Shanmukha Dhyana Slokas
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
Recitation & Chanting Guidelines
⏰ Best Chanting Time
Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or Sandhya Kaala
🗓️ Auspicious Timing
Daily Morning / Evening Sandhya
🔢 Recommended Count
1, 11, or 21 Times
✨ Key Spiritual Benefits
Inner Peace, Spiritual Protection, Divine Grace & Prosperity
VERSE #1
(ఈ శ్లోకాలు స్కంద భగవానుని యొక్క షడానన రూపము మరియు వచద్భువ (పలని ఆండవర్ లేదా దండపాణి) రూపములను ధ్యానించడానికి ఉద్దేశించినవి. ఆగమ శాస్త్రాల ప్రకారం స్వామివారి దివ్య మంగళ స్వరూపాన్ని మన కళ్ళ ముందు ఉంచే అద్భుతమైన “ధ్యాన శ్లోకాలు” ఇవి.)
షడాననం త్రిషణ్ణేత్రం విద్రుమాభం ద్విపాదకమ్ |
ఖడ్గాభయగదాశక్తిఖేటం దక్షిణబాహుభిః ||
షడాననం త్రిషణ్ణేత్రం విద్రుమాభం ద్విపాదకమ్ |
ఖడ్గాభయగదాశక్తిఖేటం దక్షిణబాహుభిః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఆరు ముఖములు (షడాననం), పదునెనిమిది కన్నులు (త్రి-షడ్-నేత్రం – ప్రతి ముఖానికి మూడు), పగడము వంటి ఎర్రని దేహకాంతి (విద్రుమాభం) కలిగినవాడు. తన కుడి వైపు ఐదు చేతులలో ఖడ్గము, అభయ ముద్ర, గద, శక్తి ఆయుధము, డాలు (ఖేటం) ధరించినవాడు.
VERSE #2
వరపద్మధనుఃశూలవజ్రాన్ వామేన ధారిణమ్ |
వజ్రప్రవాళవైడూర్యప్రత్యుప్తమకుటాన్వితమ్ ||
వజ్రప్రవాళవైడూర్యప్రత్యుప్తమకుటాన్వితమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
తన ఎడమ వైపు ఐదు చేతులలో వరద ముద్ర, పద్మము, ధనుస్సు, శూలము మరియు వజ్రాయుధములను ధరించినవాడు. వజ్రాలు, పగడాలు, వైడూర్యములతో పొదగబడిన కిరీటమును (మకుటాన్వితమ్) ధరించి, …
VERSE #3
పీతాంబరవిభూషాఢ్యం దివ్యగంధానులేపనమ్ |
రత్నాద్యాభరణైర్యుక్తం ప్రసన్నవదనాన్వితమ్ ||
రత్నాద్యాభరణైర్యుక్తం ప్రసన్నవదనాన్వితమ్ ||
VERSE #4
మయూరేశసమాసీనం సర్వాభరణభూషితమ్ |
గుహం షోడశవేతానం షణ్ముఖం చ విభావయేత్ ||
గుహం షోడశవేతానం షణ్ముఖం చ విభావయేత్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
పసుపు రంగు పట్టు వస్త్రములతో (పీతాంబర), దివ్య చందన లేపనముతో శోభించేవాడు. నెమలి వాహనంపై ఆసీనుడై (మయూరేశ సమాసీనం), సకల ఆభరణములతో అలంకరించబడి, ప్రసన్నమైన ముఖముతో వెలిగిపోయే షోడశ (పదహారు) ఏళ్ళ ప్రాయము కలిగిన షణ్ముఖుని ధ్యానిస్తున్నాను.
