపించే మేఘం వంటివాడవు. అబద్ధపు జ్ఞానంతో (మిథ్య) సతమతమయ్యే వారి సందేహాలన్నింటినీ తొలగించేవాడవు. సంసారమనే విషానికి గురైన వారికి, సమస్త భయాలను పోగొట్టి నీవు ప్రకాశిస్తున్నావు.
రసాధిక్యం భక్తైరధికమధికం వర్ధయ విభో
VERSE #6
ప్రసీద త్వం భూయః ప్రకటయ చిదానందలహరీమ్ |
అసారే సంసారే సదసతి న లిప్తం మమ మనః
కుసీదం భూయాన్మే కుశలవతి నిఃశ్రేయసపథే ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఓ విభూ! భక్తులలో భక్తి రసాన్ని అధికమధికంగా వృద్ధి చేయుము. నాపై ప్రసన్నుడవై చిదానంద లహరిని (జ్ఞానానంద ప్రవాహాన్ని) ప్రకటించుము. సదసత్ (నిజం మరియు అబద్ధం) కలిసి ఉన్న ఈ సారహీనమైన సంసారంలో నా మనస్సు చిక్కుకోకుండా చూడుము. మోక్ష మార్గమునందు నాకు గొప్ప లాభము (క్షేమము) కలుగునట్లు అనుగ్రహించుము.
మహామోహారణ్యే విచరతి మనస్తన్నియమయ-
మహీయో మాహాత్మ్యం తవ మననమార్గే స్ఫురతు మే
VERSE #7
మహస్స్తోమాకారే త్వయి మతిజుషి స్యాత్క్వ ను తమః ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
మహా మోహము అనే అడవిలో తిరుగుతున్న నా మనస్సును నియంత్రించి, నాలోని అహంకారాన్ని నిశ్శేషము (పూర్తిగా) చేయుము. నీ కరుణతో నన్ను అభిషేకించుము (తడిపివేయుము). నీ యొక్క గొప్ప మాహాత్మ్యం నా మనన మార్గంలో ఎల్లప్పుడూ స్ఫురించుగాక. అపరిమితమైన కాంతి స్వరూపుడవైన నీవు నా బుద్ధిలో ఉన్నప్పుడు, చీకటి (అజ్ఞానం) ఎక్కడ ఉంటుంది? అది ఉండదు.
వలక్షాభం స్నిగ్ధం వదనకమలేభ్యః ప్రసృమరం
VERSE #8
మిలత్కారుణ్యార్ద్రం మృదితభువనార్తి స్మితమిదమ్ |
పులిందాపత్యస్య ప్రకటపులకోద్రేకజనకం
దలద్దైన్యం ఖేదం హరతు సతతం నః సురగురో ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
తెల్లని కాంతితో (వలక్షాభం) నిండి, ప్రసన్నమై, ఆరు ముఖ పద్మముల నుండి ప్రసరిస్తూ, కరుణతో తడిసినదై, లోకపు ఆర్తిని అణచివేసే నీ ఈ చిరునవ్వు; వల్లీదేవికి (పులిందాపత్యస్య) పులకలను కలిగించేది, మా దైన్యాన్ని పోగొట్టేది. ఓ సురగురో! మా దుఃఖాన్ని సతతం హరించుము.
అతీతో బ్రహ్మాదీన్ కృతిముఖకృతః కారణపతీన్
VERSE #9
క్షితిస్తోయం వహ్నిర్మరుదసి వియత్తత్వమఖిలమ్ |
పతిః కృత్యానాం త్వం పరిణతచిదాత్మేక్షణవతాం
ధృతిస్త్వం ధ్యాతః సన్ దిశసి నిజసాయుజ్యపదవీమ్ ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
నీవు బ్రహ్మ మొదలైన కారణ భూతులైన దేవతలకు కూడా అతీతుడవు. భూమి, నీరు, అగ్ని, వాయువు మరియు ఆకాశం అనే పంచభూత తత్వాలన్నీ నీవే. జ్ఞానుల దృష్టిలో నీవు సమస్త కార్యములకు ప్రభువువు. నిన్ను ధ్యానించే వారికి ధైర్యాన్ని ఇచ్చి, నీ ‘సాయుజ్య’ (నీలో ఐక్యం చేసుకునే) స్థితిని ప్రసాదిస్తావు.
