Chandrasekhara Ashtakam
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
Recitation & Chanting Guidelines
⏰ Best Chanting Time
Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or Sandhya Kaala
🗓️ Auspicious Timing
Daily Morning / Evening Sandhya
🔢 Recommended Count
1, 11, or 21 Times
✨ Key Spiritual Benefits
Inner Peace, Spiritual Protection, Divine Grace & Prosperity
VERSE #1
– తాత్పర్యం //
(మృత్యు భయాన్ని పోగొట్టి, అభయాన్ని ప్రసాదించే అద్భుత స్తోత్రం ఇది. ఈ స్తోత్రం పఠించడం వల్ల భయం తొలగిపోయి, మనస్సులో గొప్ప ధైర్యం కలుగుతుంది. “శివుడు నా వెన్నంటే ఉన్నాడు” అనే నమ్మకాన్ని ఈ శ్లోకాలు కలిగిస్తాయి.)
చంద్రశేఖర చంద్రశేఖర చంద్రశేఖర పాహి మామ్ |
చంద్రశేఖర చంద్రశేఖర చంద్రశేఖర రక్ష మామ్ ||
(మృత్యు భయాన్ని పోగొట్టి, అభయాన్ని ప్రసాదించే అద్భుత స్తోత్రం ఇది. ఈ స్తోత్రం పఠించడం వల్ల భయం తొలగిపోయి, మనస్సులో గొప్ప ధైర్యం కలుగుతుంది. “శివుడు నా వెన్నంటే ఉన్నాడు” అనే నమ్మకాన్ని ఈ శ్లోకాలు కలిగిస్తాయి.)
చంద్రశేఖర చంద్రశేఖర చంద్రశేఖర పాహి మామ్ |
చంద్రశేఖర చంద్రశేఖర చంద్రశేఖర రక్ష మామ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
చంద్రుని శిరస్సుపై ధరించిన ఓ చంద్రశేఖరా! నన్ను కాపాడుము (పాహి మామ్). ఓ చంద్రశేఖరా! నన్ను రక్షించుము (రక్ష మామ్).
రత్నసానుశరాసనం రజతాద్రిశృంగనికేతనం
రత్నసానుశరాసనం రజతాద్రిశృంగనికేతనం
VERSE #2
శింజినీకృతపన్నగేశ్వరమచ్యుతానలసాయకమ్ |
క్షిప్రదగ్ధపురత్రయం త్రిదివాలయైరభివందితం
చంద్రశేఖరమాశ్రయే మమ కిం కరిష్యతి వై యమః ||
క్షిప్రదగ్ధపురత్రయం త్రిదివాలయైరభివందితం
చంద్రశేఖరమాశ్రయే మమ కిం కరిష్యతి వై యమః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
రత్నమయమైన మేరు పర్వతాన్ని విల్లుగా (శరాసనం) చేసుకున్నవాడు, వెండి కొండ (కైలాసం) పై నివసించేవాడు, సర్పరాజైన వాసుకిని వింటినారిగా (శింజినీ) చేసుకున్నవాడు మరియు శ్రీమహావిష్ణువును, అగ్నిదేవుడిని బాణముగా (సాయకమ్) ధరించినవాడు. క్షణకాలంలో త్రిపురాలను దహించినవాడు, దేవతలందరిచే వందింపబడేవాడు అయిన ఆ చంద్రశేఖరుణ్ణి నేను శరణు కోరాను. సాక్షాత్తు ఆ కాలకాలాన్నే ఆశ్రయించిన నాకు, యముడు ఇక ఏమి చేయగలడు? (నన్నేమీ చేయలేడు).
పంచపాదపపుష్పగంధపదాంబుజద్వయశోభితం
పంచపాదపపుష్పగంధపదాంబుజద్వయశోభితం
VERSE #3
ఫాలలోచనజాతపావక దగ్ధమన్మథవిగ్రహమ్ |
భస్మదిగ్ధకళేబరం భవనాశనం భవమవ్యయం
చంద్రశేఖరమాశ్రయే మమ కిం కరిష్యతి వై యమః ||
భస్మదిగ్ధకళేబరం భవనాశనం భవమవ్యయం
చంద్రశేఖరమాశ్రయే మమ కిం కరిష్యతి వై యమః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
దేవలోకంలోని ఐదు కల్పవృక్షాల పువ్వుల పరిమళంతో నిండిన పాదపద్మములు కలవాడు, తన నుదుటి కంటి (ఫాలలోచన) నుండి పుట్టిన అగ్నితో మన్మథుని దేహాన్ని భస్మం చేసినవాడు. తన శరీరమంతటా విభూతిని అలంకరించుకున్నవాడు, సంసార పాశాలను తెంచివేసేవాడు మరియు నాశనం లేని పరమాత్మ అయిన ఆ చంద్రశేఖరుణ్ణి నేను శరణు కోరాను. అటువంటప్పుడు యముడు నన్ను ఏమి చేయగలడు?
