Chakshushopanishad
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
Recitation & Chanting Guidelines
⏰ Best Chanting Time
Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or Sandhya Kaala
🗓️ Auspicious Timing
Daily Morning / Evening Sandhya
🔢 Recommended Count
1, 11, or 21 Times
✨ Key Spiritual Benefits
Inner Peace, Spiritual Protection, Divine Grace & Prosperity
VERSE #1
(చాక్షుషీ విద్య అనేది కృష్ణ యజుర్వేదంలోని అక్షి ఉపనిషత్తు నుండి ఉద్భవించిన ఒక శక్తివంతమైన ప్రార్థన. ఇది సూర్య భగవానుడిని ఉద్దేశించి చేసిన స్తుతి. పురాణాల ప్రకారం, పూర్వకాలంలో అంధత్వం లేదా దృష్టి లోపాలతో బాధపడేవారు ఈ విద్యను ఆశ్రయించి తిరిగి చూపును పొందినట్లు ప్రస్తావనలు ఉన్నాయి. విజ్ఞాన శాస్త్రం ప్రకారం సూర్యుడు వెలుగుకు మరియు కంటి చూపుకు అధిదేవత, అందుకే ఈ మంత్రం సూర్యుని ప్రధానంగా సాగుతుంది. ఈ మంత్రాలను సూర్యోదయ సమయంలో తూర్పు ముఖంగా నిలబడి, నీటితో సూర్యునికి అర్ఘ్యం ఇస్తూ పఠించడం అత్యంత ఫలదాయకం.)
అథాతశ్చాక్షుషీం పఠిత సిద్ధవిద్యాం చక్షూరోగహరాం వ్యాఖ్యాస్యామః | యచ్చక్షూరోగాః సర్వతో నశ్యంతి | చక్షుషీ దీప్తిర్భవిష్యతీతి ||
అథాతశ్చాక్షుషీం పఠిత సిద్ధవిద్యాం చక్షూరోగహరాం వ్యాఖ్యాస్యామః | యచ్చక్షూరోగాః సర్వతో నశ్యంతి | చక్షుషీ దీప్తిర్భవిష్యతీతి ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఇప్పుడు మేము కంటి రోగాలను హరించే సిద్ధ విద్య అయిన ‘చాక్షుషీ విద్య’ను వ్యాఖ్యానిస్తున్నాము. దీనివల్ల కంటి రోగాలన్నీ పూర్తిగా నశిస్తాయి మరియు కళ్ళలో దివ్యమైన కాంతి కలుగుతుంది.
వినియోగః –
వినియోగః –
VERSE #2
తస్యాశ్చాక్షుషీవిద్యాయాః అహిర్బుధ్న్య ఋషిః | గాయత్రీ ఛందః | సూర్యో దేవతా | చక్షూరోగనివృత్తయే జపే వినియోగః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఈ చాక్షుషీ విద్యకు అహిర్బుధ్న్యుడు ఋషి, గాయత్రీ ఛందస్సు, సూర్య భగవానుడు దేవత. కంటి రోగాల నివారణ కోసం దీనిని జపించడానికి వినియోగిస్తున్నాను.
మంత్రాః-
మంత్రాః-
VERSE #3
ఓం చక్షుశ్చక్షుశ్చక్షుస్తేజః స్థిరో భవ | మాం పాహి పాహి | త్వరితం చక్షూరోగాన్ శమయ శమయ | మమ జాతరూపం తేజో దర్శయ దర్శయ | యథాహం అంధో న స్యాం తథా కల్పయ కల్పయ | కల్యాణం కురు కురు | యాని మమ పూర్వజన్మోపార్జితాని చక్షుః ప్రతిరోధక దుష్కృతాని సర్వాణి నిర్మూలయ నిర్మూలయ |
ఓం పరమాత్మా! నా కళ్ళలో కాంతి స్థిరంగా ఉండేలా చేయుము. నన్ను రక్షించుము, రక్షించుము. త్వరగా నా కంటి వ్యాధులను తగ్గించుము, తగ్గించుము. నాకు నీ సువర్ణమయమైన తేజస్సును చూపించుము, చూపించుము. నేను అంధుడను కాకుండా ఉండేలా అనుగ్రహించుము, అనుగ్రహించుము. నాకు శుభము కలుగజేయుము, కలుగజేయుము. నా పూర్వజన్మల పాపకర్మల వల్ల నా దృష్టికి ఏవైనా ఆటంకాలు కలిగి ఉంటే, వాటన్నింటినీ పూర్తిగా నిర్మూలించుము, నిర్మూలించుము.