త్వదాత్మా త్వచ్చిత్తస్త్వదనుభవబుద్ధిస్మృతిపథః
VERSE #10
త్వయా వ్యాప్తం సర్వం జగదిదమశేషం స్థిరచరమ్ | [త్వదాలోకః]
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
సదా యోగీ సాక్షాద్భజతి తవ సారూప్యమమలం
VERSE #11
త్వదాయత్తానాం కిం న హి సులభమష్టౌ చ విభవాః ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఎవడైతే తన ఆత్మను, చిత్తాన్ని, బుద్ధిని, స్మృతిని నీకే అర్పించి, ఈ స్థిరచర జగత్తంతా నీవే అని భావిస్తాడో, అట్టి యోగి నీ యొక్క నిర్మలమైన ‘సారూప్య’ స్థితిని పొందుతాడు. నీకు అధీనమైన భక్తులకు అణిమాది అష్ట సిద్ధులు (అష్టౌ విభవాః) లభించడం చాలా సులభం కదా!
కతి బ్రహ్మాణో వా కతి కమలనేత్రాః కతి హరాః
VERSE #12
కతి బ్రహ్మాండానాం కతి చ శతకోటిష్వధికృతాః |
కృతాజ్ఞాః సంతస్తే వివిధకృతిరక్షాభృతికరాః
అతః సర్వైశ్వర్యం తవ యదపరిచ్ఛేద్యవిభవమ్ ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
నీ ఆజ్ఞా పరిపాలనలో ఎందరో బ్రహ్మలు, ఎందరో విష్ణువులు (కమలనేత్రాః), ఎందరో శివుల వంటి అధికారులు కోట్లాది బ్రహ్మాండాలను సృష్టిస్తూ, రక్షిస్తూ ఉన్నారు. వారంతా నీ ఆజ్ఞను పాటించే సేవకులు మాత్రమే. అందుకే నీ ఐశ్వర్యము, నీ వైభవము ఎవరికీ అందనిది, కొలవలేనిది.
నమస్తే స్కందాయ త్రిదశపరిపాలాయ మహతే
VERSE #13
నమః క్రౌంచాభిఖ్యాసురదలనదక్షాయ భవతే |
నమః శూరక్రూరత్రిదశరిపుదండాధ్వరకృతే
నమో భూయో భూయో నతికృదవనే జాగరవతే ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ముప్పది కోట్ల దేవతలను పరిపాలించే ఓ గొప్పవాడా! నీకు నమస్కారం. క్రౌంచాసురుని సంహరించడంలో సమర్థుడవైన నీకు నమస్కారం. దేవతల శత్రువైన శూరపద్ముని శిక్షించిన నీకు నమస్కారం. నీకు నమస్కరించిన వారిని రక్షించడంలో ఎల్లప్పుడూ మేల్కొని ఉండే (జాగరవతే) ఓ స్వామీ! నీకు మరల మరల నమస్కారములు.
శివస్త్వం శక్తిస్త్వం తదుభయతమైక్యం పృథగసి
VERSE #14
స్తవే ధ్యానే పూజాజపనియమముఖ్యేష్వభిరతాః |
భువి స్థిత్వా భోగాన్ సుచిరముపభుజ్య ప్రముదితాః
భవంతి స్థానే తత్తదను పునరావృత్తివిముఖాః || [త్వత్]
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఓ స్వామీ! నీవే శివుడవు, నీవే శక్తివి; ఆ ఇరువురి ఐక్య రూపము నీవే, అయినా వారి కంటే వేరైన (విలక్షణమైన) వాడవు కూడా. భూమిపై ఉండి నీ స్తవము, ధ్యానము, పూజ మరియు జపములలో నిమగ్నమైన భక్తులు, చిరకాలం భోగాలను అనుభవించి, పరమ సంతోషంతో ఆ పరంధామమును చేరుకుని, మళ్ళీ జనన-మరణ చక్రంలో పడకుండా (పునరావృత్తి విముఖాః) ఉంటారు.
గురోర్విద్యాం లబ్ధ్వా సకలభయహంత్రీం జపపరాః
VERSE #15
