Sri Pratyangira Kavacham 1

Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
Font Size:
📱 WhatsApp
🪔

Recitation & Chanting Guidelines

⏰ Best Chanting Time Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or Sandhya Kaala
🗓️ Auspicious Timing Daily Morning / Evening Sandhya
🔢 Recommended Count 1, 11, or 21 Times
✨ Key Spiritual Benefits Inner Peace, Spiritual Protection, Divine Grace & Prosperity
VERSE #1
(దేవదేవుడైన శివుని (భైరవుని) పార్వతీ దేవి ప్రార్థిస్తూ, సమస్త కోరికలను సిద్ధంపజేసే శ్రీ ప్రత్యంగిరా దేవి కవచాన్ని ఉపదేశించమని కోరే సందర్భంలోనిది ఈ స్తోత్రం. ఇది సాధకుడికి రక్షణ కవచంలా పనిచేస్తూ, ఆధ్యాత్మిక మరియు భౌతిక ప్రగతికి మార్గం చూపుతుంది. ఈ కవచాన్ని పఠించడం వల్ల త్రిలోక ఐశ్వర్యం సిద్ధిస్తుంది. ధర్మార్థ కామ మోక్షాలనే చతుర్విధ పురుషార్థాలను పొందడమే కాకుండా, సర్వ సిద్ధులు మరియు సర్వ ఐశ్వర్యాలు కలుగుతాయి.)
దేవ్యువాచ |
భగవన్ సర్వధర్మజ్ఞ సర్వశాస్త్రార్థపారగ |
దేవ్యాః ప్రత్యంగిరాయాశ్చ కవచం యత్ప్రకాశితమ్ ||
VERSE #2
సర్వార్థసాధనం నామ కథయస్వ మయి ప్రభో |
దేవి ఇట్లు పలికెను: ఓ భగవంతుడా! సమస్త ధర్మాలను తెలిసినవాడా! అన్ని శాస్త్రాల అంతరార్థాలను క్షుణ్ణంగా తెలిసినవాడా! ఓ ప్రభూ! ప్రత్యంగిరా దేవికి సంబంధించిన ఏ కవచమైతే “సర్వార్థ సాధనం” అని ప్రకాశిస్తుందో, దానిని నాకు అనుగ్రహించుము.
భైరవ ఉవాచ |
శృణు దేవి ప్రవక్ష్యామి కవచం పరమాద్భుతమ్ ||
VERSE #3
సర్వార్థసాధనం నామ త్రైలోక్యే చా'తిదుర్లభమ్ |
సర్వసిద్ధిమయం దేవి సర్వైశ్వర్యప్రదాయకమ్ ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
భైరవుడు ఇట్లు పలికెను: ఓ దేవీ! అత్యంత అద్భుతమైన ఈ కవచాన్ని చెప్తాను విను. “సర్వార్థ సాధనం” అనే పేరుగల ఈ కవచం మూడు లోకాల్లో దొరకడం చాలా కష్టం. ఇది సర్వ సిద్ధులతో నిండినది మరియు అన్ని రకాల ఐశ్వర్యాలను ప్రసాదించేది.
VERSE #4
పఠనాచ్ఛ్రవణాన్మర్త్యస్త్రైలోక్యైశ్వర్యభాగ్భవేత్ |
సర్వార్థసాధకస్యా'స్య కవచస్య ఋషిః శివః ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఈ కవచాన్ని పఠించడం వల్ల లేదా వినడం వల్ల మనుష్యుడు మూడు లోకాలలోని ఐశ్వర్యానికి పాత్రుడవుతాడు. సమస్త ప్రయోజనాలను చేకూర్చే ఈ కవచానికి శివుడు ఋషి.
VERSE #5
ఛందో విరాట్ పరాశక్తిర్జగద్ధాత్రీ చ దేవతా |
ధర్మా'ర్థకామమోక్షేషు వినియోగః ప్రకీర్తితః ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఈ కవచానికి ‘విరాట్’ అనేది ఛందస్సు, జగత్తును ధరించునట్టి ‘పరాశక్తి’ దేవత. ధర్మ, అర్థ, కామ, మోక్షాలనే నాలుగు పురుషార్థాల ప్రాప్తి కోసం దీనిని వినియోగించాలని చెప్పబడింది.
🪷