ఓం నమః చక్షుస్తేజోదాత్రే దివ్యాయ భాస్కరాయ | ఓం నమః కరుణాకరాయా'మృతాయ | ఓం నమః సూర్యాయ | ఓం నమో భగవతే సూర్యాయాక్షితేజసే నమః | ఖేచరాయ నమః | మహతే నమః | రజసే నమః | తమసే నమః |
దివ్యమైన చక్షు కాంతిని ప్రసాదించే భాస్కరునికి నమస్కారం. కరుణాకరుడు, అమృత స్వరూపుడైన వానికి నమస్కారం. సూర్య భగవానునికి నమస్కారం. ఆకాశంలో విహరించేవాడు (ఖేచరుడు), గొప్పవాడు, సత్వ-రజ-తమో గుణాలకు అతీతుడైన భగవంతునికి నమస్కారం.
అసతో మా సద్గమయ | తమసో మా జ్యోతిర్గమయ | మృత్యోర్మా అమృతం గమయ | ఉష్ణో భగవాన్ శుచిరూపః | హంసో భగవాన్ శుచిరప్రతిరూపః |
నన్ను అసత్యం నుండి సత్యం వైపుకు, చీకటి నుండి వెలుగు వైపుకు, మృత్యువు నుండి అమరత్వం వైపుకు నడిపించుము. భగవంతుడైన సూర్యుడు అత్యంత ఉష్ణము కలవాడు, పవిత్రమైనవాడు. ఆయన హంస స్వరూపుడు (జ్ఞాన స్వరూపుడు) మరియు సాటిలేని దివ్యరూపం కలవాడు.
ఫలశృతిః –
య ఇమాం చక్షుష్మతీం విద్యాం బ్రాహ్మణో నిత్యమధీతే న తస్యాక్షిరోగో భవతి | న తస్య కులే అంధో భవతి | అష్టౌ బ్రాహ్మణాన్ గ్రాహయిత్వా విద్యాసిద్ధిర్భవతి |
ఎవరైతే ఈ చాక్షుషీ విద్యను నిత్యం పఠిస్తారో, వారికి కంటి జబ్బులు రావు. వారి వంశంలో అంధులు పుట్టరు. ఈ విద్యను ఎనిమిది మంది ఉత్తములకు ఉపదేశించడం ద్వారా విద్య సంపూర్ణంగా సిద్ధిస్తుంది.
సూర్యస్మరణ –
ఓం విశ్వరూపం ఘృణినం జాతవేదసం హిరణ్మయం పురుషం జ్యోతీరూపం తపంతమ్ | విశ్వస్య యోనిం ప్రతపంతముగ్రం పురః ప్రజానాముదయత్యేష సూర్యః ||
ఓం పరమాత్మా! నా కళ్ళలో కాంతి స్థిరంగా ఉండేలా చేయుము. నన్ను రక్షించుము, రక్షించుము. త్వరగా నా కంటి వ్యాధులను తగ్గించుము, తగ్గించుము. నాకు నీ సువర్ణమయమైన తేజస్సును చూపించుము, చూపించుము. నేను అంధుడను కాకుండా ఉండేలా అనుగ్రహించుము, అనుగ్రహించుము. నాకు శుభము కలుగజేయుము, కలుగజేయుము. నా పూర్వజన్మల పాపకర్మల వల్ల నా దృష్టికి ఏవైనా ఆటంకాలు కలిగి ఉంటే, వాటన్నింటినీ పూర్తిగా నిర్మూలించుము, నిర్మూలించుము.