పురశ్చర్యాముఖ్యక్రమవిధిజుషో ధ్యాననిపుణాః |
వ్రతస్థైః కామౌఘైరభిలషితవాంఛాం ప్రియభుజ-
సకల భయాలను పోగొట్టే ఈ విద్యను గురువు నుండి లభించి, జపము చేస్తూ, పురశ్చర్య వంటి క్రమ పద్ధతులను పాటించే ధ్యాన నిపుణులు; వ్రతములతో తమ కోరికలను సిద్ధించుకుని, ఈ లోకంలో చిరకాలం జీవన్ముక్తులుగా విజయాన్ని పొందుతారు. అట్టి పుణ్యాత్ములు శ్రేష్ఠులు.
శరజ్జ్యోత్స్నాశుభ్రం స్ఫటికనికురుంబాభరుచిరం
స్ఫురన్ముక్తాహారం ధవళవసనం భావయతి యః |
ప్రరోహత్కారుణ్యామృతబహులధారాభిరభిత-
ఎవరైతే నిన్ను శరత్కాల వెన్నెల వలె తెల్లగా, స్ఫటిక సమూహం వలె స్వచ్ఛంగా, ప్రకాశించే ముత్యాల హారమును ధరించి, తెల్లని వస్త్రములతో ఉన్నవానిగా ధ్యానిస్తారో; వారు నీ కరుణా రస ధారలతో తడిసి ముద్దయి, సంసారమనే గొలుసుల నుండి (విచ్ఛిన్ననిగడః) విముక్తులవుతారు.
వృథా కర్తుం దుష్టాన్వివిధవిషవేగాన్ శమయితుం
సుధారోచిష్కోటిప్రతిభటరుచిం భావయతి యః |
అధః కర్తుం సాక్షాద్భవతి వినతాసూనుమచిరా-
దుష్ట శక్తులను వ్యర్థం చేయడానికి, వివిధ విషాల వేగాన్ని అణచడానికి.. కోటి చంద్రుల చల్లని కాంతిని మించిన తేజస్సు గలవానిగా నిన్ను ఎవరు ధ్యానిస్తారో; వారు సాక్షాత్తు గరుత్మంతుని వలె మారి, సర్పముల యొక్క వివిధ విష గర్వాలను వెంటనే అణచివేయగలరు.
ప్రవాలాభాపూరే ప్రసరతి మహస్తే జగదిదం
దివం భూమిం కాష్ఠాః సకలమపి సంచింతయతి యః |
ద్రవీకుర్యాచ్చేతస్త్రిదశనివహానామపి సుఖా-
ఎర్రని పగడము వంటి కాంతి (ప్రవాలాభా) అంతటా ప్రసరిస్తున్నట్లుగా, ఈ జగత్తును, భూమిని, ఆకాశాన్ని, దిక్కులను నీ తేజస్సుతో నిండి ఉన్నట్లు ఎవరు ధ్యానిస్తారో; వారు దేవతల మనసులను కూడా కరిగించగలరు. ఈ భూమిపై స్త్రీలను, పురుషులను, చివరకు పశుపక్ష్యాదులను (తిరశ్చామపి) కూడా తమ వశం చేసుకోగలరు (అంటే అందరిలోనూ ప్రేమను నింపగలరు).
నవాంభోదశ్యామం మరకతమణిప్రఖ్యమథవా
భవంతం ధ్యాయేద్యో భవతి నిపుణో మోహనవిధౌ |
దివిష్ఠానాం భూమావపి వివిధదేశేషు వసతాం
నృణాం దేవానాం వా వియతి చరతాం పత్రిఫణినామ్ ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
కొత్త మేఘం వలె శ్యామ వర్ణము కలవానిగా లేదా మరకత మణి వలె పచ్చని కాంతి కలవానిగా నిన్ను ఎవరు ధ్యానిస్తారో, వారు వశీకరణ విద్యలో (మోహనవిధౌ) నిపుణులవుతారు. భూమిపై ఉన్న వారు, ఆకాశంలో తిరిగే వారు, ఇతర దేశాల్లో ఉండేవారు, చివరకు దేవతలు మరియు సర్పాలు సైతం వారికి వశమవుతారు.
కుమార శ్రీమంస్త్వాం కనకసదృశాభం స్మరతి యః
VERSE #16
సమారబ్ధస్తంభే సకలజగతాం వా ప్రభవతి |
సమస్తద్యుఃస్థానాం ప్రబలపృతనానాం సవయసాం