మత్తవారణముఖ్యచర్మకృతోత్తరీయ మనోహరం
మత్తవారణముఖ్యచర్మకృతోత్తరీయ మనోహరం
VERSE #4
పంకజాసన పద్మలోచన పూజితాంఘ్రి సరోరుహమ్ |
దేవసింధుతరంగశీకర సిక్తశుభ్రజటాధరం
చంద్రశేఖరమాశ్రయే మమ కిం కరిష్యతి వై యమః ||
దేవసింధుతరంగశీకర సిక్తశుభ్రజటాధరం
చంద్రశేఖరమాశ్రయే మమ కిం కరిష్యతి వై యమః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
మదించిన ఏనుగు యొక్క చర్మాన్ని ఉత్తరీయంగా ధరించిన మనోహర మూర్తి, బ్రహ్మదేవుడు (పంకజాసన) మరియు శ్రీమహావిష్ణువులచే (పద్మలోచన) పూజింపబడే పాద పద్మములు కలవాడు. ఆకాశగంగా తరంగాల తుంపరలచే తడపబడి, అతి స్వచ్ఛంగా ప్రకాశించే జటలను ధరించినవాడు అయిన ఆ చంద్రశేఖరుణ్ణి నేను ఆశ్రయించాను. అటువంటప్పుడు యముడు నన్ను ఏమి చేయగలడు?
యక్షరాజసఖం భగాక్షహరం భుజంగవిభూషణం
యక్షరాజసఖం భగాక్షహరం భుజంగవిభూషణం
VERSE #5
శైలరాజసుతాపరిష్కృత చారువామకళేబరమ్ |
క్ష్వేడనీలగళం పరశ్వథధారిణం మృగధారిణం
చంద్రశేఖరమాశ్రయే మమ కిం కరిష్యతి వై యమః ||
క్ష్వేడనీలగళం పరశ్వథధారిణం మృగధారిణం
చంద్రశేఖరమాశ్రయే మమ కిం కరిష్యతి వై యమః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
యక్షరాజైన కుబేరుని చెలికాడు, భగుడనే దేవత కళ్ళను హరించినవాడు (దక్ష యజ్ఞ సమయాన), పాములను ఆభరణాలుగా ధరించినవాడు. పర్వతరాజ పుత్రియైన పార్వతీ దేవి తన దేహంలో సగభాగమై (వామ భాగం) శోభిల్లేవాడు. గరళాన్ని మింగడం వల్ల నీలవర్ణంగా మారిన కంఠము కలవాడు, గండ్రగొడ్డలిని (పరశ్వథ), లేడిని చేతిలో ధరించిన ఆ చంద్రశేఖరుణ్ణి నేను ఆశ్రయించాను. అటువంటప్పుడు యముడు నన్ను ఏమి చేయగలడు?
కుండలీకృతకుండలేశ్వరకుండలం వృషవాహనం
కుండలీకృతకుండలేశ్వరకుండలం వృషవాహనం
VERSE #6
నారదాదిమునీశ్వరస్తుతవైభవం భువనేశ్వరమ్ |
అంధకాంతకమాశ్రితామరపాదపం శమనాంతకం
చంద్రశేఖరమాశ్రయే మమ కిం కరిష్యతి వై యమః ||
అంధకాంతకమాశ్రితామరపాదపం శమనాంతకం
చంద్రశేఖరమాశ్రయే మమ కిం కరిష్యతి వై యమః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
సర్పరాజైన వాసుకినే కుండలముగా ధరించినవాడు, ఎద్దు (నంది) వాహనముగా కలవాడు, నారదాది మునీశ్వరులచే స్తుతింపబడే వైభవం కలవాడు. అంధకాసురుణ్ణి సంహరించినవాడు, శరణు కోరిన దేవతలకు కల్పవృక్షం వంటివాడు మరియు సాక్షాత్తు యముడినే అంతం చేసినవాడు (శమనాంతకం) అయిన ఆ చంద్రశేఖరుణ్ణి నేను ఆశ్రయించాను. అటువంటప్పుడు యముడు నన్ను ఏమి చేయగలడు?
భేషజం భవరోగిణామఖిలాపదామపహారిణం
భేషజం భవరోగిణామఖిలాపదామపహారిణం
VERSE #7
దక్షయజ్ఞవినాశనం త్రిగుణాత్మకం త్రివిలోచనమ్ |
భుక్తిముక్తిఫలప్రదం సకలాఘసంఘనిబర్హణం
చంద్రశేఖరమాశ్రయే మమ కిం కరిష్యతి వై యమః ||
భుక్తిముక్తిఫలప్రదం సకలాఘసంఘనిబర్హణం
చంద్రశేఖరమాశ్రయే మమ కిం కరిష్యతి వై యమః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
సంసారమనే రోగంతో బాధపడేవారికి పరమౌషధం (భేషజం) వంటివాడు, అన్ని ఆపదలను తొలగించేవాడు, దక్షయజ్ఞాన్ని ధ్వంసం చేసినవాడు. సత్త్వ-రజ-తమో గుణాలకు అతీతుడై (త్రిగుణాత్మకం), మూడు కన్నులతో వెలిగేవాడు. ఇహలోక సుఖాలను (భుక్తి), పరలోక మోక్షాన్ని (ముక్తి) ఇచ్చేవాడు, సమస్త పాప సమూహాలను నాశనం చేసే ఆ చంద్రశేఖరుణ్ణి నేను ఆశ్రయించాను. అటువంటప్పుడు యముడు నన్ను ఏమి చేయగలడు?