ఓం నమః చక్షుస్తేజోదాత్రే దివ్యాయ భాస్కరాయ | ఓం నమః కరుణాకరాయా'మృతాయ | ఓం నమః సూర్యాయ | ఓం నమో భగవతే సూర్యాయాక్షితేజసే నమః | ఖేచరాయ నమః | మహతే నమః | రజసే నమః | తమసే నమః |
దివ్యమైన చక్షు కాంతిని ప్రసాదించే భాస్కరునికి నమస్కారం. కరుణాకరుడు, అమృత స్వరూపుడైన వానికి నమస్కారం. సూర్య భగవానునికి నమస్కారం. ఆకాశంలో విహరించేవాడు (ఖేచరుడు), గొప్పవాడు, సత్వ-రజ-తమో గుణాలకు అతీతుడైన భగవంతునికి నమస్కారం.
అసతో మా సద్గమయ | తమసో మా జ్యోతిర్గమయ | మృత్యోర్మా అమృతం గమయ | ఉష్ణో భగవాన్ శుచిరూపః | హంసో భగవాన్ శుచిరప్రతిరూపః |
నన్ను అసత్యం నుండి సత్యం వైపుకు, చీకటి నుండి వెలుగు వైపుకు, మృత్యువు నుండి అమరత్వం వైపుకు నడిపించుము. భగవంతుడైన సూర్యుడు అత్యంత ఉష్ణము కలవాడు, పవిత్రమైనవాడు. ఆయన హంస స్వరూపుడు (జ్ఞాన స్వరూపుడు) మరియు సాటిలేని దివ్యరూపం కలవాడు.
ఫలశృతిః –
య ఇమాం చక్షుష్మతీం విద్యాం బ్రాహ్మణో నిత్యమధీతే న తస్యాక్షిరోగో భవతి | న తస్య కులే అంధో భవతి | అష్టౌ బ్రాహ్మణాన్ గ్రాహయిత్వా విద్యాసిద్ధిర్భవతి |
ఎవరైతే ఈ చాక్షుషీ విద్యను నిత్యం పఠిస్తారో, వారికి కంటి జబ్బులు రావు. వారి వంశంలో అంధులు పుట్టరు. ఈ విద్యను ఎనిమిది మంది ఉత్తములకు ఉపదేశించడం ద్వారా విద్య సంపూర్ణంగా సిద్ధిస్తుంది.
సూర్యస్మరణ –
ఓం విశ్వరూపం ఘృణినం జాతవేదసం హిరణ్మయం పురుషం జ్యోతీరూపం తపంతమ్ | విశ్వస్య యోనిం ప్రతపంతముగ్రం పురః ప్రజానాముదయత్యేష సూర్యః ||
VERSE #4
ఓం! ఈ సూర్యుడు విశ్వరూపుడు, కిరణాలు కలవాడు, సర్వజ్ఞుడు (జాతవేదసం), హిరణ్మయుడు (బంగారు కాంతి గలవాడు), పురుషోత్తముడు, జ్యోతి స్వరూపుడు. ఈ విశ్వానికి మూలకారణమై (యోని), ప్రజలందరి కంటే ముందుగా ఉదయించి, తన తీక్షణమైన వేడితో ప్రకాశిస్తున్నాడు.
ఓం నమో భగవతే ఆదిత్యాయ అక్షితేజసే అహోవాహిన్యహోవాహినీ స్వాహా |
ఓం! భగవంతుడైన ఆదిత్యునికి, నేత్రాలకు తేజస్సునిచ్చే వానికి, పగలును నడిపించే వానికి (అహోవాహిని) నమస్కారములు. ఈ హవిస్సును సమర్పిస్తున్నాను (స్వాహా).
ఓం వయః సుపర్ణా ఉపసేదురింద్రం ప్రియమేధా ఋషయో నాధమానాః | అపధ్వాంతమూర్ణూహి పూర్ధి చక్షుర్ముముగ్ధ్యస్మాన్నిధయేవ బద్ధాన్ |
అందమైన రెక్కలు గల పక్షుల వలె (ప్రియమేధాదులైన ఋషులు), జ్ఞానులైన ఋషులు ఇంద్రుడిని (సూర్య స్వరూపుడిని) ఆశ్రయించి ఇలా వేడుకుంటున్నారు: ‘ఓ స్వామీ! చీకటిని (అజ్ఞానాన్ని) తొలగించుము, మా కళ్ళను కాంతితో నింపుము. ఉచ్చులో చిక్కుకున్న పక్షుల వలె సంసార బంధాలలో చిక్కుకున్న మమ్మల్ని విముక్తులను చేయుము’.