న్యాసః –

VERSE #6
శ్రీసర్వార్థసాధకకవచస్య శివ ఋషయే నమః శిరసి |
విరాట్ ఛందసే నమః ముఖే |
శ్రీమత్ప్రత్యంగిరా దేవతాయై నమః హృదయే |
ఐం బీజాయ నమః గుహ్యే |
హ్రీం శక్తయే నమః పాదౌ |
శ్రీం కీలకాయ నమః నాభౌ |
ధర్మార్థకామమోక్షేషు వినియోగాయ నమః సర్వాంగే ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
శివ ఋషికి నమస్కరిస్తూ శిరస్సును, విరాట్ ఛందస్సుకు నమస్కరిస్తూ ముఖాన్ని, ప్రత్యంగిరా దేవతకు నమస్కరిస్తూ హృదయాన్ని, ‘ఐం’ బీజానికి గుహ్య భాగాన్ని, ‘హ్రీం’ శక్తికి పాదాలను, ‘శ్రీం’ కీలకానికి నాభిని, చతుర్విధ పురుషార్థాల సిద్ధి కోసం సర్వ అవయవాలను స్పృశిస్తూ దేవిని ధ్యానించాలి.
కవచమ్ –
VERSE #7
ప్రణవం మే శిరః పాతు వాగ్భవం చ లలాటకమ్ |
హ్రీం పాతు దక్షనేత్రం మే లక్ష్మీర్వామ సురేశ్వరీ ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ప్రణవ మంత్రం (ఓం) నా శిరస్సును రక్షించుగాక. వాగ్భవ బీజం (ఐం) నా లలాటాన్ని (నుదురును) రక్షించుగాక. ‘హ్రీం’ బీజం నా కుడి కన్నును, సురేశ్వరి అయిన లక్ష్మీ దేవి నా ఎడమ కన్నును రక్షించుగాక.
VERSE #8
ప్రత్యంగిరా దక్షకర్ణం వామే కామేశ్వరీ తథా |
లక్ష్మీః ఘ్రాణం సదా పాతు వదనం పాతు కేశవః || [ప్రాణం]
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ప్రత్యంగిరా దేవి నా కుడి చెవిని, కామేశ్వరి నా ఎడమ చెవిని రక్షించుగాక. లక్ష్మీ దేవి నా నాసికను (ముక్కును) ఎల్లప్పుడూ రక్షించుగాక, కేశవుడు (విష్ణువు) నా ముఖాన్ని రక్షించుగాక.
VERSE #9
గౌరీ తు రసనాం పాతు కంఠం పాతు మహేశ్వరః |
స్కంధదేశం రతిః పాతు భుజౌ తు మకరధ్వజః ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
గౌరీ దేవి నా జిహ్వను (నాలుకను), మహేశ్వరుడు నా కంఠాన్ని రక్షించుగాక. రతీ దేవి నా భుజ శిరస్సులను (స్కంధాలను), మకరధ్వజుడు (మన్మథుడు) నా బాహువులను (భుజాలను) రక్షించుగాక.
VERSE #10
శంఖనిధిః కరౌ పాతు వక్షః పద్మనిధిస్తథా |
బ్రాహ్మీ మధ్యం సదా పాతు నాభిం పాతు మహేశ్వరీ ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
శంఖనిధి నా చేతులను రక్షించుగాక, అలాగే పద్మనిధి నా వక్షస్థలాన్ని (ఛాతిని) రక్షించుగాక. బ్రాహ్మీ దేవి ఎల్లప్పుడూ నా శరీర మధ్యభాగాన్ని, మహేశ్వరీ దేవి నా నాభిని (బొడ్డు) రక్షించుగాక.