భక్తవత్సలమర్చితం నిధిమక్షయం హరిదంబరం
భక్తవత్సలమర్చితం నిధిమక్షయం హరిదంబరం
VERSE #8
సర్వభూతపతిం పరాత్పరమప్రమేయమనుత్తమమ్ |
సోమవారుణ భూహుతాశన సోమపానిఖిలాకృతిం
చంద్రశేఖరమాశ్రయే మమ కిం కరిష్యతి వై యమః ||
సోమవారుణ భూహుతాశన సోమపానిఖిలాకృతిం
చంద్రశేఖరమాశ్రయే మమ కిం కరిష్యతి వై యమః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
భక్తవత్సలుడు, అందరిచే పూజింపబడేవాడు, తరగని ఐశ్వర్య నిధి, దిక్కులనే వస్త్రముగా ధరించినవాడు (హరిదంబరం). సర్వ ప్రాణులకు ప్రభువు, పరమాత్మ, కొలవలేనివాడు మరియు అందరికంటే ఉత్తముడు. చంద్రుడు, నీరు, భూమి, అగ్ని మరియు యజ్ఞకర్త.. ఇలా ప్రకృతిలోని అన్ని రూపాలలో వ్యాపించి ఉన్న ఆ చంద్రశేఖరుణ్ణి నేను ఆశ్రయించాను. అటువంటప్పుడు యముడు నన్ను ఏమి చేయగలడు?
విశ్వసృష్టివిధాయినం పునరేవ పాలనతత్పరం
విశ్వసృష్టివిధాయినం పునరేవ పాలనతత్పరం
VERSE #9
సంహరంతమపిప్రపంచమశేషలోకనివాసినమ్ |
క్రీడయంతమహర్నిశం గణనాథయూథసమన్వితం
చంద్రశేఖరమాశ్రయే మమ కిం కరిష్యతి వై యమః ||
క్రీడయంతమహర్నిశం గణనాథయూథసమన్వితం
చంద్రశేఖరమాశ్రయే మమ కిం కరిష్యతి వై యమః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఈ విశ్వాన్ని సృష్టించేవాడు, తిరిగి దానిని పాలించేవాడు (రక్షించేవాడు) మరియు లయ కాలమందు సమస్త ప్రపంచాన్ని తనలో లీనం చేసుకునేవాడు. సకల లోకాలలో నివసించేవాడు, తన ప్రమథ గణములతో కూడి అహర్నిశలు లీలా వినోదాలు చేసే ఆ చంద్రశేఖరుణ్ణి నేను ఆశ్రయించాను. అటువంటప్పుడు యముడు నన్ను ఏమి చేయగలడు?
మృత్యుభీతమృకండుసూనుకృతస్తవం శివసన్నిధౌ
మృత్యుభీతమృకండుసూనుకృతస్తవం శివసన్నిధౌ
VERSE #10
యత్ర కుత్ర చ యః పఠేన్న హి తస్య మృత్యుభయం భవేత్ |
పూర్ణమాయురరోగతామఖిలార్థసంపదమాదరం
చంద్రశేఖర ఏవ తస్య దదాతి ముక్తిమయత్నతః ||
పూర్ణమాయురరోగతామఖిలార్థసంపదమాదరం
చంద్రశేఖర ఏవ తస్య దదాతి ముక్తిమయత్నతః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
మృత్యువుకు భయపడిన మృకండు మహర్షి కుమారుడైన మార్కండేయుడు, శివుని సన్నిధిలో చేసిన ఈ స్తోత్రాన్ని ఎవరైతే ఎక్కడైనా పఠిస్తారో.. వారికి మృత్యు భయం ఉండదు. వారికి ఆ చంద్రశేఖరుడు పూర్ణాయువును, ఆరోగ్యమును, సకల సంపదలను మరియు చివరికి ఎంతో సులభంగా మోక్షాన్ని ప్రసాదిస్తాడు.
[** అధికశ్లోకం –
[** అధికశ్లోకం –
VERSE #11
సంసారసర్పదుష్టానాం జంతూనామవివేకినామ్ |
చంద్రశేఖరపాదాబ్జస్మరణం పరమౌషధమ్ ||
చంద్రశేఖరపాదాబ్జస్మరణం పరమౌషధమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఈ సంసారమనే సర్పం (పాము) కాటు వేయడం వల్ల విషాదంలో మునిగిపోయిన అజ్ఞానులైన జీవులకు, ఆ చంద్రశేఖర స్వామి పాదపద్మములను స్మరించడమే పరమౌషధం (అత్యుత్తమమైన మందు).
VERSE #12
ఇతి మార్కండేయ కృత శ్రీచంద్రశేఖరాష్టకమ్ |
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Chandrasekhara Ashtakam represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.