Sri Natesha Stava
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
Recitation & Chanting Guidelines
⏰ Best Chanting Time
Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or Sandhya Kaala
🗓️ Auspicious Timing
Daily Morning / Evening Sandhya
🔢 Recommended Count
1, 11, or 21 Times
✨ Key Spiritual Benefits
Inner Peace, Spiritual Protection, Divine Grace & Prosperity
VERSE #1
(చిదంబర క్షేత్రంలోని జ్ఞానసభలో వెలసిన నటరాజ స్వామిని తంత్ర, మంత్ర, పురాణ ప్రాతిపదికన స్తుతించే అద్భుతమైన స్తోత్రమిది. ఇందులో స్వామివారిని శ్రీవిద్యతో, పంచాక్షరీ మంత్రంతో మరియు అఖిలాకాశ స్వరూపంతో పోల్చడం జరిగింది. ఈ స్తోత్రంలోని ప్రతి శ్లోకం ఒక నిర్దిష్టమైన మంత్రాక్షరంతో (హ్రీం, శ్రీం, న, మ, శి, వా, య) ప్రారంభమవుతుంది. ఈ “చింతామణి” అనే పేరుగల ఏడు శ్లోకాలను ప్రతిరోజూ పఠించే వారికి అపారమైన భాగ్యం, ఆయురారోగ్యాలు, విద్వత్తు, ఉత్తమ సంతానం మరియు సకల కోరికలు సిద్ధరిస్తాయి.)
హ్రీమత్యా శివయా విరాణ్మయమజం హృత్పంకజస్థం సదా
హ్రీణానా శివకీర్తనే హితకరం హేలాహృదా మానినామ్ |
హోబేరాదిసుగంధవస్తురుచిరం హేమాద్రిబాణాసనం
హ్రీంకారాదికపాదపీఠమమలం హృద్యం నటేశం భజే ||
హ్రీమత్యా శివయా విరాణ్మయమజం హృత్పంకజస్థం సదా
హ్రీణానా శివకీర్తనే హితకరం హేలాహృదా మానినామ్ |
హోబేరాదిసుగంధవస్తురుచిరం హేమాద్రిబాణాసనం
హ్రీంకారాదికపాదపీఠమమలం హృద్యం నటేశం భజే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
లజ్జాస్వరూపిణి/మంగళకారిణి అయిన పార్వతీదేవితో కూడి ఉన్నవాడు, విరాట్ స్వరూపుడు, పుట్టుక లేనివాడు, ఎల్లప్పుడూ హృదయ కమలంలో నివసించేవాడు (హ్రీమత్యా శివయా విరాణ్మయమజం హృత్పంకజస్థం సదా), శివ కీర్తనలు చేయని వారి పట్ల సిగ్గుపడేవాడు (లేదా లజ్జావంతులకు హితం చేసేవాడు), గర్వవంతుల గర్వాన్ని లీలామాత్రంగా హరించేవాడు (హ్రీణానా శివకీర్తనే హితకరం హేలాహృదా మానినామ్), కుబేరాది దిక్పాలకులు అర్పించే సుగంధ ద్రవ్యాలచే శోభించేవాడు, మేరు పర్వతాన్ని విల్లుగా ధరించినవాడు (హోబేరాదిసుగంధవస్తురుచిరం హేమాద్రిబాణాసనం), ‘హ్రీం’కారమే పీఠముగా కలిగిన నిర్మలమైన మనోహర నటేశ్వరుని భజిస్తున్నాను (హ్రీంకారాదికపాదపీఠమమలం హృద్యం నటేశం భజే).
