Sri Guru Gita (Dvitiya Adhyaya)
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
శ్రీ గురుగీతా ప్రథమో'ధ్యాయః
అథ ద్వితీయో'ధ్యాయః ||
VERSE #1
ధ్యానం శ్రుణు మహాదేవి సర్వానందప్రదాయకమ్ |
సర్వసౌఖ్యకరం చైవ భుక్తిముక్తిప్రదాయకమ్ ||
సర్వసౌఖ్యకరం చైవ భుక్తిముక్తిప్రదాయకమ్ ||
VERSE #2
శ్రీమత్పరం బ్రహ్మ గురుం స్మరామి
శ్రీమత్పరం బ్రహ్మ గురుం భజామి |
శ్రీమత్పరం బ్రహ్మ గురుం వదామి
శ్రీమత్పరం బ్రహ్మ గురుం నమామి ||
శ్రీమత్పరం బ్రహ్మ గురుం భజామి |
శ్రీమత్పరం బ్రహ్మ గురుం వదామి
శ్రీమత్పరం బ్రహ్మ గురుం నమామి ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
బ్రహ్మానందం పరమసుఖదం కేవలం జ్ఞానమూర్తిం
VERSE #3
ద్వంద్వాతీతం గగనసదృశం తత్త్వమస్యాదిలక్ష్యమ్ |
ఏకం నిత్యం విమలమచలం సర్వధీసాక్షిభూతం
భావాతీతం త్రిగుణరహితం సద్గురుం తం నమామి ||
ఏకం నిత్యం విమలమచలం సర్వధీసాక్షిభూతం
భావాతీతం త్రిగుణరహితం సద్గురుం తం నమామి ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
హృదంబుజే కర్ణికమధ్యసంస్థే
VERSE #4
సింహాసనే సంస్థితదివ్యమూర్తిమ్ |
ధ్యాయేద్గురుం చంద్రకలాప్రకాశం
సచ్చిత్సుఖాభీష్టవరం దధానమ్ ||
ధ్యాయేద్గురుం చంద్రకలాప్రకాశం
సచ్చిత్సుఖాభీష్టవరం దధానమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
శ్వేతాంబరం శ్వేతవిలేపపుష్పం
VERSE #5
ముక్తావిభూషం ముదితం ద్వినేత్రమ్ |
వామాంకపీఠస్థితదివ్యశక్తిం
మందస్మితం పూర్ణకృపానిధానమ్ ||
వామాంకపీఠస్థితదివ్యశక్తిం
మందస్మితం పూర్ణకృపానిధానమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఆనందమానందకరం ప్రసన్నం
VERSE #6
జ్ఞానస్వరూపం నిజభావయుక్తమ్ |
యోగీంద్రమీడ్యం భవరోగవైద్యం
శ్రీమద్గురుం నిత్యమహం నమామి ||
యోగీంద్రమీడ్యం భవరోగవైద్యం
శ్రీమద్గురుం నిత్యమహం నమామి ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
వందే గురూణాం చరణారవిందం
VERSE #7
సందర్శితస్వాత్మసుఖావబోధే |
జనస్య యే జాంగలికాయమానే
సంసారహాలాహలమోహశాంత్యై ||
జనస్య యే జాంగలికాయమానే
సంసారహాలాహలమోహశాంత్యై ||
VERSE #8
యస్మిన్ సృష్టిస్థితిధ్వంసనిగ్రహానుగ్రహాత్మకం |
కృత్యం పంచవిధం శశ్వత్ భాసతే తం గురుం భజేత్ ||
కృత్యం పంచవిధం శశ్వత్ భాసతే తం గురుం భజేత్ ||
VERSE #9
పాదాబ్జే సర్వసంసారదావకాలానలం స్వకే |
బ్రహ్మరంధ్రే స్థితాంభోజమధ్యస్థం చంద్రమండలమ్ ||
బ్రహ్మరంధ్రే స్థితాంభోజమధ్యస్థం చంద్రమండలమ్ ||
VERSE #10
అకథాదిత్రిరేఖాబ్జే సహస్రదళమండలే |
హంసపార్శ్వత్రికోణే చ స్మరేత్తన్మధ్యగం గురుమ్ ||
హంసపార్శ్వత్రికోణే చ స్మరేత్తన్మధ్యగం గురుమ్ ||
VERSE #11
నిత్యం శుద్ధం నిరాభాసం నిరాకారం నిరంజనమ్ |
నిత్యబోధం చిదానందం గురుం బ్రహ్మ నమామ్యహమ్ ||
నిత్యబోధం చిదానందం గురుం బ్రహ్మ నమామ్యహమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
సకలభువనసృష్టిః కల్పితాశేషసృష్టిః
VERSE #12
నిఖిలనిగమదృష్టిః సత్పదార్థైకసృష్టిః |
అతద్గణపరమేష్టిః సత్పదార్థైకదృష్టిః