VERSE #11
కౌమారీ పృష్ఠదేశం తు గుహ్యం రక్షతు వైష్ణవీ |
వారాహీ చ కటిం పాతు చైంద్రీ పాతు పదద్వయమ్ ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
కౌమారీ దేవి నా వీపు భాగాన్ని రక్షించగా, వైష్ణవీ దేవి నా గుహ్య భాగాన్ని రక్షించుగాక. వారాహీ దేవి నా నడుమును, ఐంద్రీ (ఇంద్రాణి) దేవి నా రెండు పాదాలను రక్షించుగాక.
VERSE #12
భార్యాం రక్షతు చాముండా లక్ష్మీ రక్షతు పుత్రకాన్ |
ఇంద్రః పూర్వే సదా పాతు ఆగ్నేయ్యామగ్నిదేవతా ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
చాముండా దేవి నా భార్యను రక్షించుగాక, లక్ష్మీ దేవి నా పుత్రులను (సంతానాన్ని) రక్షించుగాక. తూర్పు దిక్కున ఇంద్రుడు, ఆగ్నేయ దిశలో అగ్నిదేవుడు ఎల్లప్పుడూ రక్షణగా ఉందురు గాక.
VERSE #13
యామ్యే యమః సదా పాతు నైరృత్యాం నిరృతిస్తథా |
పశ్చిమే వరుణః పాతు వాయవ్యాం వాయుదేవతా ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
దక్షిణ దిక్కున యమధర్మరాజు, నైరృతి దిశలో నిరృతి (రాక్షస రాజు) ఎల్లప్పుడూ రక్షించుగాక. పశ్చిమ దిక్కున వరుణ దేవుడు, వాయవ్య దిశలో వాయుదేవుడు రక్షించుగాక.
VERSE #14
సౌమ్యాం సోమః సదా పాతు చైశాన్యామీశ్వరో విభుః |
ఊర్ధ్వం ప్రజాపతిః పాతు హ్యధశ్చా'నంతదేవతా ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఉత్తర దిక్కున సోముడు (చంద్రుడు), ఈశాన్య దిశలో విభుడైన ఈశ్వరుడు ఎల్లప్పుడూ రక్షించుగాక. పైన ప్రజాపతి (బ్రహ్మ), కింద అనంతదేవుడు (శేషుడు) రక్షించుగాక.
VERSE #15
రాజద్వారే శ్మశానే తు అరణ్యే ప్రాంతరే తథా |
జలే స్థలే చా'ంతరిక్షే శత్రూణాం నివహే తథా ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
రాజద్వారము (సభలు/కోర్టులు) వద్ద, శ్మశానమునందు, అరణ్యమునందు, నిర్మానుష్య ప్రదేశాలలో, నీటిలో, నేలపైన, ఆకాశంలో మరియు శత్రు సమూహాల మధ్య ఉన్నప్పుడు కూడా (నీవే రక్షించాలి).
VERSE #16
ఏతాభిః సహితా దేవీ చతుర్బీజా మహేశ్వరీ |
ప్రత్యంగిరా మహాశక్తిః సర్వత్ర మాం సదా'వతు ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
పైన చెప్పబడిన దేవతలందరితో కూడి ఉన్నట్టి, నాలుగు బీజాక్షరాలతో విరాజిల్లే మహేశ్వరి, మహాశక్తి అయిన ప్రత్యంగిరా దేవి అన్ని చోట్లా నన్ను ఎల్లప్పుడూ రక్షించుగాక.
🪷

