Dvadasa Jyothirlinga Stotram
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
Recitation & Chanting Guidelines
⏰ Best Chanting Time
Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or Sandhya Kaala
🗓️ Auspicious Timing
Daily Morning / Evening Sandhya
🔢 Recommended Count
1, 11, or 21 Times
✨ Key Spiritual Benefits
Inner Peace, Spiritual Protection, Divine Grace & Prosperity
VERSE #1
– తాత్పర్యం //
సౌరాష్ట్రదేశే విశదేతిరమ్యే
జ్యోతిర్మయం చంద్రకళావతంసమ్ |
భక్తప్రదానాయ కృపావతీర్ణం
తం సోమనాథం శరణం ప్రపద్యే ||
సౌరాష్ట్రదేశే విశదేతిరమ్యే
జ్యోతిర్మయం చంద్రకళావతంసమ్ |
భక్తప్రదానాయ కృపావతీర్ణం
తం సోమనాథం శరణం ప్రపద్యే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
అతి సుందరమైన, నిర్మలమైన సౌరాష్ట్ర దేశంలో (సౌరాష్ట్ర-దేశే విశదే-అతి-రమ్యే), చంద్రకళను ఆభరణంగా ధరించి (చంద్రకలా-అవతంసమ్) జ్యోతి స్వరూపుడై వెలుగుతున్నాడో, భక్తులకు కోరినవి ఇవ్వడానికి కరుణతో అవతరించాడో (భక్త-ప్రదానాయ కృపా-అవతీర్ణం), అట్టి సోమనాథుని నేను శరణు వేడుతున్నాను (తం సోమనాథం శరణం ప్రపద్యే).
VERSE #2
శ్రీశైలశృంగే వివిధప్రసంగే
శేషాద్రిశృంగే'పి సదా వసంతమ్ |
తమర్జునం మల్లికపూర్వమేనం
నమామి సంసారసముద్రసేతుమ్ ||
శేషాద్రిశృంగే'పి సదా వసంతమ్ |
తమర్జునం మల్లికపూర్వమేనం
నమామి సంసారసముద్రసేతుమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
వివిధ గాథలతో/విశేషాలతో కూడిన శ్రీశైల శిఖరంపై (శ్రీశైల-శృంగే వివిధ-ప్రసంగే), అలాగే శేషాద్రి (పర్వత) శిఖరంపై ఎల్లప్పుడూ నివసించేవాడో (శేషాద్రి-శృంగే-అపి సదా వసంతమ్), సంసారమనే సముద్రాన్ని దాటడానికి వారధి వంటివాడో (సంసార-సముద్ర-సేతుమ్), అట్టి మల్లికార్జునునికి (మల్లిక-పూర్వమ్-ఏనం-అర్జునం) నేను నమస్కరిస్తున్నాను.
అవంతికాయాం విహితావతారం
అవంతికాయాం విహితావతారం
VERSE #3
ముక్తిప్రదానాయ చ సజ్జనానామ్ |
అకాలమృత్యోః పరిరక్షణార్థం
వందే మహాకాలమహాసురేశమ్ ||
అకాలమృత్యోః పరిరక్షణార్థం
వందే మహాకాలమహాసురేశమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
అవంతికా (ఉజ్జయిని) నగరంలో అవతరించి (అవంతికాయాం విహిత-అవతారం), సజ్జనులకు ముక్తిని ప్రసాదించడానికి (ముక్తి-ప్రదానాయ చ సజ్జనానామ్), అకాల మృత్యువు నుండి రక్షించడానికి వెలసినవాడో (అకాల-మృత్యోః పరిరక్షణార్థం), అట్టి దేవదేవుడైన మహాకాళేశ్వరుని వందిస్తున్నాను (వందే మహాకాల-మహా-సురేశమ్).
కావేరికానర్మదయోః పవిత్రే
కావేరికానర్మదయోః పవిత్రే
VERSE #4
సమాగమే సజ్జనతారణాయ |
సదైవ మాంధాతృపురే వసంతం
ఓంకారమీశం శివమేకమీడే ||
సదైవ మాంధాతృపురే వసంతం
ఓంకారమీశం శివమేకమీడే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
నర్మదా మరియు కావేరి (స్థానిక ఉపనది) నదుల పవిత్ర సంగమ క్షేత్రంలో (కావేరికా-నర్మదయోః పవిత్రే సమాగమే), భక్తులను తరింపజేయడానికి మాంధాతృ పురంలో (ఓంకార ద్వీపం) ఎల్లప్పుడూ నివసించేవాడో (సదైవ మాంధాతృపురే వసంతం), అట్టి ఏకైక ప్రభువైన ఓంకారేశ్వర శివుని స్తుతిస్తున్నాను (ఓంకారమ్-ఈశం శివమ్-ఏకమ్-ఈడే).