భవగుణపరమేష్టిర్మోక్షమార్గైకదృష్టిః ||
అతద్గణపరమేష్టిః సత్పదార్థైకదృష్టిః
భవగుణపరమేష్టిర్మోక్షమార్గైకదృష్టిః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
సకలభువనరంగస్థాపనాస్తంభయష్టిః
VERSE #13
సకరుణరసవృష్టిస్తత్త్వమాలాసమష్టిః |
సకలసమయసృష్టిస్సచ్చిదానందదృష్టిః
నివసతు మయి నిత్యం శ్రీగురోర్దివ్యదృష్టిః ||
సకలసమయసృష్టిస్సచ్చిదానందదృష్టిః
నివసతు మయి నిత్యం శ్రీగురోర్దివ్యదృష్టిః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
న గురోరధికం న గురోరధికం
VERSE #14
న గురోరధికం న గురోరధికమ్ |
శివశాసనతః శివశాసనతః
శివశాసనతః శివశాసనతః ||
శివశాసనతః శివశాసనతః
శివశాసనతః శివశాసనతః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఇదమేవ శివం ఇదమేవ శివం
VERSE #15
ఇదమేవ శివం ఇదమేవ శివమ్ |
హరిశాసనతో హరిశాసనతో
హరిశాసనతో హరిశాసనతః ||
హరిశాసనతో హరిశాసనతో
హరిశాసనతో హరిశాసనతః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
విదితం విదితం విదితం విదితం
VERSE #16
విజనం విజనం విజనం విజనమ్ |
విధిశాసనతో విధిశాసనతో
విధిశాసనతో విధిశాసనతః ||
విధిశాసనతో విధిశాసనతో
విధిశాసనతో విధిశాసనతః ||
VERSE #17
ఏవంవిధం గురుం ధ్యాత్వా జ్ఞానముత్పద్యతే స్వయమ్ |
తదా గురూపదేశేన ముక్తో'హమితి భావయేత్ ||
తదా గురూపదేశేన ముక్తో'హమితి భావయేత్ ||
VERSE #18
గురూపదిష్టమార్గేణ మనశ్శుద్ధిం తు కారయేత్ |
అనిత్యం ఖండయేత్సర్వం యత్కించిదాత్మగోచరమ్ ||
అనిత్యం ఖండయేత్సర్వం యత్కించిదాత్మగోచరమ్ ||
VERSE #19
జ్ఞేయం సర్వం ప్రతీతం చ జ్ఞానం చ మన ఉచ్యతే |
జ్ఞానం జ్ఞేయం సమం కుర్యాన్నాన్యః పంథా ద్వితీయకః ||
జ్ఞానం జ్ఞేయం సమం కుర్యాన్నాన్యః పంథా ద్వితీయకః ||
VERSE #20
కిమత్ర బహునోక్తేన శాస్త్రకోటిశతైరపి |
దుర్లభా చిత్తవిశ్రాంతిః వినా గురుకృపాం పరామ్ ||
దుర్లభా చిత్తవిశ్రాంతిః వినా గురుకృపాం పరామ్ ||
VERSE #21
కరుణాఖడ్గపాతేన ఛిత్వా పాశాష్టకం శిశోః |
సమ్యగానందజనకః సద్గురుః సో'భిధీయతే ||
సమ్యగానందజనకః సద్గురుః సో'భిధీయతే ||
VERSE #22
ఏవం శ్రుత్వా మహాదేవి గురునిందాం కరోతి యః |
స యాతి నరకాన్ ఘోరాన్ యావచ్చంద్రదివాకరౌ ||
స యాతి నరకాన్ ఘోరాన్ యావచ్చంద్రదివాకరౌ ||
VERSE #23
యావత్కల్పాంతకో దేహస్తావద్దేవి గురుం స్మరేత్ |
గురులోపో న కర్తవ్యః స్వచ్ఛందో యది వా భవేత్ ||
గురులోపో న కర్తవ్యః స్వచ్ఛందో యది వా భవేత్ ||
VERSE #24
హుంకారేణ న వక్తవ్యం ప్రాజ్ఞశిష్యైః కదాచన |
గురోరగ్ర న వక్తవ్యమసత్యం తు కదాచన ||
గురోరగ్ర న వక్తవ్యమసత్యం తు కదాచన ||
VERSE #25
గురుం త్వంకృత్య హుంకృత్య గురుసాన్నిధ్యభాషణః |
అరణ్యే నిర్జలే దేశే సంభవేద్ బ్రహ్మరాక్షసః ||
అరణ్యే నిర్జలే దేశే సంభవేద్ బ్రహ్మరాక్షసః ||
VERSE #26
అద్వైతం భావయేన్నిత్యం సర్వావస్థాసు సర్వదా |
కదాచిదపి నో కుర్యాదద్వైతం గురుసన్నిధౌ ||
కదాచిదపి నో కుర్యాదద్వైతం గురుసన్నిధౌ ||
VERSE #27
దృశ్యవిస్మృతిపర్యంతం కుర్యాద్ గురుపదార్చనమ్ |
తాదృశస్యైవ కైవల్యం న చ తద్వ్యతిరేకిణః ||