– పూర్వముఖ ధ్యానం –
– పూర్వముఖ ధ్యానం –
VERSE #5
వచద్భువం శశాంకాభం ఏకవక్త్రం త్రిలోచనమ్ |
చతుర్భుజసమాయుక్తం వరాభయసమన్వితమ్ ||
చతుర్భుజసమాయుక్తం వరాభయసమన్వితమ్ ||
VERSE #6
సవ్యే చాన్యే దండయుతం ఊరూహస్తం చ వామకే |
రుద్రాక్షమాలాభరణం భస్మపుండ్రాంకితం క్రమాత్ ||
రుద్రాక్షమాలాభరణం భస్మపుండ్రాంకితం క్రమాత్ ||
VERSE #7
పురశ్చూడాసమాయుక్తం మౌంజీకౌపీనధారిణమ్ |
అక్షమాలాసమాయుక్తం పాదుకాద్వయభూషితమ్ ||
అక్షమాలాసమాయుక్తం పాదుకాద్వయభూషితమ్ ||
VERSE #8
కాషాయవస్త్రసంయుక్తం వచద్భువం విభావయేత్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
వచద్భువునిగా పిలవబడే (పలని క్షేత్రంలో) స్వామిని ఇలా ధ్యానించాలి: ఆయన చంద్రుని వలె తెల్లని కాంతితో ప్రకాశిస్తూ (శశాంకాభం), ఒకే ముఖము (ఏకవక్త్రం) మరియు మూడు కన్నులతో ఉంటారు. నాలుగు భుజములలో వరద, అభయ ముద్రలను కలిగి, కుడి చేతిలో దండమును (సవ్యే దండయుతం), ఎడమ చేతిని తొడపై ఉంచుకొని (ఊరూహస్తం) కనిపిస్తారు. మెడలో రుద్రాక్ష మాలలు, శరీరంపై విభూతి పుండ్రాలు (భస్మపుండ్రాంకితం) ధరించి ఉంటారు. శిరస్సుపై ముడివేసిన జుట్టు (పురశ్చూడా), మొలనూలు (మౌంజీ), కౌపీనమును ధరించి, జపమాలతో (అక్షమాలా), పాదుకలను ధరించిన కాషాయ వస్త్రధారియైన యతి స్వరూపంలో ఉన్న కుమారస్వామిని నేను ధ్యానిస్తున్నాను.
– దక్షిణముఖ ధ్యానం –
– దక్షిణముఖ ధ్యానం –
VERSE #9
జగద్భూతం భృంగవర్ణం ఏకవక్త్రం వరాభయమ్ |
శక్తిశూలసమాయుక్తం కరండమకుటాన్వితమ్ |
మయురేశసమాసీనం భావయే చ విశేషతః ||
శక్తిశూలసమాయుక్తం కరండమకుటాన్వితమ్ |
మయురేశసమాసీనం భావయే చ విశేషతః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
లోకమంతటా వ్యాపించి ఉన్నవాడు (జగద్భూతం), తుమ్మెద వలె నల్లని వర్ణము కలిగినవాడు (భృంగవర్ణం), ఒకే ముఖముతో ప్రకాశించేవాడు. తన చేతులలో వరద, అభయ ముద్రలతో పాటు శక్తి మరియు శూలము అనే ఆయుధాలను ధరించినవాడు. ‘కరండమకుటము’ అనే విశేషమైన కిరీటాన్ని ధరించి, నెమలి వాహనంపై ఆసీనుడైన ఈ దక్షిణామూర్తి స్వరూపమైన గుహుని విశేషంగా ధ్యానిస్తున్నాను.
– నైరృతిముఖ ధ్యానం –
– నైరృతిముఖ ధ్యానం –
VERSE #10
విశ్వభువం చ రక్తాభం ఏకవక్త్రం త్రిలోచనమ్ |
వరాభయకరోపేతం ఖడ్గఖేటకసంయుతమ్ |
మయూరవాహనారూఢం భావయేత్సతతం ముదా ||
వరాభయకరోపేతం ఖడ్గఖేటకసంయుతమ్ |
మయూరవాహనారూఢం భావయేత్సతతం ముదా ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
విశ్వానికి ఆధారమైనవాడు (విశ్వభువం), ఎర్రని కాంతి కలిగినవాడు (రక్తాభం), ఒకే ముఖము మరియు మూడు కన్నులు కలిగినవాడు. వరద, అభయ ముద్రలతో పాటు ఖడ్గము మరియు డాలు (ఖేటక) ధరించినవాడు. నెమలి వాహనాన్ని అధిరోహించిన ఈ రూపమును అత్యంత సంతోషంతో (ముదా) ఎల్లప్పుడూ ధ్యానిస్తున్నాను.