పుండరీకాక్షాయ నమః | పుష్కరేక్షణాయ నమః | అమలేక్షణాయ నమః | కమలేక్షణాయ నమః | విశ్వరూపాయ నమః | మహావిష్ణవే నమః |
పుండరీకాక్షాయ నమః – తెల్ల తామరల వంటి కన్నులు కలవానికి నమస్కారం.
పుష్కరేక్షణాయ నమః – పద్మముల వంటి చూపు కలవానికి నమస్కారం.
అమలేక్షణాయ నమః – నిర్మలమైన దృష్టి కలవానికి నమస్కారం.
కమలేక్షణాయ నమః – కమలము వంటి నేత్రములు కలవానికి నమస్కారం.
విశ్వరూపాయ నమః – విశ్వమంతా తన రూపంగా గలవానికి నమస్కారం.
మహావిష్ణవే నమః – సర్వవ్యాపి అయిన మహావిష్ణువుకు నమస్కారం.
ఇతి చాక్షుషోపనిషత్ |
[ పాఠాంతరం – ఓం నమో భగవతే ఆదిత్యాయ సూర్యాయాహోవాహిన్యహోవాహినీ స్వాహా | ]
ఓం నమో భగవతే ఆదిత్యాయ అక్షితేజసే అహోవాహిన్యహోవాహినీ స్వాహా |
ఓం! భగవంతుడైన ఆదిత్యునికి, నేత్రాలకు తేజస్సునిచ్చే వానికి, పగలును నడిపించే వానికి (అహోవాహిని) నమస్కారములు. ఈ హవిస్సును సమర్పిస్తున్నాను (స్వాహా).
ఓం వయః సుపర్ణా ఉపసేదురింద్రం ప్రియమేధా ఋషయో నాధమానాః | అపధ్వాంతమూర్ణూహి పూర్ధి చక్షుర్ముముగ్ధ్యస్మాన్నిధయేవ బద్ధాన్ |
అందమైన రెక్కలు గల పక్షుల వలె (ప్రియమేధాదులైన ఋషులు), జ్ఞానులైన ఋషులు ఇంద్రుడిని (సూర్య స్వరూపుడిని) ఆశ్రయించి ఇలా వేడుకుంటున్నారు: ‘ఓ స్వామీ! చీకటిని (అజ్ఞానాన్ని) తొలగించుము, మా కళ్ళను కాంతితో నింపుము. ఉచ్చులో చిక్కుకున్న పక్షుల వలె సంసార బంధాలలో చిక్కుకున్న మమ్మల్ని విముక్తులను చేయుము’.
పుండరీకాక్షాయ నమః | పుష్కరేక్షణాయ నమః | అమలేక్షణాయ నమః | కమలేక్షణాయ నమః | విశ్వరూపాయ నమః | మహావిష్ణవే నమః |
పుండరీకాక్షాయ నమః – తెల్ల తామరల వంటి కన్నులు కలవానికి నమస్కారం.
పుష్కరేక్షణాయ నమః – పద్మముల వంటి చూపు కలవానికి నమస్కారం.
అమలేక్షణాయ నమః – నిర్మలమైన దృష్టి కలవానికి నమస్కారం.
కమలేక్షణాయ నమః – కమలము వంటి నేత్రములు కలవానికి నమస్కారం.
విశ్వరూపాయ నమః – విశ్వమంతా తన రూపంగా గలవానికి నమస్కారం.
మహావిష్ణవే నమః – సర్వవ్యాపి అయిన మహావిష్ణువుకు నమస్కారం.
ఇతి చాక్షుషోపనిషత్ |
[ పాఠాంతరం – ఓం నమో భగవతే ఆదిత్యాయ సూర్యాయాహోవాహిన్యహోవాహినీ స్వాహా | ]
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
: పైన ఇవ్వబడిన స్తోత్రము
, ఈ పుస్తకములో కూడా ఉన్నది.
(నిత్య పారాయణ గ్రంథము)
నవగ్రహ స్తోత్రాలు
ఉపనిషత్తులు
, ఈ పుస్తకములో కూడా ఉన్నది.
(నిత్య పారాయణ గ్రంథము)
నవగ్రహ స్తోత్రాలు
ఉపనిషత్తులు
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Chakshushopanishad represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.