తాదృశస్యైవ కైవల్యం న చ తద్వ్యతిరేకిణః ||
VERSE #28
అపి సంపూర్ణతత్త్వజ్ఞో గురుత్యాగీ భవేద్యదా |
భవత్యేవ హి తస్యాంతకాలే విక్షేపముత్కటమ్ ||
భవత్యేవ హి తస్యాంతకాలే విక్షేపముత్కటమ్ ||
VERSE #29
గురుకార్యం న లంఘేత నాపృష్ట్వా కార్యమాచరేత్ |
న హ్యుత్తిష్ఠేద్దిశే'నత్వా గురుసద్భావశోభితః ||
న హ్యుత్తిష్ఠేద్దిశే'నత్వా గురుసద్భావశోభితః ||
VERSE #30
గురౌ సతి స్వయం దేవి పరేషాం తు కదాచన |
ఉపదేశం న వై కుర్యాత్ తథా చేద్రాక్షసో భవేత్ ||
ఉపదేశం న వై కుర్యాత్ తథా చేద్రాక్షసో భవేత్ ||
VERSE #31
న గురోరాశ్రమే కుర్యాత్ దుష్పానం పరిసర్పణమ్ |
దీక్షా వ్యాఖ్యా ప్రభుత్వాది గురోరాజ్ఞాం న కారయేత్ ||
దీక్షా వ్యాఖ్యా ప్రభుత్వాది గురోరాజ్ఞాం న కారయేత్ ||
VERSE #32
నోపాశ్రయం చ పర్యకం న చ పాదప్రసారణమ్ |
నాంగభోగాదికం కుర్యాన్న లీలామపరామపి ||
నాంగభోగాదికం కుర్యాన్న లీలామపరామపి ||
VERSE #33
గురూణాం సదసద్వా'పి యదుక్తం తన్న లంఘయేత్ |
కుర్వన్నాజ్ఞాం దివా రాత్రౌ దాసవన్నివసేద్గురో ||
కుర్వన్నాజ్ఞాం దివా రాత్రౌ దాసవన్నివసేద్గురో ||
VERSE #34
అదత్తం న గురోర్ద్రవ్యముపభుంజీత కర్హిచిత్ |
దత్తే చ రంకవద్గ్రాహ్యం ప్రాణో'ప్యేతేన లభ్యతే ||
దత్తే చ రంకవద్గ్రాహ్యం ప్రాణో'ప్యేతేన లభ్యతే ||
VERSE #35
పాదుకాసనశయ్యాది గురుణా యదభీష్టితమ్ |
నమస్కుర్వీత తత్సర్వం పాదాభ్యాం న స్పృశేత్ క్వచిత్ ||
నమస్కుర్వీత తత్సర్వం పాదాభ్యాం న స్పృశేత్ క్వచిత్ ||
VERSE #36
గచ్ఛతః పృష్ఠతో గచ్ఛేత్ గురుచ్ఛాయాం న లంఘయేత్ |
నోల్బణం ధారయేద్వేషం నాలంకారాంస్తతోల్బణాన్ ||
నోల్బణం ధారయేద్వేషం నాలంకారాంస్తతోల్బణాన్ ||
VERSE #37
గురునిందాకరం దృష్ట్వా ధావయేదథ వాసయేత్ |
స్థానం వా తత్పరిత్యాజ్యం జిహ్వాచ్ఛేదాక్షమో యది ||
స్థానం వా తత్పరిత్యాజ్యం జిహ్వాచ్ఛేదాక్షమో యది ||
VERSE #38
నోచ్ఛిష్టం కస్యచిద్దేయం గురోరాజ్ఞాం న చ త్యజేత్ |
కృత్స్నముచ్ఛిష్టమాదాయ హవిరివ భక్షయేత్స్వయమ్ ||
కృత్స్నముచ్ఛిష్టమాదాయ హవిరివ భక్షయేత్స్వయమ్ ||
VERSE #39
నా'నృతం నా'ప్రియం చైవ న గర్వం నా'పి వా బహు |
న నియోగపరం బ్రూయాత్ గురోరాజ్ఞాం విభావయేత్ ||
న నియోగపరం బ్రూయాత్ గురోరాజ్ఞాం విభావయేత్ ||
VERSE #40
ప్రభో దేవకులేశానాం స్వామిన్ రాజన్ కులేశ్వర |
ఇతి సంబోధనైర్భీతో గురుభావేన సర్వదా ||
ఇతి సంబోధనైర్భీతో గురుభావేన సర్వదా ||
VERSE #41
మునిభిః పన్నగైర్వాపి సురైర్వా శాపితో యది |
కాలమృత్యుభయాద్వాపి గురుః సంత్రాతి పార్వతి ||
కాలమృత్యుభయాద్వాపి గురుః సంత్రాతి పార్వతి ||
VERSE #42
అశక్తా హి సురాద్యాశ్చ హ్యశక్తాః మునయస్తథా |
గురుశాపోపపన్నస్య రక్షణాయ చ కుత్రచిత్ ||
గురుశాపోపపన్నస్య రక్షణాయ చ కుత్రచిత్ ||
VERSE #43
మంత్రరాజమిదం దేవి గురురిత్యక్షరద్వయమ్ |
స్మృతివేదపురాణానాం సారమేవ న సంశయః ||
స్మృతివేదపురాణానాం సారమేవ న సంశయః ||
VERSE #44
సత్కారమానపూజార్థం దండకాషయధారణః |
స సన్న్యాసీ న వక్తవ్యః సన్న్యాసీ జ్ఞానతత్పరః ||