ప్రమత్తవ్యాఘ్రాణాం కిటిహయగజానాం చ సపది ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఓ శ్రీమంతమైన కుమారస్వామీ! బంగారు ఛాయతో మెరిసిపోయే నీ రూపాన్ని స్మరించేవాడు, ఈ జగత్తును స్తంభింపజేసే శక్తిని పొందుతాడు. బలమైన సైన్యాలను, గర్వించిన పులులను, అడవి పందులను, గుర్రాలను మరియు ఏనుగులను సైతం అతడు వెంటనే లొంగదీసుకోగలడు.
ఛటాత్కారైః సాకం సహకృతమహాధూమపటల-
హఠాదుచ్చాటాయ ప్రభవతి మృగాణాం స పతతాం
VERSE #17
పటుర్విద్వేషే స్యాద్విధిరచిత పాశం విఘటయన్ ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఒక ఉపాసకుడు అగ్ని జ్వాలల చప్పుడుతో (ఛటాత్కారైః), దట్టమైన ధూమ సమూహంతో కూడిన నీ భీకర రూపాన్ని ఒక్కసారి స్మరించినా, అతడు క్రూర మృగాలను, శత్రువులను ఉచ్చాటనం (తరిమివేయడం) చేయగలడు. విధి రాసిన కఠినమైన పాశాలను సైతం అతడు తెంచివేయగలడు.
స్మరన్ఘోరాకారం తిమిరనికురుంబస్య సదృశం
VERSE #18
జపన్మంత్రాన్ మర్త్యః సకలరిపుదర్పక్షపయితా |
స రుద్రేణౌపమ్యం భజతి పరమాత్మన్ గుహ విభో
వరిష్ఠః సాధూనామపి చ నితరాం త్వద్భజనవాన్ ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఓ పరమాత్మ! గుహ! విభూ! గాఢాంధకారం వలె భయంకరమైన నలుపు రంగులో నిన్ను ధ్యానిస్తూ మంత్రం జపించే మానవుడు, సమస్త శత్రువుల గర్వాన్ని అణచివేస్తాడు. అట్టి భక్తుడు సాక్షాత్తు రుద్రునితో సమానత్వాన్ని పొందుతాడు. సాధువులలో అతడే శ్రేష్ఠుడవుతాడు.
మహాభూతవ్యాప్తం కలయతి చ యో ధ్యాననిపుణః
VERSE #19
స భూతైః సంత్యక్తస్త్రిజగతి చ యోగేన సరసః |
గుహ స్వామిన్నంతర్దహరయతి యస్త్వాం తు కలయన్
జహన్మాయో జీవన్భవతి స విముక్తః పటుమతిః ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ధ్యాన నిపుణుడైన వాడు నిన్ను పంచభూత స్వరూపిగా దర్శిస్తే, అతడు ఈ ముల్లోకాల్లో యోగ సిద్ధిని పొంది సంచరిస్తాడు. ఓ స్వామీ! ఎవడైతే నిన్ను తన హృదయాకాశంలో (దహరయతి) దర్శిస్తాడో, అతడు మాయను వీడి, బ్రతికి ఉండగానే ముక్తుడై (జీవన్ముక్తః) ప్రజ్ఞాశాలిగా విరాజిల్లుతాడు.
శివస్వామిన్ గౌరీప్రియసుత మయూరాసన గుహే-
ఇహాసౌ లోకే తు ప్రబలవిభవః సన్ సువిచరన్
VERSE #20
విమానారూఢో'ంతే తవ భజతి లోకం నిరుపమమ్ ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
“శివస్వామిన్”, “గౌరీప్రియసుత”, “మయూరాసన”, “గుహ” అని ఈ నామములను పలికేవారి సమస్త పాప సమూహాలు నశిస్తాయి. అట్టివాడు ఈ లోకంలో గొప్ప వైభవంతో సుఖంగా జీవించి, అంత్యకాలమున విమానారూఢుడై నీ సాటిలేని (నిరుపమ) దివ్య లోకాన్ని చేరుకుంటాడు.
తవ శ్రీమన్మూర్తిం కలయితుమనీశో'హమధునా
VERSE #21
భవత్పాదాంభోజం భవభయహరం నౌమి శరణమ్ |
అతః సత్యాద్రీశ ప్రమథగణనాథాత్మజ విభో