ఫలశ్రుతిః –

VERSE #17
ఇతి తే కథితం దేవి సారాత్సారం పరాత్పరమ్ |
సర్వార్థసాధనం నామ కవచం పరమాద్భుతమ్ ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఓ దేవీ! సారాంశాలలో శ్రేష్ఠమైనది, పరమ రహస్యమైనది, “సర్వార్థ సాధనం” అనే పేరుగల ఈ అత్యద్భుతమైన కవచాన్ని నీకు వివరించాను.
VERSE #18
అస్యా'పి పఠనాత్సద్యః కుబేరో'పి ధనేశ్వరః |
ఇంద్రాద్యాః సకలా దేవాః ధారణాత్పఠనాద్యతః ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఈ కవచాన్ని పఠించడం వల్లనే కుబేరుడు ధనానికి అధిపతి అయ్యాడు. ఇంద్రాది దేవతలందరూ కూడా ఈ కవచాన్ని ధరించడం మరియు పఠించడం వల్లనే తమ పదవులను, శక్తులను పొందగలిగారు.
VERSE #19
సర్వసిద్ధీశ్వరాః సంతః సర్వైశ్వర్యమవాప్నుయుః |
పుష్పాంజల్యష్టకం దత్త్వా మూలేనైవ సకృత్పఠేత్ ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
సమస్త సిద్ధులకు అధిపతులైన సత్పురుషులు ఈ కవచం ద్వారా సర్వ ఐశ్వర్యాలను పొందుతారు. మూల మంత్రంతో ఒక్కసారి పఠించి, దేవికి ఎనిమిది పుష్పాంజలులు (పుష్పాలతో పూజ) సమర్పించాలి.
VERSE #20
సంవత్సరకృతాయాస్తు పూజాయాః ఫలమాప్నుయాత్ |
ప్రీతిమన్యే'న్యతః కృత్వా కమలా నిశ్చలా గృహే ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
అలా చేయడం వల్ల ఒక సంవత్సరం పాటు చేసిన పూజా ఫలం లభిస్తుంది. వారి ఇంట్లో వ్యక్తుల మధ్య పరస్పర ప్రేమ పెరుగుతుంది మరియు కమలా దేవి (లక్ష్మి) ఆ గృహంలో స్థిరంగా నివసిస్తుంది.
VERSE #21
వాణీ చ నివసేద్వక్త్రే సత్యం సత్యం న సంశయః |
యో ధారయతి పుణ్యాత్మా సర్వార్థసాధనాభిధమ్ ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
వారి ముఖమునందు (వాక్కునందు) సరస్వతీ దేవి నివసిస్తుంది. ఇది సత్యం, ముమ్మాటికీ సత్యం, ఇందులో సంశయం లేదు. ఏ పుణ్యాత్ముడైతే “సర్వార్థ సాధనం” అనే పేరుగల ఈ కవచాన్ని ధరిస్తాడో…
VERSE #22
కవచం పరమం పుణ్యం సో'పి పుణ్యవతాం వరః |
సర్వైశ్వర్యయుతో భూత్వా త్రైలోక్యవిజయీ భవేత్ ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
…పరమ పవిత్రమైన ఈ కవచాన్ని ధరించిన వాడు పుణ్యాత్ములలో శ్రేష్ఠుడవుతాడు. అతడు సర్వ ఐశ్వర్యాలతో కూడినవాడై, మూడు లోకాలను జయించిన వాడవుతాడు (అనగా అజేయుడవుతాడు).
VERSE #23
పురుషో దక్షిణే బాహౌ నారీ వామభుజే తథా |
బహుపుత్రవతీ భూయాద్వంధ్యా'పి లభతే సుతమ్ ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఈ కవచాన్ని పురుషులు కుడి చేతికి, స్త్రీలు ఎడమ చేతికి ధరించాలి. ఇలా చేయడం వల్ల సంతానం లేని వారు కూడా పుత్రులను పొందుతారు, మరియు ఆ స్త్రీ బహు సంతానవతి (సౌభాగ్యవతి) అవుతుంది.
VERSE #24
బ్రహ్మాస్త్రాదీని శస్త్రాణి నైవ కృంతంతి తత్తనుమ్ |
ఏతత్కవచమజ్ఞాత్వా యో జపేత్పరమేశ్వరీమ్ |
దారిద్ర్యం పరమం ప్రాప్య సో'చిరాన్మృత్యుమాప్నుయాత్ ||
📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance
బ్రహ్మాస్త్రం వంటి గొప్ప అస్త్ర శస్త్రాలు కూడా ఈ కవచ ధారి యొక్క శరీరాన్ని ఏమీ చేయలేవు (ఖండించలేవు). ఈ కవచం గురించి తెలియకుండా ఎవరైతే ప్రత్యంగిరా దేవిని జపిస్తారో, వారు తీవ్రమైన దారిద్ర్యాన్ని పొంది త్వరగా మృత్యువును పొందుతారు (అనగా కవచం అంత ముఖ్యమైనది).
VERSE #25
ఇతి శ్రీరుద్రయామలతంత్రే పంచాంగఖండే సర్వార్థసాధనం నామ శ్రీ ప్రత్యంగిరా కవచమ్ |
: పైన ఇవ్వబడిన స్తోత్రము, ఈ క్రింది పుస్తకములో కూడా ఉన్నది.
(నిత్య పారాయణ గ్రంథము)
🪷

పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)

🕊️
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ

నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.

🌅
శుభ ముహూర్తం

బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.

📿
జప సంఖ్యా నియమం

నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.

📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)

Sri Pratyangira Kavacham 1 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.

🪷
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace): Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
🛡️
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being): Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment): Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.

🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)

🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)

Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).

🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)

Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.

📜 సంప్రదాయ ప్రశస్తి (Scholarly Context):

Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.