స సన్న్యాసీ న వక్తవ్యః సన్న్యాసీ జ్ఞానతత్పరః ||
VERSE #45
విజానంతి మహావాక్యం గురోశ్చరణ సేవయా |
తే వై సన్న్యాసినః ప్రోక్తా ఇతరే వేషధారిణః ||
తే వై సన్న్యాసినః ప్రోక్తా ఇతరే వేషధారిణః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
[** పాఠభేదః –
VERSE #46
నిత్యం బ్రహ్మ నిరాకారం నిర్గుణం బోధయేత్పరమ్ |
భాసయన్ బ్రహ్మభావం చ దీపో దీపాంతరం యథా ||
భాసయన్ బ్రహ్మభావం చ దీపో దీపాంతరం యథా ||
VERSE #47
నిత్యం బ్రహ్మ నిరాకారం నిర్గుణం సత్యచిద్ధనమ్ |
యః సాక్షాత్కురుతే లోకే గురుత్వం తస్య శోభతే ||
యః సాక్షాత్కురుతే లోకే గురుత్వం తస్య శోభతే ||
VERSE #48
గురుప్రసాదతః స్వాత్మన్యాత్మారామనిరీక్షణాత్ |
సమతా ముక్తిమార్గేణ స్వాత్మజ్ఞానం ప్రవర్తతే ||
సమతా ముక్తిమార్గేణ స్వాత్మజ్ఞానం ప్రవర్తతే ||
VERSE #49
ఆబ్రహ్మస్తంబపర్యంతం పరమాత్మస్వరూపకమ్ |
స్థావరం జంగమం చైవ ప్రణమామి జగన్మయమ్ ||
స్థావరం జంగమం చైవ ప్రణమామి జగన్మయమ్ ||
VERSE #50
వందే'హం సచ్చిదానందం భావాతీతం జగద్గురుమ్ |
నిత్యం పూర్ణం నిరాకారం నిర్గుణం స్వాత్మసంస్థితమ్ ||
నిత్యం పూర్ణం నిరాకారం నిర్గుణం స్వాత్మసంస్థితమ్ ||
VERSE #51
పరాత్పరతరం ధ్యాయేన్నిత్యమానందకారకమ్ |
హృదయాకాశమధ్యస్థం శుద్ధస్ఫటికసన్నిభమ్ ||
హృదయాకాశమధ్యస్థం శుద్ధస్ఫటికసన్నిభమ్ ||
VERSE #52
స్ఫాటికే స్ఫాటికం రూపం దర్పణే దర్పణో యథా |
తథా''త్మని చిదాకారమానందం సో'హమిత్యుత ||
తథా''త్మని చిదాకారమానందం సో'హమిత్యుత ||
VERSE #53
అంగుష్ఠమాత్రం పురుషం ధ్యాయేచ్చ చిన్మయం హృది |
తత్ర స్ఫురతి యో భావః శృణు తత్కథయామి తే ||
తత్ర స్ఫురతి యో భావః శృణు తత్కథయామి తే ||
VERSE #54
అజో'హమమరో'హం చ అనాదినిధనో హ్యహమ్ |
అవికారశ్చిదానందో హ్యణీయాన్మహతో మహాన్ ||
అవికారశ్చిదానందో హ్యణీయాన్మహతో మహాన్ ||
VERSE #55
అపూర్వమపరం నిత్యం స్వయంజ్యోతిర్నిరామయమ్ |
విరజం పరమాకాశం ధ్రువమానందమవ్యయమ్ ||
విరజం పరమాకాశం ధ్రువమానందమవ్యయమ్ ||
VERSE #56
అగోచరం తథా'గమ్యం నామరూపవివర్జితమ్ |
నిశ్శబ్దం తు విజానీయాత్స్వభావాద్బ్రహ్మ పార్వతి ||
నిశ్శబ్దం తు విజానీయాత్స్వభావాద్బ్రహ్మ పార్వతి ||
VERSE #57
యథా గంధస్వభావత్వం కర్పూరకుసుమాదిషు |
శీతోష్ణత్వస్వభావత్వం తథా బ్రహ్మణి శాశ్వతమ్ ||
శీతోష్ణత్వస్వభావత్వం తథా బ్రహ్మణి శాశ్వతమ్ ||
VERSE #58
యథా నిజస్వభావేన కుండలే కటకాదయః |
సువర్ణత్వేన తిష్ఠంతి తథా'హం బ్రహ్మ శాశ్వతమ్ ||
సువర్ణత్వేన తిష్ఠంతి తథా'హం బ్రహ్మ శాశ్వతమ్ ||
VERSE #59
స్వయం తథావిధో భూత్వా స్థాతవ్యం యత్ర కుత్ర చిత్ |
కీటో భృంగ ఇవ ధ్యానాద్యథా భవతి తాదృశః ||
కీటో భృంగ ఇవ ధ్యానాద్యథా భవతి తాదృశః ||
VERSE #60
గురుధ్యానం తథా కృత్వా స్వయం బ్రహ్మమయో భవేత్ |
పిండే పదే తథా రూపే ముక్తాస్తే నాత్ర సంశయః ||
పిండే పదే తథా రూపే ముక్తాస్తే నాత్ర సంశయః ||
VERSE #61
శ్రీపార్వతీ ఉవాచ |
పిండం కిం తు మహాదేవ పదం కిం సముదాహృతమ్ |
రూపాతీతం చ రూపం కిం ఏతదాఖ్యాహి శంకర ||
పిండం కిం తు మహాదేవ పదం కిం సముదాహృతమ్ |