గుహ స్వామిన్ దీనే వితను మయి కారుణ్యమనిశమ్ ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఓ శ్రీమంతుడా! నీ దివ్య మంగళ స్వరూపాన్ని పూర్తిగా ధ్యానించడానికి నేను ఇప్పుడు అశక్తుడను (అనీశః). అందుకే, భవ భయాలను హరించే నీ పాద పద్మములను శరణు వేడుతున్నాను. సత్యాద్రిపై కొలువైన ప్రభువా! శివ గణాలకు నాథుడైన ఈశ్వరుని పుత్రుడా! ఓ విభూ! గుహ స్వామీ! దీనుడనైన నాపై నిరంతరం నీ కరుణను కురిపించుము.
భవాయానందాబ్ధే శ్రుతినికరమూలార్థమఖిలం
VERSE #22
నిగృహ్య వ్యాహర్తుం కమలజమసక్తం తు సహసా |
బ్రువాణస్త్వం స్వామిక్షితిధరపతే దేశికగురో
గుహ స్వామిన్ దీనే మయి వితను కారుణ్యమనిశమ్ ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఆనంద సముద్రుడవైన ఓ స్వామీ! వేదముల యొక్క నిగూఢమైన మూలార్థాన్ని బ్రహ్మదేవుడు సైతం చెప్పలేక తడబడగా, అతడిని బంధించి (నిగ్రహించి), ఆ రహస్యాన్ని ఉపదేశించిన జగద్గురువువు నీవే. స్వామిమలైపై వెలసిన దేశిక గురువా! గుహ స్వామీ! దీనుడనైన నాపై నిరంతరం నీ కరుణను కురిపించుము.
అగస్త్యప్రష్ఠానామమలహృదయాబ్జైకనిలయం
VERSE #23
సకృద్వా న ధ్యాతం పదకమలయుగ్మం తవ మయా |
తథాపి శ్రీజంతి స్థలనిలయ దేవేశ వరద
గుహ స్వామిన్ దీనే మయి వితను కారుణ్యమనిశమ్ ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
అగస్త్య మహర్షి వంటి శ్రేష్ఠుల నిర్మలమైన హృదయ పద్మాలలో నివసించేవాడా! నీ పాద కమలములను నేను ఒక్కసారి కూడా సరిగ్గా ధ్యానించలేదు. అయినప్పటికీ, వివిధ క్షేత్రాలలో వెలసి వరములిచ్చే ఓ దేవేశ్వరా! గుహ స్వామీ! దీనుడనైన నాపై నిరంతరం నీ కరుణను కురిపించుము.
రణే హత్వా శక్త్యా సకలదనుజాంస్తారకముఖాన్
VERSE #24
హరిబ్రహ్మేంద్రాణామపి సురమునీనాం భువి నృణామ్ |
ముదం కుర్వాణః శ్రీశివశిఖరినాథ త్వమఖిలాం
గుహ స్వామిన్ దీనే మయి వితను కారుణ్యమనిశమ్ ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
రణరంగంలో నీ ‘శక్తి’ ఆయుధంతో తారకాసురుడు మొదలైన దానవులను సంహరించి, విష్ణు, బ్రహ్మ, ఇంద్రాది దేవతలకు, మునులకు మరియు మానవులకు పరమానందాన్ని కలిగించినవాడా! శివగిరిపై వెలసిన నాథా! గుహ స్వామీ! దీనుడనైన నాపై నిరంతరం నీ కరుణను కురిపించుము.
శరద్రాకాజైవాతృక విమలషడ్వక్త్రవిలస-
హృదావాస శ్రీహల్లకగిరిపతే సర్వవిదుషాం
VERSE #25
గుహ స్వామిన్ దీనే మయి వితను కారుణ్యమనిశమ్ ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
శరత్కాల పూర్ణిమ నాటి చంద్రుని వలె నిర్మలమైన ఆరు ముఖములతో, పన్నెండు బాహువులతో ప్రకాశించేవాడా! నీ శక్తితో క్రౌంచ పర్వతాన్ని భేదించినవాడా! నా హృదయంలో నివసించేవాడా! హల్లక గిరిపతే! సర్వజ్ఞుడవైన ఓ గుహ స్వామీ! దీనుడనైన నాపై నిరంతరం నీ కరుణను కురిపించుము.