VERSE #2
శ్రీమజ్జ్ఞానసభాంతరే ప్రవిలసచ్ఛ్రీపంచవర్ణాకృతిం
శ్రీవాణీవినుతాపదాననిచయం శ్రీవల్లభేనార్చితమ్ |
శ్రీవిద్యామనుమోదినం శ్రితజనశ్రీదాయకం శ్రీధరం
శ్రీచక్రాంతరవాసినం శివమహం శ్రీమన్నటేశం భజే ||
శ్రీవాణీవినుతాపదాననిచయం శ్రీవల్లభేనార్చితమ్ |
శ్రీవిద్యామనుమోదినం శ్రితజనశ్రీదాయకం శ్రీధరం
శ్రీచక్రాంతరవాసినం శివమహం శ్రీమన్నటేశం భజే ||
VERSE #3
శ్రీమంతమైన జ్ఞానసభ మధ్యలో ప్రకాశించేవాడు, ఐదు వర్ణాల (పంచభూతాలు లేదా పంచకృత్యాలు) రూపము కలవాడు (శ్రీమజ్జ్ఞానసభాంతరే ప్రవిలసచ్ఛ్రీపంచవర్ణాకృతిం), లక్ష్మీ సరస్వతులచే నుతించబడిన గొప్ప చరిత్ర కలవాడు, విష్ణుమూర్తిచే పూజించబడేవాడు (శ్రీవాణీవినుతాపదాననిచయం శ్రీవల్లభేనార్చితమ్), శ్రీవిద్యను అనుగ్రహించేవాడు, ఆశ్రయించిన వారికి సంపదలను ఇచ్చేవాడు, శ్రీని (లక్ష్మిని/శోభను) ధరించినవాడు (శ్రీవిద్యామనుమోదినం శ్రితజనశ్రీదాయకం శ్రీధరం), శ్రీచక్రం మధ్యలో నివసించే మంగళకరమైన నటేశ్వరుని భజిస్తున్నాను (శ్రీచక్రాంతరవాసినం శివమహం శ్రీమన్నటేశం భజే).
నవ్యాంభోజముఖం నమజ్జననిధిం నారాయణేనార్చితం
నాకౌకోనగరీనటీలసితకం నాగాదినాలంకృతమ్ |
నానారూపకనర్తనాదిచతురం నాలీకజాన్వేషితం
నాదాత్మానమహం నగేంద్రతనయానాథం నటేశం భజే ||
నవ్యాంభోజముఖం నమజ్జననిధిం నారాయణేనార్చితం
నాకౌకోనగరీనటీలసితకం నాగాదినాలంకృతమ్ |
నానారూపకనర్తనాదిచతురం నాలీకజాన్వేషితం
నాదాత్మానమహం నగేంద్రతనయానాథం నటేశం భజే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
కొత్తగా వికసించిన పద్మము వంటి ముఖము కలవాడు, నమస్కరించిన భక్తులకు నిధి వంటివాడు, నారాయణునిచే అర్చింపబడేవాడు (నవ్యాంభోజముఖం నమజ్జననిధిం నారాయణేనార్చితం), స్వర్గలోక నర్తకి (రంభ మొదలైన వారు) వంటి నృత్య కళలో మెరిసేవాడు, పాములను ఆభరణములుగా ధరించినవాడు (నాకౌకోనగరీనటీలసితకం నాగాదినాలంకృతమ్), అనేక రూపాలతో నాట్యం చేయడంలో నేర్పరి, బ్రహ్మదేవునిచే వెతకబడినవాడు (నానారూపకనర్తనాదిచతురం నాలీకజాన్వేషితం), నాద స్వరూపుడు, పార్వతీపతి అయిన నటేశ్వరుని భజిస్తున్నాను (నాదాత్మానమహం నగేంద్రతనయానాథం నటేశం భజే).
మధ్యస్థం మధువైరిమార్గితపదం మద్వంశనాథం ప్రభుం
మధ్యస్థం మధువైరిమార్గితపదం మద్వంశనాథం ప్రభుం
VERSE #4
మారాతీతమతీవ మంజువపుషం మందారగౌరప్రభమ్ |
మాయాతీతమశేషమంగళనిధిం మద్భావనాభావితం
మధ్యేవ్యోమసభాగుహాంతమఖిలాకాశం నటేశం భజే ||
మాయాతీతమశేషమంగళనిధిం మద్భావనాభావితం
మధ్యేవ్యోమసభాగుహాంతమఖిలాకాశం నటేశం భజే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
అందరికీ మధ్యస్థుడు (సాక్షి), విష్ణువుచే వెతకబడిన పాదములు కలవాడు, నా వంశానికి ప్రభువు (మధ్యస్థం మధువైరిమార్గితపదం మద్వంశనాథం ప్రభుం), మన్మథుడికి అతీతుడు, మిక్కిలి సుందరమైన దేహము కలవాడు, మందార పూవు వలె తెల్లని కాంతి కలవాడు (మారాతీతమతీవ మంజువపుషం మందారగౌరప్రభమ్), మాయకు అతీతుడు, సమస్త శుభాలకు నిలయము, నా భావనలో స్థిరపడినవాడు (మాయాతీతమశేషమంగళనిధిం మద్భావనాభావితం), చిదాకాశ స్వరూపి, హృదయ గుహలో నివసించే నటేశ్వరుని భజిస్తున్నాను (మధ్యేవ్యోమసభాగుహాంతమఖిలాకాశం నటేశం భజే).