రూపాతీతం చ రూపం కిం ఏతదాఖ్యాహి శంకర ||
VERSE #62
శ్రీమహాదేవ ఉవాచ |
పిండం కుండలినీ శక్తిః పదం హంసముదాహృతమ్ |
రూపం బిందురితి జ్ఞేయం రూపాతీతం నిరంజనమ్ ||
పిండం కుండలినీ శక్తిః పదం హంసముదాహృతమ్ |
రూపం బిందురితి జ్ఞేయం రూపాతీతం నిరంజనమ్ ||
VERSE #63
పిండే ముక్తాః పదే ముక్తా రూపే ముక్తా వరాననే |
రూపాతీతే తు యే ముక్తాస్తే ముక్తా నా'త్ర సంశయః ||
రూపాతీతే తు యే ముక్తాస్తే ముక్తా నా'త్ర సంశయః ||
VERSE #64
గురుర్ధ్యానేనైవ నిత్యం దేహీ బ్రహ్మమయో భవేత్ |
స్థితశ్చ యత్ర కుత్రా'పి ముక్తో'సౌ నా'త్ర సంశయః ||
స్థితశ్చ యత్ర కుత్రా'పి ముక్తో'సౌ నా'త్ర సంశయః ||
VERSE #65
జ్ఞానం వైరాగ్యమైశ్వర్యం యశశ్రీః స్వముదాహృతమ్ |
షడ్గుణైశ్వర్యయుక్తో హి భగవాన్ శ్రీగురుః ప్రియే ||
షడ్గుణైశ్వర్యయుక్తో హి భగవాన్ శ్రీగురుః ప్రియే ||
VERSE #66
గురుశ్శివో గురుర్దేవో గురుర్బంధుః శరీరిణామ్ |
గురురాత్మా గురుర్జీవో గురోరన్యన్న విద్యతే ||
గురురాత్మా గురుర్జీవో గురోరన్యన్న విద్యతే ||
VERSE #67
ఏకాకీ నిస్స్పృహః శాంతశ్చింతా'సూయాదివర్జితః |
బాల్యభావేన యో భాతి బ్రహ్మజ్ఞానీ స ఉచ్యతే ||
బాల్యభావేన యో భాతి బ్రహ్మజ్ఞానీ స ఉచ్యతే ||
VERSE #68
న సుఖం వేదశాస్త్రేషు న సుఖం మంత్రయంత్రకే |
గురోః ప్రసాదాదన్యత్ర సుఖం నాస్తి మహీతలే ||
గురోః ప్రసాదాదన్యత్ర సుఖం నాస్తి మహీతలే ||
VERSE #69
చార్వాకవైష్ణవమతే సుఖం ప్రాభాకరే న హి |
గురోః పాదాంతికే యద్వత్సుఖం వేదాంతసమ్మతమ్ ||
గురోః పాదాంతికే యద్వత్సుఖం వేదాంతసమ్మతమ్ ||
VERSE #70
న తత్సుఖం సురేంద్రస్య న సుఖం చక్రవర్తినామ్ |
యత్సుఖం వీతరాగస్య మునేరేకాంతవాసినః ||
యత్సుఖం వీతరాగస్య మునేరేకాంతవాసినః ||
VERSE #71
నిత్యం బ్రహ్మరసం పీత్వా తృప్తో యః పరమాత్మని |
ఇంద్రం చ మన్యతే తుచ్ఛం నృపాణాం తత్ర కా కథా ||
ఇంద్రం చ మన్యతే తుచ్ఛం నృపాణాం తత్ర కా కథా ||
VERSE #72
యతః పరమకైవల్యం గురుమార్గేణ వై భవేత్ |
గురుభక్తిరతః కార్యా సర్వదా మోక్షకాంక్షిభిః ||
గురుభక్తిరతః కార్యా సర్వదా మోక్షకాంక్షిభిః ||
VERSE #73
ఏక ఏవా'ద్వితీయో'హం గురువాక్యేన నిశ్చితః |
ఏవమభ్యస్యతా నిత్యం న సేవ్యం వై వనాంతరమ్ ||
ఏవమభ్యస్యతా నిత్యం న సేవ్యం వై వనాంతరమ్ ||
VERSE #74
అభ్యాసాన్నిమిషేణైవ సమాధిమధిగచ్ఛతి |
ఆజన్మజనితం పాపం తత్క్షణాదేవ నశ్యతి ||
ఆజన్మజనితం పాపం తత్క్షణాదేవ నశ్యతి ||
VERSE #75
కిమావాహనమవ్యక్తే వ్యాపకే కిం విసర్జనమ్ |
అమూర్తే చ కథం పూజా కథం ధ్యానం నిరామయే ||
అమూర్తే చ కథం పూజా కథం ధ్యానం నిరామయే ||
VERSE #76
గురుర్విష్ణుః సత్త్వమయో రాజసశ్చతురాననః |
తామసో రుద్రరూపేణ సృజత్యవతి హంతి చ ||
తామసో రుద్రరూపేణ సృజత్యవతి హంతి చ ||
VERSE #77
స్వయం బ్రహ్మమయో భూత్వా తత్పరం చావలోకయేత్ |
పరాత్పరతరం నాన్యత్ సర్వగం తన్నిరామయమ్ ||
పరాత్పరతరం నాన్యత్ సర్వగం తన్నిరామయమ్ ||
VERSE #78
తస్యావలోకనం ప్రాప్య సర్వసంగవివర్జితః |
ఏకాకీ నిస్స్పృహః శాంతః స్థాతవ్యం తత్ప్రసాదతః ||