– పశ్చిమముఖ ధ్యానం –
– పశ్చిమముఖ ధ్యానం –
VERSE #11
శుక్లవర్ణం బ్రహ్మభువం ఏకవక్త్రం త్రిలోచనమ్ |
వరాభయసమాయుక్తం ఘంటానాదసమన్వితమ్ |
మయూరేశసమాసీనం భావయే చ విశేషతః ||
వరాభయసమాయుక్తం ఘంటానాదసమన్వితమ్ |
మయూరేశసమాసీనం భావయే చ విశేషతః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
తెల్లని వర్ణము కలిగినవాడు (శుక్లవర్ణం), బ్రహ్మ తత్త్వమును వివరించేవాడు (బ్రహ్మభువం), ఒకే ముఖము మరియు మూడు కన్నులు కలిగినవాడు. వరద, అభయ ముద్రలతో పాటు ఓంకార ధ్వనిని చేసే ఘంటను ధరించినవాడు. నెమలిపై ఆసీనుడైన ఈ నిర్మల స్వరూపుడిని విశేషంగా ధ్యానిస్తున్నాను.
– ఉత్తరముఖ ధ్యానం –
– ఉత్తరముఖ ధ్యానం –
VERSE #12
హేమవర్ణం చాగ్నిభువం త్రినేత్రం చైకవక్త్రకమ్ |
వరాభయసమాయుక్తం గదాధ్వజసమన్వితమ్ |
మయూరవాహనారూఢం భావయేద్వహ్నిసంభవమ్ ||
వరాభయసమాయుక్తం గదాధ్వజసమన్వితమ్ |
మయూరవాహనారూఢం భావయేద్వహ్నిసంభవమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
బంగారు వర్ణము కలిగినవాడు, అగ్ని సంభవుడు, మూడు కన్నులు మరియు ఒకే ముఖము కలిగినవాడు. వరద, అభయ ముద్రలతో పాటు గదను మరియు ధ్వజమును ధరించి, నెమలి వాహనంపై ఉన్న అగ్నితేజోరూపుని ధ్యానిస్తున్నాను.
– ఈశానముఖ ధ్యానం –
– ఈశానముఖ ధ్యానం –
VERSE #13
బృహద్భువం చ స్ఫటికవర్ణాభం చైకవక్త్రకమ్ |
వరాభయసమాయుక్తం త్రినేత్రం యజ్ఞసూత్రకమ్ |
మయూరేశసమాసీనం బృహద్భువం విభావయేత్ ||
వరాభయసమాయుక్తం త్రినేత్రం యజ్ఞసూత్రకమ్ |
మయూరేశసమాసీనం బృహద్భువం విభావయేత్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
అత్యంత విశాలమైనవాడు లేదా గొప్పవాడు (బృహద్భువం), స్వచ్ఛమైన స్ఫటికము వలె తెల్లని కాంతి కలిగినవాడు (స్ఫటిక-వర్ణాభం), ఒకే ముఖము మరియు మూడు కన్నులు కలిగినవాడు. తన చేతులతో వరద, అభయ ముద్రలను ప్రదర్శిస్తూ, మంగళకరమైన యజ్ఞోపవీతాన్ని (యజ్ఞసూత్రకమ్) ధరించినవాడు. నెమలి వాహనంపై ఆసీనుడైన ఈ అత్యున్నతమైన ‘బృహద్భువ’ స్వరూపుని (ఈశాన ముఖమును) నేను ధ్యానిస్తున్నాను.
VERSE #14
ఓం నమో భగవతే సుబ్రహ్మణ్యాయ |
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Shanmukha Dhyana Slokas represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.