శిష్టైః పూజితపాదుకం శివకరం శీతాంశురేఖాధరం
శిష్టైః పూజితపాదుకం శివకరం శీతాంశురేఖాధరం
VERSE #5
శిల్పం భక్తజనావనే శిథిలితాఘౌఘం శివాయాః ప్రియమ్ |
శిక్షారక్షణమంబుజాసనశిరః సంహారశీలప్రభుం
శీతాపాంగవిలోచనం శివమహం శ్రీమన్నటేశం భజే ||
శిక్షారక్షణమంబుజాసనశిరః సంహారశీలప్రభుం
శీతాపాంగవిలోచనం శివమహం శ్రీమన్నటేశం భజే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
శిష్టులచే (పెద్దలచే) పూజింపబడే పాదుకలు కలవాడు, శుభాలను చేసేవాడు, చంద్రకళను ధరించినవాడు (శిష్టైః పూజితపాదుకం శివకరం శీతాంశురేఖాధరం), భక్తజన రక్షణనే ఒక శిల్పముగా (కళగా) కలిగినవాడు, పాప సమూహాలను నశింపజేసే పార్వతీ ప్రియుడు (శిల్పం భక్తజనావనే శిథిలితాఘౌఘం శివాయాః ప్రియమ్), శిక్షణ మరియు రక్షణ ఇచ్చేవాడు, బ్రహ్మదేవుని (ఐదవ) శిరస్సును ఖండించిన ప్రభువు (శిక్షారక్షణమంబుజాసనశిరః సంహారశీలప్రభుం), చల్లని కటాక్ష వీక్షణములు కలవాడు, మంగళప్రదమైన నటేశ్వరుని భజిస్తున్నాను (శీతాపాంగవిలోచనం శివమహం శ్రీమన్నటేశం భజే).
వాణీవల్లభవంద్యవైభవయుతం వందారుచింతామణిం
వాణీవల్లభవంద్యవైభవయుతం వందారుచింతామణిం
VERSE #6
వాతాశాధిపభూషణం పరకృపావారాన్నిధిం యోగినామ్ |
వాంఛాపూర్తికరం వలారివినుతం వాహీకృతామ్నాయకం
వామంగాత్తవరాంగనం మమ హృదావాసం నటేశం భజే ||
వాంఛాపూర్తికరం వలారివినుతం వాహీకృతామ్నాయకం
వామంగాత్తవరాంగనం మమ హృదావాసం నటేశం భజే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
బ్రహ్మదేవునిచే వందింపబడే వైభవము కలవాడు, నమస్కరించిన వారికి కోర్కెలు తీర్చే చింతామణి వంటివాడు (వాణీవల్లభవంద్యవైభవయుతం వందారుచింతామణిం), సర్పములను ఆభరణములుగా కలిగిన యోగులకు పరమ కృపా సముద్రుడు (వాతాశాధిపభూషణం పరకృపావారాన్నిధిం యోగినామ్), కోరికలు తీర్చేవాడు, ఇంద్రునిచే నుతించబడేవాడు, వేదాలనే వాహనముగా (గుర్రముగా) చేసుకున్నవాడు (వాంఛాపూర్తికరం వలారివినుతం వాహీకృతామ్నాయకం), ఎడమ భాగమున శ్రేష్ఠమైన పార్వతీదేవిని కలిగినవాడు, నా హృదయంలో నివసించే నటేశ్వరుని భజిస్తున్నాను (వామంగాత్తవరాంగనం మమ హృదావాసం నటేశం భజే).