ఏకాకీ నిస్స్పృహః శాంతః స్థాతవ్యం తత్ప్రసాదతః ||
VERSE #79
లబ్ధం వా'థ న లబ్ధం వా స్వల్పం వా బహుళం తథా |
నిష్కామేనైవ భోక్తవ్యం సదా సంతుష్టమానసః ||
నిష్కామేనైవ భోక్తవ్యం సదా సంతుష్టమానసః ||
VERSE #80
సర్వజ్ఞపదమిత్యాహుర్దేహీ సర్వమయో భువి |
సదా''నందః సదా శాంతో రమతే యత్ర కుత్ర చిత్ ||
సదా''నందః సదా శాంతో రమతే యత్ర కుత్ర చిత్ ||
VERSE #81
యత్రైవ తిష్ఠతే సో'పి స దేశః పుణ్యభాజనః |
ముక్తస్య లక్షణం దేవి తవా'గ్రే కథితం మయా ||
ముక్తస్య లక్షణం దేవి తవా'గ్రే కథితం మయా ||
VERSE #82
ఉపదేశస్త్వయం దేవి గురుమార్గేణ ముక్తిదః |
గురుభక్తిః తథా'త్యంతా కర్తవ్యా వై మనీషిభిః ||
గురుభక్తిః తథా'త్యంతా కర్తవ్యా వై మనీషిభిః ||
VERSE #83
నిత్యయుక్తాశ్రయః సర్వవేదకృత్సర్వవేదకృత్ |
స్వపరజ్ఞానదాతా చ తం వందే గురుమీశ్వరమ్ ||
స్వపరజ్ఞానదాతా చ తం వందే గురుమీశ్వరమ్ ||
VERSE #84
యద్యప్యధీతా నిగమాః షడంగా ఆగమాః ప్రియే |
అధ్యాత్మాదీని శాస్త్రాణి జ్ఞానం నాస్తి గురుం వినా ||
అధ్యాత్మాదీని శాస్త్రాణి జ్ఞానం నాస్తి గురుం వినా ||
VERSE #85
శివపూజారతో వా'పి విష్ణుపూజారతో'థవా |
గురుతత్త్వవిహీనశ్చేత్తత్సర్వం వ్యర్థమేవ హి ||
గురుతత్త్వవిహీనశ్చేత్తత్సర్వం వ్యర్థమేవ హి ||
VERSE #86
శివస్వరూపమజ్ఞాత్వా శివపూజా కృతా యది |
సా పూజా నామమాత్రం స్యాచ్చిత్రదీప ఇవ ప్రియే ||
సా పూజా నామమాత్రం స్యాచ్చిత్రదీప ఇవ ప్రియే ||
VERSE #87
సర్వం స్యాత్సఫలం కర్మ గురుదీక్షాప్రభావతః |
గురులాభాత్సర్వలాభో గురుహీనస్తు బాలిశః ||
గురులాభాత్సర్వలాభో గురుహీనస్తు బాలిశః ||
VERSE #88
గురుహీనః పశుః కీటః పతంగో వక్తుమర్హతి |
శివరూపం స్వరూపం చ న జానాతి యతస్స్వయమ్ ||
శివరూపం స్వరూపం చ న జానాతి యతస్స్వయమ్ ||
VERSE #89
తస్మాత్సర్వప్రయత్నేన సర్వసంగవివర్జితః |
విహాయ శాస్త్రజాలాని గురుమేవ సమాశ్రయేత్ ||
విహాయ శాస్త్రజాలాని గురుమేవ సమాశ్రయేత్ ||
VERSE #90
నిరస్తసర్వసందేహో ఏకీకృత్య సుదర్శనమ్ |
రహస్యం యో దర్శయతి భజామి గురుమీశ్వరమ్ ||
రహస్యం యో దర్శయతి భజామి గురుమీశ్వరమ్ ||
VERSE #91
జ్ఞానహీనో గురుస్త్యాజ్యో మిథ్యావాదీ విడంబకః |
స్వవిశ్రాంతిం న జానాతి పరశాంతిం కరోతి కిమ్ ||
స్వవిశ్రాంతిం న జానాతి పరశాంతిం కరోతి కిమ్ ||
VERSE #92
శిలాయాః కిం పరం జ్ఞానం శిలాసంఘప్రతారణే |
స్వయం తర్తుం న జానాతి పరం నిస్తారయేత్ కథమ్ ||
స్వయం తర్తుం న జానాతి పరం నిస్తారయేత్ కథమ్ ||
VERSE #93
న వందనీయాస్తే కష్టం దర్శనాద్భ్రాంతికారకాః |
వర్జయేత్తాన్ గురూన్ దూరే ధీరస్య తు సమాశ్రయేత్ ||
వర్జయేత్తాన్ గురూన్ దూరే ధీరస్య తు సమాశ్రయేత్ ||
VERSE #94
పాషండినః పాపరతాః నాస్తికా భేదబుద్ధయః |
స్త్రీలంపటా దురాచారాః కృతఘ్నా బకవృత్తయః ||
స్త్రీలంపటా దురాచారాః కృతఘ్నా బకవృత్తయః ||
VERSE #95
కర్మభ్రష్టాః క్షమానష్టా నింద్యతర్కైశ్చ వాదినః |
కామినః క్రోధినశ్చైవ హింస్రాశ్చండాః శఠాస్తథా ||
కామినః క్రోధినశ్చైవ హింస్రాశ్చండాః శఠాస్తథా ||
VERSE #96