పూర్వోత్తరే ప్రజ్వలికానిధానే
VERSE #5
సదా వసంతం గిరిజాసమేతమ్ |
సురాసురారాధితపాదపద్మం
శ్రీవైద్యనాథం తమహం నమామి ||
సురాసురారాధితపాదపద్మం
శ్రీవైద్యనాథం తమహం నమామి ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
పూర్వోత్తర దిశలో (ఈశాన్య ప్రాంతం) ప్రజ్వలించే చితి/జ్యోతి నిలయమైన క్షేత్రంలో (పూర్వోత్తరే ప్రజ్వలికా-నిధానే), పార్వతీదేవితో కూడి నివసించేవాడో (సదా వసంతం గిరిజా-సమేతమ్), దేవతలచే మరియు అసురులచే పూజించబడే పాదపద్మములు కలవాడో (సుర-అసుర-ఆరాధిత-పాదపద్మం), అట్టి శ్రీ వైద్యనాథుని నేను నమస్కరిస్తున్నాను.
యామ్యే సదంగే నగరే'తిరమ్యే
యామ్యే సదంగే నగరే'తిరమ్యే
VERSE #6
విభూషితాంగం వివిధైశ్చ భోగైః |
సద్భక్తిముక్తిప్రదమీశమేకం
శ్రీనాగనాథం శరణం ప్రపద్యే ||
సద్భక్తిముక్తిప్రదమీశమేకం
శ్రీనాగనాథం శరణం ప్రపద్యే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
దక్షిణ దిశలో (యామ్యే) సుందరమైన సదంగ (దాకా/ద్వారక సమీప) నగరంలో వెలసినవాడో, వివిధ అలంకారాలతో, భోగాలతో శోభించే శరీరము కలవాడో (విభూషిత-అంగం వివిధైశ్చ భోగైః), భక్తులకు భక్తిని మరియు ముక్తిని ప్రసాదించేవాడో (సద్భక్తి-ముక్తి-ప్రదమ్), అట్టి ఏకైక ఈశ్వరుడైన నాగనాథుని (నాగేశ్వరుని) శరణు వేడుతున్నాను.
మహాద్రిపార్శ్వే చ తటే రమంతం
మహాద్రిపార్శ్వే చ తటే రమంతం
VERSE #7
సంపూజ్యమానం సతతం మునీంద్రైః |
సురాసురైర్యక్షమహోరగాద్యైః
కేదారమీశం శివమేకమీడే ||
సురాసురైర్యక్షమహోరగాద్యైః
కేదారమీశం శివమేకమీడే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
హిమాలయ పర్వత పార్శ్వమున (మహాద్రి-పార్శ్వే) గంగా నదీ తటమున వెలసినవాడిని, మునీంద్రులచే ఎల్లప్పుడూ పూజించబడేవాడిని (సంపూజ్యమానం సతతం మునీంద్రైః), దేవతలు, అసురులు, యక్షులు, నాగులచే (మహోరగ) సేవించబడేవాడిని, అట్టి ఏకైక ప్రభువైన కేదారేశ్వర శివుని స్తుతిస్తున్నాను (కేదారమ్-ఈశం శివమ్-ఏకమ్-ఈడే).
సహ్యాద్రిశీర్షే విమలే వసంతం
సహ్యాద్రిశీర్షే విమలే వసంతం
VERSE #8
గోదావరీతీరపవిత్రదేశే |
యద్దర్శనాత్పాతకమాశు నాశం
ప్రయాతి తం త్ర్యంబకమీశమీడే ||
యద్దర్శనాత్పాతకమాశు నాశం
ప్రయాతి తం త్ర్యంబకమీశమీడే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
నిర్మలమైన సహ్యాద్రి పర్వత శిఖరమున (సహ్యాద్రి-శీర్షే విమలే), గోదావరీ నదీ తీరమున పవిత్ర ప్రదేశంలో నివసించేవాడిని (గోదావరీ-తీర-పవిత్ర-దేశే), ఎవరిని దర్శించినంత మాత్రాన పాపాలు వెంటనే నశించిపోతాయో (యద్-దర్శనాత్-పాతకమ్-ఆశు నాశం ప్రయాతి), అట్టి త్ర్యంబకేశ్వరుని కొలుస్తున్నాను.