యక్షాధీశసఖం యమప్రమథనం యామిన్యధీశాసనం
యక్షాధీశసఖం యమప్రమథనం యామిన్యధీశాసనం
VERSE #7
యజ్ఞధ్వంసకరం యతీంద్రవినుతం యజ్ఞక్రియాదీశ్వరమ్ |
యాజ్యం యాజకరూపిణం యమధనైర్యత్నోపలభ్యాంఘ్రికం
వాజీభూతవృషం సదా హృది మమాయత్తం నటేశం భజే ||
యాజ్యం యాజకరూపిణం యమధనైర్యత్నోపలభ్యాంఘ్రికం
వాజీభూతవృషం సదా హృది మమాయత్తం నటేశం భజే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
కుబేరుని మిత్రుడు, యముని సంహరించినవాడు, రాత్రికి అధిపతి అయిన చంద్రుని శాసించేవాడు (యక్షాధీశసఖం యమప్రమథనం యామిన్యధీశాసనం), దక్షయజ్ఞాన్ని ధ్వంసం చేసినవాడు, యతీశ్వరులచే నుతించబడేవాడు, యజ్ఞ క్రియలకు అధీశ్వరుడు (యజ్ఞధ్వంసకరం యతీంద్రవినుతం యజ్ఞక్రియాదీశ్వరమ్), యజ్ఞం ద్వారా ఆరాధింపబడేవాడు, యజమాని రూపంలో ఉన్నవాడు, యమ నియమాలతో చేసే ప్రయత్నం వల్ల లభించే పాదములు కలవాడు (యాజ్యం యాజకరూపిణం యమధనైర్యత్నోపలభ్యాంఘ్రికం), వృషభమును వాహనముగా కలిగినవాడు, నా హృదయానికి ఆధీనమై ఉన్న నటేశ్వరుని భజిస్తున్నాను (వాజీభూతవృషం సదా హృది మమాయత్తం నటేశం భజే).
మాయాశ్రీవిలసచ్చిదంబరమహాపంచాక్షరైరంకితాన్
మాయాశ్రీవిలసచ్చిదంబరమహాపంచాక్షరైరంకితాన్
VERSE #8
శ్లోకాన్ సప్త పఠంతి యే'నుదివసం చింతామణీనామకాన్ |
తేషాం భాగ్యమనేకమాయురధికాన్ విద్వద్వరాన్ సత్సుతాన్
సర్వాభీష్టమసౌ దదాతి సహసా శ్రీమత్సభాధీశ్వరః ||
తేషాం భాగ్యమనేకమాయురధికాన్ విద్వద్వరాన్ సత్సుతాన్
సర్వాభీష్టమసౌ దదాతి సహసా శ్రీమత్సభాధీశ్వరః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
మాయా స్వరూపిణి అయిన లక్ష్మీదేవితో విలసిల్లే చిదంబర క్షేత్ర మహా పంచాక్షరీ మంత్రాక్షరాలతో కూడిన (మాయాశ్రీవిలసచ్చిదంబరమహాపంచాక్షరైరంకితాన్), “చింతామణి” అనే పేరుగల ఈ ఏడు శ్లోకాలను ప్రతిరోజూ ఎవరైతే పఠిస్తారో (శ్లోకాన్ సప్త పఠంతి యే'నుదివసం చింతామణీనామకాన్), వారికి అపారమైన భాగ్యం, దీర్ఘాయువు, విద్వత్తు, ఉత్తమ సంతానం మరియు సకల కోరికలను ఆ చిత్సభాధీశ్వరుడు వెనువెంటనే ప్రసాదిస్తాడు (తేషాం భాగ్యమనేకమాయురధికాన్ విద్వద్వరాన్ సత్సుతాన్ సర్వాభీష్టమసౌ దదాతి సహసా శ్రీమత్సభాధీశ్వరః).
VERSE #9
ఇతి శ్రీ నటేశ స్తవః |
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Sri Natesha Stava represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.