జ్ఞానలుప్తా న కర్తవ్యా మహాపాపాస్తథా ప్రియే |
ఏభ్యో భిన్నో గురుః సేవ్యః ఏకభక్త్యా విచార్య చ ||
ఏభ్యో భిన్నో గురుః సేవ్యః ఏకభక్త్యా విచార్య చ ||
VERSE #97
శిష్యాదన్యత్ర దేవేశి న వదేద్యస్య కస్యచిత్ |
నరాణాం చ ఫలప్రాప్తౌ భక్తిరేవ హి కారణమ్ ||
నరాణాం చ ఫలప్రాప్తౌ భక్తిరేవ హి కారణమ్ ||
VERSE #98
గూఢో దృఢశ్చ ప్రీతశ్చ మౌనేన సుసమాహితః |
సకృత్కామగతో వా'పి పంచధా గురురీరితః ||
సకృత్కామగతో వా'పి పంచధా గురురీరితః ||
VERSE #99
సర్వం గురుముఖాల్లబ్ధం సఫలం పాపనాశనమ్ |
యద్యదాత్మహితం వస్తు తత్తద్ద్రవ్యం న వంచయేత్ ||
యద్యదాత్మహితం వస్తు తత్తద్ద్రవ్యం న వంచయేత్ ||
VERSE #100
గురుదేవార్పణం వస్తు తేన తుష్టో'స్మి సువ్రతే |
శ్రీగురోః పాదుకాం ముద్రాం మూలమంత్రం చ గోపయేత్ ||
శ్రీగురోః పాదుకాం ముద్రాం మూలమంత్రం చ గోపయేత్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
నతా'స్మి తే నాథ పదారవిందం
VERSE #101
బుద్ధీంద్రియప్రాణమనోవచోభిః |
యచ్చింత్యతే భావిత ఆత్మయుక్తౌ
ముముక్షిభిః కర్మమయోపశాంతయే ||
యచ్చింత్యతే భావిత ఆత్మయుక్తౌ
ముముక్షిభిః కర్మమయోపశాంతయే ||
VERSE #102
అనేన యద్భవేత్కార్యం తద్వదామి తవ ప్రియే |
లోకోపకారకం దేవి లౌకికం తు వివర్జయేత్ ||
లోకోపకారకం దేవి లౌకికం తు వివర్జయేత్ ||
VERSE #103
లౌకికాద్ధర్మతో యాతి జ్ఞానహీనో భవార్ణవే |
జ్ఞానభావే చ యత్సర్వం కర్మ నిష్కర్మ శామ్యతి ||
జ్ఞానభావే చ యత్సర్వం కర్మ నిష్కర్మ శామ్యతి ||
VERSE #104
ఇమాం తు భక్తిభావేన పఠేద్వై శృణుయాదపి |
లిఖిత్వా యత్ప్రదానేన తత్సర్వం ఫలమశ్నుతే ||
లిఖిత్వా యత్ప్రదానేన తత్సర్వం ఫలమశ్నుతే ||
VERSE #105
గురుగీతామిమాం దేవి హృది నిత్యం విభావయ |
మహావ్యాధిగతైర్దుఃఖైః సర్వదా ప్రజపేన్ముదా ||
మహావ్యాధిగతైర్దుఃఖైః సర్వదా ప్రజపేన్ముదా ||
VERSE #106
గురుగీతాక్షరైకైకం మంత్రరాజమిదం ప్రియే |
అన్యే చ వివిధాః మంత్రాః కలాం నార్హంతి షోడశీమ్ ||
అన్యే చ వివిధాః మంత్రాః కలాం నార్హంతి షోడశీమ్ ||
VERSE #107
అనంత ఫలమాప్నోతి గురుగీతా జపేన తు |
సర్వపాపహరా దేవి సర్వదారిద్ర్యనాశినీ ||
సర్వపాపహరా దేవి సర్వదారిద్ర్యనాశినీ ||
VERSE #108
అకాలమృత్యుహరా చైవ సర్వసంకటనాశినీ |
యక్షరాక్షసభూతాదిచోరవ్యాఘ్రవిఘాతినీ ||
యక్షరాక్షసభూతాదిచోరవ్యాఘ్రవిఘాతినీ ||
VERSE #109
సర్వోపద్రవకుష్ఠాదిదుష్టదోషనివారిణీ |
యత్ఫలం గురుసాన్నిధ్యాత్తత్ఫలం పఠనాద్భవేత్ ||
యత్ఫలం గురుసాన్నిధ్యాత్తత్ఫలం పఠనాద్భవేత్ ||
VERSE #110
మహావ్యాధిహరా సర్వవిభూతేః సిద్ధిదా భవేత్ |
అథవా మోహనే వశ్యే స్వయమేవ జపేత్సదా ||
అథవా మోహనే వశ్యే స్వయమేవ జపేత్సదా ||
VERSE #111
కుశదూర్వాసనే దేవి హ్యాసనే శుభ్రకంబలే |
ఉపవిశ్య తతో దేవి జపేదేకాగ్రమానసః ||
ఉపవిశ్య తతో దేవి జపేదేకాగ్రమానసః ||
VERSE #112
శుక్లం సర్వత్ర వై ప్రోక్తం వశ్యే రక్తాసనం ప్రియే |
పద్మాసనే జపేన్నిత్యం శాంతివశ్యకరం పరమ్ ||
పద్మాసనే జపేన్నిత్యం శాంతివశ్యకరం పరమ్ ||
VERSE #113
వస్త్రాసనే చ దారిద్ర్యం పాషాణే రోగసంభవః |