సుతామ్రపర్ణీజలరాశియోగే
సుతామ్రపర్ణీజలరాశియోగే
VERSE #9
నిబధ్య సేతుం విశిఖైరసంఖ్యైః |
శ్రీరామచంద్రేణ సమర్పితం తం
రామేశ్వరాఖ్యం నియతం నమామి ||
శ్రీరామచంద్రేణ సమర్పితం తం
రామేశ్వరాఖ్యం నియతం నమామి ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
తామ్రపర్ణీ నది సముద్రంలో కలిసే చోట (దక్షిణ సముద్రతీరంలో), లెక్కలేనన్ని బాణములతో (విశిఖైః-అసంఖ్యైః) వారధిని (సేతువును) నిర్మించి, శ్రీరామచంద్రునిచే ప్రతిష్ఠించబడినవాడిని (శ్రీరామచంద్రేణ సమర్పితం తం), అట్టి రామేశ్వరుని నియమముతో నమస్కరిస్తున్నాను.
యం డాకినీశాకినీకాసమాజే
యం డాకినీశాకినీకాసమాజే
VERSE #10
నిషేవ్యమాణం పిశితాశనైశ్చ |
సదైవ భీమాదిపదప్రసిద్ధం
తం శంకరం భక్తహితం నమామి ||
సదైవ భీమాదిపదప్రసిద్ధం
తం శంకరం భక్తహితం నమామి ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
డాకినీ, శాకినీ అనే గణాలు మరియు రాక్షసుల (పిశితాశన) సమూహముచే సేవించబడేవాడిని, భీమ అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందినవాడిని (భీమాది-పద-ప్రసిద్ధం), భక్తులకు మేలు చేసే (హితం) అట్టి శంకరుని నమస్కరిస్తున్నాను.
సానందమానందవనే వసంత-
వారాణసీనాథమనాథనాథం
సానందమానందవనే వసంత-
వారాణసీనాథమనాథనాథం
VERSE #11
శ్రీవిశ్వనాథం శరణం ప్రపద్యే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఆనందవనమైన కాశీ క్షేత్రంలో సంతోషంగా నివసించేవాడిని (స-ఆనందం-ఆనందవనే వసంతమ్), ఆనందానికి మూలకందమైనవాడిని, పాప సమూహాలను హరించేవాడిని (హత-పాప-బృందమ్), వారణాసికి నాథుడైనవాడిని, అనాథలకు నాథుడైన (దిక్కు లేని వారికి దిక్కు) శ్రీ విశ్వనాథుని శరణు వేడుతున్నాను.
ఇలాపురే రమ్యవిశాలకే'స్మిన్
ఇలాపురే రమ్యవిశాలకే'స్మిన్
VERSE #12
సముల్లసంతం చ జగద్వరేణ్యమ్ |
వందే మహోదారతరస్వభావం
ఘృష్ణేశ్వరాఖ్యం శరణం ప్రపద్యే ||
వందే మహోదారతరస్వభావం
ఘృష్ణేశ్వరాఖ్యం శరణం ప్రపద్యే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
అతి సుందరమైన, విశాలమైన ఇలాపురంలో (ఎల్లోరా) ప్రకాశించేవాడిని, జగత్తుచే కొనియాడబడేవాడిని (జగద్-వరేణ్యమ్), మిక్కిలి ఉదార స్వభావం కలవాడిని, అట్టి ఘృశ్నేశ్వరుని శరణు వేడుతున్నాను.
జ్యోతిర్మయద్వాదశలింగకానాం
జ్యోతిర్మయద్వాదశలింగకానాం
VERSE #13
శివాత్మనాం ప్రోక్తమిదం క్రమేణ |
స్తోత్రం పఠిత్వా మనుజో'తిభక్త్యా
ఫలం తదాలోక్య నిజం భజేచ్చ ||
స్తోత్రం పఠిత్వా మనుజో'తిభక్త్యా
ఫలం తదాలోక్య నిజం భజేచ్చ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
జ్యోతి స్వరూపమైన పన్నెండు లింగాల గురించి, శివ స్వరూపమైన ఈ స్తోత్రాన్ని (స్తోత్రం శివాత్మనామ్) క్రమముగా పఠించే మానవుడు, అత్యంత భక్తితో పఠించి (పఠిత్వా మనుజో-అతిభక్త్యా) దీని ఫలాన్ని పొంది, ఆ పరమశివునిలో లీనమవుతాడు.
VERSE #14
ఇతి ద్వాదశ జ్యోతిర్లింగ స్తోత్రమ్ ||
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Dvadasa Jyothirlinga Stotram represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.