మహాంతం కేకీంద్రం వరద సహసా''రుహ్య దివిష-
వలారాతేః కన్యారమణ బహుపుణ్యాచలపతే
VERSE #26
గుహ స్వామిన్ దీనే మయి వితను కారుణ్యమనిశమ్ ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఓ వరప్రదాతా! గొప్పదైన నెమలి వాహనాన్ని అధిరోహించి, దేవతలకు, మునులకు మరియు నిన్ను భజించే వారికి అభయాన్ని ఇచ్చేవాడా! ఇంద్రుని పుత్రిక అయిన దేవసేన (వల్లీ) మనోహరుడా! పుణ్యాచలముపై కొలువైన ప్రభువా! గుహ స్వామీ! దీనుడనైన నాపై నిరంతరం నీ కరుణను కురిపించుము.
మహద్బ్రహ్మానందం పరశివగురుం సంతతలస-
హరిబ్రహ్మేంద్రామరగణనమస్కార్యచరణం
VERSE #27
గుహం శ్రీసంగీతప్రియమహమంతర్హృది భజే ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
మహత్తరమైన బ్రహ్మానంద స్వరూపుడు, పరమశివుడికే గురువు, కోట్లాది మెరుపుల కాంతితో నిరంతరం ప్రకాశించేవాడు, సమస్త పాపాలను మరియు దుఃఖాలను హరించే నిర్మలుడు, బ్రహ్మ విష్ణు మహేశ్వరులచే నమస్కరించబడే పాదములు కలవాడు మరియు సంగీత ప్రియుడైన ఆ ‘గుహుని’ నా హృదయాంతరాళంలో భజిస్తున్నాను.
VERSE #28
ఇతి స్కందలహరీ |
: పైన ఇవ్వబడిన స్తోత్రము
, ఈ పుస్తకములో కూడా ఉన్నది.
(నిత్య పారాయణ గ్రంథము)
🪷

పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)

🕊️
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ

నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.

🌅
శుభ ముహూర్తం

బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.

📿
జప సంఖ్యా నియమం

నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.

📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)

Skanda Lahari represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.

🪷
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace): Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
🛡️
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being): Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment): Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.

🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)

🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)

Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).

🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)

Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.

📜 సంప్రదాయ ప్రశస్తి (Scholarly Context):

Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.