మేదిన్యాం దుఃఖమాప్నోతి కాష్ఠే భవతి నిష్ఫలమ్ ||
మేదిన్యాం దుఃఖమాప్నోతి కాష్ఠే భవతి నిష్ఫలమ్ ||
VERSE #114
కృష్ణాజినే జ్ఞానసిద్ధిః మోక్షశ్రీర్వ్యాఘ్రచర్మణి |
కుశాసనే జ్ఞానసిద్ధిః సర్వసిద్ధిస్తు కంబలే ||
కుశాసనే జ్ఞానసిద్ధిః సర్వసిద్ధిస్తు కంబలే ||
VERSE #115
ఆగ్నేయ్యాం కర్షణం చైవ వాయవ్యాం శత్రునాశనమ్ |
నైరృత్యాం దర్శనం చైవ ఈశాన్యాం జ్ఞానమేవ చ ||
నైరృత్యాం దర్శనం చైవ ఈశాన్యాం జ్ఞానమేవ చ ||
VERSE #116
ఉదఙ్ముఖః శాంతిజాప్యే వశ్యే పూర్వముఖస్తథా |
యామ్యే తు మారణం ప్రోక్తం పశ్చిమే చ ధనాగమః ||
యామ్యే తు మారణం ప్రోక్తం పశ్చిమే చ ధనాగమః ||
VERSE #117
మోహనం సర్వభూతానాం బంధమోక్షకరం పరమ్ |
దేవరాజప్రియకరం రాజానం వశమానయేత్ ||
దేవరాజప్రియకరం రాజానం వశమానయేత్ ||
VERSE #118
ముఖస్తంభకరం చైవ గుణానాం చ వివర్ధనమ్ |
దుష్కర్మనాశనం చైవ తథా సత్కర్మసిద్ధిదమ్ ||
దుష్కర్మనాశనం చైవ తథా సత్కర్మసిద్ధిదమ్ ||
VERSE #119
అసిద్ధం సాధయేత్కార్యం నవగ్రహభయాపహమ్ |
దుఃస్వప్ననాశనం చైవ సుస్వప్నఫలదాయకమ్ ||
దుఃస్వప్ననాశనం చైవ సుస్వప్నఫలదాయకమ్ ||
VERSE #120
మోహశాంతికరం చైవ బంధమోక్షకరం పరమ్ |
స్వరూపజ్ఞాననిలయం గీతాశాస్త్రమిదం శివే ||
స్వరూపజ్ఞాననిలయం గీతాశాస్త్రమిదం శివే ||
VERSE #121
యం యం చింతయతే కామం తం తం ప్రాప్నోతి నిశ్చయమ్ |
నిత్యం సౌభాగ్యదం పుణ్యం తాపత్రయకులాపహమ్ ||
నిత్యం సౌభాగ్యదం పుణ్యం తాపత్రయకులాపహమ్ ||
VERSE #122
సర్వశాంతికరం నిత్యం తథా వంధ్యా సుపుత్రదమ్ |
అవైధవ్యకరం స్త్రీణాం సౌభాగ్యస్య వివర్ధనమ్ ||
అవైధవ్యకరం స్త్రీణాం సౌభాగ్యస్య వివర్ధనమ్ ||
VERSE #123
ఆయురారోగ్యమైశ్వర్యం పుత్రపౌత్రవివర్ధనం |
నిష్కామజాపీ విధవా పఠేన్మోక్షమవాప్నుయాత్ ||
నిష్కామజాపీ విధవా పఠేన్మోక్షమవాప్నుయాత్ ||
VERSE #124
అవైధవ్యం సకామా తు లభతే చాన్యజన్మని |
సర్వదుఃఖమయం విఘ్నం నాశయేత్తాపహారకమ్ ||
సర్వదుఃఖమయం విఘ్నం నాశయేత్తాపహారకమ్ ||
VERSE #125
సర్వపాపప్రశమనం ధర్మకామార్థమోక్షదమ్ |
యం యం చింతయతే కామం తం తం ప్రాప్నోతి నిశ్చితమ్ ||
యం యం చింతయతే కామం తం తం ప్రాప్నోతి నిశ్చితమ్ ||
VERSE #126
కామ్యానాం కామధేనుర్వై కల్పతే కల్పపాదపః |
చింతామణిశ్చింతితస్య సర్వమంగళకారకమ్ ||
చింతామణిశ్చింతితస్య సర్వమంగళకారకమ్ ||
VERSE #127
లిఖిత్వా పూజయేద్యస్తు మోక్షశ్రియమవాప్నుయాత్ |
గురూభక్తిర్విశేషేణ జాయతే హృది సర్వదా ||
గురూభక్తిర్విశేషేణ జాయతే హృది సర్వదా ||
VERSE #128
జపంతి శాక్తాః సౌరాశ్చ గాణపత్యాశ్చ వైష్ణవాః |
శైవాః పాశుపతాః సర్వే సత్యం సత్యం న సంశయః ||
శైవాః పాశుపతాః సర్వే సత్యం సత్యం న సంశయః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఇతి శ్రీస్కందపురాణే ఉత్తరఖండే ఉమామహేశ్వర సంవాదే
శ్రీ గురుగీతాయాం ద్వితీయో'ధ్యాయః ||
శ్రీ గురుగీతా తృతీయో'ధ్యాయః
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Sri Guru Gita (Dvitiya Adhyaya) represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.